SKKN: Biện pháp giúp học sinh chưa hoàn thành học tốt môn toán lớp 5

MỤC LỤC
NỘI DUNG

TRANG

MỤC LỤC

Trang 1

A. ĐẶT VẤN ĐỀ

Trang 2

I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Trang 2

B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

Trang 4

I. CƠ SỞ LÝ LUẬN

Trang 4

1. Đặc điểm nhận thức của học sinh tiểu học.

Trang 4


D. TÀI LIỆU THAM KHẢO

Trang 20

Người thực hiện: Trần Thị Thủy – Trường TH Đăk Rve

1


SKKN: Biện pháp giúp học sinh chưa hoàn thành học tốt môn toán lớp 5

A. ĐẶT VẤN ĐỀ
LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Trong các môn học ở trường Tiểu học thì môn toán có một vị trí và ý
nghĩa đặc biệt quan trọng. Rèn luyện những phẩm chất về nhân cách như: tính
cẩn thận, chính xác, dứt khoát, lí luận chặt chẽ...Đồng thời giúp trang bị cho học
sinh một hệ thống tri thức và phương pháp riêng để nhận thức thế giới và làm
công cụ cần thiết để học tập các môn học khác tốt hơn.
Môn toán rất quan trọng, cần thiết thế nhưng quá trình giảng dạy tôi nhận
thấy về mặt kiến thức học sinh chưa hoàn thành môn toán rất nhiều. Điều đó
khiến tôi không khỏi băn khoăn trăn trở làm thế nào để nâng cao chất lượng học
sinh chưa hoàn thành môn toán, giúp các nắm được những kiến thức cơ bản
trong chương trình toán 5. Đó là nền móng cho sự phát triển của học sinh sau
này. Nhưng chúng ta đã biết mỗi học sinh có điều kiện sống và học tập khác
nhau, các em khác nhau về ngoại hình, tính cách và cả khả năng nhận thức trong
học tập. Có học sinh tiếp thu bài học nhanh nhung cũng có những em tiếp thu
bài học rất chậm, có khi còn không hiểu gì thông qua hoạt động trên lớp. Đặc
biệt là môn toán sự lô gic cao. Tôi phải làm gì đối với những học sinh chưa hoàn
thành này? Đó chính là vấn đề tôi luôn trăn trở, quan tâm và thôi thúc tôi trong
suốt quá trình dạy.

SKKN: Biện pháp giúp học sinh chưa hoàn thành học tốt môn toán lớp 5

B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I. CƠ SỞ LÝ LUẬN
1. Đặc điểm nhận thức của học sinh tiểu học.
Như chúng ta đã biết khả năng phân tích của học sinh tiểu học còn kém,
các em thường tri giác trên tổng thể. Tri giác thường gắn với hành động, với
hoạt động thực tiễn của trẻ. Về sau ở lớp cuối tiểu học, các hoạt động tri giác đã
phát triển và được hướng dẫn bởi các hoạt động nhận thức khác nên chính xác
dần.
Ở lứa tuổi học sinh Tiểu học chú ý có chủ định của các em còn yếu, khả
năng điều chỉnh chú ý một cách có ý chí chưa mạnh. Chú ý không chủ định
được phát triển. Những gì mang tính mới mẻ, bất ngờ, rực rỡ, khác thường dễ
dàng lôi cuốn sự chú ý của các em, không có sự nỗ lực ý chí. Sự chú ý này
thường hướng ra bên ngoài, vào hành động mà chưa có khả năng hướng vào bên
trong, vào tư duy. Vì thế tư duy của trẻ chủ yếu vẫn là tư duy cụ thể, mang tính
hình thức bằng cách dựa vào đặc điểm trực quan của những đối tượng và hiện
tượng cụ thể. Tư duy trừu tượng đã phát triển nhưng còn non yếu.
Với đặc điểm của học sinh tiểu học như vậy, ta phải sử dụng phương pháp
dạy học phù hợp đối với học sinh. Đặc biệt là học sinh chưa hoàn thành trong
quá trình giải các bài tập toán một cách khoa học, lô gic, đồng thời phát triển
khả năng tư duy của các em.
2. Cơ sở dạy học toán cho học sinh chưa hoàn thành trong trường
Tiểu học.
Quá trình dạy học toán lớp 5 góp phần thiết thực vào việc hình thành
phương pháp suy nghĩ, phương pháp học tập và rèn luyện tích cực, chủ động
khoa học sáng tạo cho học sinh. Cho nên giáo viên phải tổ chức các hoạt động
thường xuyên tạo ra tình huống có vấn đề. Đặc biệt các vấn đề là các sự vật,
hiện tương xung quanh các em, tìm các biện pháp lôi cuốn học sinh đặc biệt là
học sinh chưa hoàn thành phát hiện và giải quyết vấn đề bằng cách hướng dẫn

