Lời giới thiệu
Công ớc bảo vệ di sản thế giới về văn hoá và thiên nhiên
( Convention for the Protection of the World Cultural and
Natural Heritage ) đã đợc hội nghị toàn thể của UNESCO
thông qua ngày 16 tháng 11 năm 1972 đã đề ra những qui định
về việc bảo vệ những tàI sản văn hoá và thiên nhiên của
nhân loại . Cũng từ đó hàng năm UNESCO đã xét tuyển chọn ,
công nhận những công trình văn hoá , thiên nhiên và hỗn hợp
theo đề nghị của các nớc . Cho đến cuối năm 1999 đã có 630
di sản văn hoá ,thiên nhiên và hỗn hợp của nhân loại đã đợc
UNESCO trao bằng công nhận di sản thế giới . Trong đó Việt
Nam vinh dự đợc công nhận 4 di sản , gồm 3 di sản văn hoá
và 1 di sản tự nhiên . Đó là quần thể kiến trúc cung đình
Huế , Vịnh Hạ Long , đô thị cổ Hội An và di tích Mỹ Sơn .
Chỉ trong số 630 di sản của 118 nớc rải ra khắp năm châu ,
mấy ai đã có diễm phúc tận mắt chiêm ngỡng những công trình
kỳ vĩ ấy.
Cuốn sách Những kỳ quan và các di sản thế giới muốn
giới thiệu với bạn đọc một đôI nét kháI quát về những di
sản vô giá của nhân loại đã đợc UNESCO ghi vào danh sách di
sản thế giới , nhằm đa chúng ta ngợc thơì gian chiêm ngỡng
những di sản do con ngòi và thiên nhiên tạo nên .sống mãi
với thời gian ;trong đó có những kiệt tác vô giá đã trảI
qua hàng nghìn năm .
Sự ra đời của công ớc bảo vệ di sản
Thế giới về văn hoá và thiên nhiên
Vào năm 1960 , các nhà khảo cổ học đã khai quật tại một hẻm
núi ở Tanzania , Châu Phi thuộc thời đại văn hoá đồ đá mới,
nhờ vậy lần đầu tiên ngời ta biết đến những kiến trúc sơ
đẳng bằng những khối đá nham thạch đợc chồng chất lên nhau
tạo thành một hình vòng cung đơn giản do con ngời dựng

trình nghệ thuật kiến trúc này đã có nhiều thay đổi ,không
còn tồn tại nh nguyên thuỷ mà chúng ta đã biết đợc qua các
bản cổ văn còn lu lại cho đến ngày nay.Ngời đầu tiên ghi
chép thành văn bản 7 kỳ quan thế giới là Antipater de Sidon
vào thế kỷ thứ 2 Tr.Cn. Sau đó 7 kỳ quan này đợc Phidon de
Byzance mô tả khá chi tiết trong tác phẩm De Septem Orbis
Miraculis đợc phát hành vào thế kỷ thứ 3 Tr.Cn , và vào thế
kỷ thứ 1 Tr.Cn , 7 kỳ quan này đợc giới thiệu kỹ trong cuốn
Géographie của Strabon .
Nhng rồi qua mỗi thời đại quan niệm về kỳ quan thế giới
của con ngời có sự thay đồi , vì vậy đến thế kỷ thứ 8 sau
CN ngời ta đã có sự thay đổi trong cách bình chọn về các kỳ
quan của thế giới .
7 kỳ quan cổ đại trớc do Alexandre đã phảI nhờng ngôI
cho 7 kỳ quan mới ; đó là đấu trờng Closserum ở Roma ,nhà
mồ thành phố Alexandria ,Ai Cập ; Vạn Lý Trờng Thành , tháp
nghiêng Pisa ở Italia , v.v...
Trong quan niệm hiện đại về kỳ quan thế giới ,con ngời
có thiên hớng chuyển sang lĩnh vực thiên nhiên . Vì thế ng-
ời ta coi núi lửa ; sông băng Tây Tạng (Trung Quốc );đêm
NaUy ; Sa mạc cát đỏ Sahara và Biển chết ở Jordanie mới
đúng là những kỳ quan của thế giới .
Cho đến trớc năm 1972 , khi công ớc bảo vệ di sản thế
giới về văn hoá và thiên nhiên cha ra đời thì quan niệm về
kỳ quan thế giới ,mỗi ngời hiểu theo một cách ,mỗi giai
đoạn mỗi thời kỳ , mỗi nớc đều có những xu hớng khác
nhau,không ai giống ai . Chẳng hạn vào năm 1991 , nhân kỷ
niệm lần thứ 50 ngày thành lập tạp chí khoa học đơng đại
của Nhật Bản, đã công khai tuyên bố 7 kỳ quan trong lĩnh
vực khoa học hiện đại, đó là sự hình thành vũ trụ ,hành

