1
1
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan bản luận văn này là công trình nghiên cứu khoa học độc
lập của tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và có nguồn
gốc rõ ràng.
TÁC GIẢ LUẬN VĂN
Trần Thị Thúy
2
2
LỜI CẢM ƠN
Với tình cảm trân trọng nhất, tôi tác giả luận văn xin bày tỏ lời cảm ơn chân
thành, sâu sắc tới PGS.TS NGUYỄN THỊ PHƯƠNG LIÊN vì sự tận tình hướng
dẫn, giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện luận văn: “Quản lý chi Ngân sách Nhà
nước tại Kho bạc Nhà nước Phúc Thọ - Hà Nội”
Tôi xin tỏ lòng biết ơn tới Ban Giám hiệu, các thầy giáo, cô giáo của trường
Đại học Thương Mại đã tận tình, chu đáo trong quá trình giảng dạy và truyền đạt
kiến thức.
Xin chân thành cảm ơn các đồng chí lãnh đạo, các bạn đồng nghiệp, bạn bè đã
quan tâm giúp đỡ, tạo điều kiện để tôi hoàn thành luận văn này.
Xin trân trọng cảm ơn!
TÁC GIẢ
Trần Thị Thúy
Phúc Thọ................................................................................................................................................................
Biểu đồ 2.1: Tổng thu - chi ngân sách trên địa bàn huyệnPhúc Thọ.........................................................................
5
5
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
BHXH
BHYT
BTC
CBCC
ĐTLN
ĐVSDNS
GDP
GPMB
GTGT
HĐND
KBNN
KHTH
KSC
KTT
KTV
NSĐP
NSNN
NSTW
QLDA
TABMIS
TKTG
6
PHẦN MỞ ĐẦU
1.Tính cấp thiết của đề tài
Trong điều kiện nền kinh tế nước ta hiện nay, khi nguồn thu
ngân sách còn nhiều hạn chế, tình hình bội chi ngân sách liên tục diễn ra thì
việc quản lý chặt chẽ các khoản chi nhằm đảm bảo các khoản chi ngân sách được sử
dụng đúng mục đích, chế độ, đảm bảo tiết kiệm và hiệu quả có ý nghĩa rất quan
trọng. Chi NSNN là công cụ chủ yếu của Đảng, Nhà nước và cấp ủy, chính quyền
cơ sở để thực hiện nhiệm vụ chính trị, phát triển kinh tế- xã hội, đảm bảo an ninh
quốc phòng và thúc đẩy sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước.
Hệ thống Kho bạc Nhà nước được tái thành lập và đi vào hoạt động từ ngày
01/04/1990. Trải qua chặng đường 25 năm hoạt động và phát triển, hệ thống KBNN
đã từng bước củng cố, ổn định kiện toàn và làm tốt nhiệm vụ của mình. Kho bạc
Nhà nước đã trở thành một công cụ đắc lực giúp Nhà nước trong việc kiểm tra,
kiểm soát mọi hoạt động tài chính của NSNN. Song công việc quản lý, kiểm soát
chi trên thực tế rất phức tạp và vẫn còn nhiều tồn tại, hạn chế, bất cập. Do vậy, việc
thực hiện tốt công tác quản lý chi NSNN đối với Kho bạc Nhà nước là một nhiệm
vụ hết sức quan trọng và khó khăn. Đòi hỏi Kho bạc Nhà nước phải có các giải
pháp thích hợp trong việc quản lý, kiểm soát các nguồn chi cho hợp lý để góp phần
nâng cao hiệu quả sử dụng các nguồn lực tài chính của quốc gia, tránh hiện tượng
lãng phí hay thất thoát ngân sách nhà nước.
