1

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI
............  ............

PHẠM THỊ HẢI YẾN

PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH TÀI CHÍNH TẠI CÔNG TY
CỔ PHẦN XÂY DỰNG SỐ 1 HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

HÀ NỘI, 2016


2

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI
............  ............

PHẠM THỊ HẢI YẾN

PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH TÀI CHÍNH TẠI CÔNG TY
CỔ PHẦN XÂY DỰNG SỐ 1 HÀ NỘI

CHUYÊN NGÀNH: TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG
MÃ SỐ

: 60.34.02.01

những thiếu sót và hạn chế nhất định. Tôi rất mong nhận được sự góp ý chân thành
của các thầy cô, bạn bè và các cá nhân, tổ chức quan tâm đến đề tài.
Tôi xin chân thành cảm ơn!


6
MỤC LỤC


7
DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ
BẢNG

SƠ ĐỒ


8
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

STT
Viết tắt
1
BCTC
2
CP

Diễn giải
Báo cáo tài chính

3

TSCĐ

Tài sản cố định

10

VCSH

Vỗn chủ sở hữu

Cổ phần

Sản xuất kinh doanh


9
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Ngày nay, cùng với sự đổi mới của nền kinh tế thị trường cùng với sự cạnh
tranh ngày càng quyết liệt giữa các thành phần kinh tế đã gây ra không ít khó khăn
và thử thách cho các doanh nghiệp. Đặc biệt, trong điều kiện tăng cường hội nhập
khu vực và quốc tế, doanh nghiệp muốn tồn tại và phát triển bền vững cần chú trọng
nghiên cứu thị trường, phân tích tình hình hiện tại của nền kinh tế cũng như của bản
thân chính doanh nghiệp. Thông tin tài chính không chỉ là đối tượng quan tâm của
nhà quản lý doanh nghiệp, của Nhà nước trên phương diện vĩ mô mà còn là đối
tượng quan tâm của nhà đầu tư, ngân hàng, cổ đông, nhà cung cấp. Chính vì vậy,
vấn đề lành mạnh hoá tình hình tài chính doanh nghiệp hiện đang là đối tượng quan
tâm hàng đầu của các doanh nghiệp dưới mọi hình thức sở hữu.
Việc thường xuyên phân tích tình hình tài chính sẽ giúp nhà quản lý doanh
nghiệp thấy rõ thực trạng hoạt động tài chính, từ đó có thể nhận ra những mặt mạnh,

báo cáo tài chính tại Tổng công ty cổ phần công trình giao thông II Thanh Hóa”,
luận văn thạc sỹ kinh tế, Học viện Tài chính (năm 2013). Trong luận văn, tác giả đã
nghiên cứu hai nội dung chính đó là: Thực trạng lập báo cáo tài chính và phân tích
báo cáo tài chính tại công ty cổ phần công trình giao thông II Thanh Hóa, trên cơ sở
đó đưa ra các giải pháp nhằm hoàn thiện quá trình phân tích báo cáo tài chính của
công ty. Tuy nhiên, trong luận văn này, ta chưa thể thấy rõ được việc phân tích một
cách có hệ thống các chỉ tiêu tài chính để giúp các nhà quản lý có thể đánh giá thực
trạng tài chính của công ty, từ đó đưa ra các giải pháp phù hợp.
Thứ ba, Đỗ Thị Thu Hiền: “Phân tích tình hình tài chính của Công ty Xây
dựng số 2”, Luận văn thạc sĩ Kinh tế, Đại học Kinh tế (2011). Luận văn đã đi sâu
vào nghiên cứu, phân tích thực trạng tài chính của công ty thông qua việc phân tích
các chỉ tiêu trên báo cáo tài chính, từ đó đưa ra các giải pháp nhằm nâng cao năng
lực tài chính tại công ty cổ phần xây dựng số 2. Tuy nhiên các giải pháp này còn
chung chung, một số giải pháp chưa gắn liền với những hạn chế trong thực trạng tài
chính của công ty.
Thứ tư, Phạm Thu Hằng: “Phân tích tình hình tài chính tại công ty cổ phần
sữa Hà Nội”, Luận văn thạc sĩ kinh tế, Trường đại học Thương Mại (2015). Tác giả
luận văn đi vào phân tích thực trạng tài chính của công ty Cổ phần sữa Hà Nội qua


