Header Page 1 of 16.
; PHẠM HÀ NỘI 2
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ
KHOA GIÁO DỤC MẦM NON
NGUYỄN THỊ HÀ
THẾ GIỚI NHÂN VẬT TRONG ĐỒNG THOẠI
TÔI LÀ BÊTÔ CỦA NGUYỄN NHẬT ÁNH
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Chuyên ngành: Văn học trẻ em
HÀ NỘI, 2016
Footer Page 1 of 16.
Header Page 2 of 16.
LỜI CẢM ƠN
Tôi xin chân thành cảm ơn cô giáo – Tiến sĩ Nguyễn Thị Nhàn, người đã
tận tình hướng dẫn, chỉ bảo tôi, cung cấp cho tôi những tri thức, nhưng kinh
nghiệm quý báu, động viên khích lệ giúp đỡ tôi hoàn thành khoá luận này.
Tác giả khóa luận cũng xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo trong
khoa Giáo dục Mầm non đã tạo mọi điều kiện giúp đỡ tôi hoàn thành nghiên cứu
này. Song do hạn chế về thời gian và bản thân chưa tôi có kinh nghiệm trong
giảng dạy nên “Khoá luận tốt nghiệp” của tôi còn nhiều thiếu sót. Rất mong
nhận được sự đóng góp ý kiến của các thầy cô giáo và các bạn để “Khoá luận tốt
nghiệp” của tôi được hoàn hiện hơn.
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU ........................................................................................................... 1
1. Lí do chọn đề tài ............................................................................................. 1
2. Lịch sử vấn đề ................................................................................................ 2
3. Mục đích nghiên cứu ...................................................................................... 4
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu .................................................................. 4
5. Nhiệm vụ nghiên cứu ..................................................................................... 4
6. Phương pháp nghiên cứu ................................................................................ 4
7. Cấu trúc khóa luận.......................................................................................... 4
NỘI DUNG
CHƯƠNG I: THẾ GIỚI NHÂN VẬT VỚI NHỮNG TÍNH CÁCH ĐA DẠNG
........................................................................................................................... 6
1.1. Bêtô và những người bạn............................................................................. 6
1.1.1. Bêtô – một chú chó thông thái .................................................................. 6
1.1.2. Bêtô và những bài học về cuộc đời ......................................................... 21
1.1.3. Những người bạn của Bêtô: Laica và Binô ............................................. 29
1.2. Những nhân vật trong gia đình bé Ni ......................................................... 33
1.2.1. Nhân vật bé Ni........................................................................................ 34
1.2.2. Nhân vật người cha bé Ni ....................................................................... 36
1.2.3. Nhân vật người mẹ bé Ni ........................................................................ 38
1.2.4. Nhân vật bà cố bé Ni .............................................................................. 39
1.3.Nhân vật kẻ ác lão Hiếng............................................................................ 40
CHƯƠNG 2: NGHỆ THUẬT XÂY DỰNG THẾ GIỚI NHÂN VẬT ............. 43
2.1.Nghệ thuật nhân hóa ................................................................................... 43
2.2.Nghệ thuật miêu tả ..................................................................................... 48
2.2.1.Nghệ thuật miêu tả ngoại hình ................................................................. 48
2.2.2.Nghệ thuật miêu tả hành động ................................................................. 49
2.2.3. Nghệ thuật miêu tả nội tâm ..................................................................... 51
Footer Page 4 of 16.
kể chuyện sáng tạo tuyệt vời của nhà văn U50 này. Nhà nghiên cứu Phong Lê đã
chia sẻ trên tờ nhật báo Thanh Niên (ngày 27/5/2007) nói rằng: “Đã lâu lắm rồi,
tôi lại đọc được một truyện thú vị như thế”[3]. Theo nhà nghiên cứu thì cái hay của
Tôi là Bêtô nằm ở lối kể chuyện tự nhiên về những chuyện đời thường mà không
hề tẻ nhạt, song song với đó là những triết lí hồn nhiên mà tác giả muốn người đọc
cảm nhận. Những triết lí đó tưởng chừng như đơn giản nhưng không phải ai cũng
dễ dàng cảm nhận được nhất là khi mà cuộc sống ngày càng bận rộn, người ta bỏ
quên nhiều thứ và nhất là khi con người không còn biết ý nghĩa của cuộc sống này
đem lại. Tôi là Bêtô – câu chuyện về một chú cún tinh nghịch, “già đời” xuất hiện
Footer Page 6 of 16.