chia ngoài bảng.
Ở dạng toán này rất nhiều em đặt tính sai và tính không nhớ ở hàng kế
tiếp. Đây là một trong những bài HS làm còn nhầm lẫn:

Người thực hiện: Trần Thị Thủy – Trường TH Đăk Rve

5


SKKN: Biện pháp giúp học sinh chưa hoàn thành học tốt môn toán lớp 5

(Bài làm của học sinh)

Tiếp thu kiến thức hình thành kĩ năng chậm: Với cùng một khoảng thời
gian hình thành kiến thức mới, trong khi các học sinh khác đã hiểu bài, biết vận
dụng kiến thức thì học sinh chưa hoàn thành vẫn chưa biết vận dụng để thực
hành kĩ năng. Trong khi luyện tập thực hành, các em học sinh khác đã hoàn
thành hết các nội dung bài tập theo chuẩn KTKN, thì học sinh chưa hoàn thành
chỉ giải được một bài tập hoặc một phần trong bài tập.
Phương pháp học tập chưa tốt: Một số em không thuộc công thức, quy tắc
tính chu vi, diện tích các hình đã học. Nhiều em làm xong không kiểm tra lại bài
cho nên khi trả bài các em mới biết là mình sai, có em đọc đề xong, lúc giải các
em lại chép đề lần nữa nên mất nhiều thời gian, trong khi đó một tiết dạy chỉ có
35 – 40 phút…

Người thực hiện: Trần Thị Thủy – Trường TH Đăk Rve

6



23,5%
3
23.1%

Điểm: 5- 6
SL
TL
7
41,2%
6
46.2%

Điểm dưới 5
SL
TL
3
17,65%
4
23.7%

Qua bảng số liệu trên cho thấy chất lượng học phân môn Toán rất thấp.
Từ thực trạng đó tôi đã tiến hành tìm hiểu nguyên nhân của thực trạng và một số
giải pháp khắc phục tình trạng học sinh chưa hoàn thành trong môn Toán lớp 5.
2. Nguyên nhân của thực trạng
2.1/ Giáo viên.
- Giáo viên chưa thực sự quan tâm đến dạy cá thể hóa đối tượng học sinh.
- Phương pháp dạy học còn chung chung, chưa chú trọng đến đối tượng
học sinh chưa hoàn thành; có kế hoạch phụ đạo kèm những học sinh chưa hoàn
thành nhưng các em lại không đi học phụ đạo thường xuyên nghỉ học dẫn đến
không kèm cho những học sinh này được.