Phúc Thọ là một trong số các huyện của thành phố Hà Nội có nguồn ngân sách
nhà nước hạn hẹp, chủ yếu là thu trợ cấp từ NSNN cấp trên. Huyện Phúc Thọ đã đề
cao quản lý chi NSNN qua KBNN với mục tiêu sử dụng hiệu quả nhất nguồn vốn
này để từng bước xây dựng cơ sở hạ tầng, phát triển kinh tế xã hội, xóa đói giảm
nghèo. Tuy nhiên, vẫn còn những hạn chế, yếu kém nhất định, ảnh hưởng không
nhỏ tới hiệu quả chi tiêu NSNN như: Vẫn còn tình trạng tham nhũng, tiêu cực, lãng
phí trong sử dụng NSNN của các đơn vị sử dụng ngân sách; cơ chế quản lý chi
NSNN còn nhiều kẽ hở chưa phù hợp và chặt chẽ với một số lĩnh vực; hệ thống tiêu
mang định hướng đổi mới công tác quản lý chi tiêu công. Các công trình trên cũng
đã đưa ra được một số hạn chế như đơn vị sử dụng chi sai dự toán, chi vượt tiêu
chuẩn định mức, chi trong lĩnh vực đầu tư XDCB còn dàn trải, hiệu quả một số dự
án thấp, quy trình kiểm soát chi đối với chi thường xuyên và chi đầu tư còn nhiều
bất cập....Các đề tài trên cũng đã đưa ra được một số pháp nhằm hoàn thiện công tác
8
quản lý chi NSNN trong đó có một số giải pháp như góp phần hoàn thiện quy trình
kiểm soát chi qua KBNN, tăng cường thực hiện thanh toán không dùng tiền mặt,
hoàn thiện nội dung kiểm soát chi và nâng cao trình độ năng lực của cán bộ ngành
Kho bạc. Đề xuất một số kiến nghị đối với Bộ Tài chính và Kho bạc nhằm hoàn
thiện quy trình kiểm soát chi cũng như hoàn thiện chế độ, định mức, tiêu chuẩn chi
phù hợp hơn với thực tế...Tuy nhiên, hiện tại chưa có công trình nào nghiên cứu về
vấn đề quản lý chi NSNN qua Kho bạc nhà nước tại địa bàn huyện Phúc Thọ. Phúc
Thọ là một huyện nghèo, với điều kiện phát triển kinh tế xã hội còn thấp, nhu cầu
đầu tư cơ sở vật chất cao và đặc biệt huyện Phúc Thọ đang trong quá trình thực hiện
chương trình xây dựng nông thôn mới thì việc nghiên cứu đề tài “Quản lý chi NSNN
tại Kho bạc Nhà nước Phúc Thọ” là thực sự cần thiết và có ý nghĩa về cả mặt lý
luận và thực tiễn.
3. Mục đích nghiên cứu của đề tài
Đề tài đi sâu nghiên cứu phân tích, đánh giá thực trạng về công tác quản lý chi
NSNN qua KBNN Phúc Thọ. Từ đó rút ra các hạn chế, nguyên nhân và đề xuất một
số giải pháp chủ yếu nhằm hoàn thiện công tácquản lý chi NSNN qua KBNN Phúc
Thọ trong thời gian tới.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
-Đối tượng nghiên cứu của luận văn là các vấn đề lý luận và thực tiễn của
công tác quản lý chi NSNN: Nội dung, quy trình quản lý và nhân tố ảnh hưởng đến
quản lý chi NSNN.
phân tích thực chứng, so sánh….
Từ lý luận và số liệu thực tế thu thập được về quản lý chi NSNN tại KBNN
Phúc Thọ để phân tích, so sánh, đánh giá, tìm ra các giải pháp hoàn thiện công tác
quản lý chi NSNN qua KBNN Phúc Thọ trong thời gian tới.
6. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, luận văn được kết cấu thành 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về chi ngân NSNN và quản lý chi NSNN qua KBNN
Chương 2: Thực trạng quản lý chi NSNN tại KBNN Phúc Thọ- Hà Nội
Chương 3: Giải pháp hoàn thiện quản lý chi NSNN tại KBNN Phúc Thọ- Hà Nội
10
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀCHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC VÀ
QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC
1.1 Những vấn đề chung về NSNN và chi ngân sách nhà nước
1.1.1 Ngân sách nhà nước
Ngân sách nhà nước là phạm trù kinh tế và là phạm trù lịch sử. Sự hình thành
và phát triển của ngân sách nhà nước gắn liền với sự xuất hiện của Nhà nước và sự
phát triển của nền kinh tế hàng hóa-tiền tệ trong các phương thức sản xuất có sự
tham gia quản lý của Nhà nước. Nói cách khác, sự ra đời và phát triển của Nhà
nước cùng với sự tồn tại của nền kinh tế hàng hóa-tiền tệ là những điều kiện tiền đề
cho sự ra đời, tồn tại và phát triển của ngân sách nhà nước.
Ngân sách nhà nước là toàn bộ các khoản thu chi của Nhà nước đã được cơ
quan Nhà nước có thẩm quyền quyết định và được thực hiện trong một năm để bảo
đảm thực hiện các chức năng và nhiệm vụ của Nhà nước theo Luật định.
Như vậy, NSNN là hệ thống các mối quan hệ kinh tế - tài chính giữa Nhà nước
với các chủ thể khác nhau trong xã hội, phát sinh trong quá trình Nhà nước huy
động, phân phối và sử dụng quỹ tiền tệ tập trung của Nhà nước dựa trên nguyên tắc
không hoàn trả trực tiếp nhằm bảo đảm thực hiện các chức năng quản lý và điều
Đặc điểm này giúp chúng ta phân biệt các khoản chi NSNN với các khoản tín dụng,
các khoản chi cho hoạt động sản xuất kinh doanh...
- Các khoản chi NSNN gắn chặt với sự vận động của các phạm trù giá trị khác
như tiền lương, giá cả, lãi suất, tỷ giá hối đoái... Mối quan hệ giữa chi NSNN với
các chính sách tiền tệ, chính sách tài chính có ý nghĩa cực kỳ to lớn trong việc thực
hiện các mục tiêu của kinh tế vĩ mô như tăng trưởng, công ăn việc làm và giá cả...
1.1.2.3 Nội dung chi ngân sách nhà nước
Để thực hiện chức năng quản lý kinh tế xã hội của Nhà nước cần phải quản lý
tốt các khoản chi NSNN.Muốn vậy cần hiểu rõ nội dung, cơ cấu các khoản chi để từ
đó biết được tính hiệu quả của từng khoản chi đó. Tùy theo yêu cầu quản lý mà nội
dung chi NSNN được phân loại theo nhiều tiêu thức khác nhau:
(a) Căn cứ vào nội dung kinh tế và tính chất phát sinh các khoản chi được chia
thành 2 nhóm:
- Chi thường xuyên: là các khoản chi nhằm duy trì hoạt động thường xuyên
của Nhà nước. Về cơ bản nó mang tính chất tiêu dùng, không trực tiếp tạo ra của cải
vật chất để tiêu dùng trong tương lai, bao gồm:
12
+ Các khoản chi cho con người: tiền lương, tiền công, tiền thưởng, BHYT,
BHXH, phụ cấp.
+ Các khoản chi về hàng hóa, dịch vụ: văn phòng phẩm, sách báo, điện nước,
thông tin liên lạc...
+ Chi hỗ trợ và bổ sung: trợ cấp xã hội, trợ giá...
+ Các khoản chi khác: trả lãi tiền vay, lệ phí liên quan đến các khoản tiền vay,
chi bầu cử, chi đón tiếp đoàn...
- Chi đầu tư phát triển: là quá trình Nhà nước sử dụng một phần vốn tiền tệ đã
được tạo lập thông qua hoạt động thu NSNN để đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng kinh
tế- xã hội, phát triển sản xuất và để dự trữ hàng hóa Nhà nước nhằm đảm bảo thực
Nếu vi phạm nguyên tắc này sẽ dẫn tới tình trạng bội chi NSNN.
- Nguyên tắc 2: Bảo đảm yêu cầu tiết kiệm và hiệu quả trong việc bố trí các
khoản chi tiêu của NSNN:
Trong thực tế, tình trạng lãng phí và kém hiệu quả trong việc sử dụng các
khoản chi NSNN(đặc biệt là các khoản chi xây dựng cơ bản) diễn ra rất phổ
biến. Do vậy cần phải quán triệt nguyên tắc tiết kiệm và hiệu quả trong các
khoản chi NSNN.