11
việc phân tích các chỉ tiêu trên báo cáo tài chính, từ đó đưa ra các giải pháp nhằm
nâng cao năng lực tài chính tại công ty cổ phần. Tuy nhiên các giải pháp này còn
chung chung, một số giải pháp chưa gắn liền với những hạn chế trong thực trạng tài
chính của công ty.
Các công trình khoa học trên đều đã đề cập đến việc phân tích tài chính trong
các Doanh nghiệp ở một giác độ nhất định. Trong điều kiện kinh tế thị trường vận
động liên tục, luôn luôn đổi mới và phát triển nên mỗi công trình nghiên cứu lại có
giá trị tại một thời điểm nhất định. Hơn nữa, chưa có tác giả nào xem xét đến việc
phân tích tình hình hình tài chính công ty Cổ phần Xây dựng số 1 Hà Nội là công ty

hành phân tích tình hình tài chính, gồm các nội dung sau: Phân tích cấu trúc tài
chính, phân tích tình hình công nợ và khả năng thanh toán, phân tích hiệu quả sản
xuất kinh doanh (hiệu quả sử dụng tài sản, hiệu quả sử dụng nguồn vốn, hiệu quả sử
dụng chi phí) .
- Về mặt không gian: Đề tài nghiên cứu tại Công ty Cổ phần Xây dựng số 1
Hà Nội.
- Về mặt thời gian: Đề tài sử dụng số liệu các năm tài chính 2013, 2014 và
2015 của Công ty Cổ phần Xây dựng số 1 Hà Nội để tiến hành phân tích.
5. Phương pháp nghiên cứu
Để giải quyết vấn đề đặt ra cần nghiên cứu đề tài của luận văn: “Phân tích tình
hình tài chính tại Công ty Cổ phần Xây dựng số 1 Hà Nội”, tác giả sử dụng phương
pháp định tính và định lượng để nghiên cứu thông qua các công cụ và phương pháp
cụ thể là thu thập dữ liệu và tổng hợp phân tích dữ liệu:
 Phương pháp thu thập số liệu

Do hạn chế về thời gian và kinh phí, số liệu phục vụ cho phân tích trong luận
văn được lấy từ nguồn số liệu thứ cấp với các phương pháp chủ yếu sau:
- Tác giả tiến hành nghiên cứu các giáo trình giảng dạy, nghiên cứu các nội
dung của phân tích tài chính doanh nghiệp, các công trình nghiên cứu khoa học... từ
các tài liệu tìm kiếm được, tác giả chắt lọc và nghiên cứu những nội dung liên quan
đến phân tích tài chính.
- Tác giả tiến hành thu thập các số liệu trong các Báo cáo tài chính hợp nhất
của công ty các năm 2013, 2014, 2015 để làm nguồn số liệu phân tích. Ngoài ra, tác
giả còn thu thập các số liệu tài chính về công ty Cổ phần Xây dựng số 1 Hà Nội trên
các Báo cáo thường niên của công ty, Báo cáo tài chính của ngành xây dựng Việt
Nam, Tạp chí chuyên ngành...
 Phương pháp phân tích dữ liệu
Để thực hiện đề tài luận văn, tác giả sử dụng các phương pháp phân tích tài
chính để tiến hành phân tích các số liệu đã thu thập được. Đây là một phương pháp
hết sức quan trọng, là khâu trọng yếu trong quá trình viết bài luận. Các phương

Chương 3: Giải pháp nâng cao năng lực tài chính công ty Cổ phần Xây dựng
số 1 Hà Nội.
CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP
VÀ PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP
1.1. BẢN CHẤT VÀ VAI TRÒ CỦA TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP
1.1.1. Bản chất của tài chính doanh nghiệp


14
Tài chính doanh nghiệp là những quan hệ kinh tế biểu hiện dưới hình thức giá trị
(quan hệ kinh tế) phát sinh trong quá trình hình thành và sử dụng các quỹ tiền tệ nhằm
phục vụ quá trình tái sản xuất trong mỗi doanh nghiệp và góp phần tích luỹ vốn.
Nội dung của những quan hệ kinh tế thuộc phạm vi tài chính doanh nghiệp
bao gồm:
- Quan hệ kinh tế giữa doanh nghiệp với ngân sách Nhà nước: Mối quan hệ
kinh tế này được thể hiện trong quá trình hoạt động kinh doanh các doanh nghiệp
phải có nghĩa vụ nộp thuế cho nhà nước theo luật định và ngược lại nhà nước cũng
có sự tài trợ về mặt tài chính cho các doanh nghiệp để thực hiện chính sách kinh tế
vĩ mô của mình.
- Quan hệ kinh tế giữa doanh nghiệp và thị trường: Kinh tế thị trường có đặc
trưng cơ bản là các mối quan hệ kinh tế đều được thực thi thông qua hệ thống thị
trường. Thị trường hàng hoá tiêu dùng, thị trường hàng hoá tư liệu sản xuất, thị
trường tài chính... và do đó, với tư cách là người kinh doanh, hoạt động của doanh
nghiệp không thể tách rời hoạt động của thị trường, các doanh nghiệp vừa là người
mua các yếu tố của hoạt động kinh doanh, người bán các sản phẩm hàng hoá, dịch
vụ, đồng thời vừa là người tham gia huy động và mua bán các nguồn tài chính nhàn
rỗi của xã hội.
- Quan hệ kinh tế trong nội bộ doanh nghiệp gồm: Quan hệ kinh tế giữa doanh
nghiệp với các phòng ban, phân xưởng, tổ, đội sản xuất trong việc tạm ứng, thanh
toán. Quan hệ kinh tế giữa doanh nghiệp và cán bộ công nhân viên trong quá trình

chính doanh nghiệp thực hiện việc kiểm tra bằng đồng tiền và tiến hành thường
xuyên, liên tục thông qua phân tích các chỉ tiêu tài chính. Cụ thể các chỉ tiêu đó là:
chỉ tiêu về kết cấu tài chính, chỉ tiêu về khả năng thanh toán, chỉ tiêu đặc trưng về
hoạt động, sử dụng các nguồn lực tài chính; chỉ tiêu đặc trưng về khả năng sinh
lời...Bằng việc phân tích các chỉ tiêu tài chính cho phép doanh nghiệp có căn cứ
quan trọng để đề ra kịp thời các giải pháp tối ưu làm lành mạnh hoá tình hình tài
chính - kinh doanh của doanh nghiệp.
1.2. KHÁI NIỆM, MỤC TIÊU, NHIỆM VỤ VÀ Ý NGHĨA CỦA PHÂN TÍCH
TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP.
1.2.1. Khái niệm và mục tiêu của phân tích tài chính doanh nghiệp
Khái niệm phân tích tài chính doanh nghiệp


16
Phân tích tài chính là quá trình tìm hiểu các kết quả của sự quản lý và điều
hành tài chính ở doanh nghiệp được phản ánh trên các báo cáo tài chính đồng thời
đánh giá những gì đã làm được, dự kiến những gì sẽ xảy ra trên cơ sở đó kiến nghị
những biện pháp để tận dụng triệt để những điểm mạnh, khắc phục các điểm yếu.
Hay nói cách khác, “Phân tích tài chính doanh nghiệp là tổng thể các phương
pháp cho phép đánh giá tình hình tài chính đã qua và hiện nay, dự đoán tình hình tài
chính trong tương lai của doanh nghiệp, giúp các nhà quản lý đưa ra quyết định hợp
lý, chính xác, phù hợp với mục tiêu của doanh nghiệp.”
(Theo PGS.TS Nguyễn Trọng Cơ, TS. Nghiêm Thị Thà, Giáo trình phân tích
tài chính doanh nghiệp, NXB Tài Chính)
Theo cách nhìn nhận tổng quát, phân tích tài chính là một công cụ của quản lý,
trên cơ sở sử dụng hệ thống chỉ tiêu phân tích phù hợp làm sao cho các con số trên
báo cáo tài chính " biết nói" để người sử dụng chúng có thể hiểu rõ tình hình tài
chính của doanh nghiệp và các mục tiêu, các phương pháp hành động của những
người quản lý doanh nghiệp đó.
Mục tiêu phân tích tài chính doanh nghiệp

vốn, năng lực hoạt động cũng như khả năng sinh lãi của doanh nghiệp. Trên cơ sở
đó, các nhà phân tích tiếp tục nghiên cứu và đưa ra các dự đoán về kết quả hoạt
động kinh doanh nói chung, mức doanh lợi nói riêng của doanh nghiệp trong tương
lai. Ngoài ra, phân tích tài chính còn cung cấp những thông tin số liệu để kiểm tra
giám sát tình hình hạch toán kinh doanh, tình hình chấp hành các chính sách chế độ
kinh tế tài chính của doanh nghiệp. Cùng với sự phát triển của xã hội thì việc phân
tích tài chính càng trở nên quan trọng, bởi công tác phân tích tài chính ngày càng
cho thấy sự cần thiết của nó đối với sự phát triển doanh nghiệp. Phân tích tài chính
cho thấy khả năng và tiềm năng kinh tế tài chính của doanh nghiệp, do đó sẽ giúp
cho công tác dự báo, lập kế hoạch tài chính ngắn hạn và dài hạn, dễ dàng đưa ra các
chính sách tạo điều kiện cho công ty hoạt động.
Trước đây, việc phân tích tài chính chỉ để phục vụ cho nhu cầu cho các nhà
đầu tư và các ngân hàng. Hiện nay việc phân tích tài chính được rất nhiều đối tượng
quan tâm. Tùy theo mục đích khác nhau của người sử dụng mà phân tích tài chính
sẽ có những vai trò khác nhau:

 Đối với những người quản lý doanh nghiệp
Hoạt động phân tích tài chính của những người quản lý doanh nghiệp được gọi
là phân tích tài chính nội bộ. Do ở doanh nghiệp họ nắm được đầy đủ và chính xác
các thông tin, kèm theo sự hiểu rõ về doanh nghiệp nên họ có lợi thế để phân tích tài


18
chính một cách tốt nhất. Phân tích tài chính có ý nghĩa để dự báo tài chính và là cơ
sở cho các nhà quản lý đưa ra quyết định phù hợp không chỉ trong vấn đề tài chính
mà còn nhiều vấn đề khác. Phân tích tài chính nội bộ thực sự cần thiết để xác định
giá trị kinh tế, các mặt mạnh, yếu và đưa ra những quyết định đúng đắn cho sự phát
triển của một doanh nghiệp.

 Đối với các cơ quan chức năng, cơ quan Nhà nước có liên quan

hiện mức độ mạo hiểm của doanh nghiệp đi vay. Các đối tác kinh doanh còn xem
xét đến khả năng hợp tác của doanh nghiệp thông qua tình hình chấp hành các chế
độ, khả năng, tiềm năng kinh tế tài chính của doanh nghiệp.

 Đối với những người hưởng lương trong doanh nghiệp
Những người hưởng lương trong doanh nghiệp cũng quan tâm đến tình hình
tài chính, bởi lợi ích của họ gắn liền với hoạt động tài chính của doanh nghiệp.
Người lao động quan tâm đến các thông tin và số liệu tài chính để đánh giá, xem xét
triển vọng của nó trong tương lai. Những người đi tìm việc đều có nguyện vọng
được vào làm việc trong các công ty có triển vọng với tương lai lâu dài để hy vọng
có mức lương xứng đáng và chỗ làm việc ổn định.
Những nhà phân tích tài chính nghiên cứu và đưa ra các dự đoán về kết quả
của hoạt động nói chung và mức doanh lợi nói riêng trong tương lai. Phân tích tài
chính là cơ sở để dự đoán tài chính. Ngoài ra phân tích tài chính được ứng dụng
theo nhiều hướng khác nhau: Đưa ra quyết định phục vụ nghiên cứu hay để kiểm tra
giám sát chặt chẽ hơn. Hiện nay với sự phát triển lớn mạnh của doanh nghiệp cùng
với quá trình cạnh tranh khốc liệt thì phải có chiến lược kinh doanh cụ thể hợp lý và
chính xác. Phân tích tài chính sẽ có tác dụng to lớn trong việc thực hiện điều đó.
Như vậy, có nhiều đối tượng quan tâm đến tình hình tài chính của doanh
nghiệp dưới những gốc độ khác nhau. Song nhìn chung họ đều quan tâm đến khả
năng tạo ra các dòng tiền mặt, khả năng sinh lời, khả năng thanh toán và mức lợi
nhuận tối đa. Bởi vậy, việc phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp phải đạt được
các mục tiêu nhất định:
- Phân tích tình hình tài chính phải cung cấp cho các chủ doanh nghiệp, các
nhà đầu tư, các nhà cho vay và những người sử dụng thông tin khác trong việc đánh
giá khả năng và tính chắc chắn của dòng tiền mặt vào, ra và tình hình sử dụng có
hiệu quả nhất vốn kinh doanh, tình hình khả năng thanh toán của doanh nghiệp.


20

21
có thể lựa chọn là số tương đối hoặc số tuyệt đối hoặc số bình quân. Nội dung so
sánh gồm:
-

So sánh kỳ này với kỳ trước để thấy rõ hơn xu thế thay đổi về tình hình tài chính
của doanh nghiệp. Đánh giá sự tăng trưởng hay thụt lùi trong trong hoạt động kinh
doanh của doanh nghiệp.

-

So sánh số liệu của doanh nghiệp với số liệu của doanh nghiệp khác hoặc với số
liệu trung bình của ngành để đánh giá tình hình tài chính doanh nghiệp là tốt hay
xấu, vị thế của doanh nghiệp trên thị trường.

-

So sánh theo chiều dọc để xem xét tỷ trọng của từng chỉ tiêu so với tổng thể, so
sánh theo chiều ngang của nhiều kỳ để thấy được sự biến đổi cả về số tương đối và
tuyệt đối của một chỉ tiêu nào đó qua các niên độ kế toán liên tiếp.
Đây là một phương pháp đơn giản, dễ tính toán, dễ thực hiện. Sử dụng phương
pháp này giúp cho các nhà phân tích đánh giá được vị thế của doanh nghiệp, tình
hình tài chính của doanh nghiệp, xem xét việc thực hiện kế hoạch đã đề ra. Thông
qua đó nhà quản lý đưa ra được kế hoạch chiến lược hoạt động cho thời gian tới.
Tuy nhiên kết quả thu được khi sử dụng phương pháp này chưa phản ánh một cách
tổng quát nhất thực trạng tài chính của doanh nghiệp. Do vậy khi tiến hành phân
tích tài chính nhà phân tích thường sử dụng phối hợp nhiều phương pháp tích
thường sử dụng phối hợp nhiều phương pháp.
1.3.2. Phương pháp tỷ lệ.
Là phương pháp truyền thống được áp dụng phổ biến trong phân tích tài chính

(nhân tố số lượng sắp xếp trước, nhân tố chất lượng xếp sau).
Có hai phương pháp được sử dụng, đó là:
+ Phương pháp thay thế liên hoàn;
+ Phương pháp số chênh lệch
Phương pháp thay thế liên hoàn
Thay thế liên hoàn là phương pháp xác định ảnh hưởng của từng nhân tố đến
sự biến động của chỉ tiêu nghiên cứu bằng cách thay thế lần lượt (mỗi nhân tố một
lần) các nhân tố từ giá trị kỳ gốc sang kỳ phân tích để xác định trị số của chỉ tiêu
nghiên cứu khi trị số của nhân tố thay đổi; rồi so sánh trị số của chỉ tiêu nghiên cứu


23
vừa tính được với trị số của chỉ tiêu nghiên cứu trước khi thay thế nhân tố. Từ đó rút
ra được nhận xét về ảnh hưởng của nhân tố thay thế đến chỉ tiêu nghiên cứu.
Có thể khái quát mô hình chung của phương pháp này như sau:
Giả sử có đối tượng phân tích (đối tượng nghiên cứu) là Q và Q chịu ảnh
hưởng của các nhân tố a,b,c,d và các nhân tố này có quan hệ tích số với
chỉ tiêu cần phân tích Q => Q = a.b.c.d
Ta có:
Chỉ tiêu nghiên cứu kỳ phân tích: Q1 = a1. b1. c1. d1
Chỉ tiêu nghiên cứu kỳ gốc

: Q0 = a0. b0. c0. d0

∆Q = Q1 – Q0

-

Số tuyệt đối :


1.3.4. Phương pháp Dupont
Phương pháp Dupont được công ty Dupont của Mỹ đưa vào sử dụng trong
phân tích tài chính lần đầu tiên vào khoảng chiến tranh thế giới thứ nhất. Ngày nay
được sử dụng phổ biến trên toàn thế giới. Phương pháp Dupont cho biết mối quan
hệ tương hỗ giữa các tỷ lệ tài chính đặc trưng. Từ một chỉ tiêu tổng thể tách thành
nhiều chỉ tiêu bộ phận. Qua đó, nhà phân tích sẽ nhận biết được các nguyên nhân
dẫn đến các hiện tượng tốt, xấu trong hoạt động của doanh nghiệp.
Hai tỷ lệ phổ biến được dùng để phân tích là ROA và ROE.
Ví dụ khi phân tích ROA:
RO
A

=

LNST
TTSbq

=

LNST
DT T

X

DTT
TTSbq

ROA phụ thuộc vào 2 yếu tố: lợi nhuận sau thuế của doanh nghiệp trên doanh
thu và hiệu suất sử dụng tổng tài sản. Sự phân tích cho phép xác định được nguồn
gốc làm tăng hay giảm lợi nhuận của doanh nghiệp.

phân tích các dự án đầu tư.
Phương pháp đồ thị
Phương pháp đồ thị là phương pháp trình bày và phân tích bằng các biểu đồ, đồ
thị và bản đồ. Phương pháp đồ thị sử dụng con số kết hợp với các hình vẽ, đường nét
và mầu sắc để trình bày các đặc điểm số lượng của hiện tượng. Chính vì vậy, ngoài
tác dụng phân tích giúp ta nhận thức được đặc điểm cơ bản của hiện tượng bằng trực
quan một cách dễ dàng và nhanh chóng, phương pháp đồ thị còn trình bày các thông
tin thống kê một cách khái quát và sinh động giúp người xem dễ hiểu, dễ nhớ.
1.4. NỘI DUNG PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP
1.4.1. Đánh giá khái quát tình hình tài chính của doanh nghiệp