Header Page 1 of 258.

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI

-----

 -----

NGUYỄN THỊ KIM LIÊN

PHƯƠNG PHÁP THIẾT KẾ VÀ TỔ CHỨC
THỰC HIỆN CÁC DỰ ÁN TRONG DẠY HỌC
ĐỊA LÍ 12 – TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

LUẬN ÁN TIẾN SĨ GIÁO DỤC HỌC

HÀ NỘI, 2014

Footer Page 1 of 258.


Header Page 2 of 258.

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI

-----

 -----



Header Page 4 of 258.

LỜI CÁM ƠN
Hoàn thành công trình nghiên cứu này, chúng tôi ñã nhận ñược sự giúp ñỡ to
lớn và quí báu của các tập thể và cá nhân.
Trước hết chúng tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc ñến các Thầy hướng dẫn
khoa học PGS. TS. Đặng Văn Đức và PGS.TS. Nguyễn Đức Vũ về sự giúp ñỡ tận
tâm và tạo mọi ñiều kiện ñể chúng tôi có thể hoàn thành luận án.
Chúng tôi xin chân thành cám ơn tập thể các Thầy Cô trong khoa Địa lí,
phòng Sau ñại học trường Đại học sư phạm Hà Nội ñã tạo mọi ñiều kiện giúp ñỡ
chúng tôi nghiên cứu, học tập và hoàn thành luận án.
Chúng tôi xin chân thành tri ân Ban Giám hiệu, Ban Chủ nhiệm và tập thể
cán bộ khoa Địa lí, trường Đại học sư phạm thành phố Hồ Chí Minh ñã ñộng viên,
khích lệ và tạo mọi ñiều kiện thuận lợi cho chúng tôi trong suốt quá trình học tập và
nghiên cứu.
Xin chân thành cám ơn các thầy cô giáo Địa lí ở các tỉnh, thành như: TP Hồ
Chí Minh, Cần Thơ, Gia Lai, Bình Dương, Bà Rịa – Vũng Tàu, Lâm Đồng, Sóc
Trăng và các học sinh các trường thực nghiệm ñã tham gia trả lời các phiếu hỏi ý
kiến giúp chúng tôi có cơ sở thực tiễn ñể nghiên cứu và thực hiện luận án này.
Xin chân thành cám ơn các Ban Giám hiệu cùng các thầy cô giáo Địa lí của
các trường thực nghiệm ñã tạo ñiều kiện thuận lợi và hợp tác cùng chúng tôi trong
suốt quá trình thực nghiệm ñề tài. Đó là các trường: THPT Trần Đại Nghĩa, Nguyễn
Chí Thanh, Tân Bình – TP. Hồ Chí Minh, THPT Long Thành – Long Thành - Đồng
Nai, THPT Lương Thế Vinh – Tân Biên – Tây Ninh, THPT Phù Cát 2 – Phù Cát –
Bình Định.
Cuối cùng, xin cám ơn gia ñình, quí bằng hữu và ñồng nghiệp ñã quan tâm,
chia sẻ, ñộng viên chúng tôi trong suốt quá trình thực hiện luận án.
Hà Nội, tháng 5, năm 2014
Tác giả

1.1.2. Hình thức tổ chức dạy học Địa lí.................................................................. 16
1.2 Khái quát về dạy học dự án .............................................................................. 17
1.2.1. Khái niệm dạy học dự án ............................................................................. 17
1.2.2. Đặc ñiểm dạy học dự án ............................................................................... 20
1.2.3. Cơ sở triết học của dạy học dự án ............................................................... 22
1.2.4. Phân loại dự án học tập ................................................................................ 24

Footer Page 5 of 258.


Header Page 6 of 258.

