LỜI CAM ĐOAN
Luận văn “Nghiên cứu thu bảo hiểm xã hội bắt buộc trên địa bàn
huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương” do tôi - sinh viên Phạm Thị Thu Trang,
thực hiện dưới sự hướng dẫn của Thầy giáo TS. Trần Văn Đức.
Tôi xin cam đoan rằng, số liệu và kết quả nghiên cứu trong khóa luận
này là trung thực và là kết quả nghiên cứu của bản thân. Các số liệu và thông
tin trong Khóa luận này chưa hề được sử dụng để bảo vệ một học vị nào, và
các thông tin trích dẫn trong luận văn đều có nguồn gốc.
Huyện Nam Sách, tháng 5 năm 2014
Người cam đoan

Phạm Thị Thu Trang

i


LỜI CẢM ƠN
Trong quá trình học tập, nghiên cứu, tôi đã nhận được sự hỗ trợ, giúp
đỡ tận tình của các thầy, cô giáo, cơ quan, các đơn vị, gia đình và bạn bè về
tinh thần và vật chất để tôi hoàn thành bài khóa luận này.
Lời đầu tiên, tôi xin được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới
thầy giáo TS. Trần Văn Đức, khoa Kinh Tế và phát triển nông thôn, bộ môm
Kinh tế Trường Đại học Nông nghiệp - Hà Nội đã tận tình hướng dẫn, đóng
góp ý kiến quý báu, giúp đỡ tôi hoàn thành bài khóa luận này.
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới:
- Các Thầy giáo, Cô giáo trong Bộ môn kinh tế, khoa Kinh tế & PTNT,
Trường Đại học Nông nghiệp - Hà Nội, cùng toàn thể các thầy, cô giáo đã tận
tình giảng dạy, hướng dẫn, truyền đạt những kinh nghiệm, đóng góp cho tôi
nhiều ý kiến quý báu để tôi hoàn thành bản luận văn này.
- Lãnh đạo, cùng toàn thể cán bộ công chức BHXH huyện Nam Sách,
BHXH tỉnh Hải Dương, phòng lao động thương binh và xã hội, Chi cục Thống

hội.
Để thực hiện đề tài, tôi đã đi điều tra 60 mẫu của 15 doanh nghiệp đang hoạt
động trên địa bàn huyện Nam Sách thuộc 3 xã, thi trấn: thị trấn Nam Sách, xã
đồng lạc, xã Nam Trung. Đồng thời tôi thu thập thông tin từ Bảo hiểm xã hội
huyện Nam Sách, UBND huyện Nam Sách, Chi cục thống kê huyện Nam
Sách, kết hợp phỏng vấn tại các doanh nghiệp, tham khảo thông tin từ sách
báo, internet…
Kết quả của việc nghiên cứu hoạt động thu cho thấy, công tác thu vẫn còn
chưa đạt hiệu quả vẫn còn rất nhiều các đơn vị doanh nghiệp trên địa bàn trốn
đóng và nợ đọng kéo dài. Báo cáo tổng hợp thu hàng năm cho thấy khối
iii


doanh nghiệp ngoài quốc doanh có tình trạng trốn đóng và nợ đọng nhiều nhất
đang có xu hướng tăng từ năm 2011tỷ lệ nợ đọng chiếm 3,44% đến năm 2013
đã là 5,37% tăng lên 1.93% với số nợ là 2.357 triệu đồng. Việc các doanh
nghiệp không đóng, hoặc đóng không đầy đủ cho những người lao động gây
ảnh hưởng không nhỏ đối với họ khi mà họ gặp rủi ro như ốm đau, hay khi về
già hưởng lương hưu…. hoặc nghỉ chế độ thai sản, thất nghiệp. Qua khảo sát
điều tra cho thấy các doanh nghiệp đều thông báo không đúng với mức lương
họ đã trả cho người lao động, thường là thấp hơn thực tế nhằm hưởng chênh
lệch khi đóng Bảo hiểm xã hội bắt buộc cho NLĐ. Có đến 30% người lao
động chưa nhận thức được quyền lợi của mình khi và trách nhiệm của doanh
nghiệp đối với mình khi tham gia BHXH. Công tác thanh kiểm tra vẫn còn
khá ít trong 15 doanh nghiệp điều tra chỉ có khoảng 4 doanh nghiệp là được
kiểm tra. Cũng khiến cho tình trạng nợ đọng trốn đóng BHXH gia tăng.
Vì vậy, trong thời gian tới đề nghị Bảo hiểm xã hội huyện Nam Sách cần tăng
cường quản lý cac đơn vị hoạt động kinh doanh trên địa bàn, thực hiện công
tác thanh kiểm tra thường xuyên hơn. Tuyên truyền phổ biến cho người lao
động về quyền lợi trách nhiệm của doanh nghiệp cũng như lợi ích của mình

đồng lạc, xã Nam Trung. Đồng thời tôi thu thập thông tin từ Bảo hiểm xã hội
huyện Nam Sách, UBND huyện Nam Sách, Chi cục thống kê huyện Nam
v


Sách, kết hợp phỏng vấn tại các doanh nghiệp, tham khảo thông tin từ sách
báo, internet…..................................................................................................iii
Kết quả của việc nghiên cứu hoạt động thu cho thấy, công tác thu vẫn còn
chưa đạt hiệu quả vẫn còn rất nhiều các đơn vị doanh nghiệp trên địa bàn trốn
đóng và nợ đọng kéo dài. Báo cáo tổng hợp thu hàng năm cho thấy khối
doanh nghiệp ngoài quốc doanh có tình trạng trốn đóng và nợ đọng nhiều nhất
đang có xu hướng tăng từ năm 2011tỷ lệ nợ đọng chiếm 3,44% đến năm 2013
đã là 5,37% tăng lên 1.93% với số nợ là 2.357 triệu đồng. Việc các doanh
nghiệp không đóng, hoặc đóng không đầy đủ cho những người lao động gây
ảnh hưởng không nhỏ đối với họ khi mà họ gặp rủi ro như ốm đau, hay khi về
già hưởng lương hưu…. hoặc nghỉ chế độ thai sản, thất nghiệp. Qua khảo sát
điều tra cho thấy các doanh nghiệp đều thông báo không đúng với mức lương
họ đã trả cho người lao động, thường là thấp hơn thực tế nhằm hưởng chênh
lệch khi đóng Bảo hiểm xã hội bắt buộc cho NLĐ. Có đến 30% người lao
động chưa nhận thức được quyền lợi của mình khi và trách nhiệm của doanh
nghiệp đối với mình khi tham gia BHXH. Công tác thanh kiểm tra vẫn còn
khá ít trong 15 doanh nghiệp điều tra chỉ có khoảng 4 doanh nghiệp là được
kiểm tra. Cũng khiến cho tình trạng nợ đọng trốn đóng BHXH gia tăng........iii
Vì vậy, trong thời gian tới đề nghị Bảo hiểm xã hội huyện Nam Sách cần tăng
cường quản lý cac đơn vị hoạt động kinh doanh trên địa bàn, thực hiện công
tác thanh kiểm tra thường xuyên hơn. Tuyên truyền phổ biến cho người lao
động về quyền lợi trách nhiệm của doanh nghiệp cũng như lợi ích của mình
khi tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc. Nhằm tăng thu cho quỹ BHXh góp
phần ổn định an sinh xã hội..............................................................................iv
MỤC LỤC.........................................................................................................v

quản lý thu, cấp sổ BHXH trong toàn ngành bao gồm cả BHXH Bộ quốc phòng, Bộ công an và
Ban cơ yếu Chính phủ đồng thời xác định mức lãi suất bình quân trong năm của hoạt động
đầu tư Quỹ BHXH....................................................................................................................14
- BHXH cấp Tỉnh: tổ chức thu BHXH của các đơn vị SDLĐ đóng trên địa bàn tỉnh bao gồm các
đơn vị sau:...............................................................................................................................14
+ Do Trung ương quản lý.........................................................................................................14
+ Do Tỉnh trực tiếp quản lý......................................................................................................14
+ DN có vốn đầu tư nước ngoài...............................................................................................14
+ Đơn vị, tổ chức quốc tế.........................................................................................................14
+ DN ngoài quốc doanh có sử dụng lao động lớn....................................................................14
+ Cơ quan, tổ chức, DN đưa lao động Việt Nam đi làm việc có thời hạn có ở nước ngoài......15
+ Các cơ quan hành chính sự nghiệp.......................................................................................15
vii


