L I CAM OAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên c u c a riêng tôi.
Các s li u, k t qu nêu trong lu n v n là trung th c và ch a t ng đ
trong b t k công trình nào khác./.
Tác gi lu n v n

Nguy n

i

c H ng

c ai công b


L IC M

N

Trong quá trình h c t p và làm lu n v n Th c s t i Tr
bên c nh s n l c c a b n thân, tác gi đã đ

ng

i h c Th y l i,

c s gi ng d y và h

ng d n nhi t tình

c a các th y cô giáo. Tác gi xin g i l i c m n sâu s c t i PGS. TSKH Nguy n

Nguy n

ii

c H ng

c


M CL C
DANH M C HÌNH V ................................................................................................ vi
DANH M C B NG BI U .........................................................................................vii
DANH M C CÁC CH
M

VI T T T ....................................................................... viii

U ........................................................................................................................ ix

CH

NG 1: T NG QUAN V

UT

S CH VÀ V SINH MÔI TR

CÔNG VÀ CH

NG TRÌNH N

ng nông thôn ...................................................... 10

ng trình m c tiêu qu c gia v n

1.2.1 Gi i thi u ch

ng trình

ng trình c p n

1.2.2 Th c t th c hi n Ch

c s ch và v sinh môi tr

ng nông thôn10

c s ch và v sinh môi tr

ng trình c p n

ng nông thôn 10

c s ch và v sinh môi tr

ng

nông thôn ............................................................................................................ 14
1.2.3 Th c tr ng qu n lý đ u t công trong ch
môi tr


TRÌNH M C TIÊU QU C GIA V
TR

i dân29

UT
N

CÔNG TRONG CH

C S CH VÀ V

NG

SINH MÔI

NG NÔNG THÔN T I T NH I N BIÊN .................................................. 30
iii


2.1 Gi i thi u khái quát v t nh i n Biên ............................................................... 30
2.1.1 V trí đ a lý ................................................................................................ 30
2.1.2 i u ki n t nhiên ..................................................................................... 31
2.1.3 i u ki n v kinh t - xã h i ..................................................................... 33
2.2 Th c tr ng v đ u t công cho ch

ng trình n

c s ch và v sinh môi tr


2.5

i dân .............................................................. 51

ánh giá chung v công tác qu n lý đ u t công đ i v i Ch

s ch và v sinh môi tr

ng trình n

c

ng nông thôn t i t nh i n Biên ........................................ 53

2.5.1 Nh ng k t qu đ t đ

c ............................................................................ 53

2.5.2 Nh ng t n t i c n kh c ph c ..................................................................... 54
2.5.3 Nguyên nhân c a nh ng t n t i ................................................................ 56
K t lu n ch

ng 2 ..................................................................................................... 59

CH

NG 3:

XU T M T S



nh h

ng phát tri n ch

ng trình n

c s ch và v sinh môi tr

ng

nông thôn c a t nh i n Biên............................................................................. 60
3.1.2.

nh h

ng phát tri n h th ng c p, thoát n

3.1.3 Công tác ch đ o đi u hành ch

ng trình n

c c a t nh i n Biên ...... 60
c s ch và v sinh môi tr

ng

nông thôn t nh i n Biên ................................................................................... 61
3.2 Nguyên t c đ xu t các gi i pháp cho ch
iv

c s ch và v sinh môi

ng nông thôn ................................................................................................ 63

3.2.4 Nguyên t c tuân th lu t đ nh.................................................................... 65
3.2.5 Nguyên t c tính hi u qu và kh thi .......................................................... 66
3.2.6 Nguyên t c phát tri n b n v ng ................................................................ 67
3.2.7 Nguyên t c khoa h c ................................................................................. 68
3.3
ch

xu t m t s gi i pháp nh m t ng c
ng trình n

c s ch và v sinh môi tr

ng hi u qu qu n lý đ u t công trong
ng nông thôn........................................ 69

