Header Page 1 of 258.

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT

HOÀNG THỊ MAI

HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VIỆT NAM VỀ
QUẢN TRỊ CÔNG TY CỔ PHẦN

Chuyên ngành : Luật Kinh tế
Mã số
: 60 38 01 07

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

Người hướng dẫn khoa học: TS. NGUYỄN AM HIỂU

Hà Nội – 2015

Footer Page 1 of 258.


Header Page 2 of 258.

LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan Luận văn là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các kết quả
nêu trong Luận văn chưa được công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Các số
liệu, ví dụ và trích dẫn trong Luận văn đảm bảo tính chính xác, tin cậy và trung
thực. Tôi đã hoàn thành tất cả các môn học và đã thanh toán tất cả các nghĩa vụ tài
chính theo quy định của Khoa Luật Đại học Quốc gia Hà Nội.


72
Footer Page 3 of 258.


Header Page 4 of 258.

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

BCTC

:

Báo cáo tài chính

BKS

:

Ban kiểm soát

CTCP

:

Công ty cổ phần

ĐHĐCĐ

:


Luật Công ty

LDN

:

Luật Doanh nghiệp

NĐ

:

Nghị định

TAND

:

Tòa án nhân dân

TNHH

:

Trách nhiệm hữu hạn

TGĐ

:


74
Footer Page 5 of 258.

70


Header Page 6 of 258.

MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN
LỜI CẢM ƠN
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
DANH MỤC CÁC BẢNG
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU...........................................................................................................1
1.

Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu ................................................................77

2.

Mục đích nghiên cứu ........................................................................................78

2.1. Mục tiêu tổng quát ...........................................................................................78
2.2. Mục tiêu cụ thể .................................................................................................78
3.

Tình hình nghiên cứu đề tài .............................................................................78


1.5.

Các khuyến nghị của Tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế (OECD) về quản

trị công ty Error! Bookmark not defined.
CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VIỆT NAM VỀ QUẢN TRỊ
CTCP .................................................................. Error! Bookmark not defined.
2.1.

Mô hình quản trị CTCP ....................................... Error! Bookmark not defined.

2.2.

ĐHĐCĐ............................................................... Error! Bookmark not defined.

2.3.

HĐQT .................................................................. Error! Bookmark not defined.

75
Footer Page 6 of 258.


Header Page 7 of 258.

2.4.

GĐ hoặc TGĐ ..................................................... Error! Bookmark not defined.

2.5.



Header Page 8 of 258.

MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu
Hình thức CTCP ra đời là một tất yếu trong quá trình vận động của nền kinh
tế, đáp ứng nhu cầu của các tổ chức, cá nhân trong việc huy động vốn từ nhiều
nguồn khác nhau để mở rộng quy mô kinh doanh. Ở Việt Nam, kể từ khi Đảng và
Nhà nước chủ trương thực hiện đổi mới, phát triển nền kinh tế thị trường theo định
hướng xã hội chủ nghĩa đã mở ra cơ hội, và tạo điều kiện cho các tổ chức, cá nhân
phát huy khả năng sản xuất kinh doanh. Từ đó, hình thức CTCP ngày càng phổ biến
và chứng minh được vai trò tích cực của nó trong nền kinh tế. Để phát huy thế mạnh
của hình thức công ty này trong nền kinh tế thì trước hết trong nội tại CTCP phải
hoạt động có hiệu quả, mà vấn đề được quan tâm đầu tiên là quản trị CTCP, tổ chức
quản lý trong chính nội bộ công ty. Nhận thức vai trò quan trọng của yếu tố quản trị
trong CTCP, pháp luật Việt Nam hiện hành đã có nhiều chế định liên quan, tạo cơ
sở pháp lý chung để những nhà quản lý DN áp dụng vào thực tiễn công ty mình,
nhằm làm cho bộ máy CTCP vận hành có hiệu quả.
Tiếp thu kinh nghiệm pháp luật công ty của các nước phát triển trên thế giới,
trong thời gian qua, Việt Nam đã có những bước tiến đáng kể trong nhận thức và
thực tiễn thi hành pháp luật, nếu so sánh với những quy định về CTCP nói chung và
vấn đề quản trị CTCP nói riêng thì pháp luật của nước ta đã có cách tiếp cận và phát
triển khá bài bản, đã giải quyết được những yêu cầu đặt ra trong quá trình phát triển
nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam. Tuy nhiên, cùng
với sự phát triển của nền kinh tế - xã hội đất nước và nhu cầu mở rộng, hội nhập
kinh tế quốc tế ngày càng cao, pháp luật về quản trị CTCP đang bộc lộ nhiều vấn đề
chưa hoàn thiện. Nhiều vụ việc tranh chấp nội bộ, nhiều hành vi lợi dụng vai trò,
ảnh hưởng của người quản lý để trục lợi, làm thiệt hại đến lợi ích của cổ đông vẫn


