ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ

PHẠM THỊ THANH THỦY

NGHIÊN CỨU MỘT SỐ BÀI TOÁN VỀ
AN TOÀN THÔNG TIN TRONG THỎA THUẬN VÀ
KÝ KẾT HỢP ĐỒNG CỦA THƢƠNG MẠI ĐIỆN TỬ

Ngành:

Công nghệ thông tin

Chuyên ngành: Hệ thống thông tin
Mã số:

60480104

LUẬN VĂN THẠC SĨ CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. TS. TRỊNH NHẬT TIẾN

Học viên thực hiện

Giáo viên hướng dẫn

Hà Nội – 2016

Chủ tịch hội đồng


LỜI CẢM ƠN


LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan nội dung trình bày trong luận văn này là do tôi tự nghiên
cứu và tìm hiểu dưới sự hướng dẫn trực tiếp của Thầy PGS. TS. Trịnh Nhật Tiến.
Luận văn này của tôi chưa từng được ai công bố trong bất cứ công trình nào trước đây.
Trong quá trình nghiên cứu tôi có tham khảo đến các tài liệu của một số tác giả. Tôi
đều có trích dẫn đầy đủ và liệt kê trong mục “TÀI LIỆU THAM KHẢO” ở cuối
luận văn.
Hà Nội, ngày … tháng … năm 2016
Học viên

Phạm Thị Thanh Thủy

ii


MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN .............................................................................................................. i
LỜI CAM ĐOAN .......................................................................................................ii
LỜI MỞ ĐẦU ............................................................................................................ 1
CHƢƠNG 1. CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN ............................................................ 3
1.1. Tổng quan về thương mại điện tử .................................................................... 3
1.1.1. Khái niệm về TMĐT ............................................................................... 3
1.1.2. Vai trò tác động của TMĐT .................................................................... 4
1.1.3. Các đặc trưng của TMĐT ....................................................................... 6
1.1.4. Các loại hình giao dịch TMĐT ............................................................... 8
1.1.5. Ba giai đoạn hoạt động của TMĐT ....................................................... 10
1.2. Tổng quan về An toàn thông tin ..................................................................... 12
1.2.1. An toàn thông tin là gì? Tại sao cần bảo đảm An toàn thông tin? ........ 12
1.2.2. Mục tiêu của An toàn thông tin............................................................. 13

3.1. Giới thiệu chương trình .................................................................................. 50
3.1.1. Chương trình mã hóa AES ...................................................................... 50
3.1.2. Chương trình ký không thể phủ định ...................................................... 50
3.2. Cấu hình hệ thống ........................................................................................... 50
3.3. Hướng dẫn sử dụng ........................................................................................ 50
3.3.1. Chương trình mã hóa AES ...................................................................... 50
3.3.2. Chương trình ký không thể phủ định ...................................................... 55
KẾT LUẬN .............................................................................................................. 58
TÀI LIỆU THAM KHẢO ...................................................................................... 59

iv


BẢNG CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Từ viết tắt

Ý nghĩa

AES

Advance Encryption Standard
(Chuẩn mã hóa tiên tiến)

DES

Data Encryption Standard
(Chuẩn mã hóa dữ liệu)

RSA


Hình 1.10: Doanh thu bán lẻ TMĐT của Ấn Độ .......................................................10
Hình 1.11: Sơ đồ mã hóa đơn giản. ..........................................................................15
Hình 1.12: Phân loại Thủy vân .................................................................................29
Hình 1.13: Ví dụ về thuỷ vân hiện (trên trang web của Thư viện số liên bang Mỹ) .29
Hình 1.14: Giấu thông tin trong ảnh ........................................................................30
Hình 2.1: Mô hình giải quyết bài toán ......................................................................34
Hình 2.2: Sơ đồ thuật toán AES ................................................................................38
Hình 2.3: Các phần tử biến đổi của S-box dưới dạng ma trận .................................39
Hình 2.4: Kết quả biến đổi của hàm SubBytes() với mảng trạng thái ......................39
Hình 2.5: Nội dung bảng S-box sau khi tính toán .....................................................40
Hình 2.6: Kết quả tính toán.......................................................................................40
Hình 2.7: Minh họa sự dịch vòng..............................................................................41
Hình 2.8: Minh họa làm việc trên cột trạng thái ......................................................42
Hình 2.9: Thực hiện hàm AddRoundKey() ................................................................42
Hình 2.10: Quá trình thực hiện Expand Key ............................................................43
Hình 2.11: Minh họa thực hiện hàm InvShiftRows() ................................................44
Hình 2.14: Kiểm tra tính đúng đắn của chữ ký .........................................................48
Hình 2.15: Giao thức kiểm thử chữ ký số .................................................................49
Hình 2.16: Giao thức chối bỏ chữ ký số. ..................................................................49
Hình 3.1: Quá trình mã hóa văn bản ........................................................................51
Hình 3.2: Quá trình giải mã văn bản ........................................................................52
Hình 3.3: Quá trình mã hóa tệp tin ...........................................................................53
Hình 3.4: Quá trình giải mã tệp tin ..........................................................................54
Hình 3.5: Quá trình ký ..............................................................................................56
Hình 3.6: Giao thức kiểm thử ...................................................................................56
Hình 3.7: Giao thức chối bỏ. ....................................................................................57