3.3.1 Gi i pháp v v n đ u t ban đ u và áp d ng công ngh ........................... 69
3.3.2 Gi i pháp v l p d án ............................................................................... 71
3.3.3 Gi i pháp v qu n lý chi phí đ u t xây d ng........................................... 71
3.3.4 Gi i pháp v qu n lý ch t l

ng trong thi công xây d ng ........................ 77

3.3.5 Gi i pháp v l a ch n mô hình qu n lý v n hành b n v ng ..................... 77
3.3.6 Gi i pháp v ngu n nhân l c ..................................................................... 81
3.3.7 Gi i pháp thông tin, giáo d c truy n thông ............................................... 82
3.3.8 Các gi i pháp h tr .................................................................................. 85


Hình 2. 5: Tình hình thu ngân sách t i đ a ph
Hình 2. 6: Di n tích n

ct

ng giai đo n 2010-2015. .................... 35

i th c t so v i thi t k c a m t s công trình t i t nh

i n Biên ....................................................................................................................... 44
Hình 2. 7: Dung tích các h t i t nh i n Biên. ............................................................ 47
Hình 2. 8:

c tính chi phí s a ch a h t i t nh i n Biên. ......................................... 48

Hình 3. 1: S đ t ch c mô hình c p n

c s ch nông thôn do HTX qu n lý. ............ 80

vi


DANH M C B NG BI U
B ng 1.1: T c đ t ng tr

ng các ngu n v n đ u t công (giá so sánh 1994). .............. 5

B ng 1. 2: C c u đ u t công t i Vi t Nam giai đo n 2010-2013. ............................... 5
B ng 1. 3: K t qu th c hi n m c tiêu ch


c ta. ........................ 42


DANH M C CÁC CH

VI T T T

CT

Công trình

GRDP

T c đ t ng tr

HTX

H p tác xã

Ngđ

Ngày đêm

ODA

Ngu n v n h tr chính th c t bên ngoài bao g m các kho ng vi n tr

ng t ng s n ph m trong t nh



c, hàng

ng v n r t l n t ngu n ngân sách đ đ u t vào các

l nh v c công nh m hoàn thi n c s h t ng, xây d ng c b n, phát tri n kinh t xã
h i, t ng phúc l i cho ng

i dân, phát tri n kinh t b n v ng, đ m b o an sinh xã h i

và an ninh qu c phòng, nâng cao dân trí và ch t l

ng cu c s ng. Vi c đ u t và qu n

lý s d ng ngu n v n này đang n y sinh nhi u v n đ . Chính vì v y mà vi c ch ng
th t thoát, lãng phí, tiêu c c, tham nh ng đang là v n đ đ

c

ng và Nhà n

ch t

s c quan tâm.
Huy đ ng, qu n lý và s d ng ngu n v n trong đ u t công m t cách có hi u qu là
m t v n đ l n, ph c t p và nh y c m, đ c bi t trong môi tr

ng pháp lý hi n nay còn

nhi u b t c p, các c ch chính sách qu n lý kinh t còn ch a hoàn ch nh, thi u đ ng


đ phát tri n nông thôn, thúc đ y kinh t , nâng cao đ i s ng nông dân đã đ
và nhà n
tr

c

c quan tâm trong đó v n đ c p n

c

ng

c s ch cho nông thôn và v sinh môi

ng luôn là v n c p bách và thu hút nhi u s quan tâm. Xu t phát t nh ng v n đ

ix


th c t trên nên tác gi đã l a ch n đ tài ch n đ tài: “M t s gi i pháp nâng cao
hi u qu qu n lý đ u t công trong ch
nông thôn t i

ng trình n

c s ch và v sinh môi tr

ng



ng nông thôn t i

i n

Biên.
3.
a.

it
it

ng và ph m vi nghiên c u
ng nghiên c u: các gi i pháp nâng cao hi u qu đ u t công t ngu n v n

Ngân sách Trung
và v sinh môi tr

ng và đ a ph

ng, ngu n v n đ u t cho Ch

ng trình n

c s ch

ng nông thôn t i i n Biên.

b. Ph m vi nghiên c u: giai đo n t 2010-2015, trên c s đó đ a ra nh ng gi i pháp
nh m huy đ ng và s d ng có hi u qu các ngu n v n đ u t trong Ch



