Đề tài sáng kiến kinh nghiệm về phơng pháp dạy học KTCN trong trờng THPT - Nguyễn Ngọc Thuỳ THPT Thuận Châu
sở giáo dục đào tạo tỉnh sơn la
trờng THPT Thuận Châu
*********************

sáng kiến kinh nghiệm
giảng dạy phần cấu tạo
và
nguyên lý cơ cấu cơ khí
môn KTCN THPT
Ngời làm đề tài: Nguyễn Ngọc Thuỳ
Môn: Kỹ thuật công nghiệp
Tổ: Lý - KCN
Trờng: THPT Thuận Châu
1
Đề tài sáng kiến kinh nghiệm về phơng pháp dạy học KTCN trong trờng THPT - Nguyễn Ngọc Thuỳ THPT Thuận Châu
Thuận Châu, ngày 26 tháng 2 năm 2006
Tài liệu tham khảo
- Phơng pháp dạy học KTCN tập I, tập II tác giả Nguyễn Văn Bính,
Trần Sinh Thành, Nguyễn Văn Khôi NXB giáo dục
- Phơng tiện dạy học KTCN tác giả Lê Huy Hoàng NXB ĐHSP
Hà Nội - 2005
- Thiết kế cơ khí với SOLIDWORKS 2004 Tác giả KS.
Phạm Quang Huy - NXB giao thông vận tải.
- Thiết kế bản vẽ kỹ thuật với AUTOCAD R14, R2000
(Computer Aided Design) Tác giả Th.sĩ Chu Văn Vợng NXB
Đại học s phạm.
- Sử dụng AUTOCAD R14 (Computer Aided Design) Tác giả
T.sĩ Nguyễn Hữu Lộc NXB thành phố HCM.
- Cấu tạo ôtô.
- SGK Kỹ thuật 11.

thực, hiện đại đồng thời phải phù hợp với sự phát triển tâm sinh lý của
học sinh và đáp ứng yêu cầu tiến bộ khoa học - công nghệ. Do đó môn
KTCN trong trờng THPT chỉ tập trung nghiên cứu các đối tợng về:
Các dạng nguyên vật liệu, năng lợng, thông tin phổ biến đợc sử
dụng trong lĩnh vực sản xuất công nghiệp, nh vật liệu cơ khí, vật liệu kỹ
thuật điện, năng lợng dầu mỏ(xăng, dầu...), điện năng, cơ năng, bản vẽ kỹ
thuật.
Các phơng tiện kỹ thuật phổ biến trong lĩnh vực công nghiệp và
cách sử dụng chúng, nh các dụng cụ cầm tay (dụng cụ cắt gọt, dụng cụ
tháo lắp điều chỉnh, dụng cụ tác dụng...), các loại dụng cụ đo và kiểm tra
(thớc đo, đồng hồ đo...), các loại máy móc - thiết bị kỹ thuật (máy cắt gọt,
máy vận chuyển, máy điện, lò nung, khuôn đúc, các thiết bị điện...
Các quá trình kỹ thuật - công nghệ điển hình trong sản xuất công
nghiệp, nh quá trình truyền và biến đổi các dạng chuyển động và năng l-
ợng, quá trình sản xuất, truyền tải, phân phối và sử dụng điện năng, các
quá trình và phơng pháp gia công vật liệu kỹ thuật (gia công định dạng,
biến dạng, ghép nối, cắt gọt, xử lý bề mặt sản phẩm...), quá trình thu phát
năng lợng điện từ...
Nh vậy đối tợng nghiên cứu của môn KTCN rất phong phú, đa dạng,
thuộc nhiều lĩnh vực cụ thể khác nhau trong sản xuất công nghiệp (cơ khí,
động lực, điện kỹ thuật, điện tử...)
Nội dung và mức độ phản ánh những đối tợng trên đợc thể hiện
trong chơng trình và hệ thống tài liệu giáo khoa của môn học. Chúng đợc
lựa chọn và sắp xếp thành các phân môn cụ thể đó là.
Vẽ kỹ thuật - gia công vật liệu. Chơng trình lớp 10.
Động cơ đốt trong - ôtô máy kéo. Chơng trình lớp 11.
Điện kỹ thuật - điện tử. Chơng trình lớp 12.
2.Cơ sở lí luận của đề tài.
4
Đề tài sáng kiến kinh nghiệm về phơng pháp dạy học KTCN trong trờng THPT - Nguyễn Ngọc Thuỳ THPT Thuận Châu