vi



các khách hàng của họ và sau khi bàn bạc họ cũng đưa ra quyết định và ký vào hợp
đồng nhưng khác với phương thức truyền thống ở chỗ là việc thỏa thuận và ký kết
diễn ra trên mạng, đó chính là Hợp đồng điện tử.
Vấn đề đặt ra là trong môi trường mạng một lượng tin hay dữ liệu khi được
gửi từ người gửi đến người nhận thường phải qua nhiều nút, nhiều trạm không ai
đảm bảo rằng thông tin đến người nhận không bị sao chép, không bị đánh cắp hay
không bị sửa đổi…Mục 1.3 [2] chỉ ra rằng bảo đảm an toàn thông tin trong thỏa
thuận và ký kết hợp đồng của thương mại điện tử là bảo đảm việc xác minh nguồn
gốc giao dịch, đảm bảo bí mật, toàn vẹn thông tin và chống chối bỏ giao dịch. Đây
là một vấn đề cấp thiết cần phải được giải quyết hiện nay, xuất phát từ yêu cầu này
mà tác giả đã lựa chọn đề tài “Nghiên cứu một số bài toán về an toàn thông tin
trong thỏa thuận và ký kết hợp đồng của thương mại điện tử” làm đề tài nghiên
cứu của mình.
Trên cơ sở làm rõ một số bài toán về an toàn thông tin trong giai đoạn thỏa
thuận và ký kết hợp đồng điện tử, luận văn sẽ tập trung nghiên cứu một số kỹ thuật
để đảm bảo việc xác minh nguồn gốc giao dịch, đảm bảo bí mật, toàn vẹn thông tin
1

Phương tiện điện tử là phương tiện hoạt động dựa trên công nghệ điện, điện tử, kỹ thuật số, từ tính, truyền
dẫn không dây, quang học, điện từ hoặc công nghệ tương tự.

1


và chống chối bỏ giao dịch cũng như thử nghiệm chương trình thực hiện việc xác
nhận đúng hợp đồng, đảm bảo thông tin hợp đồng không bị sửa đổi và tiến hành ký
kết hợp đồng.
Nhiệm vụ cụ thể mà luận văn cần giải quyết đó là:
 Nêu rõ khái niệm, vai trò, đặc điểm, phân loại, phương pháp và các vấn đề
gặp phải khi thực hiện thỏa thuận hợp đồng điện tử.

toán đặt ra.

2


TÀI LIỆU THAM KHẢO
 Tài liệu tiếng Việt:
[1] Trịnh Nhật Tiến. Giáo trình An toàn dữ liệu - Đại học Công Nghệ - ĐH Quốc
Gia Hà Nội, 2008.
[2] Trịnh Nhật Tiến. Bài giảng Tổng quan về An toàn thông tin trong TMĐT - Đại
học Công Nghệ - Đại học Quốc Gia Hà Nội.
[3] Phan Đình Diệu. Lý thuyết mật mã và An toàn thông tin, 2002.
[4] Nguyễn Đăng Hậu. Kiến thức thương mại điện tử, 11- 2004.
[5] Trần Phương Nam. Tiểu luận Mật mã và An toàn dữ liệu-ĐHCN-ĐHQGHN, 2014.
[6] Hoàng Thị Vân. Tiểu luận Mật mã và An toàn dữ liệu-ĐHCN-ĐHQGHN, 2013.
[7] Phạm Thành Luân. Đồ án tốt nghiệp: Tìm hiểu, nghiên cứu một số tình huống
trong thỏa thuận hợp đồng điện tử - ĐHDL Hải Phòng, 2012.
[8] Lê Thị Thu. Luận văn thạc sĩ: Nghiên cứu một số giao thức bảo vệ thông tin
trong thỏa thuận hợp đồng điện tử - ĐHCN - ĐHQGHN, 2011.

 Website:
[9] />[10]
[11] />[12] />[13]
[14] />[15] />
59


 Tài liệu tiếng Anh:
[16] Chaum, David, van Heijst, Eugene and Pfitzmann, Birgit, Cryptographically
strong undeniable signatures, unconditionally secure for the signer (extended