Ph

ng pháp so sánh: đ

c áp d ng nh m phát hi n ra nh ng đi m gi ng nhau và

khác nhau c a các nghiên c u cùng đ i t

ng là công tác qu n lý đ u t công, đ ng

th i xác đ nh nh ng nguyên nhân d n đ n s đ ng nh t hay khác bi t đó. Có th so
sánh b ng các ch tiêu t

ng đ i ho c tuy t đ i, đ nh l

ng ho c đ nh tính theo th i

gian và ph m vi nghiên c u c th .
Ph

ng pháp th ng kê: bao g m vi c thu th p, x lý, phân tích, gi i thích và trình bày

các d li u tình hình qu n lý đ u t công t i ch
s ch và v sinh môi tr

ng trình m c tiêu qu c gia v n

c


Ch
v n
Ch

ng 2. Th c tr ng qu n lý đ u t công trong ch
c s ch và v sinh môi tr
ng 3.

trong ch

ng nông thôn t i t nh i n Biên.

xu t m t s gi i pháp t ng c
ng trình n

ng trình m c tiêu qu c gia

ng công tác qu n lý đ u t công

c s ch và v sinh môi tr

Biên.

xi

ng nông thôn t i t nh

i n



c vào các ch

đ u t vào các ch

ng trình, d án xây d ng k t c u h t ng kinh t - xã h i và

ng trình, d án ph c v phát tri n kinh t - xã h i. “Nhà n

trong khái ni m trên là g m c quan nhà n

c”

c, đ n v s nghi p, t ch c chính tr , và

t ch c chính tr xã h i.
Cách đ nh ngh a nh trên c a Lu t

khía c nh m c đích, ngh a là ho t đ ng đ u t nh m ph c

h c và ch nêu góc nhìn
v vi c gì,

u t công ch bao hàm l i khái ni m c a kinh t

đây là ph c v vi c phát tri n k t c u h t ng kinh t - xã h i và ph c v

phát tri n kinh t - xã h i. Các nhà kinh t còn đ nh ngh a theo khía c nh tính s h u
c a đ u t công nh sau: “


ng đ

c góc đ m c đích và góc đ s h u c a đ u
1


t công s giúp gi i thích m i quan h c a đ u t công v i m c đích phát tri n kinh t
- xã h i và vi c s d ng hi u qu v n đ u t công s trình bày

nh ng ph n ti p theo

c a lu n v n.
b) Vai trò c a

u t công trong n n kinh t

Các nhà kinh t thông qua các c s lý thuy t và nghiên c u th c nghi m đ u th ng
nh t v i nhau r ng “v n đ u t công là m t thành ph n quan tr ng trong t ng v n đ u
t c a toàn xã h i, và là m t nhân t tác đ ng thúc đ y t ng tr
T ng tr

ng kinh t :

ng kinh t ”.

u th k 18, tác gi Adam Smith đã cho r ng “vi c t ng v n

đ u t s d n đ n t ng s c lao đ ng và t ng công c s n xu t c v s l
l


u t công là nhân t quan tr ng nh h

ng đ n quy t đ nh đ i m i và phát tri n

khoa h c công ngh c a m t qu c gia. Các nhà kinh t cho r ng: “M i qu c gia
trình đ phát tri n nh t đ nh s s d ng m t trình đ khoa h c công ngh t

m t

ng ng.

chuy n t trình đ công ngh hi n t i sang trình đ công ngh cao h n, đòi h i
qu c gia ph i chi nh ng kho n đ u t đ l n đ đ m b o quá trình chuy n đ i di n ra
thành công. Do đó, đ u t công tác đ ng t i vi c đ i m i công ngh .
u t công c ng giúp gi i quy t nh ng m t cân đ i v phát tri n kinh t , chuy n d ch
c c u kinh t c a vùng, gi a các vùng và đ a các vùng này thoát kh i tình tr ng kém
phát tri n, phát huy các l i th so sánh c a vùng.
2


u t công c ng tác đ ng đ n các ngu n l c đ u t t khu v c t nhân (c trong và
ngoài n

c). C th : tác đ ng này bi u hi n thông qua vi c đ u t công vào các phát

tri n k t c u h t ng k thu t, t o c s ti n đ đ thúc đ y vi c gi i ngân các ngu n
l c đ u t t khu v c t nhân vào các ho t đ ng s n xu t, th

ng m i, xây d ng, và



c trong khu v c thì chúng ta còn

Vi t

m c th p (Hình 1.2).

