Hợp đồng nhượng quyền thương mại trong
pháp luật Việt Nam
Đào Đặng Thu Hường
Khoa Luật
Luận văn ThS ngành: Luật Kinh tế; Mã số: 60 38 50
Người hướng dẫn: PGS.TS. Phạm Duy Nghĩa
Năm bảo vệ: 2007

Abstract: Tổng quan về nhượng quyền thương mại và hợp đồng nhượng quyền
thương mại.Trình bày một số vấn đề pháp lý, các điều kiện có hiệu lực của hợp đồng
nhượng quyền thương mại, các quy định pháp luật về hợp đồng nhượng quyền thương
mại. Từ đó tìm ra cách áp dụng phù hợp nhất, bảo vệ được lợi ích hợp pháp cho doanh
nghiệp mình. Đề xuất một số kiến nghị góp phần hoàn thiện cơ sở pháp lý cho hợp
đồng nhường quyền thương mại nhằm thúc đẩy hoạt động nhượng quyền thương mại
phát triển mạnh mẽ trong thời gian tới
Keywords: Hợp đồng, Luật kinh tế, Pháp luật Việt Nam, Thương mại

Content
phần mở đầu
1. Tính cấp thiết của đề tài
Franchise, tạm dịch là nhượng quyền thương mại (NQTM) là một phương thức kinh
doanh có mặt ở mọi khu vực trên thế giới và đã chứng tỏ được sự thành công của nó. Phương
thức này được coi là khởi nguồn tại Mỹ vào giữa thế kỷ 19. Hiện nay, hoạt động nhượng
quyền thương mại đã có mặt tại hơn 160 nước trên thế giới với doanh thu ngày càng tăng.
Doanh thu từ hoạt động NQTM trên thế giới năm 2000 là khoảng 1.000 tỷ USD với khoảng
320.000 doanh nghiệp từ 75 ngành khác nhau. Tại Mỹ, năm 1994 tổng doanh số bán lẻ từ các
cửa hàng nhượng quyền thương mại là 35%, đến năm 2000, tỷ lệ này tăng lên 40%, thu hút
được trên 8 triệu người lao động trong khu vực này và bình quân cứ 12 phút lại có một
franchise ra đời. Thậm chí. 12 trên 52 tiểu bang của nước Mỹ đã có luật bắt buộc bất kỳ công
ty nào muốn tham gia vào thị trường chứng khoán đều phải có đăng ký nhượng quyền. Điều


thương mại trong tương lai. Và chắc chắn khi đó Việt Nam sẽ cần một hành lang pháp lý rõ
ràng và đầy đủ hơn để phương thức kinh doanh nhượng quyền thương mại có thể được áp
dụng phổ biến hơn, theo hướng có lợi cho cả nền kinh tế.


Để bắt đầu mối quan hệ nhượng quyền thương mại, các bên phải ký kết hợp đồng
nhượng quyền thương mại và đăng ký với cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
Hợp đồng được coi là một công cụ quan trọng, cơ bản trong kinh doanh, vì hợp đồng quy
định các quyền, nghĩa vụ giữa các bên, ảnh hưởng trực tiếp và quyết định hiệu quả hoạt động
kinh doanh của các bên. Để bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho các bên, trong hệ thống pháp luật
Việt Nam có quy định khá chặt chẽ các loại hợp đồng.
Hiện nay, trong hệ thống pháp luật Việt Nam đã có những quy định khá đầy đủ về hoạt
động nhượng quyền thương mại. Đó là Luật Thương mại 2005, quy định tại chương 8 và các
văn bản hướng dẫn thi hành. Tuy vậy, đây là phương thức kinh doanh khá mới mẻ do vậy
việc áp dụng các quy định pháp luật trong hoạt động nhượng quyền thương mại còn rất nhiều
bỡ ngỡ đối với các doanh nghiệp.
Vì những lý do kể trên, tôi đã chọn đề tài “ Hợp đồng những quyền thương mại trong
pháp luật Việt Nam” để nghiên cứu. Vì hợp đồng NQTM là cơ sở pháp lý đầu tiên để các bên
tiến hành hoạt động kinh doanh, thực hiện các quyền, nghĩa vụ của mình và cũng là cơ sở để
bảo vệ quyền lợi của mình nếu có phát sinh tranh chấp.
2. Tình hình nghiên cứu
Liên quan đến hoạt động NQTM đã có rất nhiều các bài báo được đăng tải rộng rãi trên
các phương tiện báo chí, Internet…. trong đó đáng kể đến là cuốn sách của Tiến sĩ Lý Quý
Trung với nhan đề “ Franchise- bí quyết thành công bằng mô hình nhượng quyền kinh doanh”
xuất bản năm 2005; bài viết “Nhượng quyền kinh doanh ở Việt Nam” của Trần Ngọc SơnVăn phòng luật sư Phạm và Liên danh đang trên trang Web của Luật sư Hà Nội; Bài viết
“Franchise với doanh nghiệp Việt Nam” của Phạm Thị Thu Hà đăng trên tạp chí IP Law &
Practice số 03 năm 2005 . Tuy nhiên, các bài viết kể trên chủ yếu đề cập đến NQTM ở khía
cạnh kinh doanh mà chưa có nghiên cứu về hợp đồng NQTM ở khía cạnh pháp lý. Các bài
báo cũng chỉ nói về NQTM như một phương thức đưa tin mà chưa có một công trình nghiên
cứu sâu được công bố cụ thể. Cho đến nay cũng chưa có một công trình nghiên cứu nào về