1.1. Chấp nhận và phân luồng đối tượng học sinh.
Chấp nhận mọi trình độ của học sinh kể cả học sinh không biết cộng, trừ,
nhân, chia... Từ đó giáo viên nhắc lại bất kể phần kiến thức nào các em thiếu hụt
và ghi lại như: phép cộng, trừ, nhân, chia công thức tính diện tích, thể tích một
số hình... Bên cạnh đó sau khi khảo sát học sinh tôi tiến hành tổng kết số liệu,
phân tích số liệu. Cụ thể: số liệu học sinh chưa hoàn thành qua khảo sát là bao
nhiêu, chưa hoàn thành những kiến thức kĩ năng gì? Từ đó xây dựng kế hoạch
dạy học cụ thể, lập sổ theo dõi những học sinh này để thấy sự tiến bộ của các
em.
1.2. Xây dựng môi trường học tập thân thiện.
Bộ Giáo dục & Đào tạo đã đổi mới đánh giá học sinh theo Thông tư 30
đây là điều kiện vô cùng thuận lợi đối với giáo viên chúng tôi góp phần xây
dựng môi trường học tập thân thiện trong nhà trường. Bởi những em chưa hoàn
thành các em không còn cảm thấy xấu hổ với bạn bè khi làm bài chưa tốt. Các
em dễ nhận thấy bài mình làm sai qua lời nhận xét trực tiếp của giáo viên hoặc
lời giáo viên nhận xét qua vở. Các em được sữa chữa kịp thời, bên cạnh đó giáo

Người thực hiện: Trần Thị Thủy – Trường TH Đăk Rve

8


SKKN: Biện pháp giúp học sinh chưa hoàn thành học tốt môn toán lớp 5

viên nắm bắt tình hình học tập của học sinh cụ thể hơn qua việc theo dõi đánh
giá thường xuyên với nhiều hình thức và đánh giá của cha mẹ học sinh.
Sự gần gũi của giáo viên với học sinh là điều kiện cần để những biện pháp
đạt hiệu quả cao. Thông qua cử chỉ, lời nói, ánh mắt, nụ cười… giáo viên tạo sự
gần gũi, cảm giác an toàn nơi học sinh để các em bày tỏ những khó khăn trong
học tập, trong cuộc sống của bản thân mình.

Bên cạnh đó, giáo viên hướng dẫn, nhắc nhở học sinh kiến thức toán sơ
đẳng: nắm được lí thuyết mới làm bài tập, đọc kĩ đầu bài trước khi làm, vẽ sơ đồ
phải chính xác, khoa học; làm xong phải kiểm tra bằng cách thử lại…
Qua quá trình áp dụng tôi nhận thấy học sinh có sự tiến bộ rõ rệt một số
em không còn lười học, không ham chơi nữa, kết quả học tập cũng từ từ nâng
dần lên.
2. Các giải pháp cụ thể
2.1. Duy trì sĩ số học sinh, đặc biệt trong các tiết tăng cường.
Như chúng ta đã biết học sinh chưa hoàn thành trong đó nguyên nhân
phần nào do các em đi học không chuyên cần. Chất lượng phụ thuộc vào sĩ số
học sinh, đa số học sinh chưa hoàn thành là do các em hay vắng học nhất là vắng
trong các tiết tăng cường. Vì vậy việc duy trì sĩ số học sinh là việc làm vô cùng
quan trọng và cần thiết. Để học sinh đi học chuyên cần tôi đã thực hiện một số
biện pháp như sau:
Bản thân tôi luôn ân cần, quan tâm đến từng học sinh để các em thấy lớp
học cũng như gia đình, bạn bè trong lớp như anh, chị em trong nhà. Ngoài ra là
một giáo viên tôi luôn đảm nhiệm nhiều trọng trách vừa là cô, vừa là mẹ đôi khi
là bạn để các em nói lên suy nghĩ và ý kiến của mình một cách thoải mái, đồng
thời tôi cũng nắm bắt được tâm tư tình cảm của các em. Từ đó tôi có thể điều
chỉnh hành vi của các em dễ dàng hơn.
Đối với những học sinh hay nghỉ học không có lí do hoặc có lí do ở buổi
thứ 2 nhưng không chính đáng giáo viên phải thường xuyên đến gia đình các em
để tìm hiểu nguyên nhân sau đó có biện pháp giải quyết. Bên cạnh đó tôi luôn
đối xử công bằng với học sinh, không thiên vị, em nào cũng được quan tâm,
giúp đỡ như nhau. Đối với những học sinh có hoàn cảnh khó khăn tôi luôn bàn
bạc với các bạn trong lớp để tìm biện pháp giúp đỡ những em này.
Bên cạnh đó tôi luôn phát động phong trào thi đua đi học chuyên cần
đúng giờ trong mỗi tuần. Cuối mỗi tuần công bố danh sách học sinh thực hiện
tốt trước lớp để được tuyên dương. Trong mỗi giờ học tôi luôn quan tâm đến đối
tượng học sinh chưa hoàn thành. Đối với học sinh bị hổng kiến thức nên kiên trì

