Tiết 29 30:
Chiếc lá cuối cùng
(Trích Chiếc lá cuối cùng O. Hen-ry )
a. Mục tiêu cần đạt:
Giúp học sinh:
- Khám phá những nét cơ bản nghệ thuật truyện ngắn của nhà văn Mỹ O. Hen-ry, rung
động trớc cái hay, cái đẹp và lòng cảm thông của tác giả đối với những nỗi bất hạnh
của ngời nghèo.
- Rèn kĩ năng đọc, kể chuyện diễn cảm, phân tích các nhân vật và tình huống truyện.
A. Các hoạt động dạy và học:
Hoạt động của GV và HS Kiến thức cần đạt
H Đ 1 : Kiểm tra bài cũ.
- Chọn một đoạn khoảng 10 dòng liên quan đến hai
cây phong để đọc thuộc lòng.
- Hình ảnh hai cây phong đợc miêu tả trong đoạn văn
em vừa đọc nh thế nào?
Lên bảng, trả lời câu hỏi.
HĐ 2: Giới thiệu bài.
Hôm nay, chúng ta sẽ học một tác phẩm văn học nớc
ngoài văn học Mỹ. Chiếc lá cuối cùng của nhà
văn O. Hen-ry là một truyện ngắn viết về xã hội Mỹ
những năm cuối thế kỷ XI X, ngòi bút của nhà văn h-
ớng vào xây dựng đời sống tình cảm của những ngời
nghèo khổ, bất hạnh.
HĐ 3 : Tìm hiểu tác giả, tác phẩm.
GV: Dựa vào chú thích * SGK, em hãy giới thiệu vài
nét về tác giả, tác phẩm.
HS: Giới thiệu tác giả, tác phẩm.
- GV giới thiệu thêm về tác giả, tác phẩm.
+ Chân dung nhà văn.
+ Toàn bộ tác phẩm.
xy đang trong tâm trạng nh thế nào?
-HS : Giôn-xy là một hoạ sĩ trẻ, cha thành danh, xa gia
đình, mắc bệnh hiểm nghèo ( 10 phần chỉ còn cha đợc
1 phần hi vọng).
không còn niềm tin vào sự sống của mình.
GV:Tâm trạng của cô đợc thể hiện rõ nhất qua chi tiết
nào?
- HS :Nằm nhìn lá rơi và tin khi nào chiếc lá cuối cùng
rụng nốt thì cô cũng buông xuôi, lìa đời.
ý nghĩ vớ vẩn, yếu đuối.
( Chiếu đoạn văn miêu tả cây thờng xuân).
GV:- Em có suy nghĩ gì về tâm trạng của Giôn-xy?
Tâm trạng: chán nản, tuyệt vọng của kẻ đợi giây
phút chia tay với cuộc đời,
GV:- Qua đó, em thấy cô là ngời nh thế nào?
- HS :Giôn-xy là ngời yếu đuối, tuyệt vọng, đáng thng.
GV: Ngày thứ nhất tỉnh dậy sau một đêm ma tuyết
phũ phàng, Giôn-xy đã có hành động gì?
- HS :Trời vừa hửng sáng, Giôn-xy ra lệnh cho Xiu
kéo mành lên, nhìn ra cây thờng xuân tìm chiếc lá
cuối cùng.
- GV:Có điều gì bất ngờ xảy ra? Tại sao chiếc lá
không rụng lại là một điều bất ngờ?
- Vẫn còn một chiếc lá trên cây thờng xuân.
GV:- Hình ảnh chiếc lá đợc tác giả đặc tả nh thế nào?
GV:- Tâm trạng của Giôn-xy lúc đó ra sao?
- HS :Tâm trạng:ban đầu, cô ngạc nhiên vì sau một
đêm ma gió phũ phàng, chiếc lá vẫn hiên ngang, dũng
cảm bám vào cành. Sau một chút ngạc nhiên Giôn-xy
sao?
- HS : Giôn-xy ngạc nhiên hết sức khi chiếc lá cuối
cùng vẫn còn đó sự sống bắt đầu trở lại trong suy
nghĩ, cô tự nhận ra muốn chết là một tội, đòi ăn
cháo, uống sữa, soi gơng, ngồi dậy xem nấu nớng, mơ
ớc một ngày nào đó vẽ vịnh Na-plơ
Tâm trạng chán nản, tuyệt vọng đã hoàn toàn biến
mất, thay vào đó là ớc muốn và sự quyết tâm, niềm
khao khát muốn sống trở lại
GV:- Vậy theo em, nguyên nhân nào khiến Giôn xy
khỏi bệnh?
+ Từ sự chăm sóc tận tình của Xiu.
+ Từ chiếc lá cuối cùng không rụng.
+ Từ tác dụng của thuốc men.
HS :
* Giôn-xy thoát khỏi bệnh nguyên nhân chính từ ý
định sống cứ mạnh lên, ấm dần lên trong cơ thể cô. ý
định đó đợc khơi dậy từ chính chiếc lá cuối cùng
mong manh mà kiên cờng, dai dẳng trớc bão tuyết,
thiên nhiên khắc nghiệt
GV:- Theo em, vì sao Giôn-xy lại có thể vợt lên cái
chết chỉ nhờ chiếc lá mỏng manh còn sống trên cây?
GV: Từ tình cảnh của Giôn-xy, ta có thể rút ra bài
học gì cho mỗi ngời trong cảnh ngộ bệnh tật hiểm
nghèo?
- GV:Sự thật chiếc lá cuối cùng đã rụng ngay trong
đêm ma bão đầu tiên, vậy ai đã vẽ chiếc lá trên tờng?
- GV: Chiếc lá cuối cùng đợc vẽ trong hoàn cảnh nào?
Vì sao lại vẽ trong hoàn cảnh khắc nghiệt vậy?
HS :
+ Về nghệ thuật: rất đẹp, rất giống chiếc lá thật.
+ Giá trị nhân sinh cao: cứu sống một mạng ngời, làm
thay đổi nhậnthwcs của con ngời về cuộc sông, sự
sống.
+ Vẽ trong hoàn cảnh đặc biệt, đánh đổi bằng một giá
quá đắt, cớp đi sinh mạng của cụ Bơ men quy luật
nghiệt ngã của nghệ thuật.
- GV:Em có suy nghĩ gì về nhân vật này?
GV: Hãy tìm các chi tiết và phân tích tình cảm mà Xiu
dành cho Giôn xi?
-GV:Tại sao tác giả lại để cho Xiu kể cho Giôn xi
nghe về nguyên nhân dẫn đến cái chết của cụ Bơ men?
Qua đó ta hiểu rõ hơn gì về cô hoạ sĩ này?
HĐ 6: Tổng kết.
HĐ 7: Hớng dẫn luyện tập.
Viết đoạn văn kể lại tâm trạng của Giôn-xy sau hai
ngày ma bão vẫn thấy chiếc lá thờng xuân cuối cùng
trên cây
cả của một nghệ sĩ .
3. Nhân vật Xiu:
- Lo lắng cho bệnh tật và tính mạng
của Giôn xi.
- Không nản lòng trớc sự tuyệt vọng,
chán nản của Giôn xi, động viên, an ủi
bạn.
- Có thể cô phát hiện ra chiếc lá cuối
cùng là giả nhng giấu bạn để cứu bạn.
III. Tổng kết: ghi nhớ (SGK)
Tiết 31:
Chơng trình địa phơng
Ba, tía
Má
Bác
Anh hai
Trung bộ
Bọ
Mệ, mạ
Cậu
Anh cả
Bắc ninh, bắc giang
Thầy
U, bu, bầm
Bá
Anh cả
Hoạt động 4:
Bài tập 3: Su tầm thơ ca sử dụng từ ngữ chỉ quan hệ ruột thịt.
- Công cha nh núi Thái sơn
Nghĩa mẹ nh nớc trong nguồn chảy ra.
- Anh em nào phải ngời xa.
Cùng nhung bác mẹ một nhà cùng thân.
- Bầm ơi có rét không bầm (Tố Hữu)
Tiết 32:
Lập dàn ý cho bài văn tự sự
kết hợp miêu tả và biểu cảm.
A. Mục đích cần đạt:
Giúp học sinh:
- Nhận diện đợc bố cục các phần mở bài, thân bài, kết bài của một bài văn tự sự kết hợp
với miêu tả và biểu cảm.
- Biết cách tìm, lựa chọn và sắp xếp các ý trong bài văn.
B. Các hoạt động dạy và học: