B GIÁO D C VÀ ÀO T O
TR

B NÔNG NGHI P VÀ PTNT
NG

I H C THU L I

H và tên: MAI V N H NH

TÊN
TH NG X

TÀI: NGHIÊN C U GI I PHÁP C I T O, NÂNG C P H
LÝ N

C TH I M T S

B NH VI N TRÊN

NGH AN

LU N V N TH C S

Hà N i – 2015

A BÀN T NH


B GIÁO D C VÀ ÀO T O
TR

ng d n khoa h c: TS.

Hà N i – 2015

NG MINH H I

A BÀN T NH


i

L IC M

N

Sau m t th i gian th c hi n, lu n v n t t nghi p th c s c a tác gi v i đ tài
“NGHIÊN C U GI I PHÁP C I T O, NÂNG C P H TH NG X
TH I M T S

B NH VI N TRÊN

thành d

ng d n c a TS.

is h

k thu t tài nguyên n
Có đ


ng Minh H i.

c s giúp đ c a các th y cô giáo trong B môn

c, Khoa đào t o Sau đ i h c và các b n bè đ ng nghi p. S giúp đ

và đ ng viên này đã khích l tác gi r t l n trong quá trình hoàn thành lu n v n.
Do ki n th c c a tác gi còn nhi u h n ch và trong đi u ki n nghiên c u
còn nhi u thi u th n nên b n lu n v n không tránh kh i nh ng thi u sót. Tác gi
kính mong đ

c các giáo s , ti n s , các chuyên gia và các b n đ ng nghi p đóng

góp ý ki n đ b n lu n v n có ch t l
Tác gi xin đ

ng cao nh t.

c bày t lòng bi t n sâu s c t i TS.

ng Minh H i và các

th y cô giáo đã t n tình giúp đ tác gi hoàn thành đ tài lu n v n t t nghi p này.
Chân thành c m n!
Hà N i, ngày 25 tháng 08 n m 2015
Tác gi

Mai V n H nh




1.Tính c p thi t c a đ tài ........................................................................................1
2.M c tiêu c a đ tài ................................................................................................2
3.

it

ng và ph m vi nghiên c u .......................................................................2

4. Cách ti p c n và ph

ng pháp nghiên c u ..........................................................2

5. K t qu d ki n đ t đ
CH

c .....................................................................................3

NG I: T NG QUAN V L NH V C NGHIÊN C U...................................4

1.1 T ng quan v n

c th i b nh vi n.....................................................................4

c đi m chung c a n

1.1.1

c th i b nh vi n ......................................................4


1.3.3. M t s công ngh x lý n
CH

Vi t Nam.............18

NG II. C S D

LI U và c s lý thuy t ..................................................25

2.1. Thu th p tài li u v n

c th i b nh vi n t i các bênh vi n

2.2. C s lý thuy t v x lý n
2.2.1.X lý b ng ph

c th i b nh vi n đi n hình ...........................20
Ngh An ..........25

c th i ..................................................................30

ng pháp c h c ...............................................................30

2.2.2. C s lý thuy t x lý BOD .......................................................................33
2.2.3.C s lý thuy t x lý Nit .........................................................................34


iv

2.2.4.C s lý thuy t x lý Photpho ...................................................................37

3.2.1. Mô t các c s Y t phát sinh n
3.2.2. L

ng n

ngh an ...............................................46
c th i Y t trên đ a bàn t nh ..............46

c th i phát sinh t các c s y t ............................................47

3.2.3. Mô t các công trình x lý n

c th i hi n có ...........................................47

3.3. Phân tích và so sánh m t s công ngh x lý n

c th i Y t ........................52

3.4. Phân tích và l a ch n công ngh phù h p v i đi u ki n th c t c a khu v c
t nh Ngh An ..........................................................................................................56
3.4.1. C s l a ch n gi i pháp công ngh x lý n

c th i ...............................56

3.4.2. L a ch n ch n công ngh phù h p v i đi u ki n th c t c a khu v c t nh
Ngh An..............................................................................................................57
3.5.

xu t ph



COD

Chemical Oxygen Demand

Nhu c u oxy hóa h c

DO

Dissolved Oxygen

Oxy hòa tan

MBBR

Moving Bed Biofilm Reactor

B l c sinh h c s d ng các

giá
th cho vi sinh dính bám đ sinh tr
SS

Suspended Solid

ng và phát tri n.
Ch t r n l l ng

XLNT



B Yt

UBND

y ban nhân dân

WHO

T ch c y t th gi i

CB-CNV

Cán b - công nhân viên

ng


vi

DANH M C B NG
B ng 1.1: M t s vi sinh v t gây b nh theo đ
B ng 1.2: Thành ph n n

ng n

c ...........................................6

c th i .................................................................................7



đ a bàn t nh Ngh An ................................................................................................58
B ng 3.4: Ch t l

ng n

c th i sau khi x lý ..........................................................59

B ng 3.5: Danh m c các thi t b công ngh trong tr m x lý n

c th i ..................68


vii

DANH M C HÌNH
Hình 1.1: Công ngh l c sinh h c nh gi t (biofilter) ......................................................... 13
Hình 1.2: S đ công ngh bùn ho t tính truy n th ng ....................................................... 14
Hình 1.3: S đ công ngh thi t b x lý h p kh i theo công ngh AAO........................... 15
Hình 1.4. M t c t thi t b XLNT Joukasou c a Nh t s d ng công ngh AAO ................. 17
Hình 1.5 S đ công ngh x lý n

c th i trong đi u ki n t nhiên ................................... 18

Hình 2.1: Phân lo i song ch n rác ....................................................................................... 31
Hình 2.2: X lý Nit b ng ph

ng pháp sinh h c ............................................................... 37

Hình 2.3: X lý Photspho b ng bùn ho t tính ..................................................................... 40

th ng x lý n
ra môi tr

c th i, còn h u h t n

c x th ng

ng mà không có bi n pháp x lý. Tuy nhiên ngay c các b nh vi n có h

th ng x lý n

c th i thì nh ng h th ng này đã đ

x lý l c h u, hi u su t th p. N
đ

c th i c a các b nh vi n khác đ

c xây d ng t lâu, công ngh

c th i sau x lý không đáp ng tiêu chu n x th i

c quy đ nh t i QCVN 28:2010/BTNMT – Quy chu n k thu t qu c gia v n

th i Y t .

c bi t hàm l

ng Nit và Photpho trong n


lên rõ r t. Kéo theo đó thì l

ng sóc s c kh e, khám ch a b nh c ng đ

ng ch t th i y t phát sinh c ng ngày càng l n h n và

tr thành ngu n gây ô nhi m môi tr
cho con ng

i n u không đ

X lý n
trong chi n l

ng n

c, không khí, đ t và lây lan b nh t t

c x lý tri t đ .

c th i và ch t th i y t là m t trong nh ng m c tiêu quan tr ng
c b o v môi tr

ng c a Vi t Nam.

i u 39 Lu t B o v môi tr

ng c ng đã nêu rõ: B nh vi n và các c s y t

khác ph i th c hi n các yêu c u b o v môi tr


c sinh ho t c a b nh nhân ph i đ

m m b nh có nguy c lây nhi m tr

c x lý s b lo i b

c khi chuy n v c s x lý, tiêu h y t p

trung.
Qua kh o sát và nh ng phân tích cho th y nhu c u đ u t h th ng x lý
n

c th i hoàn thi n v i công ngh và quy mô phù h p cho các b nh vi n trên đ a

bàn T nh Ngh An đ

c đ t ra r t c p thi t.

2.M c tiêu c a đ tài
xu t công ngh x lý n

c th i chung đ i v i các b nh vi n trên đ a bàn

t nh Ngh An,
xu t và tính toán chi ti t công ngh x lý n

c th i cho m t b nh vi n

đi n hình trong ph m vi t nh Ngh An.

- Ti p c n các thành t u nghiên c u và công ngh c a các n

c trong khu

v c và trên th gi i
- Ti p c n có s tham gia c a nh ng ng
n

c th i b nh vi n

ih

ng l i trong các d án x lý


3

-Ti p c n theo theo quy đ nh 43 c a Th t

ng Chính ph v h th ng x lý

ch t th i.
- Ti p c n th c t :

i kh o sát th c đ a, tìm hi u các h s , tình hình ho t

đ ng c a các công trình x lý n

c th i m t s b nh vi n trên đ a bàn t nh Ngh An


- ánh giá hi n tr ng kh n ng x lý n

c th i m t s b nh vi n trên đ a bàn

t nh Ngh An;
- K t qu d báo nhu c u x lý n
Ngh An trong t

c th i m t s b nh vi n trên đ a bàn t nh

ng lai và nhân r ng ra thêm các b nh vi n khác trong t nh và

trong toàn qu c;
- K t qu phân tích thành ph n, tính ch t c a n

c th i b nh vi n và các y u

t là c s đ đ xu t các gi i pháp c i t o, nâng c p h th ng x lý n

c th i m t

s b nh vi n trên đ a bàn t nh Ngh An;
-

xuât đ

c gi i pháp c i t o, nâng c p h th ng x lý n

b nh vi n trên đ a bàn t nh Ngh An.