Đề tài sáng kiến kinh nghiệm về phơng pháp dạy học KTCN trong trờng THPT - Nguyễn Ngọc Thuỳ THPT Thuận Châu
Nh vậy việc áp dụng phơng pháp dạy học mới để tiếp cận phù hợp với đối
tợng học sinh là rất khó khăn. Tuy nhiên,với việc hình thành phơng pháp
học mới cho học sinh sẽ có tác dụng cho học sinh cảm thấy hứng thú và
yêu thích môn học.
3.Giới hạn của đề tài và nhiệm vụ nghiên cứu.
- Vấn đề mà tôi nghiên cứu, đợc đa ra làm sáng kiến kinh nghiệm là
giảng dạy phần nguyên lý của cơ cấu cơ khí trong bộ truyền mômen hệ
thống truyền lực ôtô. Bài khớp các đăng chơng trình kỹ thuật cơ khí lớp
11 THPT.
Đây là chơng hệ thống truyền lực ôtô. Trong quá trình giảng dạy
tôi thấy học sinh cha nhận thức đầy đủ về cấu tạo và nguyên lý của cơ cấu.
Đây là những kiến thức quan trọng để học sinh nắm vững đợc cấu tạo và
nguyên lý của các cơ cấu trong hệ thống. Khi giảng dạy bài này giáo viên
cần dạy theo phơng pháp dạy học nh thế nào để:
+ Học sinh hiểu đợc sự cần thiết phải dùng khớp các đăng để truyền
mômen.
+ Học sinh nắm đợc cấu tạo của khớp các đăng
+ Học sinh nắm đợc nguyên lý hoạt động của khớp các đăng.
+ Học sinh thấy đợc tác hại của việc truyền chuyển động không đồng
tốc trên ôtô và tìm ra giải pháp thực hiện khớp đồng tốc.
+ Học sinh nắm đợc cấu tạo và nguyên lý hoạt động của khớp đồng
tốc, phạm vi ứng dụng của các khớp đồng tốc trên các bộ phận của ôtô.
+ Học sinh hiểu bài, vận dụng kiến thức của để khảo sát thực tế.
4. Đối tợng, địa bàn nghiên cứu:
- Đối tợng nghiên cứu: Khớp các đăng trên ôtô.
- Địa bàn nghiên cứu: Đề tài nghiên cứu vận dụng với học sinh
THPT tại trờng THPT Thuận Châu.
6
Đề tài sáng kiến kinh nghiệm về phơng pháp dạy học KTCN trong trờng THPT - Nguyễn Ngọc Thuỳ THPT Thuận Châu

7
Đề tài sáng kiến kinh nghiệm về phơng pháp dạy học KTCN trong trờng THPT - Nguyễn Ngọc Thuỳ THPT Thuận Châu
- Một số học sinh yếu và trung bình vẫn còn mơ hồ khi phân tích
nguyên lý hoạt động.
- Đối với giáo viên giảng phần này sẽ thấy rất khó dạy cho học sinh
hiểu bài.
Qua thực tế rút ra bài học từ chính bài giảng của mình và kết quả
vận dụng kiến thức của học sinh theo từng năm học tôi thấy cần phải đổi
mới phơng pháp dạy học với phần nguyên lý hoạt động của cơ cấu cơ khí
để học sinh tiếp cận cấu tạo và nguyên lý một cách rõ ràng hơn.
Trong đề tài này, tôi mạnh dạn đa ra những kiến thức, phơng pháp
của mình về hớng tiếp cận cấu tạo và nghiên cứu nguyên lý làm việc của
cơ cấu cơ khí dành cho học sinh lớp 11 THPT.
2 . Đề xuất hớng dạy mới.
- áp dụng phần mềm SOLIDWORKS để tạo ra các mô hình 3D, tạo
ra các hình ảnh của các chi tiết trong cơ cấu.
- Dùng chế độ MATE trong SOLIDWORKS để liên kết các chi tiết đ-
ợc lắp ghép và thực hiện các thao tác tháo lắp thông qua chế độ
ANIMATION và CREATE VIDEO tạo thành các đoạn phim hoạt hình.
- Dùng chế độ SIMULATION để tạo các chuyển động cho các chi tiết
và CREATE VIDEO.AVI tạo thành các đoạn phim hoạt hình.
- Dùng POWERPOINT để trình chiếu.
- Học sinh quan sát hình ảnh để hình thành khái niệm về từng chi
tiết cũng nh cấu tạo chung của cả cơ cấu, qui trình tháo - lắp các chi tiết.
- Cho học sinh quan sát phim hoạt hình mô phỏng hoạt động của cơ
cấu để nắm đợc ngyuên lý.
Phần II: nội dung của đề tài
I. Thể hiện ph ơng pháp giảng dạy giáo án cụ thể.
1. Sự cần thiết phải có trục các đăng trên ôtô:
8