1.2.5. Các giai ñoạn của dạy học dự án .................................................................. 26
1.2.6. Cấu trúc của dạy học dự án .......................................................................... 27
1.2.7. Yêu cầu ñối với thiết kế ñề cương một dự án học tập ................................... 28
1.2.8. Ưu ñiểm, hạn chế của dạy học dự án ............................................................ 30
1.2.9. Khả năng vận dụng dạy học dự án ở Việt Nam ............................................ 33
1.3. Đặc ñiểm tâm sinh lí học sinh trung học phổ thông ......................................... 35
1.3.1. Đặc ñiểm tâm sinh lí học sinh trung học phổ thông ...................................... 35
1.3.2. Tương quan giữa tâm sinh lí lứa tuổi học sinh THPT và dạy học theo dự án 37
1.4. Đặc ñiểm chương trình, nội dung Địa lí 12 ..................................................... 39
1.4.1. Khái quát chương trình Địa lí 12 .................................................................. 39
1.4.2. Cấu trúc và nội dung chương trình Địa lí 12 ................................................ 40
1.4.3. Khả năng ứng dụng dạy học dự án qua chương trình Địa lí 12 ..................... 41
1.5. Thực trạng vận dụng dạy học dự án trong dạy học Địa lí 12 THPT ..................... 43
1.5.1. Phương thức tiến hành khảo sát ................................................................... 43
1.5.2. Kết quả ñiều tra khảo sát .............................................................................. 44
TIỂU KẾT CHƯƠNG I ...................................................................................... 50
CHƯƠNG 2. THIẾT KẾ VÀ TỔ CHỨC THỰC HIỆN CÁC DỰ ÁN TRONG
DẠY HỌC ĐỊA LÍ 12 - TRUNG HỌC PHỔ THÔNG ................... 51

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ .................................................................... 144
CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ ......................................................................... 148
TÀI LIỆU THAM KHẢO ................................................................................. 149

Footer Page 7 of 258.


Header Page 8 of 258.

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Bộ GD&ĐT

Bộ Giáo dục và Đào tạo

CNTT

Công nghệ thông tin

CSVC

Cơ sở vật chất

CHBH

Câu hỏi bài học

CHĐH

Câu hỏi ñịnh hướng


GV

Giáo viên

HS

Học sinh

HV

Học viên

ITE

Chương trình dạy học Intel – Khóa học cơ bản/Intel Teach
Essentials

ITGS

Chương trình dạy học Intel – Khóa học khởi ñầu/Intel
Teach Getting Started

ITTF

Chương trình dạy học cho tương lai của Intel/Intel Teach
to the Future

KHBD/UP

Footer Page 8 of 258.

PP

Phương pháp

PPDH

Phương pháp dạy học

SGK

Sách giáo khoa

SGV

Sách giáo viên

SV

Sinh viên

TĐ

Trái Đất

TG

Thế giới

THCS


Bảng so sánh 2 Mẫu kế hoạch bài dạy ................................................ 29

Bảng 1.3.

Cấu trúc chương trình Địa lí 12 .......................................................... 40

Bảng 2.1.

Hệ thống Chủ ñề dự án Địa lí 12......................................................... 51

Bảng 2.2.

Hệ thống sản phẩm phổ biến và các tính năng chủ yếu ....................... 65

Bảng 2.3.

Tính năng cơ bản của ñánh giá thành phần và tổng thể ....................... 79

Bảng 2.4.

Bộ công cụ ñánh giá cho các dự án học tập Địa lí 12 .......................... 81

Bảng 2.5.

Cách tính ñiểm cho học sinh trong dự án thông qua một số ñánh giá .. 82

Bảng 2.6.

Cách thức hỗ trợ HS nhằm ñảm bảo dạy học phân hóa ....................... 83



Sơ ñồ xác ñịnh chủ ñề dự án của giáo viên ......................................... 60

Hình 2.2.

Sơ ñồ xác ñịnh tiểu chủ ñề dự án của học sinh .................................... 62

Hình 2.3.

Sơ ñồ phân loại sản phẩm học sinh trong dạy học dự án ..................... 64

Hình 2.4.

Sơ ñồ quy trình tổ chức thực hiện dự án ............................................. 98

Footer Page 11 of 258.


Header Page 12 of 258.

1

MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn ñề tài
1. Mục tiêu giáo dục trong giai ñoạn Công nghiệp hóa, Hiện ñại hóa ñất nước
ñòi hỏi nhà trường phổ thông ñào tạo học sinh (HS) không chỉ nắm ñược kiến thức
khoa học, mà còn phải có năng lực sáng tạo, giải quyết những vấn ñề mới mẻ của
bản thân mình, của xã hội và ñất nước. Luật giáo dục (2010) xác ñịnh: “Phương
pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ ñộng, sáng tạo
của HS; ...bồi dưỡng phương pháp tự học, khả năng làm việc theo nhóm; rèn luyện

huy,… DHDA có khả năng góp phần hình thành các giá trị trên. Ngược lại, HS 12,
lứa tuổi cuối cấp THPT có ñủ ñiều kiện và năng lực nhất ñể thực hiện các dự án học
tập Địa lí.
5. Giáo dục Việt Nam thực sự tiếp cận với DHDA thông qua các chương
trình Việt Bỉ, Microsoft, Intel gần 10 năm. Một bộ phận GV Việt Nam ñã tiếp cận
ñược cơ sở lí thuyết và thực tiễn về DHDA. Tuy nhiên, lí thuyết về DHDA từ các
chương trình trên chỉ mới dừng lại ở mức ñộ ñại cương – Lí luận dạy học chung: ñó
là một trong những nguyên nhân làm hạn chế sự phổ biến DHDA trong các môn
học cụ thể ở trường phổ thông, trong ñó có môn Địa lí, dù tính ưu việt của nó luôn
ñược thừa nhận. Do ñó, việc nghiên cứu sâu hơn về lí thuyết cũng như thực tiễn về
DHDA cho từng môn học là ñiều cần thiết và cấp bách.
Xuất phát từ những phân tích về thực tiễn trên ñây, chúng tôi chọn ñề tài
nghiên cứu “Phương pháp thiết kế và tổ chức thực hiện các dự án trong dạy học
Địa lí 12 - Trung học Phổ thông” với mong muốn góp phần nâng cao chất lượng
dạy học Địa lí 12 – Địa lí Việt Nam.
2. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
2.1. Mục tiêu nghiên cứu
Xác ñịnh phương pháp thiết kế và tổ chức thực hiện các dự án trong dạy học
Địa lí lớp 12 nhằm góp phần ñổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát huy
tính tích cực, tự giác, chủ ñộng, sáng tạo, phát triển năng lực của học sinh, từ ñó
nâng cao chất lượng dạy học ở trường Trung học phổ thông.
2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
1. Nghiên cứu cơ sở lí luận và thực tiễn của DHDA và của việc thiết kế và tổ
chức thực hiện các dự án trong dạy học Địa lí 12.
2. Xác ñịnh hệ thống chủ ñề thực hiện theo PP dự án trong chương trình Địa
lí 12.
3. Phương pháp thiết kế các dự án trong dạy học Địa lí 12.
4. Qui trình tổ chức thực hiện các dự án trong dạy học Địa lí 12.
5. Thực nghiệm sư phạm nhằm kiểm chứng tính hiệu quả và tính khả thi của
ñề tài nghiên cứu.

Boss [116], ý tưởng Learning by Doing khởi nguồn từ thời cổ ñại (Khổng Tử,
Aristotle và Socrates) và sau này (thế kỉ 20) ñược tái sinh và phát triển bởi các triết
gia và các nhà giáo dục châu Âu và châu Mỹ mà tiêu biểu là John Deway [52]. Ông
quan niệm “Giáo dục không phải ñể chuẩn bị cho cuộc sống mà giáo dục chính là
cuộc sống” (Tín ñiều sư phạm của tôi, 1987). Ngày nay, Dạy học dự án ñược áp
dụng phổ biến và thành công trong hầu hết các bậc học ở các nước phát triển. Lí
thuyết về Dạy học dự án, vì vậy, cũng rất phong phú và ña dạng mà phần tổng quan
này chỉ ñiểm qua một số công trình ñại diện gần ñây nhất.

Footer Page 14 of 258.


Header Page 15 of 258.