giản như ôn tập bảng cộng, trừ, nhân, chia, các phép tính nhân, chia trong bảng
rồi gắn lên vòng quay để học sinh đố bạn trả lời.
Đây là hình ảnh các em ôn tập lại kiến thức qua trò chơi “vòng quay kì
diệu”:

Người thực hiện: Trần Thị Thủy – Trường TH Đăk Rve

11


SKKN: Biện pháp giúp học sinh chưa hoàn thành học tốt môn toán lớp 5

Học sinh ôn tập kiến thức qua trò chơi.

Ngoài ra cũng bằng hình thức này tôi có thể tổ chức cho học sinh ôn tập
kiến thức liên quan đến hình học: chu vi, diện tích của các hình đã học, ôn về
nhận diện hình học ...
Bằng biện pháp tôi đã thực hiện ở trên giúp các em thay đổi không khí lớp
học, kích thích học sinh tính nhẩm nhanh và chính xác. Các em thi đua nhau học
để được quay và trả lời trước lớp, để nhận được lời khen ngợi từ các bạn và cô.
Tôi thấy sau mỗi hoạt động như vậy các em tham gia chơi và muốn giành chiến
thắng, từ đó các em có ý thức tự học. Thích thú tham gia môn học và rèn tính tự
tin cho các em học sinh người địa phương, kết quả và thái độ học tập của các em
được nâng lên rõ rệt.
Qua quá trình giảng dạy và đúc kết kinh nghiệm tôi nhận thấy để thực
hiện bất kì dạng toán nào đạt kết quả thì các em phải có kĩ năng thực hiện 4 phép
tính cơ bản. Sau khi đã hướng dẫn HS ôn tập bù đắp kiến thức thiếu hụt tôi ra
một đề toán tương tự đề mà tôi đã cho kiểm tra nhanh ở phần thực trạng, đa số
các em trước đây thực hiện cộng, trừ, nhân, chia hay nhầm lẫn làm bài còn sai
sót thì giờ kết quả bài làm của các em rất tốt. Đây là một trong những bài làm

Quang cảnh HS đang làm việc theo nhóm với sơ đồ tư duy

Qua hoạt động thảo luận nhóm này các em sẽ học hỏi lẫn nhau để phát
triển tư duy và khả năng diễn giải của mình. Hỗ trợ, giúp đỡ lẫn nhau hoàn
thành yêu cầu bài tập.
Sau khi thảo luận theo nhóm thì các nhóm trình bày kết quả để nhóm khác
nhận xét. Qua việc làm này tôi nhận thấy: các em ghi nhớ kiến thức bài học có
hệ thống, lô gic, chặt chẽ qua sơ đồ vừa vẽ.

