ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

ĐỖ TRẦN DŨNG

QUẢN LÝ QUY TRÌNH CẤP PHÁT VĂN BẰNG,
CHỨNG CHỈ Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2016


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

ĐỖ TRẦN DŨNG

QUẢN LÝ QUY TRÌNH CẤP PHÁT VĂN BẰNG,
CHỨNG CHỈ Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 60.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: TS. PHAN HỮU THAM

THÁI NGUYÊN - 2016


LỜI CAM ĐOAN

Mặc dù bản thân đã có nhiều cố gắng trong quá trình nghiên cứu thực
hiện đề tài, do điều kiện thời gian và năng lực còn hạn chế, không thể tránh
khỏi những thiếu sót trong luận văn. Rất mong nhận được sự cảm thông, những
ý kiến đóng góp quý báu của các thầy, cô giáo và các bạn đồng nghiệp để luận
văn được hoàn chỉnh hơn./.
Xin trân trọng cảm ơn!
Thái Nguyên, ngày

tháng năm 2016

Tác giả luận văn

Đỗ Trần Dũng

ii


MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN................................................................................................ i
LỜI CẢM ƠN .................................................................................................... ii
MỤC LỤC .........................................................................................................iii
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT .............................................................. iv
DANH MỤC CÁC BẢNG................................................................................ v
DANH MỤC CÁC HÌNH................................................................................. vi
MỞ ĐẦU ............................................................................................................. 1
1. Lý do chọn đề tài ......................................................................................... 1
2. Mục đích nghiên cứu ................................................................................... 2
3. Nhiệm vụ nghiên cứu .................................................................................. 2
4. Khách thể và đối tượng nghiên cứu............................................................. 3
5. Giới hạn và phạm vi nghiên cứu ................................................................. 3

1.4.4. Kiểm tra, đánh giá kết quả, thực hiện quy trình cấp phát văn
bằng, chứng chỉ.......................................................................................... 32
1.5. Trường Đại học Sư phạm trong hệ thống giáo dục quốc dân ................ 29
1.6. Các yếu tố ảnh hưởng tới Quản lý quy trình cấp phát văn bằng,
chứng chỉ của Trường Đại học Sư phạm ....................................................... 32
Kết luận chương 1.............................................................................................. 34
Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ QUY TRÌNH CẤP PHÁT VĂN
BẰNG CHỨNG CHỈ Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN ............................................................ 35
2.1. Một số đặc điểm về cơ sở vật chất, điều kiện kinh tế xã hội và giáo
dục của Trường Đại học Sư phạm - ĐHTN .................................................. 35
2.1.1. Khái quát về cơ sở vật chất, điều kiện kinh tế xã hội và đội ngũ
đào tạo của Trường Đại học Sư phạm - ĐHTN ........................................ 35
2.1.2. Khái quát về tình hình phát triển đào tạo của Trường Đại học Sư
phạm-ĐHTN trong giai đoạn 2010 - 2015 ................................................ 37

iv


2.2. Khái quát về khảo sát thực trạng ............................................................ 38
2.2.1. Mục tiêu khảo sát............................................................................. 38
2.2.2. Đối tượng và phạm vi khảo sát........................................................ 38
2.2.3. Nội dung khảo sát ............................................................................ 39
2.2.4. Phương pháp khảo sát...................................................................... 39
2.3. Thực trạng về thực hiện quy trình cấp phát văn bằng, chứng chỉ ở
Trường Đại học Sư phạm-ĐHTN .................................................................. 39
2.3.1. Quy trình cấp phát văn bằng, chứng chỉ ở Trường Đại học Sư
phạm - ĐHTN ............................................................................................ 39
2.3.2. Thực trạng nhận thức của CBQL, GV, SV và HV về quy trình
cấp phát văn bằng, chứng chỉ ở Trường Đại học Sư phạm - ĐHTN ........ 41
2.3.3. Thực trạng thực hiện quy trình cấp phát văn bằng, chứng chỉ ở