4

* Các công trình lí thuyết ñại cương về DHDA
+ John W. Thomas, Ph.D (2000), “A Review of Research on Project Based
Learning”[110]. Là công trình tổng quan về các nghiên cứu DHDA trong thập niên
cuối cùng của TK 20 về 8 vấn ñề chính: Diễn giải Khái niệm DHDA; Cơ sở lí luận
và thực tiễn về DHDA; Đánh giá về hiệu quả của DHDA; Vai trò và ñặc ñiểm của
HS/SV trong DHDA; Khó khăn, thách thức trong ứng dụng DHDA vào thực tế dạy
học; Nâng cao hiệu quả của DHDA; Các kết luận chính; Định hướng cho các
nghiên cứu tiếp theo về DHDA.
Trên cơ sở phân tích các nghiên cứu lí thuyết và thực nghiệm từ các trường
Đại học và phổ thông với hầu hết các chuyên ngành (y tế, tài chính, kiến trúc, pháp
luật, giáo dục …) và các môn học (toán, văn, công nghệ, ñịa lí …) tác giả ñã ñúc kết
ñược những hiệu quả DHDA mang lại cho SV/ HS, nhà trường như: tăng chất
lượng và hứng thú trong học tập; tăng ý thức tham gia công tác xã hội; phát triển
tư duy; tăng cường các kĩ năng: ñọc – viết, diễn thuyết, CNTT, làm việc cá nhân và

First Project”[111] tập trung trình bày về cách thiết kế và tổ chức thực hiện các dự
án học tập. Ngoài phần lí luận, tài liệu còn cung cấp các Mẫu lập kế hoạch, các
Phiếu ñánh giá, các Tài liệu phát tay cho HS, các Dự án tham khảo cho khá nhiều
bộ môn từ THCS ñến THPT và những chỉ dẫn thiết thực cho việc thiết kế và quản lí
các dự án học tập thành công. Tiếp theo, Kathy Baron (2010), “Six Steps for
planning a Successful Project”[113] ñã ñề xuất một qui trình 6 bước ñể thực hiện
một dự án hiệu quả và minh họa cho ý tưởng của mình bằng một ví dụ cụ thể.
+ Diane Curtis (2001, 2011)“Project Based learning: Real – World Issues
Motivate Students”[107]: Tác giả ñã tập hợp các ví dụ thật cụ thể và sinh ñộng sản
phẩm các dự án học tập của HS của các môn học tại khu vực khác nhau ở Mỹ ñể
minh chứng rằng: kiến thức HS thu ñược từ các dự án học tập sâu sắc và thực tế
hơn so với cách học truyền thống; cách học này không chỉ mang lại giá trị to lớn
ñối với HS mà trong chừng mực nhất ñịnh, HS cũng ñóng góp ñược ít nhiều lợi ích
cho xã hội, DHDA có thể cải thiện ñiểm số của HS và giảm số lượng HS vắng
mặt… Cũng cùng ñưa ra nhận ñịnh tương tự nhưng với cách làm khác, Suzie Boss,
“Project – Based Learning: What Experts Say” [117] ñã nghiên cứu các trang Web,
Blog, các tác phẩm của các chuyên gia về DHDA tại các viện nghiên cứu, các
trường Đại học, các trường phổ thông ở Canada và Mỹ. Tác giả ñã tổng hợp ý kiến
của các chuyên gia (Sylvia Chard, Vicki Davis, Chris Lehmann, John Mergendoller,
Bob Perman, Eva Reeder) về những tiện ích trong ứng dụng DHDA trong giảng dạy
ở nhiều ngành khoa học và nhiều môn học.
Các nghiên cứu lí thuyết và thực tiễn trên ñây dù hầu như chỉ dừng lại ở mức
ñộ lí thuyết ñại cương, DHDA trong từng môn học, cấp học cụ thể chỉ ñược ñề cập
ở góc ñộ ví dụ minh họa, vẫn tạo căn cứ quan trọng ñể khẳng ñịnh hiệu quả của dạy
học dự án, và là các cơ sở ñể NCS viết phần lí thuyết, ñồng thời phần nào xác lập

Footer Page 16 of 258.


Header Page 17 of 258.

+ Dạy học dự án trong Dự án giáo dục Việt - Bỉ (4/2005 – 10/2009):
Mục tiêu dự án Việt Bỉ: Nâng cao chất lượng ñào tạo giáo viên Tiểu học và
THCS các tỉnh phía Bắc Việt Nam. Dự án giáo dục Việt Bỉ ñược kết thúc bằng các tác
phẩm chính sau ñây: 1. Dạy và học tích cực – Một số phương pháp và kĩ thuật dạy học,

Footer Page 17 of 258.


Header Page 18 of 258.