ra t các kho ch a nh t là các kho ch a radium, khí h i t các lò thiêu… Sau đó là
các ch t th i t các d ng c y t nh kim tiêm, ng thu c, dao m , l xét nghi m,
túi oxy… Cu i cùng là n
N

c th i và n

c th i sinh ho t.

c th i b nh vi n là m t d ng n

nh trong t ng s l

ng n

c th i sinh ho t và ch chi m m t ph n

c th i sinh ho t c a khu dân c . N

c th i b nh vi n

phát sinh t nhi u khâu và quá trình khác nhau:
-N

c th i sinh ho t c a bác s , y tá, công nhân viên b nh vi n, c a b nh

nhân và thân nhân b nh nhân.
-N


c x lý đúng m c s gây ô nhi m tr c ti p cho môi tr

c, làm tích t ch t đ c trong các đ ng v t, th c v t thu sinh.

ng


5

+ Các lo i vi sinh và m m b nh trong n
trên di n r ng cho ng

c th i có kh n ng gây nhi m b nh

i và đ ng v t.

+ Các lo i d n xu t có trong hóa ch t, d
v lâu dài cho các sinh v t s ng trong n

c.

c ph m trong n
i v i con ng

c th i và gây h i

i khi ti p xúc v i các

ch t này s d b các b nh ngoài da,....
N


i và đ ng v t nên gây nguy c lan truy n ô nhi m n

c ng m, gây ô nhi m môi tr

ng

c th p nh ng n ng đ chloride trong

c th i sinh ho t có ch a hàm l

sinh trong ru t ng

ng không gây nh h

c m t và

ng.

Hàng ngày t các b nh vi n, m t kh i l

ng l n n

c th i ch a đ

c x lý

ch a nhi u ch t b n h u c và vi trùng gây b nh th m vào lòng đ t, gây ô nhi m
ngu n n


1.1.2 .Thành ph n, tính ch t c a n
N

c th i y t đ

c hình thành t các quá trình khám ch a b nh và các ho t

đ ng khác trong b nh vi n, trong n
tr s BOD5, hàm l

c th i b nh vi n

c th i y t ch a các ô nhi m h u c thông qua

ng Nit thông qua các tr s NH 4 , NO X ,các ch t kh trùng s

d ng trong b nh vi n, các kim lo i n ng và các ch t c ch đ i v i VSV, các vi
khu n nh coliform, Salmonella, Shigella, Vibro, các vi khu n gây b nh đ

ng

ru t, các lo i ký sinh trùng, , tr ng giun, sán....
B ng 1.1: M t s vi sinh v t gây b nh theo đ
Sinh v t

B nh truy n theo đ

ng n
ng n



Nhi u lo i b nh

Rotavirus

Tiêu ch y

ng v t nguyên sinh
Giardia lambria

Tiêu ch y

Cryptosporidium

Tiêu ch y

Giun sán
Diphyllobothrium latum

B nh giun sán

Taenia saginata

B nh giun

Tùy theo đ c thù c a t ng b nh vi n, n

c th i b nh vi n còn ch a nhi u

lo i h p ch t hóa h c khác nhau phát sinh t quá trình xét nghi m, thí nghi m ch n


20oC

31oC

27oC

6,9

7,58

7,15

100

270

165

Ôxy hòa tan (mg/L)

0

1,2

0,5

BOD 5 (mg/L)

150


82,5

151,3

127

Coliforms (MPN/100 mL)

4x107

2x109

2x108

Nhi t đ n

c th i

pH
Hàm l

ng c n l l ng (mg/L)

(Ngu n: T ng h p các k t qu phân tích n

c th i các b nh vi n khu v c phía B c

t n m 1996 đ n 2007 c a Vi n khoa h c và k thu t môi tr


P mg/l

mg/l

mg/l

6,97

99,80

163,20

2,55

16,06

18,6

T nh

6,91

163,90

214,40

1,71

18,93


c th i b nh vi n tuy n t nh có hàm l

ng và tuy n ngành do l

ng n

ng ch t ô nhi m

c s d ng tính cho 1 gi

ng

b nh th p nên n ng đ ch t ô nhi m cao h n so v i các tuy n khác.
B ng 1.4: ánh giá n
Chuyên khoa