Để thực hiện được mục đích tổng quát đề ra, đề tài có các nhiệm vụ cụ thể sau:
- Nghiên cứu làm rõ một số vấn đề chung về quản trị CTCP, cơ sở lý luận và
thực tiễn cho việc hoàn thiện vấn đề quản trị CTCP ở Việt Nam;
- Phân tích, đánh giá quy định pháp luật về quản trị CTCP ở Việt Nam và thực
tiễn thi hành các quy định này trên thực tế;
- Tìm hiểu bộ phận pháp luật tương ứng của một số quốc gia trên thế giới trong
mối tương quan, so sánh với pháp luật Việt Nam về quản trị CTCP;
- Chỉ ra những yêu cầu khách quan của việc hoàn thiện quy định pháp luật về
quản trị CTCP và đề xuất các định hướng, giải pháp hoàn thiện pháp luật điều chỉnh
vấn đề này.
3. Tình hình nghiên cứu đề tài
Pháp luật về CTCP nói chung và quản trị CTCP nói riêng là vấn đề được nhiều
nhà nghiên cứu quan tâm, trong đó có thể kể đến một số công trình nghiên cứu sau:
- Luận văn thạc sỹ luật học, “Chế độ pháp lý về quản trị CTCP theo LDN”
(2006) của Trần Lương Đức, Khoa Luật – Đại học quốc gia Hà Nội. Luận văn tập
trung làm rõ các vấn đề lý luận và thực tiễn của quy định pháp luật về quản trị

79
Footer Page 10 of 258.


Header Page 11 of 258.

CTCP của Việt Nam theo quy định của LDN 2005. Trong luận văn này, đã có sự so
sánh giữa LDN 1999 và LDN 2005, phân tích chỉ ra những điểm mới, tiến bộ của
LDN 2005 về quản trị CTCP và đề xuất các giải pháp đề áp dụng pháp luật trong
thực tiễn.
- Luận văn thạc sĩ luật học, “Pháp luật về quản lý nội bộ trong CTCP ở Việt
Nam” (2002) của Lưu Tiến Ngọc, Khoa Luật – Đại học quốc gia Hà Nội. Trong
luận văn này, tác giả tập trung nghiên cứu một số vấn đề pháp lý như cơ cấu quản lý

Tiếng Việt
1. Alan B. Morrison (2007), Những vấn đề cơ bản của luật pháp Mỹ, tr. 14,
23, 25, NXB CTQG, Hà Nội.
2. Bạch Thị Lệ Thoa (2004), Một số khía cạnh pháp lý về CTCP dưới góc độ
so sánh giữa pháp luật Việt Nam và pháp luật cộng hoà Pháp, tr. 14-17, 48, Luận
văn thạc sĩ Luật học, Trường Đại học Luật Hà Nội
3. Bộ Kế hoạch và Đầu tư (11/2003), Báo cáo đánh giá tình hình thi hành
Luật DN.
4. Bộ Thương mại (2006) Báo cáo tóm tắt kết quả đàm phán gia nhập tổ
chức thương mại thế giới và Phê chuẩn Nghị định thư gia nhập Hiệp định thành lập
Tổ chức thương mại thế giới (WTO).
5. Cao Bá Khoát (2009), “Cần tôn trọng Nghị quyết 71/2006/NQ-QH11 của
Quốc hội khóa 11 về phê chuẩn việc Việt Nam tham gia WTO”, Tạp chí Nhà quản
lý, số 71, 5/2009, tr. 6.
6. Cao Đình Lành (2007), “Minh bạch và công khai hóa thông tin trong
CTCP theo Luật DN năm 2005”, Tạp chí Khoa học, số 2 (36)/2007, tr.115.
7. Cao Đình Lành (2007), “Xung đột các nhóm lợi ích trong CTCP”, Tạp chí
Dân chủ và Pháp luật, số 3/2007, tr.22.
8. Dự án UNDP VIE/97/016 - Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương
(1996), Báo cáo nghiên cứu so sánh LCT ở bốn nước Đông Nam Á: Thái Lan,
Singapore, Malaysia và Philippin.
9. Đậu Anh Tuấn (2004), "Quản lý, điều hành trong CTCP ở Việt Nam", tr.
90-97, Luận văn Thạc sỹ luật học, Hà Nội.
10. Đinh Thị Hiền Minh, Đằng sau sự sụp đỗ hàng loạt công ty Mỹ, Thời báo
kinh tế Sài Gòn, số 28 ngày 4/7/2002, tr. 32.
11. Đoàn văn Trường (1996), Thành lập, tổ chức và điều hành hoạt động
CTCP, tr 102-103, Nxb. KHKT, Hà Nội.