i u đó cho th y đ u t công v n còn nhi u b t c p nh hi u qu đ u t th p, c c u
đ u t b t h p lý và c ch xin cho v n hi n h u, c ch đ u t ngày càng t ra thi u
kh n ng đáp ng nhu c u v n cho đ u t phát tri n và thi u b n v ng. Tác gi
Nguy n Ng c S n và Lê Th Ng c Di p (2014) đã đ xu t vi c tái c c u đ u t , đ c
bi t đ u t công, là m t trong nh ng đ t phá chi n l

c cho giai đo n 2011-2020

nh m thúc đ y tái c c u và chuy n đ i mô hình t ng tr

ng kinh t .

Hình 1. 1: T ng tr

ng kinh t c a Vi t Nam t n m 1985 đ n nay qua ch tiêu GDP

3


Ngu n: Ngân hàng th gi i

Hình 1. 2: T c đ t ng tr



24,1

35,9

25,0

22.9

Ngành nông nghi p

2,9

4,6

3,1

3,0

Ngành y t

7,9

7,3

5,5

3,3

Ngành giáo d c


2,0

0,5

1,0

Ngành an ninh qu c phòng

13,5

0,3

15,4

21,7

Ngành kho tàng

1,5

1,4

1,0

0,4

Ngành c p n

0,9


c

5


2010

2011

2012

2013

Ngành thông tin truy n thông

1,4

0,3

3,0

1,6

Ngành công nghi p

3,1

1,3


0,0

0,0

1,7

0,0

1,7

2,0

0,3

0,2

0,0

0,0

ng m i d ch v

Ngành môi tr

ng

Ngành công c ng
(Ngu n: B K ho ch và
u t công



Chính vì v y, vi c qu n lý và s d ng có hi u qu ph n v n đ u t này là r t quan
tr ng và c n thi t.
Trong th i gian qua, bên c nh nh ng thành công và đóng góp tích c c vào quá trình
phát tri n đ t n

c không th ph nh n, đ u t công c a Vi t Nam còn nhi u h n ch ,

nh t là v hi u qu đ u t .

u t công luôn đi cùng v i lãng phí và t n kém, th m chí

v i m c đ ngày càng n ng n . Vi c T p đoàn Kinh t nhà n

c Vinashin b 1.000 t

đ ng đ mua tàu v n t i bi n tuy n B c - Nam, nh ng ch ch y m y chuy n r i d ng,
đang đ

c nh c đ n nh m t đi n hình cho s lãng phí c a đ u t công. Hay vi c đ u

t c ng bi n d c 600km

b bi n mi n Trung quá dày đ c (c kho ng 30 - 40km l i

có 1 c ng), song các c ng bi n này l i không ho t đ ng h t công su t.

6



ng đ t n

c và

i dân càng b nghèo đi và thi u b n v ng.

Gi i pháp nâng cao hi u qu đ u t công
Vi t Nam, đ u t công đang duy trì

m c cao. Theo B Tài chính, tính đ n ngày

31-12-2010, t l n Chính ph là 45,7% GDP, n n
57,3%. N m 2011, n công c a Vi t Nam

c ngoài là 42,2%, n công là

c s là 54,6% và n m 2012 là 58% GDP.

N m 2011, d ch v n công chi m 12,5% t ng thu ngân sách nhà n

c và n m 2012

con s này s lên t i 13,5%. C c u v n đ u t ch y u t p trung vào khu v c kinh t
nhà n

c, ti p sau đó m i đ n khu v c kinh t t nhân và khu v c có v n đ u t n

ngoài (FDI).

i u đáng lo ng i là trong khi khu v c nhà n


c tính s c n 2.000 t USD (b ng toàn b đ u t

c trong 50 n m n a) đ đ u t .

V i tình hình nh v y và th c tr ng s d ng v n đ u t công hi n nay thì r t c n ph i
quan tâm nhi u h n đ n ch t l

ng s d ng lo i v n này. C th , đ nâng cao hi u qu

đ u t công trong th i gian t i, c n quán tri t m t s nguyên t c sau:
Th nh t, ph i h p b trí v n đ u t công trên c s quy ho ch đ u t công đ
d ng b o đ m ch t l
và gi

c xây

ng cao và n đ nh. M t m t, c n coi tr ng nâng cao ch t l

n đ nh các quy ho ch đ u t phát tri n các lo i đ

ngành, c ng nh đ a ph

ng

cl pc

c p qu c gia,

ng, coi đây nh m t c n c ch y u đ nh h


đ u t xã h i, ti t gi m vi c c p v n ngân sách cho nhu c u đ u t c a kh i các t ng
công ty, t p đoàn kinh t nhà n

c và chuy n tr ng tâm đ u t công ra ngoài l nh v c

kinh t , đ t p trung vào phát tri n các l nh v c h t ng và xã h i. Khuy n khích các
ch đ u t huy đ ng v n ngoài ngân sách nhà n
khóa trao tay”, có đ t c c b o hành, b o đ m ch t l

c đ đ u t theo ph

ng th c “chìa

ng công trình.

Th t , ph i h p tuân th các quy chu n v th t c và quy trình đ u t , th c hi n đ u
th u th c ch t và r ng rãi cho m i thành ph n kinh t v i các ngu n đ u t công, t ng
8


c

ng giám sát, ph n bi n và ki m tra, t giác, x lý k p th i và nghiêm kh c các vi

ph m đ u t công b ng các công c ch tài v tài chính và hành chính.
V t ng th , c n gi m quy mô đ u t và đ u t công cho phù h p v i kh n ng c a
n n kinh t , t b mô hình t ng tr

ng “nóng”, d a ch y u vào t ng v n đ u t và gia


chung c a Chính ph .
1.1.4. N i dung qu n lý đ u t công
a) Khái ni m v qu n lý đ u t công
Qu n lý đ u t công là m t h th ng t ng th , b t đ u t vi c hình thành nh ng đ nh
h

ng l n trong chính sách đ u t công cho đ n vi c th m đ nh, l a ch n, l p ngân

sách, th c thi, và đánh giá các d án đ u t c th , v i m c đích là đ m b o hi u qu
và hi u l c c a đ u t công, quá đó đ t đ

c m c tiêu t ng tr

ng và phát tri n chung

c a n n kinh t [1].
b) N i dung qu n lý đ u t công
G m các n i dung: ban hành và t ch c th c hi n v n b n quy ph m pháp lu t v đ u
t công, xây d ng và t ch c th c hi n chi n l

c, ch

ng trình, k ho ch, quy ho ch,

gi i pháp, chính sách đ u t công, theo dõi, cung c p thông tin v qu n lý và s d ng
v n đ u t công, đánh giá hi u qu đ u t công, ki m tra, thanh tra vi c th c hi n các
quy đ nh c a pháp lu t v đ u t công, vi c tuân th quy ho ch, k ho ch đ u t công,
x lý vi ph m, gi i quy t khi u n i, t cáo c a t ch c, cá nhân liên quan đ n ho t
đ ng đ u t công, khen th

h i, trình đ k thu t, thái đ chi tr , kh n ng chi tr .
K thu t công ngh : chi phí đ u t công ngh , đ nh m c đ u t c a chính ph và các
nhà tài tr , kh n ng v n hành, kh n ng cung c p d ch v , ph ki n thay th s n có,
tính đ ng b , chi phí v n hành b o d
Môi tr

ng t nhiên: tr l

ng.

ng ngu n n

theo mùa, vi c b o v môi tr

c, ch t l

ng ngu n n

ng, vi c qu n lý ngu n n

c, đ chênh ngu n

c ng t, vi c qu n lý ngu n

th i, thiên tai.
Kinh t : chi tr khi s d ng, thu đ bù chi, kh n ng ti p c n h th ng tín d ng, n
s ch đ

c


ng nông

ng nông thôn

1.2.1.1 M c tiêu t ng th
T ng c

ng s c kh e: t ng c

ng s c kh e cho dân c nông thôn b ng cách gi m

thi u các b nh có liên quan đ n n

c và v sinh nh c i thi n vi c c p n

v sinh và nâng cao th c hành v sinh c a dân chúng.