Học sinh hệ thống nội dung bài học qua sơ đồ tư duy

Người thực hiện: Trần Thị Thủy – Trường TH Đăk Rve

14


SKKN: Biện pháp giúp học sinh chưa hoàn thành học tốt môn toán lớp 5

Để các em phát huy năng lực của mình và hoạt động tốt hơn khi sử dụng
sơ đồ tư duy trong dạy toán ở Tiểu học thì trong quá trình dạy tôi còn sử dụng
được ở nhiều bài khác nữa như: Ôn các phép tính với phân số, phép trừ phân
số...
Qua sử dụng ở một số bài như vậy thấy kết quả nâng lên rõ rệt. Tinh thần,
thái độ học tập của các em tích cực hơn, hăng hái hơn và nắm bài tốt hơn.
Ngoài sử dụng sơ đồ tư duy trong dạy toán tôi còn mạnh dạn sử dụng
phần mềm dạy học toán để thu hút học sinh tham gia học tập và các em cũng
được tương tác với máy tính.
Áp dụng kĩ thuật này tôi nhận thấy các em có khả năng tư duy lô gic, học
sâu hơn và đặc biệt các em được động não nhiều hơn có khả năng ghi nhớ bền
vững. Điều đáng mừng là thái độ tham gia vào bài học có sự thay đổi, tiết học

Qua biện pháp trên tôi thấy học sinh đã chủ động chiếm lĩnh kiến thức,
các em được làm bài tập vừa sức mình. Từ đó các em có niềm tin trong học tập,
kết quả học tập nâng cao hơn.
IV. KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC
Sau khi tìm ra nguyên nhân và một số biện pháp như trên tôi có tiến hành
thực nghiệm với lớp mình giảng dạy.
Lúc đầu thấy các em tiến hành chậm tôi cũng thấy nản chí. Song xác định
việc hình thành và rèn kỹ năng ở học sinh không thể vội vàng một sớm một
chiều nên tôi đã tiến hành thường xuyên và thực sự chu đáo dần dần các em có
tiến bộ tính toán nhanh và chính xác hơn. Tiết học toán không còn khiến các em
chán nản nữa.
Sau khi áp dụng tại lớp có kết quả, tôi tiến hành phổ biến kinh nghiệm
cho các đồng nghiệp. Giúp đỡ thêm đồng chí còn gặp khó khăn.
* Kiểm nghiệm lại kết quả áp dụng.
a. Sau khi khảo sát chất lượng học sinh ở hai lớp 5B và 5C ở trường TH
Đăk Rve (như bảng số liệu đã đưa ở phần thực trạng). Tôi tiến hành áp dụng
kinh nghiệm mình có được vào giảng dạy tại lớp 5C, lớp tôi chủ nhiệm. Lớp 5B
vẫn tiếp tục dạy theo cách dạy cũ. Sau một thời gian kiên trì áp dụng tôi đã tiến
hành kiểm nghiệm lại thì kết quả thu được cuối kì II, năm học: 2014 -2015 tại
trường TH Đăk RVe như sau:
Lớp

TSHS

5B
5C

Điểm: 9-10

Điểm: 7- 8


7

41,2%

2

11.8%

13

3

23.1%

5

38.45 %

5

38.45 %

0

0%

Người thực hiện: Trần Thị Thủy – Trường TH Đăk Rve

16

Điểm dưới 5

SL

TL

SL

TL

SL

TL

SL

TL

Lớp

TSHS

5A

21

5

32.8%


0%

Kết quả này cho thấy hiệu quả của các biện pháp được đề xuất trong sáng
kiến. Kết quả này cũng góp phần nâng cao trình độ chuyên môn, nâng cao chất
lượng dạy và học của giáo viên và học sinh. Như vậy một lần nữa khẳng định
được tính đúng đắn của các giải pháp trong sáng kiến kinh nghiệm tôi đã đưa ra.
Người thực hiện: Trần Thị Thủy – Trường TH Đăk Rve