PH

c th i b nh vi n theo chuyên khoa

BOD 5

COD

T ng

T ngN SS

mg/l


16,06

22,23

Ph s n

7,21

167,00

221,90

0,99

13,19

51,25

a khoa

(Ngu n: Vi n Y h c lao đ ng và MT- B y t và Trung tâm CTC)
Nhìn chung hàm l

ng ch t ô nhi m không có s khác bi t l n khi phân chia

các b nh vi n theo chuyên khoa. Các thông s ô nhi m không có n ng đ đáng k
đ đánh giá.

c đi m v l u l


(0,8-1,1)N

100-150

Ng

(0,9-1,3)N

50-70

Sinh viên th c t p, khách

(0,7-1)N

20-30

T ng s n

(3,4-4,4)N

470-600

S gi

i nhà b nh nhân

c dùng th c t

ng/ ngày



B ng 1.5:
it

c s ch và môi tr

ng b nh trong m t ngày đêm v

c.

t tiêu

c, Nga, M và l n h n r t nhi u so v i các tiêu chu n Vi t


9

Nam. Tiêu chu n dùng n

c c a m t s b nh vi n do Chính Ph Th y i n tài tr

xây d ng nh b nh vi n Uông Bí là 2.500 l/gi
kh e tr em là 1.700l/gi
an kho ng 1.000l/gi

ng b nh.ngày đêm, Vi n b o v s c

ng b nh.ngày đêm, c a các b nh vi n quân đ i và công

ng b nh.ngày đêm. Do đ c đi m ch a b nh và nghiên c u

viên ph c v trên m t gi

ng b nh t

n i trú c ng l n h n s gi

ng b nh theo thi t k r t nhi u. Ngoài ra còn m t

nguyên nhân khác làm cho l
ng

ng đ i cao (1,2-1,4). S b nh nhân đi u tr

ng n

c th i t ng là t n th t do thi u ý th c c a

i nhà b nh nhân khi s d ng khu v sinh ho c vòi n
Theo tính toán c a B môn C p thoát n

c- môi tr

c công c ng.
ng n

c c a tr

ng

i

i, có l

c th i b nh vi n là m t d ng c a n

ng n

các khu đô th .

c tiêu th l n. Do đó, có th th y

c th i sinh ho t đô th . Trong n

c th i


10

ch a ch y u các ch t h u c và ch t ô nhi m ngu n g c sinh ho t c a con ng
Tuy nhiên, do n

i.

c s d ng trong quá trình ch a b nh và ch m sóc b nh nhân nên

v m t v sinh và d ch t h c, trong n

c th i b nh vi n ch a nhi u vi khu n gây

b nh và d lây lan.



1.2.1. Các nhóm công ngh chính


Nhóm công ngh x lý theo ph

ng pháp c h c và hoá lý

B t bu c áp d ng cho các b nh vi n đa khoa v i s gi

ng l n, m t đ b nh

nhân khám ch a b nh cao, c ng nh các B nh vi n v i nhi u khoa chuyên ngành
nh lao ph i, các khoa lây nhi m, ch y th n nhân t o, chi u ch p X-quang v i phim
t, chi u x ung b

u... n

c th i ch a nhi u kim lo i n ng và các ch t gây đ c

ho c c ch đ i v i vi sinh v t.

ó là các quá trình c h c (l ng cát, tách rác, đi u

hoà, l ng s b ), hoá h c và hóa lý (đi u ch nh pH, keo t tách kim lo i n ng, tách
c n, oxy hoá s b n

c th i...)

X lý c h c nh

Nhóm công ngh x lý sinh h c n


sinh tr

c th i b ng bùn ho t tính (vi sinh v t

ng l l ng)
Công ngh Aerotank đ

x lý n

c th i đ

này đã đ

c th c hi n

Anh t n m 1914, đây là công ngh

c ng d ng r ng rãi nh t. Trong quá trình phát tri n công ngh

c phát tri n thành nhi u công ngh x lý khác nhau d a trên nguyên lý

này nh b Aerotank t i tr ng cao, Aerotank làm thoáng kéo dài, Aerotank k t h p
quá trình x lý thi u khí (Anoxic) đ t ng hi u qu x lý Nit , Photpho, SBR…..


Nhóm công ngh x lý n


th ng kê trong b ng 1.6:
B ng 1.6. Các công ngh x lý n

c th i

c đi m công M c đ áp d ng

STT Công ngh

ngh
Công
1

ngh

l c

sinh h c nh gi t
(biofilter)
bùn

ho t tính truy n
th ng
Công ngh x

3

sinh

h c


c xây d ng t i Vi t

Nam v i nhi u quy mô công su t
Là công ngh tiên ti n trên th gi i và t i
Vi t Nam, áp d ng cho các công trình có
quy mô nh , v a và l n. Hi u qu x lý


12

c đi m công M c đ áp d ng

STT Công ngh

ngh
cao và n đ nh.

FRP
X

lý sinh h c

trong đi u ki n t

4

nhi n

X

c c p gió t nhiên ho c c p gió nhân t o. Thông

gió t nhiên th c hi n qua các c a c p gió b trí đ u kh p b m t thành b . T ng
di n tích l c p gió trong ph m vi sàn b và sàn l c l y 1- 5% di n tích b l c. Khi
thông gió nhân t o thành b ph i kín, dùng qu t gió th i không khí vào kho ng
không gian gi a sàn l c và sàn đáy b v i áp l c 100mm c t n
S đ n nguyên b l c không d
Tính toán máng phân ph i và tháo n

c ( ch c a vào).

i 2 và không quá 8, t t c đ u ho t đ ng.
c c a b l c sinh h c theo l u l

ng l n

nh t. C n có thi t b đ x c n và đ r a đáy b l c sinh h c khi c n thi t. Hàm
l

ng BOD 5 trong n

n

c th i có BOD 5 l n h n 200 mg/l thì ph i tu n hoàn n

c th i đ a vào b l c sinh h c không l n h n 200mg/l. N u
c. Khi thi t k b l c

sinh h c thông gió t nhiên l y chi u cao làm vi c H l y 1,5 – 2m, t i tr ng thu l c
q l y 1 – 3 m3/m3 v t li u/ ngày.

c s d ng trong l nh v c

c ng d ng

nhi u n i trên th gi i và

c th hi n trong hình 1.2:


14

Hình 1.2: S đ công ngh bùn ho t tính truy n th ng
Tác nhân đ x lý n

c th i là bùn ho t tính. Trong quá trình này, các lo i

vi khu n hi u khí tích t thành các bông bùn (sinh tr
ch t h u c và s d ng oxy đ

c bão hòa trong n

ng l l ng) s h p th các

c đ oxy hóa ch t h u c . Các

thông s công ngh c b n c a b aerotank là li u l

ng bùn ho t tính phù h p v i

t il


c th i đ

c x lý qua nhi u

b c k khí, hi u khí và thi u khí k t h p nên đ t hi u su t x lý r t cao. S đ
nguyên lý ho t đ ng c a h th ng đ

c th hi n trong hình 1.3:


15

Hình 1.3: S đ công ngh thi t b x lý h p kh i theo công ngh AAO
N

c th i c a c s y t đ

th i c s y t . Sau đó đ

c thu gom t p trung b i h th ng thu gom n

c

c đ a qua b tách rác, c n cát h p kh i v i b đi u hòa.

B tách rác, c n g m 02 ng n, có ch c n ng ch n rác to và l ng s b các ch t r n
trong n
N


Sau khi đ
n

c th i đ

c th i.

c x lý trong b hi u khí có v t li u đ m vi sinh l u đ ng, dòng

c d n sang ng n l c. Ng n l c có ch a các v t li u l c tr n, có tác

d ng gi l i h u h t c n và bùn ho t tính d sau quá trình x lý hi u khí. N

c th i


16

sau ng n l c đã có các ch tiêu nh BOD, hàm l
c n kh trùng t i ng n kh trùng tr
- Song ch n rác: có kích th
ga thu n

ng c n,... đ m b o tiêu chu n, ch

c khi x ra ngoài.
đ sâu kho ng 1650mm H

c song kho ng 35mm,


c

c qua b m c ng đ u đ n.

- Khoang ch a v t li u đ m vi sinh l u đ ng: luôn đ
v t luôn di đ ng. Các ch t h u c trong n

cđ

c th i khí, các đ m vi sinh

c các vi sinh v t bám trên các đ m

sinh v t h p thu, nit rat hóa.
- Khoang l c: các ch t r n đ

c l c b i các v t th l c, thông qua các v t th l c

v i b m t tr n nh n, b ph n l c đ
- Khoang n

c thi t k đ có th r a ng

c đã qua x lý: t m th i l u l i n

c 1 cách d dàng

c đã qua x lý đ ng th i tách b

toàn b s c n còn l i.

cl

ng bùn chuy n t khoang l ng

bùn sang trong vòng 7 ngày (n ng đ bùn chuy n 2%). Tr
ng

c t ho t đ ng, s bùn tích t s đ

ch a bùn

c khi h th ng r a

c chuy n t khoang l ng bùn sang khoang