- Về mặt thực tiễn:
+ Đáp ứng được nhu cầu tìm hiểu về mô hình NQTM, đặc biệt là chế định hợp đồng NQTM
trong pháp luật Việt Nam của các doanh nghiệp trong và ngoài nước. Điều này cũng phù hợp
với chủ trương, chính sách phát triển kinh tế của nhà nước ta: phát huy nguồn nội lực, đặc
biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ; chủ động hội nhập kinh tế- quốc tế, đưa nền kinh tế phát
triển vững chắc
+ Góp phần nhân rộng mô hình NQTM trên khắp lãnh thổ Việt Nam, phát huy được lợi thế
của mô hình này.
6. Bố cục của Luận văn


Phần I: Mở đầu
Giới thiệu đề tài tác giả sẽ viết, tình hình nghiên cứu, tính cấp thiết của đề tài, tính khoa học
của đề tài, mục đích, đối tượng, phạm vi, phương pháp nghiên cứu, đóng góp của luận văn.
Phần II: Nội dung
Bao gồm các chương sau:
Chương 1: Tổng quan về NQTM và hợp đồng NQTM
Chương 2: Các điều kiện có hiệu lực của hợp đồng NQTM
Chương 3: Giao kết và thực hiện hợp đồng NQTM - Một số vướng mắc và kiến nghị giải
quyết.
Phần III: Kết luận

References
A. Văn bản pháp luật
1.

Bộ luật dân sự (Việt Nam) năm 2005.

2.



B.

Tài liệu tham khảo bằng Tiếng Việt

9.

PGS.TS Phạm Duy Nghĩa (2004), Chuyên khảo Luật kinh tế, NXB Đại học Quốc gia
Hà Nội.

10.

PGS.TS Nguyễn Như Phát, TS. Lê Thị Thu Thuỷ (chủ biên) (2003), Một số vấn đề lý
luận và thực tiễn về pháp luật hợp đồng ở Việt Nam hiện nay, NXB Công an nhân dân.


11.

PGS.TS Phạm Duy Nghĩa, (2002) Giáo trình Luật thương mại Việt Nam, NXB Đại học
Quốc gia Hà Nội.

12.

TS. Lý Quí Trung, (2005) Franchise- bí quyết thành công bằng mô hình nhượng quyền
kinh doanh, NXB Trẻ

13.

Bùi Thị Thanh Hằng (chủ biên), (2002), Giáo trình Luật Dân sự Việt Nam, NXB Đại
học Quốc gia Hà Nội.

20.

Hướng dẫn thực hiện quy chế về nhượng quyền thương mại của Uỷ ban thương mại liên
bang Hoa Kỳ.

21.

Quy tắc đạo đức về nhượng quyền thương mại của Châu Âu.

22.

UNIDROIT- Viện nghiên cứu quốc tế về thống nhất luật tư, Luật mẫu về công khai
thông tin trong hoạt động nhượng quyền thương mại, 2002.

23.

Bộ nguyên tắc của UNIDROIT về hợp đồng thương mại quốc tế 2004.

24.

Công ước của Liên hợp quốc về hợp đồng mua bán quốc tế 1980.

25.

Bộ Thương mại- Vụ pháp chế, Kỷ yếu hội thảo quốc tế về chế định nhượng quyền
thương mại trong dự thảo Luật thương mại (sửa đổi), 2004, 2005.

26.

Bang New York- Văn phòng Tổng chưởng lý, các quy định của bang New York về

quyền

thương

mại-

cơ

hội

và

rủi

ro,

/>33.

Sẽ

bùng

nổ

nhượng

quyền

thương



Nam-

thị

trường

mới

cho

franchising,

/>36.

Hồng

Tâm,

cơ

hội

cho

các

chủ

doanh


đồng

kinh

tế,

/>39.