- BHXH cấp huyện: Tổ chức thu BHXH của các đơn vị có trụ sở và có tài khoản trên địa bàn
huyện, bao gồm: các đơn vị do huyện trực tiếp quản lý, các đơn vị ngoài quốc doanh có lao
động ký hợp đồng lao động từ ba tháng trở lên, các xã, phường, thị trấn, trường học, bệnh
viện… các đơn vị khác do BHXH tỉnh giao nhiệm vụ thu BHXH................................................15
- Đối với đơn vị SDLĐ: Có đơn vị trực thuộc đóng trụ sở và hoạt động trên địa bàn nhiều tỉnh,
thì nộp tại cơ quan BHXH tỉnh nơi đóng trụ sở chính, đơn vị SDLĐ muốn để các đơn vị trực
thuộc đóng trụ sở phải có văn bản đề nghị và phải có ý kiến của cơ quan BHXH cấp tỉnh nơi
cơ quan đóng trụ sở chính.......................................................................................................15
2.1.6.2. Quản lý đối tượng tham gia BHXH..............................................................................15
Quy định đối tượng tham gia BHXH là NLĐ, NSDLĐ và nhà nước trong một số trường hợp.
Hiện nay đối tượng tham gia BHXH đang áp dụng với NLĐ trong mọi thành phấn kinh tế được
quy định tại Nghị định số 01/2003/NĐ – CP ngày 09 tháng 01 năm 2003 điều 2 chương 1 Luật
BHXH được Quốc hội ban hành ngày 29/06 /2006 và các văn bản hướng dẫn thi hành của các
Bộ Ngành có liên quan đến BHXH Việt Nam............................................................................15
Người lao động tham gia BHXH bắt buộc là công dân Việt Nam bao gồm:..............................15

Nam được thành lập dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Chính phủ, cùng với sự
quản lý của Bộ Lao động – Thương binh và xã hội và các cơ quan quản lý
Nhà nước có liên quan và chịu sự giám sát của tổ chức công đoàn. Về mặt tổ
chức, BHXH Việt Nam được hình thành theo một hệ thống dọc từ Trung
ương đến địa phương và được phân thành 3 cấp: Cấp Trung ương, cấp tỉnh –
thành phố, cấp quận – huyện...........................................................................38
Cấp huyện: BHXH huyện thu BHXH của đơn vị có trụ sở và tài khoản tại các
huyện bao gồm:...............................................................................................38
+ Các đơn vị đóng trên địa bàn do huyện trực tiếp quản lý............................38
+ Các doanh nghiệp ngoài quốc doanh mà sử dụng từ 01 lao động trở lên....38
+ Khối xã phường, thị trấn..............................................................................38
+ Thân nhân, sĩ quan tại ngũ được quy định tại Nghị định số 63/2002/NĐ –
CP ngày 18/06/2002 của Chính phủ................................................................38
+ Các đơn vị khác do cơ quan BHXH tỉnh giao cho nhiệm vụ thu.................38
4.1.2 Quy trình hoạt động thu BHXH bắt buộc........................................................................38

Hiện nay, BHXH huyện Nam Sách, cũng như BHXH các tỉnh, thành phố
trong cả nước đang thực hiện quy trình thu BHXH theo quy định của BHXH
Việt Nam theo sơ đồ sau:................................................................................38
4.1.3 Thực trạng quản lý đối tượng tham gia BHXH......................................41
Đối tượng tham gia BHXH bắt buộc trực tiếp tác động đến việc tăng thu của quỹ BHXH bắt
buộc. Vì vậy, nội dung hoạt động thu BHXH thì quản lý đối tượng tham gia BHXH bắt buộc là
khâu hết sức quan trọng. Quản lý tốt đối tượng tham gia BHXH bắt buộc thì nguồn thu mới
ổn định, quỹ BHXH bắt buộc mới được cân đối, đảm bảo cho hệ thống BHXH hoạt động theo
đúng chức năng, nhiệm vụ, mục tiêu đề ra. Trong những năm qua BHXH huyện Nam Sách
không ngừng đề cao phương hướng, nhiệm vụ, cùng với các biện pháp cụ thể phù hợp với
điều kiện kinh tế xã hội theo từng giai đoạn để mở rộng đối tượng tham gia BHXH theo mục
tiêu của Đảng và nhà nước đề ra. Theo đó BHXH huyện Nam Sách trong những năm qua đã tổ
chức thực hiện một số hoạt động sau:....................................................................................41
ix

dựa vào tình hình phát triển kinh tế xã hội của huyện Nam Sách, cũng như số liệu hàng năm
đã có, đồng thời căn cứ vào số doanh nghiệp được cấp giấy phép hoạt động kinh doanh để
đưa ra dự toán thu BHXH........................................................................................................46
BHXH huyện Nam Sách luôn chú trọng hoạt động thu BHXH bắt buộc, coi đây là nhiệm vụ
trọng tâm hàng năm của cơ quan. Đây là nguồn thu chính quan trọng nhất, thu BHXH đầy đủ,
kịp thời thì quỹ mới được hình thành và đảm bảo được chức năng chi trả của mình. Trong khi
thực hiện hoạt động thu BHXH bắt buộc lãnh đạo BHXH huyện Nam Sách đã phân công cụ
thể trách nhiệm cho từng người để theo dõi quản lý các đơn vị do mình đảm nhận, đồng thời
thông báo cho lãnh đạo các trường hợp trốn đóng, nợ đọng… để có phương hướng giải quyết
kịp thời....................................................................................................................................46
4.1.5 Thực trạng của công tác thu Bảo hiểm xã hội bắt buộc..................................................47
4.1.5.1. Quy trình tổ chức thu Bảo hiểm xã hội.......................................................................47
x


Tổ chức thu BHXH được tiến hành qua các bước:..................................................................47
+ Người lao động và người sử dụng lao động đăng ký tham gia BHXH lần đầu với cơ quan
BHXH được phân công quản lý................................................................................................47
4.1.5.2. Đối tượng thu Bảo hiểm xã hội bắt buộc....................................................................48
4.1.6 Kết quả thu BHXH bắt buộc trên địa bàn huyện Nam Sách.............................................56
4.1.7 Thực trạng kiểm tra, giám sát công tác thu bảo hiểm xã hội bắt buộc............................69
4.2 Các nguyên nhân ảnh hưởng đến việc tham gia BHXH bắt buộc của các chủ sử dụng lao
động trên địa bàn huyện Nam Sách............................................................................................71
Qua kết quả điều tra thực tế còn khoảng 15,48% người lao động hiện đang làm việc trong các
doanh nghiệp ngoài quốc doanh chưa tham gia BHXH đầy đủ chủ yếu là chỉ tham gia trên
dưới 25% số lao động hiện có. Số liệu trong bảng trên cho thấy có rất nhiều lao động chưa
tham gia tại các đơn vị ngoài quốc doanh. Các công ty có vốn đầu tư nước ngoài chấp hành
nghiêm túc khi đóng BHXH chiếm tới 80% đến 85%................................................................72
( Nguồn: Xử lý số liệu điều tra)................................................................................................73
Qua khảo sát điều tra cho thấy có 2 doanh nghiệp sử dụng dưới 10 lao động, chiếm 13.33%.

Ngoài ra Doanh nghiệp ngoài quốc doanh được điều tra đa phần có quy mô nhỏ vốn ít, công
nghệ sản xuất lạc hậu, trình độ quản lý yếu kém, hiệu quả và sức cạnh yếu, ít đầu tư và lĩnh
vực sản xuất. Nhiều đơn vị, doanh nghiệp chưa thực hiện tôt những quy định pháp luật đối
với người lao động, không ký HĐLĐ theo đúng quy định tiền lương, tiền công, HĐLĐ thời vụ,
khoán công việc… Trong khi đó cung lao động lớn hơn cầu việc làm, người lao động cần việc
hơn, do đó người lao động không dám đòi hỏi quyền lợi BHXH đối với chủ sử dụng lao động.
Việc không tham gia BHXH cho người lao động không những gây thất thu cho ngành, mà còn
xâm phạm quyền lợi hợp pháp ảnh hưởng đến lòng tin của dân............................................76
Qua phỏng vấn điều tra, các chủ sử dụng lao động doanh nghiệp đều tiếp cận thông tin cũng
như các quy định của BHXH về trách nhiệm và quyền lợi của chủ sử dụng lao động với nhiều
mức độ khác nhau. Kênh thông tin tuyên truyền, hướng dẫn thực hiện thu BHXH và giải quyết
các chế độ chính sách BHXH đối với doanh nghiệp tham gia BHXH bắt buộc đến nay vẫn chưa
được thực hiện được. Nguyên nhân do công tác tuyên truyền của cơ quan BHXH còn thiếu
nhân lực. Vì vậy trong công tác tuyên truyền, cần phải chú trọng đến công tác này nhằm mục
đích hướng dẫn doanh nghiệp hiện đúng nhằm đạt hiệu quả cao trong công tác tuyên truyền,
nâng cao nhận thức của chủ sử dụng......................................................................................76
Do vậy các cơ quan ban ngành các cấp thường xuyên cần tăng cường công tác thanh tra kiểm
tra đối vơi các doanh nghiệp không tham gia BHXH bắt buộc nhằm đảm bảo quyền lợi cho
người lao động. Điều đó tác động cực đối với quyền lợi của người lao động, nhằm tránh tình
trạng thất thu..........................................................................................................................76
(Nguồn : Xử lý số liệu điều tra)................................................................................................77
Qua khảo sát điều tra, trong thời gian điều tra cho thấy số đơn vị tham gia BHXH bình quân
có 0,4444 lần thanh tra kiểm tra hướng dẫn thực hiện về lao động và BHXH, số các đơn vị
chưa tham gia BHXH bình quân có 0,3333 lần thanh kiểm tra. Bình quân chung của 2 nhóm
trên là 0,4 lần kết quả kiểm tra cho thấy kết quả thanh tra kiểm tra vẫn còn ít. Công tác thanh
kiểm tra chưa kiểm tra hết được các doanh nghiệp................................................................77
4.2.3 Những nguyên nhân chủ yếu rút ra từ nghiên cứu.........................................................77
4.2.3.1 Những nguyên nhân xuất phát từ doanh nghiệp.........................................................77
Theo số liệu điều tra và khảo sát thì vẫn còn rất nhiều doanh nghiệp chưa tham gia BHXH cho
người lao động hoặc tham gia không đầy đủ nguyên nhân là do:...........................................77

cho thấy một số nguyên nhân tồn tại trên địa bàn huyện như sau:........................................78
4.3. Định hướng và giải pháp giúp nâng cao và hoàn thiện thu bảo hiểm xã hội bắt buộc huyện
Nam Sách.....................................................................................................................................80
4.3.1 Phương hướng hoạt động của BHXH huyện Nam Sách trong thời gian tới....................80
BHXH là một chính sách lớn của Đảng và Nhà nước, mang tính xã hội và nhân đạo sâu sắc, thể
hiện sự quan tâm của Đảng và Nhà nước đối với người lao động. Sự phát triển của BHXH ở
mỗi địa phương phụ thuộc vào tình hình kinh tế tại khu vực đó. Do vậy phương hướng hoạt
đông năm 2014 của BHXH huyên Nam Sách được xây dựng cụ thể như sau:.........................80
Tiếp tục phát huy những kết quả đạt được trong công tác thực hiện chính sách BHXH các năm
trước đó, đồng thời đưa các chính sách BHXH gần với cuộc sống của NLĐ. Tích cực tìm ra biện
pháp tháo gỡ những kho khăn, hạn chế đang tồn tại. Hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ của
ngành và của địa phương giao cho cụ thể:..............................................................................80
- Hoàn thành thu BHXH năm 2014 xong trước ngày 25 tháng 12 năm 2014...........................81
- Tăng số lao động tham gia BHXH khoảng 15% so với năm 2013............................................81
- Hoàn thành trước thời gian từ 5 - 10 ngày các chỉ tiêu thu BHXH năm 2014 của BHXH tỉnh
giao cho, phấn đấu vượt kế hoạch thu từ 6 – 8%....................................................................81
Phối hợp chặt chẽ với các ban ngành có liên quan, để thường xuyên thanh, kiểm tra các đơn
vị sử dụng lao động nhằm bảo vệ quyền lợi cho người lao động. Quản lý đối tượng thuộc
diện bắt buộc tham gia trên địa bàn, đảm bảo tất cả các đối tượng tham gia BHXH..............81
Quản lý tiền lương đóng BHXH của các đối tượng tham gia BHXH đảm bảo xác định chính xác,
đầy đủ số phải thu BHXH và tổ chức thu đúng, thu đủ BHXH theo quy định của Nhà nước....81
xiii


Việc tăng số thu cho quỹ BHXH cũng được xem là một trong những hoạt động bảo toàn và
tăng trưởng quỹ. Việc mở rộng đối tượng tham gia BHXH thì nhu cầu chi trả trong tương lai
sẽ tăng lên. Do đó, việc tăng thu cho quỹ BHXH thực sự là hoạt động có ý nghĩa với bảo toàn
và tăng trường quy mô khi nó được gắn liền với hoạt động đầu tư quỹ BHXH. Việc thiết lập hệ
thống kiểm soát thu giúp phát hiện những sai lầm, những dấu hiệu không an toan cho quỹ
trong việc quản lý đối tượng thu, đôn đốc thu nộp, quản lý tiền thu cũng như góp phần bảo


Trong 3 năm trở lại đây, BHXH huyện Nam Sách luôn hoàn thành nhiệm vụ
mà BHXH tỉnh Hải Dương giao phó. Số đơn vị và số người lao động tham gia
BHXH ngày càng tăng qua các năm. Điển hình kết quả thu năm 2013 đạt
xiv


44.244 triệu đồng , tăng so với năm 2011 là 20.124 triệu đồng tương ứng với
tốc độ tăng là 83,34%. Đây là một con số ấn tượng thể hiện tinh thần và trách
nhiệm cao, cùng với sự phối hợp với hiệu quả của các ban ngành đoàn thể.. 92
Năm 2012, BHXH huyện Nam Sách theo dõi và quản lý thu nộp, thực hiện
các chế độ BHXH đối với 246 đơn vị và các doanh nghiệp trên địa bàn với số
lượng lao động 7.905 so với năm 2011 tăng 8 đơn vị tham gia với số lao động
là 530 lao động. Đến năm 2013 số đơn vị tham gia BHXH bắt buộc là 260, số
NLĐ tham gia là 8.435 lao động, tăng 14 đơn vị và số lao động tăng thêm là
lao động so với năm 2012. Như vậy năm 2013 so với năm 2011, đã tuyên
truyền và mở rộng được 22 đơn vị với 1074 lao động tham gia BHXH. Trong
những năm qua cơ quan BHXH huyện Nam Sách luôn hoàn thành tốt và vượt
kế hoạch được giao, số đơn vị, lao động ngày càng gia tăng, số thu ngày càng
tăng lên............................................................................................................92
Bên cạnh những kết quả đạt được trên, BHXH huyện Nam Sách vẫn còn một
số tồn tại sau:...................................................................................................93
Vấn đề nợ đọng là vấn đề thường gặp phải và chưa thể giải quyết được triệt
để điển hình vào năm 2011 số tiền nợ đọng là 860 triệu đồng chiếm 3,44% số
tiền phải thu BHXH bắt buộc, đến năm 2012 là 1.200 triệu đồng chiếm 3,53%
số tiền phải thu và vào năm 2013 đã tăng lên 2.357 triệu đồng chiếm 5,37%
số tiền phải thu. Như vậy sau 3 năm số tiền nợ đọng đã tăng thêm 1.497 triệu
đồng, số tiền nợ đọng tăng lên 174,07% ( năm 2013 so với năm 2011), số lao
động ngày càng tăng cao gây khó khăn cho công tác thu của cơ quan BHXH
trên địa bàn huyện Nam Sách. Ngoài ra, năm 2013 có 10 đơn vị doanh nghiệp