81
Footer Page 12 of 258.

nghiên cứu lập pháp, số 12/2003, tr. 43.

82
Footer Page 13 of 258.


Header Page 14 of 258.

24. Nguyễn Đình Cung (2000), Tư tưởng chỉ đạo, cơ sở lý luận và thực tiễn
của Luật DN, Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương, Tài liệu hội thảo tháng
9/2000.
25. Nguyễn Hoàng Thùy Trang (2011), “Quyền khởi kiện phái sinh của cổ
đông CTCP theo pháp luật Anh và bài học đối với Việt Nam”, Tạp chí khoa học
pháp lý, số 5/2011, tr. 25.
26. Nguyễn Hưng (2001), “Quản trị công ty: tiến tới lành mạnh hóa môi
trường hoạt động và phát triển DN”, Tạp chí chứng khoán, số 5,6/2001, tr.6.
27. Nguyễn Ngọc Bích (2003), Luật DN, vốn và quản lý trong CTCP, tr. 25,
Nxb Trẻ, Hồ Chí Minh.
28. Nguyễn Ngọc Bích (2003), Luật DN, vốn và quản lý trong CTCP, tr. 9 –
15, Nxb. Trẻ, Hà Nội.
29. Nguyễn Như Phát, Phạm Hữu Nghị (2004), Giáo trình Luật kinh tế, tr 71,
Nxb Công an nhân dân, Hà Nội.
30. Nguyễn Thị Lan Hương (2009), “Một số so sánh về CTCP theo LCT Nhật
Bản và Luật DN Việt Nam”, Tạp chí Khoa học ĐHQGHN, số 25/2009, tr. 71.
31. Nguyễn Thị Thu Vân (1998), Một số vấn đề về công ty và hoàn thiện pháp
luật về công ty ở Việt Nam hiện nay, tr. 67- 70, Nxb Chính trị Quốc gia.
32. PMRC, UNDP (2005), Báo cáo tổng hợp - Nghiên cứu rà soát văn bản
pháp luật về thành lập, tổ chức và hoạt động của DN với các tư tưởng chỉ đạo xây
dựng Luật DN thống nhất và Luật Đầu tư chung, trong khuôn khổ Dự án VIE
01/025, tr. 7-9.

42. Tổ chức hỗ trợ kỹ thuật Đức - Viện nghiên cứu quản lý kinh tế Trung
ương - Chương trình phát triển Liên hợp quốc (2008), Quản trị CTCP ở Việt Nam,
quy định của pháp luật, hiệu lực thực tế và vấn đề, tr. 32, tr. 40.
43. TS. Lê Thị Lợi (2010), “Những quy định của Luật DN năm 2005 về
CTCP cần được tiếp tục sửa đổi, bổ sung”, Tạp chí Luật học, số 10/2010, tr. 7.
44. TS. Bùi Xuân Hải (2011), Luật DN bảo vệ cổ đông pháp luật và thực tiễn,
tr. 20-25, Nxb.CTQG, Hà Nội.
45. Trần Lương Đức (2006), Chế độ pháp lý về quản trị CTCP theo LDN, tr.
6, tr.15, tr. 33-36, tr 78, Luận văn thạc sỹ luật học, Khoa Luật – Đại học quốc gia
Hà Nội.
46. Hữu Hoè (2015), Nhiều doanh nghiệp niêm yết chưa “thuộc bài” quản trị
công ty, Tạp chí Đầu tư chứng khoán số Thứ Ba, ngày 20/1/2015.

84
Footer Page 15 of 258.


Header Page 16 of 258.

47. Lưu Tiến Ngọc (2002), Pháp luật về quản lý nội bộ trong CTCP ở Việt
Nam, tr. 55-57, tr 112, Luận văn thạc sĩ luật học, Khoa Luật – Đại học quốc gia Hà
Nội.
48. Nguyễn Thị Lan Hương (2009), “Một số so sánh về CTCP theo LCT Nhật
Bản và LDN Việt Nam”, Tạp chí Khoa học ĐHQGHN, số 25/2009, tr. 32.
49. Bùi Xuân Hải (2011), “Một số vấn đề về mô hình quản trị công ty trên thế
giới và Việt Nam”, Hội thảo khoa học: Pháp luật về quản trị công ty - Những vấn
đề lý luận và thực tiễn, tr. 15, 18.
50. Phạm Văn Tuyết (2006), “So sánh cấu trúc quản trị công ty điển hình trên
thế giới”, Tạp chí Khoa học pháp lý số 6/2006, tr. 10.
51. Bùi Xuân Hải, “Biện pháp bảo vệ cổ đông, thành viên công ty: Lí luận và