3.2.2. Biện pháp 2: Xây dựng và hoàn thiện quy trình cấp phát văn
bằng, chứng chỉ ở Trường Đại học Sư phạm Thái Nguyên ...................... 66
3.2.3. Biện pháp 3: Đổi mới phương pháp và cách thức thực hiện
Quản lý quy trình cấp phát văn bằng, chứng chỉ ....................................... 68
3.2.4. Biện pháp 4: Tăng cường đầu tư trang thiết bị, cơ sở vật chất,
ứng dụng công nghệ thông tin, phần mềm trong Quản lý quy trình cấp
phát văn bằng, chứng chỉ ........................................................................... 70
3.2.5. Biện pháp 5: Tăng cường kiểm tra đánh giá kết quả thực hiện
quy trình cấp phát văn bằng, chứng chỉ..................................................... 71
3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp ............................................................. 73
3.4. Kiểm chứng về tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp ............ 74
Kết luận chương 3.............................................................................................. 77
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ ................................................................. 78
1. Kết luận...................................................................................................... 78
2. Khuyến nghị .............................................................................................. 80
TÀI LIỆU THAM KHẢO............................................................................... 83
PHỤ LỤC

vi


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Chữ viết tắt

Nội dung

BCN

: Ban chủ nhiệm


: Giáo dục

GD&ĐT

: Giáo dục và Đào tạo

GV

: Giảng viên

GVCN

: Giáo viên chủ nhiệm

SV

: Sinh viên

HV

: Học viên

NCS

: Nghiên cứu sinh

QLCPVB,CC

: Quản lý cấp phát văn bằng, chứng chỉ


chỉ của Nhà trường. ....................................................................... 51
Bảng 2.6: Thực trạng kiểm tra, đánh giá kết quả thực hiện quy trình cấp
phát văn bằng, chứng chỉ của Nhà trường..................................... 54
Bảng 2.7: Đánh giá hình thức, nội dung ghi trên văn bằng, chứng chỉ của
Trường Đại học Sư phạm-ĐHTN.................................................. 56
Bảng 2.8. Thống kê số lượng văn bằng bị hủy, thu hồi và chỉnh sửa ........... 57
Bảng 2.9. Những yếu tố nào ảnh hưởng đến công tác Quản lý quy trình cấp
phát văn bằng, chứng chỉ ở Trường ĐHSP-ĐHTN....................... 59
Bảng 3.1: Kết quả khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các
biện pháp thực hiện ....................................................................... 75

v


DANH MỤC CÁC HÌNH
Hình 2.1. Biểu đồ đánh giá hình thức, nội dung ghi trên văn bằng,
chứng chỉ của Trường Đại học Sư phạm-ĐHTN .......................... 56
Hình 2.2. Đồ thị thống kê số lượng văn bằng, chứng chỉ bị hủy .................. 58

vi


MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Hàng năm số lượng văn bằng, chứng chỉ trong hệ thống giáo dục quốc
dân được cấp ra trên cả nước với số lượng rất lớn. Hơn nữa mỗi năm, số lượng
ấy lại càng tăng lên một cách đáng kể, với số văn bằng, chứng chỉ được cấp bởi
các cơ sở giáo dục khác nhau trên toàn quốc, cơ sở giáo dục nào cấp văn bằng,
chứng chỉ thì quản lý riêng tại cơ sở đó. Chính vì vậy việc kiểm tra, giám sát
công tác quản lý cấp phát văn bằng, chứng chỉ của Bộ Giáo dục và Đào tạo đối

học Thái Nguyên” để nghiên cứu với mong muốn nâng cao chất lượng và hiệu
quả công việc, nhận thức đúng đắn của mọi người đối với công tác này, cùng
với sự quan tâm, nhìn nhận đối với công tác văn bằng, chứng chỉ để đưa ra
được các biện pháp quản lý mang tính khoa và có hiệu quả thực tiễn cao trong
thực tế. Nhằm nâng cao chất lượng, góp phần nhỏ bé vào công tác đào tạo của
Nhà trường.
Trường Đại học Sư phạm - Đại học Thái Nguyên là cơ sở giáo dục đại
học lớn của khu vực miền núi phía Bắc. Hàng năm đào tạo ra hàng nghìn giáo
viên cho các tỉnh miền núi, trong đó có cả sinh viên và học viên quốc tế hiện
đang theo học tại trường. Vì vậy, công tác quản lý cấp phát văn bằng, chứng
chỉ của Trường Đại học Sư phạm cũng phải có sự thay đổi để đáp ứng sự phát
triển đào tạo chung của Nhà trường nói riêng và của ngành giáo dục cả nước
nói chung, góp một phần nhỏ bé vào chất lượng đào tạo của Nhà trường.
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn trong Quản lý quy trình cấp
phát văn bằng, chứng chỉ đề xuất một số biện pháp quản lý nhằm giúp cho hoạt
động cấp phát văn bằng, chứng chỉ của Trường Đại học Sư phạm Thái Nguyên
được thực hiện đúng quy định, đạt hiệu quả cao, góp phần hoàn thành tốt nhiệm
vụ đào tạo của Nhà trường.
3. Nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận về Quản lý quy trình cấp phát văn bằng,
chứng chỉ ở Trường Đại học Sư phạm.
2


3.2. Khảo sát, phân tích và đánh giá thực trạng về Quản lý quy trình cấp
phát văn bằng, chứng chỉ ở Trường Đại học Sư phạm Thái Nguyên.
3.3. Đề xuất các biện pháp Quản lý quy trình cấp phát văn bằng, chứng
chỉ ở Trường Đại học Sư phạm Thái Nguyên.
4. Khách thể và đối tượng nghiên cứu

bằng, chứng chỉ ở Trường Đại học Sư phạm Thái Nguyên.
7. Phương pháp nghiên cứu
7.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Để xây dựng cơ sở lý luận của đề tài, chúng tôi sử dụng các phương pháp
phân tích, so sánh, tổng hợp các tài liệu, tư liệu sách báo, văn bản pháp quy,
quyết định, thông tư hướng dẫn của Bộ Giáo dục-Đào tạo và các văn bản, quy
định về quản lý văn bằng, chứng chỉ của Đại học Thái Nguyên.
7.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi: Sử dụng hệ thống câu hỏi điều
tra trên các đối tượng là: Cán bộ quản lý, giảng viên, sinh viên và học viên về
thực trạng quản lý quy trình cấp phát văn bằng, chứng chỉ ở Trường Đại học Sư
phạm Thái Nguyên trong thời gian vừa qua.
- Phương pháp trò chuyện: Nhằm thu thập thông tin bổ sung sau khi
điều tra bằng bảng hỏi nhằm thu thập các ý kiến sâu hơn của cán bộ quản lý,
giảng viên, sinh viên, học viên để phục vụ hoạt động phân tích và đánh giá
thực trạng để thấy rõ thực trạng việc quản lý cấp phát văn bằng, chứng chỉ.
Đồng thời, chỉ ra được những nguyên nhân chủ yếu ảnh hưởng đến hiệu quả
của công tác quản lý quy trình cấp phát văn bằng, chứng chỉ ở Trường Đại
học Sư phạm Thái Nguyên.
- Phương pháp nghiên cứu sản phẩm: (Hồ sơ quản lý của trường thuộc
phạm vi nghiên cứu). Tiến hành phân tích các sản phẩm của công tác cấp phát
văn bằng, chứng chỉ, từ đó nắm bắt được các thông tin chung, phục vụ cho việc
đánh giá chung về thực trạng quản lý công tác cấp phát văn bằng, chứng chỉ.
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm: Trên cơ sở các báo cáo tổng kết
của công tác quản lý quy trình cấp phát văn bằng, chứng chỉ trong những năm
trở lại đây nhằm đánh giá những kết quả đã đạt được và chưa được.

4



n

x
i 1

i

: Là tổng điểm đạt được của khách thể nghiên cứu

* Tính phần trăm:

%
Công thức:

m.100
n

Trong đó:
+ m là số lượng khách thể trả lời
+ n là số lượng khách thể được nghiên cứu
8. Cấu trúc của luận văn
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, khuyến nghị, Tài liệu tham khảo và Phụ
lục, nội dung chính của luận văn được cấu trúc thành 3 chương:
5


- Chương 1: Cơ sở lý luận về Quản lý quy trình cấp phát văn bằng,
chứng chỉ ở Trường Đại học Sư phạm.
- Chương 2: Thực trạng Quản lý quy trình cấp phát văn bằng, chứng chỉ
ở Trường Đại học Sư phạm - Đại học Thái Nguyên.

đương mặc nhiên giữa bằng do các nước khác cấp với bằng do Pháp cấp. Mỗi
cơ sở đào tạo đều có quy định riêng về tiêu chí tuyển sinh, tùy theo lộ trình
trước đó của sinh viên và những yêu cầu của chương trình đào tạo. Trong hệ

7


thống tiến chỉ của phạm vi Liên minh châu Âu, việc xác thực quốc tế đối với
văn bằng và chương trình dựa trên hệ thống tín chỉ chung có tên gọi là Hệ
thống chu chuyển tín chỉ (European Credits Transfer System - ECTS).
Ở Australia, sự khác biệt hệ thống giáo dục so với nhiều quốc gia khác
là hệ thống bằng cấp Australia (Australia Qualifications Framework - AQF).
Hệ thống AQF liên kết 15 loại văn bằng đại học giáo dục dạy nghề và phổ
thông thành một hệ thống quốc gia. Hệ thống AQF cho phép người học
chuyển cấp hoặc chuyển trường một cách dễ dàng miễn là thỏa mãn các yêu
cầu. Điều này giúp người học có được sự lựa chọn và linh động trong việc
lên kế hoạch cho sự nghiệp. Tất cả các văn bằng trong hệ thống AQF giúp
sinh viên chuẩn bị cho việc học lên tiếp cũng như trong môi trường làm việc
sau này. Văn bằng trong hệ thống AQF giúp người học tin tưởng rằng cơ sở
giáo dục được Chính phủ ủy quyền và được chứng nhận chất lượng trên toàn
quốc, cũng như công nhận bằng cấp là thực. Bằng của hệ thống AQF đại
diện cho một nền giáo dục hiện đại, dân chủ với công nghệ tiên tiến phục vụ
công tác quản lý.
Có thể thấy rằng hệ thống giáo dục ở các nước phát triển trên thế giới
hết sức hiện đại và dân chủ, nó thể hiện rõ nhu cầu và năng lực người học,
đặt người học vào đúng vị trí, nhu cầu của bản thân.
1.1.2. Ở Việt Nam
Riêng với đề tài: “Quản lý quy trình cấp phát văn bằng, chứng chỉ ở
Trường Đại học Sư phạm - Đại học Thái Nguyên” vẫn còn là một vấn đề mới,
chưa có công trình nghiên cứu một cách đầy đủ mà chỉ là những đề tài, luận

Đề tài “Xây dựng hệ thống quản lý văn bằng, chứng chỉ” do Ths. Ngô
Ngọc Thư, PGĐ Sở Giáo dục và Đào tạo Phú Yên làm chủ nhiệm[dẫn theo 37].
Đề tài “Xây dựng hệ thống quản lý việc cấp phát văn bằng, chứng chỉ
của Đại học Trà Vinh” do sinh viên Tô Việt Hòa thực hiện [dẫn theo 41].
Luận văn tốt nghiệp “Hệ thống trực tuyến quản lý văn bằng, chứng chỉ
cấp quốc gia” do sinh viên Nguyễn Thị Như Thúy Trường Đại học Cần Thơ
thực hiện [dẫn theo 40].

9


Các công trình nghiên cứu này đã phân tích các khía cạnh khác nhau của
công tác quản lý cấp phát văn bằng, chứng chỉ ở các cấp, địa phương khác nhau
và đã đưa ra được các kiến nghị, giải pháp xác đáng trong công tác quản lý văn
bằng, chứng chỉ.
Qua tổng quan một số công trình nghiên cứu trước đây, cho thấy đã có
một số tác giả đề cập tới vấn đề quản lý cấp phát văn bằng, chứng chỉ song các
tác giả hầu hết chỉ đi sâu nghiên cứu xây dựng hệ thống quản lý cấp phát văn
bằng, chứng chỉ chứ chưa có những biện pháp cụ thể về Quản lý quy trình cấp
phát văn bằng, chứng chỉ như ở Trường Đại học Sư phạm Thái Nguyên trong
giai đoạn hiện nay. Đây cũng chính là lý do mà tôi đi sâu vào nghiên cứu đề tài
này để có được một hướng đi mới, trong phạm vi nghiên cứu đề tài tôi đi sâu
nghiên cứu công tác Quản lý quy trình cấp phát văn bằng, chứng chỉ ở Trường
Đại học Sư phạm -Đại học Thái Nguyên.
1.2. Một số khái niệm công cụ của đề tài
1.2.1. Khái niệm quản lý, quản lý giáo dục, quản lý nhà trường.
1.2.1.1. Khái niệm “Quản lý”
Quản lý (QL) là một trong những hoạt động cơ bản nhất của con người
xét trên nhiều phạm vi cá nhân, tập đoàn, quốc gia hoặc nhóm quốc gia. Hoạt
động QL xuất hiện khi loài người hình thành hoạt động nhóm. Qua lao động, để

của xã hội” [27].
- Quản lý là công tác phối hợp có hiệu quả hoạt động của những người
cộng sự khác nhau cùng chung tổ chức.
- Quản lý là những tác động có mục đích lên những tập thể người, thành
tố cơ bản của hệ thống xã hội.
- “QL là một quá trình tác động có định hướng, có tổ chức, lựa chọn
trong số các tác động có thể có, dựa trên các thông tin về tình trạng của đối
tượng và môi trường nhằm giữ cho sự vận hành của đối tượng được ổn định và
làm cho nó phát triển tới mục đích đã định”, “QL là tác động có mục đích, có
kế hoạch của chủ thể QL đến tập thể những người lao động nhằm thực hiện
được những mục tiêu dự kiến” [44, tr.24].
Nói về Nhà nước và QL Nhà nước trong tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí
Minh ta có thể thấy Người thể hiện một quan điểm khoa học, rõ ràng, minh
11


bạch. Người nói: “... Một Nhà nước pháp quyền có hiệu lực mạnh là Nhà nước
được cai trị bằng pháp luật và phải làm cho pháp luật có hiệu lực trong thực
tế” [4, tr.22] và “Trong một Nhà nước dân chủ, dân chủ và pháp luật phải luôn
luôn đi đôi với nhau, nương tựa vào nhau... ” [4]. Đồng thời “xây dựng một nền
pháp chế XHCN đảm bảo được việc thực hiện quyền lực của nhân dân là mối
quan tâm suốt đời của Chủ tịch Hồ Chí Minh” [4, tr.22].
Tóm lại, có thể nói QL là một khái niệm rộng, bao gồm nhiều lĩnh vực
của đời sống xã hội, và được hiểu dưới những góc độ, quan điểm khác nhau.
Nhưng dù ở lĩnh vực hay góc độ nào đi nữa thì, theo chúng tôi, QL cũng là sự
tác động có định hướng, mang tính hệ thống, được thực hiện có ý thức, có tổ
chức của chủ thể QL lên đối tượng QL, bằng cách vạch ra mục tiêu của tổ chức
đồng thời tìm kiếm các biện pháp, cách thức tác động vào tổ chức nhằm đạt
mục tiêu đề ra. QL là sự điều khiển có tổ chức và thoả mãn yêu cầu, mục tiêu
đã đề ra, chứ không mang tính áp đặt, cai trị; Nhưng tuỳ theo những trường hợp

dục thế hệ đang lớn lên” [34,tr.94].
- Ở Việt Nam:
Theo Phó giáo sư Nguyễn Ngọc Quang: “Quản lý là hệ thống những tác
động có mục đích, có kế hoạch hợp quy luật của chủ thể quản lý nhằm làm cho
hệ vận hành theo đường lối và nguyên lý giáo dục của Đảng, thực hiện được
các tính chất của nhà trường Xã hội chủ nghĩa Việt Nam, mà tiêu điểm hội tụ là
quá trình dạy học, giáo dục thế hệ trẻ, đưa giáo dục tới mục tiêu dự kiến, tiến
lên trạng thái mới về chất” [36, tr.35].
Theo Giáo sư Phạm Minh Hạc: “Quản lý nhà trường là thực hiện đường
lối của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình, tức là nhà trường vận hành
theo nguyên lý giáo dục để tiến tới mục tiêu giáo dục, mục tiêu đào tạo đối với
ngành giáo dục, với thế hệ trẻ và với từng học sinh...” [23, tr.17].
“QLGD nói chung (và QL trường học nói riêng) là hệ thống những tác
động có mục đích, có kế hoạch, hợp qui luật của chủ thể QL (hệ GD) nhằm làm
cho hệ vận hành theo đường lối và nguyên lý giáo dục của Đảng, thực hiện
được các tính chất của nhà trường XHCN Việt Nam, mà tiêu điểm hội tụ là quá
13


trình dạy học - giáo dục thế hệ trẻ, đưa hệ thống giáo dục tới mục tiêu dự kiến,
tiến lên trạng thái mới về chất” [44, tr.12].
Quản lý giáo dục chính là một quá trình tác động có định hướng của nhà
quản lý giáo dục (chủ thể) trong việc vận hành những nguyên lý, phương pháp
... chung nhất của khoa học quản lý vào lĩnh vực giáo dục nhằm đạt những mục
tiêu giáo dục đề ra. Những tác động đó thực chất là những tác động khoa học
đến nhà trường, làm cho nhà trường tổ chức một cách khoa học, có kế hoạch
quá trình dạy học - giáo dục theo mục tiêu đào tạo.
Đối tượng quản lý giáo dục bao gồm nguồn nhân lực của giáo dục, cơ sở
vật chất kĩ thuật của giáo dục và các hoạt động có liên quan đến việc thực hiện
chức năng của giáo dục, đó chính là những đối tượng chịu sự tác động của cán