1
Header Page 7 of 16.
cùng với các nhân vật khác kể lại những sự việc xảy ra xung quanh mình với
những triết lí về: tình người, tình bạn, cái thiện, cái ác, nỗi buồn, niềm vui và cả
những mơ ước tưởng chừng như xa vời.
1.3. Trong Tôi là Bêtô ta không chỉ nhìn thấy bức tranh đầy màu sắc về thế
giới tuổi thơ trong sáng, mà còn dễ dàng nhận ra trong từng trang sách là những ý
nghĩa nhân văn, tuy đơn giản nhưng vô cùng sâu sắc đi ra từ chính những sinh hoạt
hằng ngày của con người. Gần gũi, quen thuộc - triết lí nhân văn là những từ để
đánh giá tác phẩm xuất sắc này. Tác phẩm cũng rất đỗi thành công khi sử dụng thủ
pháp nhân hóa, nghệ thuật miêu tả có sức cuốn hút người đọc.
Giữa những bộn bề cuộc sống, khi con người ta cứ xoáy theo cuộc sống
thị trường, ở đâu đó là những gốc tối của số phận, trẻ thơ bị già hóa với những trò
chơi đắt tiền hay sự “ngủ quên” của người lớn khi không quan tâm đến tâm hồn
trong sáng của con trẻ. Những cuốn sách không chỉ là phương tiện tốt nhất giúp
các em tiếp thu tri thức mà còn là món ăn tinh thần nuôi dưỡng tâm hồn và nhân
xưng ngôi thứ nhất với một thứ ngôn ngữ làm chúng ta tin rằng chúng ta đã đọc
được ngôn ngữ của loài vật này”[9].
- Báo Người Lao Động số ra ngày 2/9/2007, nhà phê bình văn học Phạm
Xuân Nguyên cũng có đôi lời bình phẩm về cuốn sách Tôi là Bêtô: “Nhẹ nhàng và
thâm thúy, cuốn hút từ đầu tới cuối, cuốn truyện làm bật cười con trẻ và làm trầm
tư người lớn. Những trải nghiệm buồn vui, những mất mát đắng cay, những ảo
mộng tan vỡ, những thức ngộ xót xa, cứ bảng lảng, cứ ẩn hiện phía sau những câu
chữ bình dị, trong một giọng kể hồn nhiên, ngây thơ. Bất cứ lúc nào đem ra đọc
cũng được. Đọc một mình, cười khóc một mình. Và rồi ai đọc cũng có thể nói: Tôi
là Bêtô”[5].
- Trên tờ Kiến thức ngày nay( số 613/2007), nhà nghiên cứu Lã Thị Bắc Lý
có cái nhìn sâu sắc về Tôi là Bêtô: “Tôi xem Tôi là Bêtô là một thành công mới của
Nguyễn Nhật Ánh. Điểm mạnh của thiên truyện này là xây dựng nhân vật và cách
kể chuyện lôi cuốn, ngôn ngữ giàu chất thơ”[4].
Nhìn chung, các bài viết đều nêu lên những cảm nhận ngắn gọn, mang
tính giới thiệu về giá trị nội dung và giá trị nghệ thuật của truyện đồng thoại Tôi là
Bêtô. Tiếp thu những lời nhận xét, đánh giá có tính khái quát, gợi mở của giới
Footer Page 8 of 16.
3
Header Page 9 of 16.
nghiên cứu, đề tài của khóa luận đi sâu khảo sát về thế giới nhân vật trong truyện
đồng thoại Tôi là Bêtô của Nguyễn Nhật Ánh .
3. Mục đích nghiên cứu
- Luận văn tìm hiểu thế giới nhân vật trong đồng thoại Tôi là Bêtô của
Nguyễn Nhật Ánh.
- Thông qua thế giới nhân vật thấy được ý nghĩa nhân văn, bài học sâu sắc,
Chương 2. Nghệ thuật xây dựng thế giới nhân vật trong đồng thoại Tôi là
Bêtô của Nguyễn Nhật Ánh.
Footer Page 10 of 16.
5
Header Page 11 of 16.
Chương 1
THẾ GIỚI NHÂN VẬT TRONG ĐỒNG THOẠI TÔI LÀ BÊTÔ VỚI
NHỮNG TÍNH CÁCH ĐA DẠNG
1.1. Bêtô và những người bạn
1.1.1. Bêtô – một chú chó thông thái
1.1.1.1. Bêtô và những nhận biết về cuộc sống đồng loại
Trong Tôi là Bêtô Nguyễn Nhật Ánh xây dựng hình ảnh nhân vật chú chó
nhỏ Bêtô – một chú chó thông thái với những hiểu biết về cuộc sống không chỉ
cuộc sống của loài cún mà cả cuộc sống của con người. Với cách kể chuyện lôi
cuốn, Nguyễn Nhật Ánh khiến bạn đọc cảm giác như chính con người đang nói về
những gì diễn ra trong cuộc sống: nơi ở, sở thích, tiền bạc, niềm vui, nỗi buồn,..
cùng với đó là những bài học đáng nhớ.
Cuộc sống của thế giới con người luôn thay đổi, nó giống như một cuốn
sách vậy. Sẽ có một vài chương khá buồn, một vài chương hạnh phúc, một vài
chương thú vị và cũng có những chương đầy kịch tính. Phải thử lật một trang để
đọc mới khám phá hết được những điều bí ẩn đó. Con người cũng vậy, phải trải
qua những thăng trầm trong cuộc sống mới cảm nhận hết được giá trị của nó.
Với con người thì như vậy không biết dưới cái nhìn về cuộc sống của một
chú chó nhỏ thì sao? Một chú chó thì suy nghĩ được những gì? Nghĩ về những đồ
ăn mà chủ của nó đem cho từng bữa, những khúc xương, những miếng thịt, hay
không biết nhà tôi có dột không. Người ta nghĩ về cái nhà cách đó một ngàn mét và
nói: Không biết giờ này ở nhà tôi mọi người đang làm gì. Người ta nghĩ về cái nhà
cách đó nửa vòng trái đất và lần này người ta sụt sùi: Chẳng biết chừng nào tôi mới
được thăm lại nhà tôi”. Bêtô nhận ra nhiều người bạn của chú cũng vậy. Mỗi bạn
có cái tên đẹp: Binô và Laica.
Nhìn ngắm bản thân và các bạn đồng loại, Bêtô nhận ra những đặc điểm của
loài mình. Bêtô có bộ lông màu đen và chú có cái đuôi để bày tỏ tình cảm. Binô thì
ngược lại chú có bộ lông màu trắng, xù, chiếc đuôi của Binô ngắn cụt ngủn “trông
giống một viên phấn bảng ai đánh rơi nó giữa bụi lau”. Người bạn tên Laica là một
con cún thú vị. Cả ba đều thích gặm xương và cái mõm “không phải lúc nào cũng
Footer Page 12 of 16.
7
Header Page 13 of 16.
chỉ để ngửi”. Chúng có cái đuôi để thể hiện tình cảm lúc nào cũng thích ngoe
nguẩy với những con người chúng thích. Bêtô thừa nhận “Ở đời, đôi khi giọng nói
quan trọng hơn lời nói gấp trăm lần. Con người ta có khả năng thể hiện tình cảm
bằng giọng điệu. Ngôn ngữ trong trường hợp này chỉ là cái vỏ, chẳng có ý nghĩa
gì”. Còn với chú, bọn cún như chú cũng nghĩ như vậy nhưng chỉ khác là “chúng tôi
thể hiện tình cảm bằng đuôi”. Người xưa có câu “Nói ngọt lọt đến xương”, “Lời
nói chẳng mất tiền mua lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau”[15]. Lời nói một khi đã
nói ra thì sẽ không lấy lại được. Một lời nói ác ý nói ra có thể tha thứ nhưng sẽ
không bao giờ quên được. Mạnh Tử cũng đã nói “Lời nói giản dị mà ý nghĩa sâu
xa đó là lời nói hay”[15]. Bêtô cũng nhận ra “Mõm có một chức năng quan trong
hơn: trò chuyện, tâm sự, thậm chí kêu gào hay khóc lóc, nói chung là phát ra
những thông điệp của tâm hồn. Con người có lẽ cũng vậy thôi. Nếu phát ra những
thông điệp đẹp đẽ của tâm hồn, miệng lưỡi sẽ thơm tho hơn là chỉ dùng nó để
“tâm đầu ý hợp” với Bêtô nhất. Bêtô bày cho Laica đủ mọi thứ trò chơi mà chú hay
chơi “gặm quần áo và giày dép” nhưng chú thật không ngờ Laica có thể “tấn công
cả cục xà phòng” thứ mà Bêtô nói “không tài nào ngửi nổi”. “Nhìn cái cách hắn
nhay các thứ một cách thuần thục tôi biết tỏng hắn là bậc thầy trong nghệ thuật
này”. Binô lại khác, chú chó thông thái cũng hấp dẫn bằng chú chó nghịch ngợm
chứ? Nhưng “một nhà tư duy giỏi vẫn có thể là một nhà hành động tồi”. Đối với
Bêtô leo lên cầu thang hay leo xuống cầu thang là điều thật quá đơn giản. Binô
hăng hái leo lên những bậc thang trên gác nơi ba chị Ni làm việc nhưng khi leo
xuống cầu thang đối với chú quả là một điều khó khăn. Binô mãi mãi chết điếng ở
đầu cầu thang và chỉ đến khi ba chị Ni, mẹ chị Ni hoặc chính chị Ni ẵm nó trên tay
thì Binô mới không bị “mắc kẹt trong nỗi sợ hãi” đó nữa.
Thế giới cún của Bêtô cũng vô cùng phong phú. Các bạn có đời sống tình
cảm thật đẹp. Đó là tình bạn, tình cảm gắn bó với chủ nhà.
Cuộc sống thật nhàn tẻ nếu ta không tìm được một điều khiến ta có cảm giác
thỏa mái , vui vẻ mỗi khi ta ở gần nó. Có thể đó là điều mà chúng ta nên kiếm tìm
trong thế giới công nghệ hiện nay. Một người bạn mà có thể lắng nghe, thấu hiểu,
khiến bạn vui vẻ, giải tỏa lo âu. Một người bạn “cùng chơi cho đến khi bạn mệt
nhoài còn nó thì lam nham những dấu răng hoặc rách bươm ra”. William Arthur
Footer Page 14 of 16.
9
Header Page 15 of 16.
Ward - Nhà giáo dục người Mỹ - tác giả cuốn sách Fountains of Faith – Suối
nguồn niềm tin có nói: “Bạn là người mà ta thấy thoải mái khi ở cùng, ta sẵn lòng
trung thành, đem lại cho ta lời chúc phúc và ta cảm thấy biết ơn vì có họ trong
đời”[11]. Những người bạn tốt thực sự khó tìm, khó rời xa và làm ta không thể
quên. Với Bêtô “Tình bạn là điều gì đó thật kì diệu. Đó là thứ tình cảm trong sáng
thì mới đây chú đã kịp bổ sung vào bảng liệt kê đầy ấn tượng của chú là biến chiếc
điện thoại cầm tay của ba chị Ni thành thứ rất thích hợp nằm trong thùng rác. Cũng
có vẻ hấp dẫn ấy chứ nhưng hấp dẫn hơn nhiều những thứ đó mà chú chưa thực
hiện được là những chiếc áo và những chiếc quần treo trên mắc áo cao thật cao kia.
“Một ý thích thật bệnh hoạn” – chú nghĩ vậy vì chú quá thấp bé để làm được điều
đó. “Khi bạn không làm được điều bạn muốn làm, có lẽ bạn cảm thấy tự do bị
cướp đoạt”. Tự do là điều mà con người ai cũng muốn. “Càng hiểu biết, con người
càng tự do”( Voltaire)[13]. Được làm điều mình thích đó là tự do, thích những
điều mình làm thì đó là hạnh phúc. Đơn giản hạnh phúc của con người là được tự
do, tự do với cuộc sống của mình và làm những điều mình muốn. Bêtô cũng tự tạo
ra cơ hội cho mình để thực hiện sự tự do của chú. Nhưng cái giá của sự tự do mà
chú đạt được thì không hề nhỏ. Chú đến gần những cái mắc áo và dùng mõm ủi
chiếc ghế con sát tường. Chú nhảy chồm chồm lên nhưng cảm thấy không được
tích sự gì. Cuối cùng, thì chú phóng bằng tất cả sức lực táp được chiếc quần xuống.
Nhưng máu phụt ra ngoằn ngoèo trên nền nhà. Trước khi ngủ thiếp đi trong sự đau
đớn chú nghĩ “Lẽ nào để có được chút xíu tự do, tôi phải trả giá bằng máu?” Để có
cuộc sống tự do, con người đã phải đấu tranh. Đấu tranh để có tự do đồng nghĩa
với con người cũng phải trả giá rất nhiều, nó không chỉ là máu mà là cả cái chết.
Chẳng phải là hạnh phúc khi được làm những điều mình thích sao? Bêtô
nói rằng “Đớp cho lão đó một phát” là một trong những điều thú vị trong đời của
chú. Lão Hiếng – kẻ mà không chú chó nào ưa nổi, “hung thần đột ngột mọc lên
như một thứ nấm độc trong thế giới yên bình của khu tập thể”. Gọi lão là lão Hiếng
vì lão hiếng mắt và bọn cún như chú cũng không nhớ tên thật lão là gì nữa. “Khi
người ta không còn nhắc đến tên một ai đó, người đó sẽ bị xóa sạch khỏi kí ức của
cộng đồng. Nếu bạn là một nhân vật, bằng cách đó người ta sẽ xóa tên bạn khỏi
lịch sử dễ như phủi một hạt bụi”.
Footer Page 16 of 16.
11
Footer Page 17 of 16.
12
Header Page 18 of 16.
gọi chú là Bêtô. Chú nghĩ rằng “May mà bà nội chị Ni về chơi ít ngày, chưa kịp gọi
đến tên tôi. Nếu không tên tôi chỉ gọn lỏn: Tô”. Con người càng nhiều tuổi thì nghĩ
nhiều hơn và nói ít đi vì họ là người từng trải, họ đã thấm mọi khó khăn, vất vả,
mọi vui buồn của cuộc sống này. Suy nghĩ và lời nói có tương quan hết sức chặt
chẽ với nhau, chúng không mâu thuẫn mà biện chứng lẫn nhau cùng diễn tả tính
cách, thái độ hay hành vi của con người. Người suy nghĩ nông cạn, thiếu suy xét
thì lời nói ra cũng thiếu sức cảm hóa, gây khó chịu cho người khác. Ngược lại,
người có suy nghĩ chín chắn, nói ít nghĩ nhiều thì luôn nói ra những lời hay ý đẹp,
thỏa mãn lòng người. Khi bước qua tuổi dậy thì, qua những bồng bột tuổi trẻ, bước
vào tuổi trưởng thành. Con người ta sẽ dần đi vào chiều sâu nội tâm hơn. Họ bắt
đầu suy nghĩ nhiều hơn trước khi đưa ra ý kiến. “Cái mồm làm hại cái thân” câu
nói đó luôn đúng. Người thông minh luôn biết kiềm chế, suy nghĩ trước khi nói bất
cứ điều gì. Có lẽ trong cuộc sống hàng ngày, ít khi chúng ta để ý hay bận tâm đến
những lời mình nói với mọi người. Nhưng chúng ta không biết rằng những gì
chúng ta nói phản ánh chính con người chúng ta. Đó là bài học cuộc sống: Nói ít
lại, nghĩ nhiều hơn.
Bêtô là chú cún có thể phân biệt con người: người tốt, người xấu, người
hiền lành, kẻ độc ác. Bêtô có dịp đến chơi thăm nhà bà cố chị Ni. Bà cố là một
người rất yêu thương loài vật. Ở đó chú gặp rất nhiều các con vật khác, tất cả đề có
tên gọi giống như chú. “Bà đặt tên cho chúng như tên người, có lẽ đó là một cách
bày tỏ tình yêu thương của bà”. Phi Hùng là cái tên bà đặt cho ả mèo tam thể. Bêtô
thực sự buồn cười khi nghe cái tên “ rặt mùi nam nhi” của ả. Nhưng ả mèo đó thực
sự là mối thù địch đối với bốn chú chó trông như “những quý ông tốt bụng” có mặt
mình”. Lòng tin nó cũng giống như một cục tẩy nó sẽ mòn dần khi mỗi lỗi sai ta
mắc phải, nó cũng giống như một tờ giấy vậy nếu đã vò nát nó một lần thì nó khó
mà trở lại như ban đầu. J.E.B. Spredemann cũng từng nói “Sự tin tưởng, một khi
đã mất đi thì không hề dễ dàng lấy lại, có thể cần đến một năm nhưng cũng có thể
cần cả cuộc đời”[12]. Nó luôn là chân lí sống cho những ai muốn tồn tại trong thế
giới mà “kẻ ác có thể nở nụ cười từ bi và thốt lên những lời ngon ngọt như vớt ra
từ một hũ đường”. Nhưng đôi khi “định mệnh buộc con người ta phải sống cạnh
một kẻ hung dữ suốt đời này sang đời khác mà không có cách gì thoát ra được.
Footer Page 19 of 16.
14
Header Page 20 of 16.
Những nỗi bất hạnh như thế rất hay xảy ra và không loại trừ một ai: một con
người, một lãnh thổ hay một dân tộc”. Lúc đó sự tự do đã bị bó buộc, hạnh phúc
cũng sẽ tự mất đi.
Bêtô nhận biết về con người, về những quy luật trong cuộc sống: con
người có lúc trẻ sẽ có lúc già. Con người đều có những năm tháng của tuổi thơ. Đó
là cái nôi nuôi dưỡng tâm hồn chúng ta, là quãng thời gian đẹp nhất của mỗi người.
Ở đó lưu giữ những khoảnh khắc, kỉ niệm đẹp đẽ về một thời chơi đùa với chúng
bạn. Nó sẽ theo ta đến suốt cuộc đời. Loài vật cũng giống con người. Tất nhiên
cũng có một thời trẻ con. Một chú chó mà hiểu rõ trẻ con hơn ai hết. Bêtô gắn tuổi
thơ của chú với tuổi thơ của con người và ngẫm nghĩ “Với trẻ con, thật không có gì
đáng chán hơn một người bạn lúc nào cũng rủ rê học bài hay làm bài”. Chú cũng
nói “Một đứa bạn hấp dẫn là một đứa bạn lúc nào cũng xúi ta làm những điều
không nên làm và không làm những điều đáng ra phải làm. Vứt tập vào trong ngăn
bàn để đi đá bóng, trốn ngủ trưa để đi tắm sông, ôi điều đó mới tuyệt vời làm sao”.
Hiểu và suy nghĩ như một con người thực sự, Bêtô khiến ta phải hoài niệm về
chúng ta sẽ không bao giờ chết”. Thật vậy, cái chết nó là một trạng thái chỉ tồn tại
trong tâm trí của người khác, đó là vì sao nó không phải là kết thúc. Không có lời
tạm biệt. Chỉ có những kỉ niệm đẹp giữa người với người mà thôi. Bêtô hiểu rõ
điều này hơn hết vì chú tưởng như rằng đã mất đi người bạn “Có thể bạn không tin
những gì tôi nói nhưng nếu bạn biết rằng trong vương quốc của tâm tưởng, nơi con
người ta không cần phải vót nhọn thái độ theo hoàn cảnh, không cần phải thu xếp
lời ăn tiếng nói để sự thẳng thắn khỏi bị đánh lừa thì bờ cõi của sự chân thật được
mở rộng đến vô biên và mỗi ý kiến cá nhân đều có một ngai vàng tráng lệ của
riêng mình”. Con người sống bằng nhiều cách nhưng khi chết họ cũng chết bằng
nhiều cách. Những người đó thường không giống như một con người bình thường.
Sống không đáng sống và họ “chết ngay lúc đang còn sống”.
Bêtô nhận biết con người cũng có niềm vui, nỗi buồn, giận hờn và cả hạnh
phúc qua những câu chuyện của loài cún. Bêtô cảm nhận được những điều đó dù là
nhỏ nhặt nhất. Câu chuyện về chú chó có tên Laica cũng thật sự đáng suy ngẫm.
Chú bỏ ăn và “đeo cái cái bộ mặt của kẻ cảm thấy đời chẳng có gì đáng sống” như
vậy hai ngày liền khi được chị Ni đem về nhà chơi. Dù đã được chị Ni chăm sóc
Footer Page 21 of 16.
16
Header Page 22 of 16.
tận tình và được “chiêu đãi” những món ăn mà Bêtô nghĩ đến chị ấy cũng “chưa
chắc đã được ăn sang như thế ”. Bêtô đã từng chứng kiến cảnh Laica và ba đứa còn
lại nhà bà cố sục mõm vào đĩa cơm trộn xương cá, giành nhau như những kẻ khốn
cùng. Vì lí do gì mà thằng hung hăng, chúa quậy như nó không thèm màng tới
“khẩu phần ăn đặc biệt” đó. Chẳng ai có thể mang niềm vui lại cho thằng Laica
ngoài bà cố. Khi bà cố chưa tới nhà, nó đã mừng rỡ, ngoáy tít cái đuôi. Bêtô nhận
ra chú cũng giống Laica “Nếu bị bứng ra khỏi mảnh đất quen thuộc của mình, chắc
người mình có thể tin tưởng để chia sẻ những niềm vui, nỗi buồn. Một người bạn
luôn cạnh, động viên và nhắc nhở, giúp đỡ lúc mình sai,… “Tình bạn là tình yêu
không có cánh”. Đúng vậy, con người ai cũng có bạn. Bạn xấu hay bạn tốt, thân
hay không thân, có “bền chắc và kéo dài thăm thẳm qua thời gian và sự xa cách”
hay chỉ là người bạn ta gặp gỡ một lần rồi quên. Nó là một điều gì đó thật kì diệu.
Bêtô – một chú chó nhạt nhẽo và Binô – một chú chó thú vị. Cả hai đều thích nhau
nhưng không hiểu vì sao lại thích nhau như vậy. Có lẽ là sự đồng cảm của cả hai
với nhau. Thật tình cờ và cũng thật bất ngờ. Như Bêtô nói thì con người có lẽ cũng
vậy “đôi khi bạn yêu mến một ai đó đơn giản vì người đó thật lòng yêu mến bạn.
Tâm hồn chúng ta sinh ra để chờ đáp lại niềm yêu mến đến từ một tâm hồn khác.
Nó giống như một chiếc ống sáo sẵn sàng reo lên khi ngọn gió mùa hè thổi qua”.
Tình bạn luôn vô giá, nếu có giá thì đó không thể là tình bạn.
Là loài vật nhưng Bêtô có cả những ước mơ muốn được thực hiện. Có ai hỏi
ước mơ của bạn là gì? Bạn có thể trả lời luôn câu hỏi đó không? Hay vẫn ậm ừ suy
nghĩ? Ở trên đời, mọi chuyện không có gì khó khăn nếu ước mơ của mình đủ lớn.
Uớc mơ là nhựa sống để nuôi tâm hồn ta lớn lên. Cuộc đời sẽ tẻ nhạt, vô vị biết
bao khi con người ta sống không có ước mơ, khát vọng. “Quá trẻ thì không hiểu
được rằng ước mơ đôi khi không phải là điều nhất định phải thực hiện cho bằng
được, hơn nữa có thể là điều người ta không có khả năng thực hiện trong suốt cuộc
đời mình”. Trẻ ta mơ một ngày nào đó khi lớn lên ta sẽ làm cô giáo dạy học sinh,
mơ làm bác sĩ cứu người, hay mơ trở thành ca sĩ diễn viên điện ảnh để được nổi
tiếng,.. Ta vẫn luôn ước mơ điều đó thành sự thật nhưng không phải những ước mơ
đó bắt buộc ta phải thực hiện. Có thể làm được hoặc không thể làm nhưng cái cần
Footer Page 23 of 16.
18
Header Page 24 of 16.
Header Page 25 of 16.
nhiên, nhưng chính cách sống của bạn đã không ngừng chưng cất cái tên của mình
qua năm tháng, giúp cho nó tỏa hương”. Không phải ai cũng làm được điều đó.
Khiến cái tên của mình luôn được “tỏa hương”. Có những con người ba mẹ đã đặt
cho cái tên nhưng chính họ tự xóa đi cái tên đó, tự gạt bỏ chính bản thân mình
trong xã hội đó.
Bêtô cũng thật hạnh phúc khi loài người đã đặt cho bọn chú những cái
tên. Những cái tên thuộc về loài vật. Cũng có thể có những cái tên giống như của
con người vậy. Ả mèo Phi Hùng chắc phải hãnh diện vì cái tên của ả lắm. Nhưng
khi một ngày bạn tự gọi tên của bạn. Như Bêtô vậy chú cũng ngạc nhiên và thật
hạnh phúc và thật kiêu hãnh khi gọi tên chính mình. “Tôi chưa bao giờ tự gọi tên
tôi. Hôm nay là lần đầu và tôi ngạc nhiên nhận ra mình tự gọi tên mình rồi lim dim
mắt lắng nghe cái âm thanh vừa thân thiết vừa bỗng nhiên lạ lẫm đó ngân nga
trong tai là một điều vô cùng thú vị. Nếu không tin bạn hãy thử gọi tên bạn một lần
đi, bạn sẽ thấy lòng bạn nẩy mầm một cảm xúc gì đó như là sự trìu mến, nỗi hân
hoan và niềm kiêu hãnh – cùng một lúc”.
Có thể những gì kể trên chưa đủ để nói về con người nhưng thực sự chỉ cần
vậy thôi Nguyễn Nhật Ánh đã liệt kê và cảm nhận chính xác và không thể hoàn
hảo hơn những gì về con người. Nhà văn đã thực sự đặt lòng mình để được trải
nghiệm và viết ra những trang văn đầy cảm xúc về con người như vậy. Thành công
của ông là để chính người đọc có thể nhận thức được rằng “con người là như vậy”.
“Đó cũng là một trong vô vàn những điều thú vị mà cuộc sống cố tình giấu kín ở
ngóc ngách nào đó trong tâm hồn của mỗi chúng ta theo cái cách mà các bậc cha
mẹ vẫn giấu quà tặng con cái ở những nơi bất ngờ nhất trong nhà. Khám phá
những điều thú vị đó, hay tìm thấy những món quà đó chính là làm giàu thêm ý
nghĩa của cuộc sống và bổ sung thêm lý do để cuộc sống trở nên đáng sống”.