- Nguyên tắc 3: Tập trung có trọng điểm.
Việc phân bổ nguồn vốn NSNN phải căn cứ vào chương trình trọng điểm của
Nhà nước. Thực hiện đúng nguyên tắc này đảm bảo tính mục đích và khả năng tiết
kiệm các khoản chi, sẽ có tác động dây truyền thúc đẩy các ngành, các lĩnh vực
phát triển.
- Nguyên tắc 4: Nhà nước và nhân dân cùng làm trong việc bố trí các khoản
chi NSNN, nhất là các khoản chi mang tính chất phúc lợi xã hội.
Nguyên tắc này đòi hỏi khi quyết định các khoản chi NSNN cho một lĩnh vực
nhất định cần phải cân nhắc khả năng huy động các nguồn vốn khác để giảm nhẹ
các khoản chi tiêu của NSNN.
- Nguyên tắc 5: Phân biệt rõ nhiệm vụ phát triển kinh tế- xã hội của các cấp
theo luật định để bố trí các khoản chi cho thích hợp. Áp dụng nguyên tắc này tránh
được việc bố trí các khoản chi chồng chéo, khó kiểm tra giám sát, nâng cao trách
nhiệm và tính chủ động của các cấp.
- Nguyên tắc 6: Tổ chức chi NSNN trong sự phối hợp chặt chẽ với khối lượng
tiền tệ, lãi suất, tỷ giá hối đoái để tạo nên công cụ tổng hợp cùng tác động đến các
vấn đề của kinh tế vĩ mô.
14
1.2 Quản lý chi ngân sách nhà nước qua Kho bạc nhà nước
1.2.1 Khái niệm, mục tiêu và yêu cầu quản lý chi NSNN
15
Quản lý quỹ NSNN là chức năng cơ bản và chủ yếu của KBNN. Với chức
năng nhiệm vụ của KBNN được Nhà nước giao đã khẳng định vị trí của hệ thống
Kho bạc trong việc quản lý quỹ NSNN nói chung, quản lý và kiểm soát chi NSNN
nói riêng, bước đầu tạo nên sự đồng bộ của các quá trình quản lý ngân sách, từ khâu
xây dựng dự toán, phân bổ dự toán đến khâu kiểm soát, thanh toán và quyết toán
NSNN, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý tài chính. Ngân sách là điều cần thiết
không thể thiếu được đối với việc tập trung vốn phục vụ công cuộc công nghiệp
hoá, hiện đại hoá đất nước.
1.2.1.2 Mục tiêu
- Quản lý chi NSNN qua KBNN phải đảm bảo được kỷ luật tài chính tổng thể
theo đúng quy định của Nhà nước. Việc thực hiện được triển khai từ các đơn vị giao
dự toán đến các đơn vị sử dụng ngân sách, qua đó Nhà nước quản lý được trần chi
tiêu để xây dựng kế hoạch thu chi NSNN một cách hợp lý. Nhà nước phải quản lý
trần chi tiêu vì chi NSNN diễn ra với quy mô lớn và phạm vi rộng, phải thực hiện
chi NSNN cho các bộ, các ngành...
- Chi ngân sách nhà nước phải được duy trì một cách bền vững đảm bảo các
đơn vị sử dụng ngân sách vừa tồn tại vừa có khả năng phát triển. Thêm vào đó quản
lý chi NSNN thực hiện mục tiêu tiết kiệm trong trung và dài hạn để phòng chống
nạn tham ô, tham nhũng và lãng phí.