7

2. Nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng, 3. Thư viện trường học thân thiện…
Dạy học dự án (DHDA) là một trong 6 phương pháp dạy và học tích cực
trong tài liệu 1. Tài liệu ñã trình bày một cách tường minh về Khái niệm, Các bước
học theo dự án, Qui trình tổ chức cho học sinh học theo dự án, Ưu và hạn chế của
học theo dự án và xác ñịnh ñược Điều kiện ñể thực hiện dự án hiệu quả. Tài liệu còn
nêu cách thức hướng dẫn cho HS một số kĩ năng cần thiết tiến hành dự án. Có ví dụ
rõ ràng cụ thể. Nhìn chung, lí thuyết về dạy học dự án trong tác phẩm Dạy và học
tích cực … của Dự án Việt Bỉ tương ñối ñơn giản, dễ thực hiện, phù hợp với ñối
tượng của dự án là HS Tiểu học và THCS. [5]
+ Dạy học dự án trong Chương trình Partners in Learning Microsoft
Corporation:
Chương trình Partners in Learning ở Việt Nam giai ñoạn 2005 – 2010 chủ
yếu nhằm tập huấn cho khoảng 50.000 GV phổ thông và SV năm cuối của các
trường sư phạm các kiến thức về CNTT. Từ ñó GV và SV sư phạm vận dụng ñược
CNTT trong quá trình dạy học nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy. Trong hệ
thống PPDH lấy học sinh làm trung tâm ñược sử dụng ñể hỗ trợ việc HS sử dụng
CNTT, DHDA là hình thức dạy học ñược ưu tiên lựa chọn.
Trong các tài liệu chính của chương trình Partners in Learning Microsoft

ñộ nông – sâu, ñơn giản hay phức tạp tùy theo vị trí ñược xác ñịnh của DHDA ở
mỗi chương trình. Nếu như DHDA chỉ là một trong nhóm 6 PP chính của một trong
nhiều vấn ñề triển khai của Dự án Giáo dục Việt Bỉ; là một trong hai hướng tiếp cận
chính về PP dạy học trong chương trình Partner in Learning Microsoft Corporation
thì Dạy học dự án lại là PP cốt lõi của chương trình Intel Teach, ñược xác ñịnh rõ
ràng, rạch ròi trong trong phần Mục tiêu khóa học của giáo trình Intel Teach
Essentials như ñã trình bày ở trên. Vì thế lí thuyết về Dạy học dự án trong chương
trình Intel Teach ñã ñược nghiên cứu sâu và cách thức cũng như ñiều kiện ñể thực
hiện cũng ñược nghiên cứu tường tận nhất.
DHDA trong chương trình Intel Teach sẽ là một trong những tài liệu tham
khảo chính của ñề tài, ñặc biệt là phần Mẫu kế hoạch bài dạy (Unit Plan) ñược hiểu
là ñề cương dự án. Đồng thời NCS cũng sẽ vận dụng tối ña những ưu thế của
DHDA trong dự án Việt Bỉ và chương trình Partner in Learning (Microsoft). Tuy
nhiên, tất cả lí thuyết cũng như thực tiễn về DHDA của các chương trình trên chỉ
mới dừng lại ở cấp ñộ ñại cương, DHDA cho từng môn học hay cho riêng môn Địa
lí chỉ dừng lại ở mức ñộ tích hợp hoặc ví dụ minh họa.
* Các nghiên cứu về DHDA của Việt Nam
Trong các giáo trình thuộc về chuyên ngành Giáo dục học như: Giáo dục học
ñại cương (2011 – Trần Thị Hương, Nguyễn Thị Bích Hạnh, Hồ Văn Liên, Ngô
Đình Qua) [43], Dạy học tích cực (2012 – Trần Thị Hương) [44], Một số vấn ñề
chung về ñổi mới phương pháp dạy học ở trường THPT (2007 - Nguyễn Văn
Cường, Bernd Meier) [16]…, hay trong các giáo trình thuộc Lí luận dạy học Địa lí

Footer Page 19 of 258.


Header Page 20 of 258.

9



Footer Page 20 of 258.


Header Page 21 of 258.