Nhượng

quyền

thương

mại,

cần

cân

nhắc

trước

khi

luật

hoá,


3.

FCA: What is franchising? Advantages of the Franchising System? Disadvantages of
the Franchising System? />

Hợp đồng nhượng quyền thương mại trong
pháp luật Việt Nam
Đào Đặng Thu Hường
Khoa Luật
Luận văn ThS ngành: Luật Kinh tế; Mã số: 60 38 50
Người hướng dẫn: PGS.TS. Phạm Duy Nghĩa
Năm bảo vệ: 2007

Abstract: Tổng quan về nhượng quyền thương mại và hợp đồng nhượng quyền
thương mại.Trình bày một số vấn đề pháp lý, các điều kiện có hiệu lực của hợp đồng
nhượng quyền thương mại, các quy định pháp luật về hợp đồng nhượng quyền thương
mại. Từ đó tìm ra cách áp dụng phù hợp nhất, bảo vệ được lợi ích hợp pháp cho doanh
nghiệp mình. Đề xuất một số kiến nghị góp phần hoàn thiện cơ sở pháp lý cho hợp
đồng nhường quyền thương mại nhằm thúc đẩy hoạt động nhượng quyền thương mại
phát triển mạnh mẽ trong thời gian tới
Keywords: Hợp đồng, Luật kinh tế, Pháp luật Việt Nam, Thương mại

Content
phần mở đầu
1. Tính cấp thiết của đề tài
Franchise, tạm dịch là nhượng quyền thương mại (NQTM) là một phương thức kinh
doanh có mặt ở mọi khu vực trên thế giới và đã chứng tỏ được sự thành công của nó. Phương
thức này được coi là khởi nguồn tại Mỹ vào giữa thế kỷ 19. Hiện nay, hoạt động nhượng
quyền thương mại đã có mặt tại hơn 160 nước trên thế giới với doanh thu ngày càng tăng.

sẽ mở rộng ra nhiều nước khác.
Thực tế có rất nhiều doanh nghiệp Việt Nam quan tâm đến mô hình này, đặc biệt là các
doanh nghiệp thuộc lĩnh vực đầu hàng Việt Nam chất lượng cao, nhưng cũng có nhiều doanh
nghiệp chưa có cái nhìn sâu rộng về khái niệm NQTM. Trong tương lai, Việt Nam hoàn toàn
có thể áp dụng phương thức kinh doanh này như là một quy luật tự nhiên của quá trình mở
cửa và đổi mới nền kinh tế theo cơ chế thị trường cũng như có thể phát triển nó một cách bài
bản và đúng hướng để phục vụ mục đích tăng trưởng kinh tế và tối ưu hoá hiệu quả hoạt động
thương mại trong tương lai. Và chắc chắn khi đó Việt Nam sẽ cần một hành lang pháp lý rõ
ràng và đầy đủ hơn để phương thức kinh doanh nhượng quyền thương mại có thể được áp
dụng phổ biến hơn, theo hướng có lợi cho cả nền kinh tế.


Để bắt đầu mối quan hệ nhượng quyền thương mại, các bên phải ký kết hợp đồng
nhượng quyền thương mại và đăng ký với cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
Hợp đồng được coi là một công cụ quan trọng, cơ bản trong kinh doanh, vì hợp đồng quy
định các quyền, nghĩa vụ giữa các bên, ảnh hưởng trực tiếp và quyết định hiệu quả hoạt động
kinh doanh của các bên. Để bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho các bên, trong hệ thống pháp luật
Việt Nam có quy định khá chặt chẽ các loại hợp đồng.
Hiện nay, trong hệ thống pháp luật Việt Nam đã có những quy định khá đầy đủ về hoạt
động nhượng quyền thương mại. Đó là Luật Thương mại 2005, quy định tại chương 8 và các
văn bản hướng dẫn thi hành. Tuy vậy, đây là phương thức kinh doanh khá mới mẻ do vậy
việc áp dụng các quy định pháp luật trong hoạt động nhượng quyền thương mại còn rất nhiều
bỡ ngỡ đối với các doanh nghiệp.
Vì những lý do kể trên, tôi đã chọn đề tài “ Hợp đồng những quyền thương mại trong
pháp luật Việt Nam” để nghiên cứu. Vì hợp đồng NQTM là cơ sở pháp lý đầu tiên để các bên
tiến hành hoạt động kinh doanh, thực hiện các quyền, nghĩa vụ của mình và cũng là cơ sở để
bảo vệ quyền lợi của mình nếu có phát sinh tranh chấp.
2. Tình hình nghiên cứu
Liên quan đến hoạt động NQTM đã có rất nhiều các bài báo được đăng tải rộng rãi trên
các phương tiện báo chí, Internet…. trong đó đáng kể đến là cuốn sách của Tiến sĩ Lý Quý

mô hình.
5. Những đóng góp của luận văn
- Về mặt khoa học:
+ Nghiên cứu, đề xuất bổ sung những quy định pháp luật về hợp đồng NQTM trong hệ thống
pháp luật Việt Nam
+ Kiến nghị xây dựng các cơ sở pháp lý chặt chẽ hơn cho hợp đồng NQTM, giảm thiểu rủi
ro cho cả hai phía khi áp dụng.
- Về mặt thực tiễn:
+ Đáp ứng được nhu cầu tìm hiểu về mô hình NQTM, đặc biệt là chế định hợp đồng NQTM
trong pháp luật Việt Nam của các doanh nghiệp trong và ngoài nước. Điều này cũng phù hợp
với chủ trương, chính sách phát triển kinh tế của nhà nước ta: phát huy nguồn nội lực, đặc
biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ; chủ động hội nhập kinh tế- quốc tế, đưa nền kinh tế phát
triển vững chắc
+ Góp phần nhân rộng mô hình NQTM trên khắp lãnh thổ Việt Nam, phát huy được lợi thế
của mô hình này.
6. Bố cục của Luận văn


Phần I: Mở đầu
Giới thiệu đề tài tác giả sẽ viết, tình hình nghiên cứu, tính cấp thiết của đề tài, tính khoa học
của đề tài, mục đích, đối tượng, phạm vi, phương pháp nghiên cứu, đóng góp của luận văn.
Phần II: Nội dung
Bao gồm các chương sau:
Chương 1: Tổng quan về NQTM và hợp đồng NQTM
Chương 2: Các điều kiện có hiệu lực của hợp đồng NQTM
Chương 3: Giao kết và thực hiện hợp đồng NQTM - Một số vướng mắc và kiến nghị giải
quyết.
Phần III: Kết luận

References


8.

Thông tư số 04/2006/TT-BTM của Bộ thương mại ngày 06/4/2006 hướng dẫn một số
nội dung quy định tại Nghị định số 12/2006/NĐ-CP ngày 23/01/2006 của Chính phủ
quy định chi tiết thi hành Luật thương mại về hoạt động mua bán hàng hoá quốc tế và
các hoạt động đại lý mua, bán, gia công và quá cảnh hàng hoá với nước ngoài.

B.

Tài liệu tham khảo bằng Tiếng Việt

9.

PGS.TS Phạm Duy Nghĩa (2004), Chuyên khảo Luật kinh tế, NXB Đại học Quốc gia
Hà Nội.

10.

PGS.TS Nguyễn Như Phát, TS. Lê Thị Thu Thuỷ (chủ biên) (2003), Một số vấn đề lý
luận và thực tiễn về pháp luật hợp đồng ở Việt Nam hiện nay, NXB Công an nhân dân.


11.

PGS.TS Phạm Duy Nghĩa, (2002) Giáo trình Luật thương mại Việt Nam, NXB Đại học
Quốc gia Hà Nội.

12.


Luật các quy tắc về nhượng quyền thương mại của Italia (Tài liệu Ban soạn thảo dự án
Luật thương mại- sửa đổi)

19.

Bộ quy tắc về hoạt động nhượng quyền thương mại của Australia

20.

Hướng dẫn thực hiện quy chế về nhượng quyền thương mại của Uỷ ban thương mại liên
bang Hoa Kỳ.

21.

Quy tắc đạo đức về nhượng quyền thương mại của Châu Âu.

22.

UNIDROIT- Viện nghiên cứu quốc tế về thống nhất luật tư, Luật mẫu về công khai
thông tin trong hoạt động nhượng quyền thương mại, 2002.

23.

Bộ nguyên tắc của UNIDROIT về hợp đồng thương mại quốc tế 2004.

24.

Công ước của Liên hợp quốc về hợp đồng mua bán quốc tế 1980.

25.

Đặng Văn Sỹ, nhượng quyền thương mại: Cần cân nhắc trước khi luật hoá,
VNEconomy Online-31/03/2005.

32.

Nhượng

quyền

thương

mại-

cơ

hội

và

rủi

ro,

/>33.

Sẽ

bùng

nổ


/>
Minh

Hà,

Việt

Nam-

thị

trường

mới

cho

franchising,

/>36.

Hồng

Tâm,

cơ

hội


hoá

các

loại

hợp

đồng

kinh

tế,

/>39.

Nhượng

quyền

thương

mại,

cần

cân

nhắc


1.

Warren’s Forms of Agreements.

2.

Guide to the FTC Franchise Rule.

3.

FCA: What is franchising? Advantages of the Franchising System? Disadvantages of
the Franchising System? />