- Quản lý chi NSNN nhằm đạt hiệu quả phân bổ: Các nguồn lực phải được
đến nơi cần đến theo chiến lược ưu tiên của quốc gia, thể hiện thông qua ý chí
nguyện vọng của nhân dân (thông qua Quốc hội). Kế hoạch chi tiêu phải phù hợp
với thứ tự ưu tiên trong chính sách, trong hạn chế trần ngân sách. Tính hiệu quả là
yếu tố khách quan trong nền kinh tế thị trường. Mặt khác, hoạt động bản chất của
bất cứ một nền kinh tế nào muốn đạt tính hiệu quả cao đều phải xác lập được tính
cân đối cần thiết, đều phải có cơ sở hạ tầng đảm bảo, tất cả những điều khó khăn
đó khẳng định trong nền kinh tế thị trường, muốn nâng cao tính hiệu quả của nền
kinh tế cần phải có sự can thiệp của Nhà nước.
lý chi NSNN.
Thứ tư, quản lý chi NSNN cần được thực hiện đồng bộ, nhất quán và thống
nhất với việc quản lý NSNN từ khâu lập, chấp hành đến quyết toán NSNN. Đồng
thời phải thống nhất với việc thực hiện các chính sách, cơ chế quản lý tài chính khác
như chính sách thuế, phí và lệ phí, chính sách tiết kiệm, chính sách ổn định phát
triển kinh tế - xã hội.
Thứ năm, KBNN có vai trò kiểm soát các khoản chi tiêu của NSNN. Trong
quá trình thực hiện nhiệm vụ của mình KBNN phải từng bước hoàn thiện và phát
17
huy hết vai trò kiểm tra, kiểm soát để đảm bảo các khoản chi tiêu của NSNN phải
đúng dự toán, đúng tiêu chuẩn định mức chi tiêu và mục đích sử dụng. KBNN thực
hiện kiểm tra và hạch toán các khoản chi NSNN theo đúng chế độ qui định và phải
đảm bảo cung cấp đầy đủ, kịp thời các thông tin cần thiết để phục vụ cho công tác
chỉ đạo và điều hành NSNN của chính quyền các cấp.
1.2.2 Nội dung quản lý chi ngân sách nhà nước qua Kho bạc Nhà nước.
(a) Theo chức năng quản lý thì nội dung quản lý chi NSNN bao gồm:
* Ban hành chính sách và quy trình quản lý chi NSNN:
- Bộ Tài chính ban hành các văn bản, các thông tư hướng dẫn chế độ quản lý, kiểm
soát các khoản chi NSNN qua kho bạc. Đối với chi thường xuyên là thông tư số
161/2012/TT-BTC ngày 02/10/2012 của Bộ Tài chính quy định chế độ kiểm soát,
thanh toán các khoản chi ngân sách nhà nước qua Kho bạc Nhà nước , đối với chi
đầu tư XDCB là thông tư số 86/TT-BTC ngày 17/6/2011 của Bộ tài chính quy định
về quản lý, thanh toán vốn đầu tư và vốn sự nghiệp có tính chất đầu tư thuộc ngân
sách nhà nước.
-
phương do Uỷ ban nhân dân quản lý dưới sự giám sát của Hội đồng nhân dân.
+ Cơ quan tài chính (Bộ Tài chính, Sở Tài chính tỉnh, thành phố trực thuộc
trung ương, Phòng Tài chính - Kế hoạch quận, huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh):
thẩm tra việc phân bổ dự toán ngân sách cho các đơn vị sử dụng; bố trí nguồn để đáp
ứng các nhu cầu chi, trường hợp các đơn vị sử dụng ngân sách chi vượt quá khả năng
thu và huy động của quỹ ngân sách thì cơ quan tài chính phải chủ động thực hiện các
biện pháp vay tạm thời theo quy định để bảo đảm nguồn; kiểm tra, giám sát việc thực
hiện chi tiêu và sử dụng ngân sách ở các cơ quan, đơn vị sử dụng ngân sách…
+ Đơn vị sử dụng ngân sách (các cơ quan, đơn vị, tổ chức, cá nhân sử dụng
kinh phí ngân sách nhà nước): Quyết định chi đúng chế độ, tiêu chuẩn, định mức và
trong phạm vi dự toán được cấp có thẩm quyền giao; quản lý, sử dụng ngân sách và
tài sản Nhà nước theo đúng chế độ, tiêu chuẩn, định mức; đúng mục đích, tiết kiệm,
có hiệu quả. Trường hợp vi phạm, tuỳ theo tính chất và mức độ, sẽ bị xử lý kỷ luật,
xử phạt hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp
luật. Người phụ trách công tác tài chính, kế toán tại các đơn vị sử dụng ngân
sách có nhiệm vụ thực hiện đúng chế độ quản lý tài chính - ngân sách, chế độ
kế toán nhà nước, chế độ kiểm tra nội bộ và có trách nhiệm ngăn ngừa, phát
hiện và kiến nghị thủ trưởng đơn vị, cơ quan tài chính cùng cấp xử lý đối với
những trường hợp vi phạm.