10

c s ch, nhà


Nâng cao đi u ki n s ng: các công trình c p n

c và v sinh hi n nay n u đ

cc i

ti n và nhân r ng s đem l i ti n ích to l n, nâng cao đi u ki n s ng cho ng



c các m c tiêu c th

nh sau, tác gi t ng h p m c tiêu đ n n m 2020 [13].
- T t c dân c nông thôn s d ng n
l

ng t i thi u 60 lít/ng

c s ch đ t tiêu chu n ch t l

ng qu c gia v i s

i/ngày và s d ng h xí h p v sinh nh huy đ ng c ng

đ ng tham gia m nh m và áp d ng cách ti p c n d a vào nhu c u.
- H u h t dân c nông thôn th c hành t t v sinh cá nhân và gi s ch v sinh môi
tr

ng làng xã nh các ho t đ ng Thông tin - Giáo d c - Truy n thông.

- T ng b

c hi n th c hóa Chi n l

c qu c gia v c p n

đ n n m 2020, c i thi n đi u ki n cung c p n

c s ch, v sinh, nâng cao nh n th c,


i s d ng quy t

c s ch và v sinh nông thôn phù h p v i kh n ng cung c p tài

chính, t ch c th c hi n và qu n lý công trình. Nhà n

11

c đóng vai trò h

ng d n và h


tr , có chính sách giúp đ các gia đình thu c di n chính sách, ng
t c ít ng

i và m t s vùng đ c bi t khó kh n khác.

- Hình thành th tr
Nhà n
-

i nghèo, vùng dân

ng n

c s ch và d ch v v sinh nông thôn theo đ nh h

ng c a

c đ y, h n là s phát tri n nhanh nh ng nóng v i, làm xong l i h ng ph i

làm l i, cu i cùng l i ch m và t n kém h n.
m t không làm t n h i đ n t
đ tđ

ng th i ph i đ m b o phát tri n tr

ng lai và khai thác h p lý ngu n tài nguyên n

c

c. Mu n

c s b n v ng thì ph i: (1) đ m b o có ngu n tài chính liên t c và k p th i,

không nh ng ch đ xây d ng mà còn đ qu n lý v n hành và thay th khi công trình
h t th i h n s d ng (b n v ng v tài chính), (2) ph i có ng

i ch s h u rõ ràng đ

quan tâm b o v gi gìn công trình c ng nh quan tâm đ n vi c s d ng liên t c và
kéo dài th i gian khai thác (b n v ng v s d ng), (3) đ m b o kh n ng ho t đ ng
th

ng xuyên và lâu dài c a công trình. T c là ph i có b máy qu n lý (dù là đ n

gi n), có công ngh thích h p, có ch m sóc b o d
m ng l



đình cho nh ng vùng còn khó kh n.
- T ng c

ng m c tiêu v sinh, thúc đ y đ u t v sinh h gia đình, trong đó đ y m nh

các lo i hình v sinh chi phí th p thông qua tín d ng đ t ng kh n ng ti p c n c a
ng

i nghèo.

- T ng c

ng công tác thông tin - giáo d c - truy n thông, chuy n t truy n thông

nâng cao nh n th c sang truy n thông thay đ i hành vi.
1.2.1.5 Cách ti p c n chung c a ch
sinh môi tr ng nông thôn

ng trình m c tiêu qu c gia v n

- Cách ti p c n d a trên nhu c u: ng

i s d ng t tr các chi phí và th c hi n xã h i

hoá l nh v c c p n

c s ch & v sinh nông thôn. Cách ti p c n d a trên nhu c u thay

th cho cách ti p c n d a vào cung c p tr

nông thôn. Tuy nhiên, Nhà n

c s tr c p cho m t s đ i t

m t s lo i hình công ngh nh t đ nh sau đây: (1) ng

c s ch & v sinh

ng ng

i nghèo, ng

i s d ng

i s d ng và

i r t nghèo và các

gia đình thu c di n chính sách u tiên có khó kh n v đ i s ng, (2) các h th ng c p
n

c t p trung đ

m i tr

ng h p ng

c Nhà n

c khuy n khích, (3) m t s tr