17


SKKN: Biện pháp giúp học sinh chưa hoàn thành học tốt môn toán lớp 5

C. KẾT LUẬN
I. BÀI HỌC KINH NGHIỆM
Trong thời gian nghiên cứa viết sáng kiến thân tôi rút ra được bài học
kinh nghiệm như sau:
Khi thực hành luyện tập cho học sinh ta phải chú ý không được vội vàng,
không đốt cháy giai đoạn mà phải đi từng bước, đi từ dễ đến khó, phải để các em
có những kiến thức cơ bản, như vậy mới tạo sự hứng thú, say mê tìm tòi của các
em.
Khắc phục những sai sót trong tính toán là một việc nên làm và phải làm.
Không còn cách nào khác ngoài việc nắm vững lí thuyết, biết vận dụng “Học đi
đôi với hành”. Chính vì vậy rèn kĩ năng thực hành luyện tập là một việc làm rất
cần thiết.
Quá trình chinh phục những tri thức mới đó sẽ giúp các em vững chắc
hơn, tự tin hơn. Nhưng bản thân tôi nhận thấy cái mà các em nhận được còn
nhiều hơn thế nữa đó là quá trình thực hành, hình thành cho mình những phẩm
chất trí tuệ cần thiết để có thể học tốt ở các lớp cao hơn. Bản thân tôi tự đúc kết
ra kinh nghiệm cho mình trong vấn đề dạy đối tượng học sinh chưa hoàn thành

thức thiếu hụt mà đòi hỏi phải tập luyện trong một thời gian dài, trong suốt cả
quá trình học tập của các em.
Là một giáo viên được phân công giảng dạy lớp 5 nhiều năm tôi nhận
thấy việc tích lũy kiến thức cho các em là cần thiết, nó tạo tiền đề cho sự phát
triển tri thức của các em “cái móng” chắc sẽ tạo bàn đạp, là đà để tiếp tục học
lên lớp trên và hỗ trợ các môn học khác.
Trên đây là một số biện pháp đã được giảng dạy tại trường TH Đăk Rve
mang lại hiệu quả cao trong việc dạy toán cho đối tượng học sinh chưa hoàn
thành, nhằm mong muốn góp sức chung cho sự nghiệp trồng người mà bao thế
hệ nhà giáo đã và đang làm.
Mong nhận được sự góp ý của đồng nghiệp. Tôi xin chân thành cảm ơn!
Đăk Rve,ngày ...... tháng ...... năm 2015
Giáo viên thực hiện

Trần Thị Thuỷ

Người thực hiện: Trần Thị Thủy – Trường TH Đăk Rve

19


SKKN: Biện pháp giúp học sinh chưa hoàn thành học tốt môn toán lớp 5

D. TÀI LIỆU THAM KHẢO
1- Đỗ Đình Hoan, Nguyễn Áng, Đỗ Tiến Đạt, Đỗ Trung Hiệu, Đào Thái
Lai; Sách giáo viên toán 5. Nhà xuất bản Giáo Dục. Năm 2006.
2 - Đỗ Đình Hoan, Đỗ Trung Hiệu, Vũ Dương Thụy, Vũ Quốc Chung;
Giáo trình phương pháp dạy học môn toán ở tiểu học, nhà xuất bản đại học sư
phạm Hà Nội năm 2009.
3 - Tài liệu bồi dưỡng giáo viên dạy lớp 5. Xí nghiệp in Pleiku - Gia Lai.

.................................................................................................................................
Ngày ......tháng .......năm ........
HĐKH

NHẬN XÉT, ĐÁNH GIÁ CỦA HỘI ĐỒNG KHOA HỌC CẤP TỈNH
Người thực hiện: Trần Thị Thủy – Trường TH Đăk Rve

21


SKKN: Biện pháp giúp học sinh chưa hoàn thành học tốt môn toán lớp 5

.................................................................................................................................
.................................................................................................................................
.................................................................................................................................
.................................................................................................................................
.................................................................................................................................
.................................................................................................................................
.................................................................................................................................
Ngày ......tháng .......năm ........
HĐKH

Người thực hiện: Trần Thị Thủy – Trường TH Đăk Rve

22