+ Kho bạc Nhà nước: Thực hiện việc thanh toán, chi trả các khoản chi NSNN
căn cứ vào dự toán được giao, quyết định chi của thủ trưởng đơn vị sử dụng NSNN
và tính hợp pháp của các tài liệu cần thiết khác theo quy định của Chính phủ; có
quyền từ chối các khoản chi ngân sách không đủ điều kiện chi theo quy định hoặc
tạm dừng thanh toán theo yêu cầu của cơ quan tài chính; thủ trưởng cơ quan KBNN
19
chịu trách nhiệm về các quyết định thanh toán, chi ngân sách hoặc từ chối thanh
toán chi ngân sách…
phương bao gồm KBNN trung ương, KBNN tỉnh, thành phố và KBNN quận,
huyện. Trong đó, tổ chức bộ máy quản lý chi của KBNN huyện bao gồm:
- Ban lãnh đạo (gồm Giám đốc KBNN và Phó giám đốc): Có quyền quyết
định cấp phát hay từ chối cấp phát các khoản chi NSNN.
- Bộ phận Kế hoạch tổng hợp: Thực hiện kiểm soát các khoản chi thuộc nguồn vốn
xây dựng cơ bản, vồn chương trình mục tiêu quốc gia, vốn sự nghiệp kinh tế của tất cả
các cấp ngân phát sinh trên địa bàn huyện theo phân cấp quản lý ngân sách.
- Bộ phận Kế toán Nhà nước: Kiểm soát các khoản chi thường xuyên, thực
hiện thanh toán cho đơn vị cung cấp hàng hoá, dịch vụ, hạch toán kế toán các khoản
chi theo chế độ kế toán hiện hành.
- Bộ phận Kho quỹ: Thực hiện giao dịch chi tiền mặt với khách hàng đến giao
dịch trong trường hợp thanh toán bằng tiền mặt.
*Kiểm tra, kiểm soát và xử lý vi phạm:
KBNN thực hiện kiểm tra và hạch toán các khoản chi NSNN theo đúng mục
lục NSNN; đồng thời cung cấp đầy đủ và chính xác các thông tin cần thiết, phục vụ
công tác chỉ đạo và điều hành của cơ quan tài chính và chính quyền các cấp. Ngoài
ra, KBNN còn phối hợp chặt chẽ với cơ quan tài chính trong việc bố trí, sắp xếp các
nhu cầu chi tiêu, bảo đảm thu chi NSNN luôn được cân đối, việc điều hành quỹ
NSNN được thuận lợi. KBNN phải kiểm tra việc sử dụng kinh phí NSNN cấp cho
các đơn vị, tổ chức kinh tế, bảo đảm đúng mục đích, đúng chế độ định mức chi tiêu
của Nhà nước. Công việc kiểm tra đó được KBNN thực hiện thông qua việc xem
xét các hồ sơ, tài liệu chi NSNN trên các phương diện như: dự toán ngân sách được
duyệt; thẩm quyền chuẩn chi; chế độ, tiêu chuẩn, định mức chi của nhà nước. Nếu
phát hiện thấy cơ quan, đơn vị, tổ chức kinh tế sử dụng kinh phí được NSNN cấp
chi không đúng mục đích, không đúng chế độ, chính sách của nhà nước, KBNN từ
chối cấp phát thanh toán. KBNN hoạt động có tính độc lập tương đối, theo cơ chế
tác động trở lại đối với các cơ quan, đơn vị. Vì vậy, không những đã hạn chế được
tình trạng lãng phí, thất thoát, tiêu cực, mà còn bảo đảm cho việc sử dụng kinh phí
NSNN đúng mục đích, hợp pháp, tiết kiệm, có hiệu quả. Đồng thời tham gia kiểm
phép, đồng ý chi. Thẩm quyền chuẩn chi phải là người đứng đầu cơ quan, đơn vị,
đồng thời là chủ tài khoản, đã được cơ quan nhà nuớc có thẩm quyền phê duyệt.