gia.Tính đến ngày 15.12.1989 đã có trên 322 di sản ,trong
đó có 234 di sản văn hoá và 75 di sản thiên nhiên và 13 di
sản hỗn hợp của 77 nớc đợc ghi vào danh sách di sản thế
giới. Đến năm 1992 ,tức là sau 20 năm thông qua công ớc,đã
có 127 nớc tham gia và có 358 di sản của 83 nớc công nhận
ghi vào danh sách di sản thế giới .
Đến cuối năm 1996 đã có 469 di sản đợc công nhận di sản
thế giới ,trong đó có 350 di sản văn hoá, 162 di sản tự
nhiên và 17 di sản hỗn hợp ( văn hoá và tự nhiên ) .Đến
tháng 12.1999 đã có 630 di sản đợc công nhận ghi vào danh
sách di sản thế giới bao gồm 472 di sản văn hoá,133 di sản
tự nhiên và 25 di sản hỗn hợp thuộc 118 nớc và đến tháng
12.1999 đã có 156 quốc gia là thành viên của tổ chức
UNESCO.
Việc thực thi công ớc đợc đặt dới sự giám sát của Uỷ ban
Di sản thế giới gồm đại diện của 21 quốc gia đợc bầu ra tại
khoá họp đại hội đúng 2 năm một lần .Ban th ký do tổ chức
UNESCO đảm nhiệm. Một số uỷ viên ban th ký đồng thời là uỷ
viên Ban th ký về chơng trình con ngời và sinh quyển (MBA)
phụ trách.
Tiêu chuẩn để đợc ghi vào
danh sách di sản thế giới
Những di sản của thế giới để đợc chọn ghi vào danh sách
di sản thế giới,phải đáp ứng các tiêu chuẩn chọn lựa sau
đây đã đợc qui định rõ trong Công ớc về di sản thế giới,nh-
ng để khái niệm về di sản thế giới thích ứng với sự phát
triển của tình hình,cho nên tuỳ theo từng thời kỳ,những
tiêu chuẩn này đợc Uỷ ban xem xét lại .
Di sản thế giới có 3 loại :
1.Di sản văn hoá.

- Hoặc là những cảnh quan đặc biệt tiêu biểu của các quá
trình phát triển sinh thái học và sinh học đang diễn
ra trong sự tiến hoá và phát triển của các hệ sinh
tháI và các tập đoàn thực vật và động vật tồn tại trên
mặt đất,dới nớc,ven biển và dới đại dơng .
- Hoặc là cảnh quan tiêu biểu cho những hiện tợng thiên
nhiên hay những vùng lãnh thổ mang một vẻ đẹp thiên
nhiên có tầm quan trọng thẩm mỹ đặc biệt .
- Hoặc là những vùng phân bố thiên nhiên tiêu biểu nhất
và quan trọng nhất đối với việc bảo tồn môI trờng tự
nhiên,tính đa dạng sinh học,bao gồm cả những vùng mà
ở đó cong tồn tại những loàI sinh vật đang có nguy cơ
tuyệt chủng,hoặc những vùng có một ý nghĩa đặc biệt về
phơng diện khoa học hoặc về phơng diện bảo tồn.
3.Di sản hỗn hợp .
- Là những di sản chứa đựng sự kết hợp của các giá trị
di sản thiên nhiên và cả di sản văn hoá.
Khi tuyển chọn các di sản Uỷ ban xét duyệt cũng rất quan
tâm đến việc bảo vệ,quản lý và sự toàn vẹn của di sản .

Biểu trng di sản thế giới
Tất cả các di sản văn hoá,di sản tự nhiên hoặc di sản
hỗn hợp của tất cả các nớc trên hành tinh chúng ta đợc xếp
vào danh sách di sản thế giới đều đợc gắn biển đồng có biểu
trng nh hình vẽ ( do hoạ sĩ Michel Olytt thiết kế) và đợc
hởng những qui chế đặc biệt của Công ớc quốc tế về bảo tồn
các di sản văn hoá và thiên nhiên cũng nh quĩ di sản thế
giới.
Biểu trng:
*Hình vuông biểu hiện kiệt tác do con ngời sáng tạo nên.