10

Giáo dục môi trường cho sinh viên ngành Giáo dục Tiểu học”- Nguyễn Thị Hương
(2008) [40]; “Vận dụng phương pháp dạy học theo dự án trong học phần “Môi
trường và con người” cho sinh viên khoa Địa lí – trường Đại học Vinh” - Nguyễn
Thị Việt Hà (2010) [30]; Tổ chức cho học sinh thực hiện các dự án về biến ñổi khí
hậu với sự hỗ trợ của Internet trong dạy học Địa lí lớp 6 – THCS - Hà Văn Thắng
(2010) [82]… Trên cơ sở lí luận về DHDA, các tác giả ñã thiết kế và thực nghiệm các
dự án cụ thể chuyên ñề Giáo dục môi trường cho SV ngành giáo dục tiểu học
(Nguyễn Thị Hương), học phần Môi trường và con người cho SV khoa Địa lí
(Nguyễn Thị Việt Hà), nghiên cứu cách thức tổ chức cho HS lớp 6 thực hiện các dự
án về Biến ñổi khí hậu (Hà Văn Thắng)… Từ ñó khẳng ñịnh ñược tính khả thi cũng
như hiệu quả của việc vận dụng DHDA qua các môn học, các chuyên ñề kể trên.
Phần cơ sở lí luận của các chương trình Intel Teach, dự án Giáo dục Việt Bỉ,
chương trình Microsoft ñược biên soạn rất hệ thống nhưng vẫn dừng lại ở phần PP
chung, chưa cụ thể cho từng chuyên ngành; những nghiên cứu cụ thể về vận dụng
DHDA thông qua các môn học, các học phần, ñặc biệt qua môn Địa lí thật muôn
màu muôn vẻ nhưng ñó chỉ mới là những việc làm ñơn lẻ, chưa thật hệ thống.
Đặc biệt các tác giả chưa kết hợp giữa phần lí luận về DHDA, với ñặc trưng
môn Địa nói chung, Địa lí 12 nói riêng ñể tìm ra những ñịnh hướng chung về
Phương pháp thiết kế cũng như Tổ chức thực hiện; chưa hệ thống thành các dạng
bài; chưa tìm ra ñược cách tạo ý tưởng, xây dựng ñề tài, cách thiết kế các thành
phần trong một dự án Địa lí; chưa xác ñịnh ñược mối liên kết chặt chẽ giữa DHDA
và môn Địa lí… Đó chính là hầu hết các nhiệm vụ cụ thể chúng tôi sẽ thực hiện

phổ thông, Địa lí 12 thể hiện sâu sắc nhất ñặc trưng ñịa lí ñịa phương, từ toàn lãnh
thổ ñến từng vùng miền, từ ñịa lí ngành ñến ñịa lí khu vực. Đặc trưng thực tiễn ñịa
phương trong chương trình Địa lí 12 ñược triển khai sâu, rộng; ñược tạo ñiều kiện
ñể HS có thể ñi ñến tận cùng thông qua các dự án học tập. Chủ ñề của các dự án Địa
lí 12 ñều là những vấn ñề nóng bỏng thực tiễn ñịa phương; có thể hẹp – vấn ñề nổi
cộm của một phường, một xã hay quận, huyện nhà; có thể rộng hơn như một vấn ñề
của tỉnh, của khu vực hay của cả nước. Quan ñiểm thực tiễn là kim chỉ nam xuyên
suốt quá trình thực hiện ñề tài.
3. Quan ñiểm giá trị
Giá trị theo nghĩa chung nhất là cái ñã làm cho một khách thể nào ñó có ích, có
ý nghĩa, ñáng quí ñối với chủ thể và ñược xã hội thừa nhận. Trong thời ñại toàn cầu
hóa, mỗi quốc gia – có thể ví như những cá thể rất riêng, vừa sở hữu những giá trị
truyền thống mang ñậm nét bản sắc dân tộc vừa tiếp cận với những giá trị toàn cầu
[58, tr32]. Dạy học dự án, với những ñặc trưng cơ bản của riêng mình, góp phần
hình thành và phát triển ở HS các giá trị truyền thống, ñặc biệt là các giá trị toàn cầu
như: giá trị hòa bình, giá trị tôn trọng, giá trị khoan dung, giá trị trách nhiệm, giá trị
trung thực, giá trị hợp tác… Có thể nói, giá trị vừa là quan ñiểm vừa là kết quả phải
ñạt ñược trong DHDA.

Footer Page 22 of 258.


Header Page 23 of 258.

12

4.Quan ñiểm công nghệ dạy học
Về thực chất, công nghệ dạy học là cách thức hiện ñại hoá và tổ chức một cách
khoa học quá trình dạy học và giáo dục trên cơ sở xác ñịnh chính xác và tối ưu ñầu
ra (mục tiêu giáo dục, sản phẩm giáo dục), từ ñó xác ñịnh chính xác ñầu vào (trình


Header Page 24 of 258.

13

lớp 8 và lớp 9; nghiên cứu tâm sinh lí lứa tuổi HS 12, ñiều kiện dạy học Địa lí 12
hiện tại; trên các cơ sở ñó xác ñịnh hệ thống các ñề tài dự án trong mối tương quan
với thực tiễn ñất nước hoặc thực tiễn ñịa phương, xác ñịnh phương pháp thiết kế và
thực hiện các dự án Địa lí 12 hiệu quả.
2. Phương pháp phân tích và tổng hợp
Phương pháp này ñược sử dụng ñể phân tích và tổng hợp các tài liệu trong và
ngoài nước ñể ñi ñến kết luận về các vấn ñề liên quan ñến dạy học dự án như: lịch
sử phát triển, hệ thống lí luận và thực tiễn, từ ñó xây dựng ñược luận cứ khoa học
phục vụ cho việc triển khai, nghiên cứu ñề tài.
3. Phương pháp phân loại
Phương pháp phân loại ñược sự dụng ñể xác ñịnh hệ thống các ñề tài, các mô
hình cũng như qui trình tổ chức thực hiện các dự án Địa lí 12; xây dựng các kế
hoạch bài dạy, ñồng thời phân biệt cách thức tổ chức thực hiện tương ứng với từng
loại mô hình dự án. Về chi tiết, xác ñịnh ñược các thành phần cơ bản trong các ñề
cương dự án và xây dựng ñược kĩ thuật thiết kế các thành phần ấy.
4. Phương pháp ñiều tra khảo sát
Mục ñích của phương pháp: Thu thập các thông tin về vận dụng DHDA ở
một số trường THPT làm cơ sở thực tiễn cho ñề tài nghiên cứu; thu thập ñánh giá
của GV Địa lí THPT, Học viên /Sinh viên Sư phạm Địa lí và học sinh THPT về PP
dự án và tính khả thi một số dự án Địa lí 12 do người nghiên cứu ñề xuất.
Hình thức thực hiện: Xây dựng các mẫu phiếu dành cho Giáo viên Địa lí
THPT, HV/SV sư phạm Địa lí và HS THPT trước, trong và sau khi thực nghiệm.
Ngoài ra còn trao ñổi, phỏng vấn trực tiếp các chuyên gia, các chuyên viên ñịa lí các
sở GD & ĐT, các GV ñịa lí THPT các SV sư phạm Địa lí và HS THPT.
Đối tượng ñiều tra: Điều tra tìm hiểu về nhu cầu, khả năng và phản hồi của

7. Phương pháp thực nghiệm sư phạm
Mục ñích thực nghiệm: Đánh giá khách quan kết quả thực hiện một số dự án
Địa lí 12 - THPT ñã ñược thiết kế.
Nội dung thực nghiệm: Chọn lọc thực nghiệm một số ñề tài về Tự nhiên,
Kinh tế - xã hội trong các mô hình dự án ñã ñề xuất nhằm khẳng ñịnh tính khả thi
của việc thiết kế và thực hiện dự án Địa lí 12 THPT.
Đối tượng thực nghiệm: HS lớp 12 THPT của một số trường thuộc TP HCM,
Đồng Nai, Tây Ninh, Bình Định.
Tổ chức thực nghiệm: Thực nghiệm ñược tiến hành liên tục và tuần tự trong
khoảng 3 năm, với ba mô hình dự án ñã ñề xuất trong chương II.
8. Phương pháp thống kê toán học
Sử dụng phương pháp thống kê toán học ñể xử lí và ñánh giá các kết quả
ñiều tra và thực nghiệm.

Footer Page 25 of 258.