Chủ tài khoản phải đăng ký chữ ký mẫu và con dấu của cơ quan, đơn vị tại KBNN
nơi giao dịch.
Bốn là, các khoản chi phải có đủ hồ sơ, chứng từ hợp lệ. Mỗi khoản chi đều
phải lập theo mẫu chứng từ quy định và được cấp có thẩm quyền duyệt. KBNN có
trách nhiệm kiểm tra tính hợp pháp, hợp lệ trước khi cấp phát, thanh toán kinh phí
22
NSNN cho đơn vị sử dụng.
Ngoài các điều kiện quy định trên, trường hợp sử dụng vốn, kinh phí NSNN
để đầu tư xây dựng cơ bản, mua sắm trang thiết bị, phương tiện làm việc và các
công việc khác phải qua đấu thầu hoặc thẩm định giá thì còn phải tổ chức đấu thầu
hoặc thẩm định giá theo quy định của pháp luật.
-
KBNN nơi thực hiện cơ chế kiểm soát chi thường xuyên NSNN: Công tác kiểm
soát chi NSNN thực hiện căn cứ vào hồ sơ chứng từ của đơn vị sử dụng ngân sách
gửi KBNN theo một quy trình chặt chẽ, từ kế toán viên, cán bộ kế hoạch đến Kế
toán trưởng, Tổ trưởng tổ Kế hoạch tổng hợp, sau đó đến lãnh đạo KBNN duyệt chi
NSNN. KBNN căn cứ vào dự toán được giao của đơn vị; căn cứ vào chế độ tiêu
chuẩn, định mức chi do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quy định; căn cứ vào
quyết định chi của thủ trưởng đơn vị sử dụng NSNN; căn cứ vào hồ sơ chứng từ
thanh toán của từng loại chi đảm bảo đúng mục chi. Khi đủ các điều kiện chi,
KBNN kiểm tra đúng sẽ tiến hành thanh toán cho đơn vị, nếu sai yêu cầu đơn vị
phải hoàn thiện hoặc sẽ từ chối thanh toán. KBNN có quyền từ chối thanh toán các
khoản chi không đúng chế độ, tiêu chuẩn, định mức quy định của cơ quan nhà nước
và phải chịu trách nhiệm về quyết định của mình.
vì ý nghĩa đó khoản chi này là chi cho tích lũy nhằm thực hiện tái sản xuất giản đơn
và tái sản xuất mở rộng tài sản cố định, từng bước tăng cường và hoàn thiện cơ sở
vật chất kỹ thuật cho nền kinh tế.
Thứ năm, tất cả các khoản chi sai chế độ đều phải được thu hồi, giảm cấp phát.
Căn cứ vào quyết định của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền KBNN có trách nhiệm
thu hồi, giảm cấp phát các khoản chi đã được thanh toán từ NSNN.
* Việc cấp phát các khoản chi thường xuyên: Căn cứ vào dự toán NSNN được
giao, tiến độ triển khai công việc và điều kiện chi ngân sách, thủ trưởng đơn vị dự
toán quyết định chi gửi KBNN nơi giao dịch, kèm theo các tài liệu cần thiết theo
chế độ quy định; KBNN kiểm tra tính hợp lệ hợp pháp của các tài liệu do đơn vị sử
dụng ngân sách gửi, thực hiện việc thanh toán khi có đủ các điều kiện theo quy
định; việc thanh toán vốn và kinh phí ngân sách thực hiện theo nguyên tắc trực tiếp
từ KBNN cho người hưởng lương, trợ cấp xã hội và người cung cấp hàng hoá, dịch
vụ; đối với các khoản chi chưa có điều kiện thực hiện việc thanh toán trực tiếp,
KBNN tạm ứng cho đơn vị sử dụng NSNN để chủ động chi theo dự toán được giao,
sau đó thanh toán với KBNN.