thu BHXH đảm bảo đúng, thu đủ và chính xác. Lập mục tiêu, kế hoạch thu sát
với thực tế. Cử cán bộ thường xuyên theo dõi các doanh nghiệp tham gia đề
vừa đốc thu, vừa hướng dẫn đơn vị loại các biểu mẫu thu chính xác kịp thời,
vận động doanh nghiệp đóng BHXH, BHYT, BHTN hàng tháng theo đúng
quy định của luật.............................................................................................94

xvi


- Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra về bảo hiểm xã hội: Cần tăng cường
công tác thanh, kiểm tra thực hiện chính sách BHXH đối với các đơn vị đặc
biệt là đơn vị ngoài quốc doanh. Có biện pháp xử lý nghiêm minh thậm chí có
thể truy cứu trách nhiệm hình sự đối với chủ sử dụng lao động cố tình chiếm
dụng tiền BHXH của người lao động, trốn đóng, nợ đóng.............................94
- Nâng cao năng lực quản lý của cán bộ tại cơ quan BHXH huyện Nam Sách:
tổ chức các lớp tập huấn nghiệp vụ, nhằm nâng cao chất lượng cán bộ đặc biệt
là cán bộ thu, có kế hoạch cử cán bộ đi học chuyên sâu.................................94
- Phối hợp với các cơ quan chức năng trên địa bàn: như phòng kinh tế huyện
để cung cấp thông tin về những đơn vị kinh doanh mới, chị cục thuế cung cấp
thông tin về những đơn vị được cấp mã số thuế. Cùng với Sở lao động thương
binh và xã hội, Phòng lao động thương binh và xã hội là cơ quan quản lý nhà
nước về lao động. Do vậy BHXH huyện thường xuyên kết hợp với các cơ
quan này để tăng cường giám sát thực hiện quy định của pháp luật về lao
động như đăng ký thang lương, bảng lương người lao động để kịp thời kiểm
tra giám sát phát hiện sai phạm.......................................................................95
Tài liệu tham khảo...........................................................................................96

xvii



Sơ đồ 3.1: Sơ đồ tổ chức hoạt động của BHXH huyện Nam Sách................................32
Sơ đồ 4.1: Quy trình thực hiện thu BHXH, BHYT..........................................................40
Biểu đồ 4.1:Số đơn vị tham gia đóng BHXH bắt buộc trên địa bàn..............................43
huyện Nam Sách giai đoạn 2011-2013.........................................................................43
Biểu đồ 4.2 Số lao động tham gia BHXH bắt buộc tại BHXH huyện Nam Sách giai đoạn
2011-2013....................................................................................................................44
Biểu đồ 4.3: Tổng số thu BHXH tại BHXH huyện Nam Sách..........................................57
Số tiền thu (triệu đồng)...............................................................................................57
Biểu đồ 4.4 : tình hình nợ đọng BHXH tại huyện Nam Sách.........................................62

xix


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.

DNTN
ĐTNN
HCSN
HĐND
LĐTB&XH
LĐLĐ
NSNN
NLĐ
NSDLĐ

Quốc doanh
Sản xuất kinh doanh
Tổ chức lao động quốc tế
Trách nhiệm hữu hạn
Thương mại

QD
SXKD
ILO
TNHH
TM

22. Ủy Ban Nhân Dân

UBND

xx


PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ

hình đa dạng từ BHXH bắt buộc.BHXH tự nguyện, bảo hiểm thất nghiệp,
BHYT.
Để phát triển ngành BHXH được tốt thì, công tác thu BHXH bắt buộc là
khâu đầu tiên có ý nghĩa quyết định đối với toàn bộ hoạt động của hệ thống
BHXH và quyết định sự thành bại của toàn ngành BHXH bắt buộc Việt Nam,
bởi vì có thu đúng, thu đủ thì người lao động sẽ được chi trả và hưởng BHXH
bắt buộc một cách nhanh chóng, kịp thời khi có rủi ro xảy ra. Đảm bảo ổn đinh
quỹ BHXH.
Qua thời gian ra đời tồn tại và phát triển công tác thu BHXH ở cơ quan
BHXH Huyện Nam Sách cũng có rất nhiều thành tựu như: số người tham gia
BHXH bắt buộc, BHXH tự nguyện ngày càng nhiều, tình trạng nợ đọng giảm…
Tuy nhiên trên thực tế việc triển khai thu BHXH bắt buộc vẫn còn tồn tại một sỗ
những hạn chế ảnh hưởng không nhỏ đến công tác thu BHXH như : chưa khai
thác hết lực lượng lao động, nợ đóng,vẫn còn tồn tại do nhiều nguyên nhân khác
nhau. Điều này đã làm cho hoạt động thu BHXH Huyện Nam Sách chưa đạt kết
quả cao ảnh hưởng đến quyền lợi người lao động và làm giảm nguồn thu cho
quỹ BHXH bắt buộc. Xuất phát từ những lý do trên, tôi đã chọn đề tài : “
Nghiên cứu thu Bảo hiểm xã hội bắt buộc trên địa bàn Huyện Nam Sách,
tỉnh Hải Dương”.
1.2 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
1.2.1 Mục tiêu nghiên cứu chung
- Đánh giá kết quả, hiệu quả thu BHXH bắt buộc tại Huyện Nam Sách,
tỉnh Hải Dương. Đề xuất những giải pháp nhằm tăng cường thu mới BHXH bắt
buộc, giải quyết các tồn nợ BHXH bắt buộc đã tồn tại từ lâu, nhằm hoàn thiện
hoạt động thu BHXH ở huyện Nam Sách trong những năm tới.
1.2.2 Mục tiêu nghiên cứu cụ thể
- Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về thu BHXH bắt buộc.
2



BHXH bắt buộc và các giải pháp nào trong những năm tới ở huyện Nam Sách,
tỉnh Hải Dương.

4


PHẦN II TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU
2.1 Cơ sở lý luận của đề tài
BHXH là một trong những loại hình ra đời từ khá sớm và ngày nay nó
được phổ biến trên toàn thế giới. Dưới góc độ lịch sử ngay từ những năm 50 của
thế kỷ XIX, tính xã hội của BHXH đã được tính đến. Vào năm 1850, chế độ bảo
hiểm đầu tiên là chế độ ốm đau được thực hiện. Từ đó xu hướng phát triển của
BHXH được mở rộng và và các ý tưởng bảo vệ người lao động dần hình thành
và hoàn thiện trở thành một hệ thống, BHXH ra đời nhằm đáp ứng nhu cầu ngày
càng cao của người lao động trong xã hội. Chính vì vậy BHXH có những đặc
điểm khác biệt về đối tượng, chức năng, tính chất so với các loại bảo hiểm khác.
2.1.1Một số khái niệm liên quan đến đề tài.
BHXH có một lịch sử phát triển lâu dài đến như vậy nhưng cho đến nay
BHXH chưa có định nghĩa thống nhất. Nó được nhìn nhận dưới nhiều góc độ
khác nhau.
2.1.1.1 Khái niệm BHXH.
- Từ dưới góc độ pháp luật: BHXH là một chế định bảo vệ người lao động
sử dụng nguồn đóng góp của mình , đóng góp của người sử dụng lao động( nếu
có) và được sự tài trợ, bảo hộ của Nhà nước nhằm trợ cấp vật chất cho người lao
động được bảo hiểm và gia đình họ trong trường hợp bị giảm hoặc bị mất thu
nhập bình thường do ốm đau, tai nạn lao động hoặc hết tuổi lao động theo quy
định của pháp luật hoặc người lao động bị chết.
- Dưới giác độ tài chính: BHXH là quá trình san sẻ rủi ro và san sẻ tài
chính giữa những người tham gia BHXH theo quy định của pháp luật.
- Trên góc độ lý thuyết: BHXH là phương thức chuyển giao rủi ro được