L I CAM

OAN

Tôi xin cam đoan lu n v n th c s đ tài “Gi i pháp t ng c

ng công

tác qu n lý chi phí s n xu t kinh doanh c a Công ty TNHH MTV Th y l i
Nam Hà T nh” là s n ph m nghiên c u c a tôi. Lu n v n đ

c hoàn thành do

s c g ng, n l c c a b n thân, d a vào ki n th c đã h c trong tr

ng và tài

li u th c t t i Công ty TNHH MTV Th y l i Nam Hà T nh.
K t qu nghiên c u trong lu n v n đ m b o trung th c và ch a đ
công b trong b t c m t công trình khoa h c nào tr
Hà N i, ngày

c đây.
tháng

n m 2015

Tác gi lu n v n

Nguy n Th Thu H



ng

i h c Th y l i c ng

nh quá trình nghiên c u th c hi n đ tài lu n v n.
Tác gi xin chân thành c m n Công ty TNHH MTV Th y l i Nam
Hà T nh đã t o đi u ki n thu n l i v cung c p s li u đ tác gi hoàn thành
các n i dung c a đ tài.
Do trình đ , kinh nghi m và th i gian nghiên c u h n ch nên lu n
v n khó tránh kh i nh ng thi u sót. Tác gi r t mong nh n đ
góp ý ki n c a các th y cô đ lu n v n đ
Lu n v n đ

c s đóng

c hoàn thi n h n.

c hoàn thành t i Khoa Kinh t và qu n lý, Tr

ng

h c Th y l i.
Tác gi lu n v n

Nguy n Th Thu H

ng

i


ph m ............................................................................................................... 8
1.3. Ph

ng pháp qu n lý chi phí s n xu t kinh doanh trong doanh nghi p . 10

1.3.1. L p k ho ch chi phí s n xu t kinh doanh ........................................... 10
1.3.2. Ki m soát chi phí s n xu t ................................................................... 15
1.4. Các tiêu chí và ch tiêu đánh giá k t qu công tác qu n lý chi phí s n xu t
kinh doanh ...................................................................................................... 18
1. Nhóm ch tiêu tuy t đ i ph n ánh k t qu ho t đ ng s n xu t kinh doanh 18
2. Nhóm ch tiêu t

ng đ i ph n ánh hi u qu s n xu t kinh doanh ............ 19


1.5. Gi i thi u các lo i hình doanh nghi p qu n lý khai thác công trình th y
l i

............................................................................................................. 22

1.6.

c đi m s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p th y l i nh h

ng đ n

công tác qu n lý chi phí s n xu t kinh doanh ................................................ 23
1. Ho t đ ng c a các doanh nghi p th y l i ch u nh h


2.1.3. Ch c n ng, nhi m v c a công ty ........................................................ 34
2.1.4. C c u t ch c c a công ty .................................................................. 36
2.2. Tình hình s n xu t kinh doanh c a công ty trong nh ng n m g n đây ...... 42
2.2.1. V c c u v n ....................................................................................... 42
2.2.2. V c c u ngu n nhân l c .................................................................... 43
2.2.3. V tình hình th c hi n nhi m v s n xu t kinh doanh ......................... 45
2.2.4. V k t qu s n xu t kinh doanh .......................................................... 48


2.3. Th c tr ng công tác qu n lý chi phí s n xu t kinh doanh c a Công ty ...... 50
2.3.1. Phân tích tình hình l p k ho ch s n xu t kinh doanh c a Công ty ... 50
2.3.2. Phân tích công tác qu n lý chi phí s n xu t kinh doanh c a Công ty. 51
2.4.

ánh giá chung v quá trình qu n lý chi phí s n xu t kinh doanh c a

Công ty ........................................................................................................... 63
2.4.1. Nh ng k t qu đ t đ

c ....................................................................... 63

2.4.2. T n t i, h n ch và nguyên nhân ......................................................... 65
K t lu n ch
Ch

ng 2 .......................................................................................... 67

ng 3. GI I PHÁP T NG C

NG CÔNG TÁC QU N LÝ CHI

ng đào t o ngu n nhân l c, b i d

ng chuyên môn đ i ng

cán b , nhân viên trong Công ty ...................................................................... 80


3.3.4. Hoàn thi n b máy qu n lý t o đi u ki n cho công tác ki m soát m i
ho t đ ng c a Công ty thu n l i và khoa h c h n ........................................ 84
3.3.5.

ra m c khen th

ng c ng nh m c x ph t đ i v i nh ng tr

ng

h p vi ph m các quy đ nh c a Công ty .......................................................... 89
K t lu n ch

ng 3 .......................................................................................... 93

K T LU N VÀ KI N NGH ........................................................................ 94
TÀI LI U THAM KH O .............................................................................. 98


DANH M C S
S đ 1.1: M i quan h gi a các ch c n ng qu n lý chi phí ............................ 5
S đ 2.1: S đ t ch c b máy Công ty ...................................................... 38



DANH M C CÁC CH

Ch vi t t t

VI T T T

Ch vi t đ y đ

BHYT

B o hi m y t

BHXH

B o hi m xã h i

CBCNV

Cán b công nhân viên

CNH- H H

Công nghi p hóa- hi n đ i hóa

CTTL

Công trình th y l i

DNNN


Qu n lý doanh nghi p

TNHH

Trách nhi m h u h n

TLP

Th y l i phí

TSC

Tài s n c đ nh

UBND

y ban nhân dân

SXKD

S n xu t kinh doanh


M

U

1. Tính c p thi t c a đ tài
K t khi chuy n sang n n kinh t th tr


ng, giá thành s n ph m là nh ng v n đ b c thi t c a b t c đ n

v , t ch c s n xu t kinh doanh nào. Các doanh nghi p nhà n
n

c hay t nhân,

c ngoài hay liên doanh, h gia đình hay h p tác xã đ u coi đó là nhi m v

chi n l

c đ t n t i và phát tri n cho dù m c đích c a m i lo i hình doanh

nghi p là khác nhau, ngoài m c tiêu chung là thu đ
i v i doanh nghi p nhà n

c, tr

c l i nhu n.

c đây trong th i k bao c p, hoàn

toàn s n xu t theo m nh l nh, k ho ch nhà n

c giao. Sau đ i h i VI c a

ng (1986) và ti p t c hoàn thi n, phát tri n đ

ng l i đ i m i trong các đ i


trong ph m vi h th ng công trình đ
và ph c v nhu c u n

c giao qu n lý nh m đ m b o an toàn

c cho s n xu t nông nghi p, dân sinh và các ngành

kinh t ; đi u ti t gi m l , phòng, ch ng l t, bão cho h du công trình; qu n lý
kinh t h th ng các công trình th y l i trong ph m vi phía Nam t nh Hà T nh.
S d ng các công trình, tài nguyên n

c, tài nguyên đ t đai trong ph m vi

công trình, các hành lang ch gi i b o v và khai thác công trình th y l i đ
khai thác t ng h p và kinh doanh đa m c tiêu v các l nh v c, ngành ngh mà
pháp lu t không c m và không nh h

ng đ n an toàn công trình, nh m phát

huy t i đa hi u qu công trình, t o vi c làm và nâng cao đ i s ng v t ch t,
tinh th n cho ng

i lao đ ng, góp ph n phát tri n kinh t , v n hóa, xã h i c a

t nh.
Các doanh nghi p qu n lý khai thác công trình th y l i có tính ch t
ho t đ ng khá ph c t p, v a mang tính kinh t l i ph i v a mang tính xã h i.
Vi c th c hi n nhi u ch c n ng khác nhau đòi h i công tác qu n lý ph i ngày
càng đ

ng công tác qu n lý

chi phí s n xu t kinh doanh trong doanh nghi p d a trên nh ng lu n c khoa
h c và bi n ch ng nên có th s d ng làm tài li u tham kh o cho công tác
gi ng d y và h c t p.


Ý ngh a th c ti n: Nghiên c u phân tích và nh ng gi i pháp đ xu t c a
đ tài là tài li u tham kh o h u ích mang tính h

ng d n đ nh h

ng cho

công tác qu n lý chi phí s n xu t kinh doanh c a Công ty TNHH MTV Th y
l i Nam Hà T nh.
2. M c đích c a đ tài
D a vào nh ng c s lý lu n v chi phí, qu n lý chi phí và nh ng t ng
k t t th c ti n ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a Công ty TNHH MTV
Th y l i Nam Hà T nh, t đó nghiên c u đ xu t m t s gi i pháp nh m t ng
c

ng h n công tác qu n lý chi phí s n xu t kinh doanh c a Công ty, góp

ph n xây d ng doanh nghi p ngày càng phát tri n.
3. Ph

ng pháp nghiên c u
th c hi n nh ng n i dung nghiên c u, tác gi s d ng các ph


- Ph m vi nghiên c u v n i dung và không gian: n i dung nghiên c u
c a đ tài t p trung nghiên c u v th c tr ng và các nhân t

nh h

ng đ n

các chi phí s n xu t trong ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a Công ty TNHH
MTV Th y l i Nam Hà T nh.
- Ph m vi nghiên c u th i gian: lu n v n t p trung nghiên c u, phân
tích ho t đ ng s n xu t c a Công ty TNHH MTV Th y l i Nam Hà T nh
trong m t s n m v a qua t đó đ xu t các gi i pháp cho th i gian t i.


5. K t qu d ki n đ t đ

c

- H th ng hóa c s lý lu n v chi phí và nh n d ng các nhân t
h

nh

ng đ n công tác qu n lý chi phí s n xu t kinh doanh trong các doanh

nghi p nói chung, các doanh nghi p qu n lý khai thác công trình th y l i nói
riêng.
- Th c tr ng công tác qu n lý chi phí s n xu t kinh doanh c a Công ty
TNHH MTV Th y l i Nam Hà T nh trong quá trình xây d ng và phát tri n,
đánh giá nh ng h n ch c n kh c ph c, nh ng k t qu đ t đ


ng công tác qu n lý chi phí s n xu t kinh

doanh c a Công ty TNHH MTV Th y l i Nam Hà T nh.


1

Ch
C

S

ng 1

LÝ LU N VÀ TH C TI N V CHI PHÍ VÀ QU N LÝ CHI

PHÍ S N XU T KINH DOANH TRONG DOANH NGHI P
1.1.

Khái ni m, n i dung và s c n thi t ph i qu n lý chi phí s n xu t

trong quá trình ho t đ ng s n xu t kinh doanh trong doanh nghi p
1.1.1. Khái ni m chi phí s n xu t, qu n lý chi phí s n xu t kinh doanh
1. Chi phí s n xu t kinh doanh
Chi phí là m t trong nh ng y u t trung tâm c a công tác qu n lý ho t
đ ng SXKD c a doanh nghi p.

ph c v t t h n cho vi c qu n lý chi phí


tr

c tính ho c d ki n

c đ th c hi n m t ho t đ ng SXKD. Chi phí có th g m c nh ng phí

t n th t do l a ch n ph

ng án này thay cho ph

ng án khác.


2

Trong quá trình ho t đ ng kinh doanh, doanh nghi p ph i luôn luôn
quan tâm đ n vi c qu n lý chi phí, vì m i đ ng chi phí b ra đ u có nh
h

ng đ n l i nhu n. Vì v y, v n đ quan tr ng đ

c đ t ra cho các nhà qu n

tr doanh nghi p là ph i ki m soát có hi u qu và ti t ki m chi phí SXKD c a
doanh nghi p.
2. Qu n lý chi phí s n xu t kinh doanh
Qu n lý chi phí s n xu t kinh doanh là vi c qu n lý b ng ti n c a t t c
các chi phí b ra trong quá trình SXKD nh chi phí nguyên, nhiên li u; chi
phí nhân công; kh u hao tài s n c đ nh…Qu n lý chi phí s n xu t kinh doanh
là ph


3

cho ho t đ ng c a doanh nghi p có đ

c hi u qu cao và đ t đ

c m c tiêu

xây d ng. L p k ho ch là xây d ng các m c tiêu ph i đ t và v ch ra các
b

c th c hi n đ đ t đ

c nh ng m c tiêu đó, các k ho ch này có th dài

h n ho c ng n h n. K ho ch mà nhà qu n lý ph i l p th

ng có d ng d

toán, d toán là s liên k t các m c tiêu l i v i nhau và ch rõ cách huy đ ng
và s d ng các ngu n l c s n có đ đ t đ

c các m c tiêu.

Hi n nay vi c l p k ho ch chi phí các nhà qu n lý luôn có m t gi i
h n trên là các chi phí phát sinh ph i n m d
th tr

i giá thành cho phép đang đ

quá trình th c hi n chi phí, n u có nh ng kho n chi phí phát sinh v

tm ck

ho ch thì nhà qu n lý c n ph i ph n ng linh ho t đ ti t ki m chi phí đ n
m c th p nh t.
V i ch c n ng t ch c th c hi n chi phí, nhà qu n lý ph i bi t cách liên
k t t t nh t gi a t ch c con ng
ho ch đ

i v i các ngu n l c l i v i nhau sao cho k

c th c hi n có hi u qu nh t.

th c hi n t t ch c n ng này nhà

qu n lý c ng có nhu c u r t l n đ i v i thông tin k toán qu n tr . Nhà qu n


4

lý đ

c k toán k p th i cung c p thông tin đ ra quy t đ nh kinh doanh đúng

đ n trong quá trình lãnh đ o ho t đ ng SXKD hàng ngày, phù h p v i m c
tiêu chung.
3. Ki m tra đánh giá
Nhà qu n lý sau khi đã l p k ho ch đ y đ và h p lý, t ch c th c
hi n đòi h i ph i ki m tra và đánh giá vi c th c hi n nó. Ph


c các k toán viên cung c p

c ph n h i giúp nhà qu n lý nh n

di n ra nh ng v n đ còn t n t i và c n có tác đ ng c a qu n lý. Ki m tra và
đánh giá là hai n i dung có liên quan ch t ch đ n nhau.
4. Ra quy t đ nh
Ra quy t đ nh là m t n i dung quan tr ng, xuyên su t các khâu qu n lý
doanh nghi p, t khâu l p k ho ch, t ch c th c hi n cho đ n ki m tra đánh
giá, ch c n ng quy t đ nh đ

c v n d ng liên t c trong su t quá trình ho t

đ ng c a doanh nghi p.
Trong quá trình ho t đ ng SXKD các doanh nghi p ph i luôn quan tâm
đ n t ng đ ng chi phí b vào ho t đ ng SXKD sao cho h p lý, ti t ki m d
chi phí trên m t d n v s n ph m th p nh t trong kh n ng có th , nh m nâng
cao l i nhu n cho doanh nghi p. Mu n đ t đ

c k t qu đó thì nhà qu n lý

ph i l p k ho ch có c s khoa h c và th c ti n, ki m tra đánh giá m t cách
chính xác, khách quan.

th c hi n vi c qu n lý chi phí đ

c t t, đem l i




Qua đó, các nhà qu n lý có th bi t đ

c ho t đ ng và k t qu th c t c a

doanh nghi p, t đó đ ra các bi n pháp có hi u qu , k p th i nh m h th p
chi phí s n xu t và giá thành s n ph m, đ ra các quy t đ nh phù h p cho k
ho ch phát tri n SXKD và yêu c u qu n tr doanh nghi p.
Qu n lý chi phí là h p lý hoá các kho n chi phí trong quá trình ho t
đ ng c a doanh nghi p. Chi phí c a doanh nghi p phát sinh khách quan
nh m đ m b o ho t đ ng SXKD đ
qu n lý chi phí giúp t ng c

c th

ng xuyên liên t c. Nh

v y

ng hi u qu m i đ ng chi phí b ra hay chính

là vi c nâng cao hi u qu s d ng v n.


6

Qu n lý chi phí là chìa khoá quan tr ng đ doanh nghi p gi m đ

c


c giá thành s n ph m, thu hút s c mua.

i v i các doanh nghi p nhà n
s n ph m không ch nh m đ t đ

c, ti t ki m chi phí và h giá thành

c các m c đích nh trên mà còn góp ph n

ti t ki m các ngu n l c qu c gia, gìn gi , b o qu n và phát tri n ngu n v n
nhà n

c giao. Có th coi, qu n lý chi phí s n xu t là khâu trung tâm trong k

ho ch s n xu t kinh doanh nên luôn đ

c các doanh nghi p chú tr ng.

Chính vì v y, vi c qu n lý ch t ch chi phí s n xu t trong quá trình
ho t đ ng s n xu t c a doanh nghi p là r t quan tr ng và c n thi t.
1.2.

Phân lo i chi phí s n xu t kinh doanh
Trong ho t đ ng s n xu t kinh doanh, chi phí luôn g n li n v i các s

ki n kinh t mà

đó các kho n thu nh p đ

c sinh ta th


- Y u t chi phí b o hi m xã h i, b o hi m y t , kinh phí công đoàn:
ph n ánh ph n BHYT, BHXH, kinh phí công đoàn trích theo t l quy đ nh
trên t ng s ti n l

ng và ph c p l

ng ph i tr công nhân viên.

- Chi phí kh u hao tài s n c đ nh: bao g m chi phí kh u hao toàn b tài
s n c đ nh c a doanh nghi p dung trong SXKD c doanh nghi p trong k
báo cáo nh đi n, n

c, đi n tho i, v sinh và các d ch v khác.

- Y u t chi phí d ch v mua ngoài: ph n ánh toàn b d ch v mua ngoài
dùng vào SXKD.
- Chi phí khác b ng ti n: bao g m các chi phí SXKD ch a đ
ánh

c ph n

các ch tiêu trên, đã chi b ng ti n trong k báo cáo nh h i h p, ti p

khách, thu , qu ng cáo,…
 Tác d ng phân lo i chi phí s n xu t theo tính ch t kinh t là ki m tra,
qu n lý vi c chi tiêu theo t ng y u t xem có h p lý v i ho t đ ng s n xu t,
kinh doanh hay không. Cách phân lo i này phù h p v i h u h t doanh nghi p
s n xu t ho c d ch v .
1.2.2. Theo công d ng kinh t chi phí (kho n m c chi phí)


- Chi phí qu n lý doanh nghi p: là t ng chi phí
c a doanh nghi p nh ti n l

b ph n qu n lý chung

ng c a nhân viên qu n lý, v t t tiêu dùng cho

công tác qu n lý, các kho n d phòng r i ro, công tác phí…
 Tác d ng c a cách phân lo i này là đ thu n ti n cho vi c qu n lý chi
phí theo t ng b ph n phát sinh d a trên các đ nh m c chi phí.
1.2.3. Theo m i quan h gi a chi phí s n xu t và kh i l

ng s n xu t s n

ph m
D a theo m i quan h gi a chi phí s n xu t và kh i l

ng s n xu t s n

ph m có th phân lo i chi phí thành 2 lo i: chi phí bi n đ i và chi phí c đ nh.
- Chi phí bi n đ i: là nh ng chi phí phát sinh t ng ho c gi m cùng v i
m c đ t ng ho c gi m c a kh i l

ng kinh doanh.

- Chi phí c đ nh: là nh ng chi phí phát sinh không l thu c ho c ít l
thu c vào kh i l

ng kinh doanh.

Ngoài nhi m v chính, đ t n d ng các ngu n l c, th i gian nhàn r i,
t ng thêm thu nh p, c i thi n đi u ki n s ng cho cán b công nhân viên, các
công ty còn t ch c nh ng ho t đ ng s n xu t kinh doanh ngoài c b n.
Nh ng kho n chi phí và thu nh p này đ
phí s n xu t trong tr

c h ch toán riêng. Ng

i ta g i chi

ng h p này là chi phí cho ho t đ ng s n xu t kinh

doanh ph .
2. Theo k nghiên c u
- Chi phí s n xu t và giá thành s n ph m th c t
T t c các kho n m c chi phí trong k báo cáo, b t lu n l n h n hay
nh h n chi phí đã đ

c l p ra trong k k ho ch, đ

c g i là chi phí th c t .

T s gi a chi phí này v i s s n ph m th c t quy đ i trong k , g i là giá
thành s n ph m th c t . Theo s th ng kê, chi phí s n xu t th c t
th ng thu nông n

c ta th

m ts h


s đi u ki n n m th i ti t (n m t n su t),trình đ t ch c s n xu t xác đ nh,
ngoài ra còn ph i d a vào nh ng chính sách và quy đ nh hi n hành c a nhà
n

c, c a ngành, c a đ a ph

ng và các ch tiêu, các đ nh m c kinh t k

thu t c a chính đ n v s n xu t.
Tr
v đ

ng h p chi phí s n xu t và giá thành s n ph m k ho ch c a đ n

c tính đúng, tính đ (không xét t i nh ng b t th

ng) thì đ

c g i là

chi phí s n xu t và giá thành s n ph m h p lý.
3. Theo ph

ng pháp h ch toán t ng h ng m c chi phí s n xu t

ti n l i cho vi c tính toán theo dõi s di n bi n c a các thành
ph n chi phí, c n c vào tính ch t phát sinh, đi u ki n ph thu c, ng

i ta


c l p, doanh nghi p có th ki m tra tình hình s d ng chi phí, phát

hi n kh n ng ti t ki m chi phí đ thúc đ y c i ti n bi n pháp qu n lý kinh
doanh. L p k ho ch chi phí SXKD ph c v đ c l c cho vi c hoàn thành
nhi m v ti t ki m chi phí c a doanh nghi p. Vì l p k ho ch chi phí ngh a là
doanh nghi p đã xây d ng m t m c tiêu đ ph n đ u. Khi SXKD m c tiêu
này luôn đ

c doanh nghi p c g ng th c hi n và đ ng th i c ng đ

c doanh

nghi p tìm tòi khai thác ti m n ng h th p chi phí và giá thành s n ph m.
Trong khâu l p k ho ch, doanh nghi p c n chú tr ng t i vi c d toán
chi phí. D toán có h p lý sát sao thì doanh nghi p m i có c s đ ti n hành
theo dõi và phát hi n kh n ng ti m tàng đ ti t ki m chi phí. Vi c ki m tra
quá trình th c hi n, ch p hành k ho ch d toán c ng h t s c quan tr ng.
Ki m tra th

ng xuyên, phân tích, đánh giá s bi n đ ng c a chi phí trong

t ng th i k , doanh nghi p m i có c h i đ tìm tòi nh ng bi n pháp qu n lý
c th thích ng v i t ng th i k ho t đ ng c a doanh nghi p. Có nh v y
các bi n pháp này m i phát huy đ

c h t tác d ng trong h th p chi phí và giá

thành s n ph m.
 Xây d ng d toán chi phí s n xu t
Vi c xác đ nh chi phí s n xu t nh m xác đ nh toàn b chi phí đ s n

nh m c tiêu hao nguyên v t li u đ s n xu t m t s n ph m

-

n giá xu t nguyên v t li u

- M c đ d tr nguyên v t li u tr c ti p vào cu i k d toán đ

c tính

toán trên c s lý thuy t qu n tr t n kho.
D toán l

ng

nguyên v t li u

nh m c tiêu
hao nguyên v t

=

s d ng

S l

ng s n

ph m s n xu t


(1.2)

ng h p doanh nghi p s d ng nhi u lo i v t li u có đ n giá

khác nhau đ s n xu t nhi u lo i s n ph m khác nhau thì công th c xác đ nh
chi phí v t li u nh sau:
n

m

i

j

CPVL = ∑∑ Qi M ij G j
(1.3)

Trong đó:
CPVL: là chi phí v t li u
M ij : là m c hao phí v t li u j đ s n xu t m t s n ph m i;
G j : là đ n giá v t li u lo i j;
Q i : là s l

ng s n ph m i d toán s n xu t.

• D toán chi phí nhân công tr c ti p
D toán chi phí nhân công tr c ti p đ

c xây d ng t d toán s n xu t.