* Việc cấp phát vốn đầu tư XDCB: Căn cứ vào dự toán ngân sách năm được
giao, giá trị khối lượng công việc đã thực hiện và điều kiện chi ngân sách, chủ đầu
tư lập hồ sơ đề nghị thanh toán kèm theo các tài liệu cần thiết theo quy định gửi cơ
24
quan KBNN; cơ quan KBNN kiểm tra hồ sơ đề nghị thanh toán của chủ đầu tư và
thanh toán khi có đủ các điều kiện theo quy định; tất cả các khoản chi NSNN phải
được kiểm tra, kiểm soát trước, trong và sau quá trình cấp phát, thanh toán. Các
khoản chi phải có trong dự toán NSNN được duyệt, đúng chế độ, tiêu chuẩn, định
mức do cơ quan Nhà nước có thẩm quyền quy định và đã được thủ trưởng đơn vị sử
dụng NSNN chuẩn chi.
KBNN có trách nhiệm kiểm soát các hồ sơ, chứng từ, điều kiện chi và thực
cho năm tiếp theo.
+ Việc xây dựng dự toán phải đảm bảo đúng trình tự và thời gian như đã được
quy định.
+ Chất lượng dự toán phải đảm bảo tính chi tiết theo mục lục ngân sách nhà
nước hiện hành, sát với nhu cầu chi tiêu của các đơn vị sử dụng.
- Quản lý việc chấp hành chi NSNN, bao gồm các công việc: Bố trí kinh phí và cấp
phát, thanh toán cho các đơn vị sử dụng ngân sách; thực hiện việc kiểm soát mọi khoản
chi của NSNN bảo đảm phải có trong dự toán ngân sách được duyệt và phải đúng đối
tượng quy định.
+ Đơn vị sử dụng kinh phí chi thường xuyên NSNN: Khi có dự toán năm được
giao, các đơn vị sử dụng NSNN gửi KBNN nơi giao dịch, đây là nguồn kinh phí năm
đơn vị được sử dụng. Căn cứ dự toán được giao, hàng tháng các đơn vị sử dụngngân
sách đến KBNN nơi giao dịch làm thủ tục rút kinh phí để chi tiêu. Tùy theo nội dung chi,
đơn vị phải hoàn thành đầy đủ các hồ sơ, chứng từ theo chế độ quy định. Đồng thời việc
rút kinh phí phải theo đúng chế độ chi tiêu của cấp có thẩm quyền quyết định.
+ Kho bạc nhà nước: Nhận các quyết định giao dự toán NSNN và kiểm soát dự
toán chi do các đơn vị sử dụng ngân sách gửi đến. Căn cứ dự toán được giao; căn cứ vào
chế độ chi tiêu, định mức chi do cơ quan có thẩm quyền qui định; căn cứ vào hồ sơ
chứng từ thanh toán của đơn vị sử dụng NSNN, KBNN thực hiện kiểm soát các hồ sơ,
chứng từ, điều kiện chi và thực hiện cấp phát, thanh toán kịp thời các khoản chi NSNN
đủ điều kiện thanh toán theo quy định. Trường hợp các khoản chi không đúng mục
đích, đối tượng theo dự toán được duyệt, không đúng chế độ, tiêu chuẩn, định mức chi
do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quy định, không đủ các điều kiện chi theo quy định,
KBNN sẽ thực hiện việc ra thông báo từ chối thanh toán đến đơn vị sử dụng NSNN.
- Để thực hiện tốt khâu quản lý chi NSNN thì việc chấp hành chi NSNN cần
đảm bảo các yêu cầu sau: