Đánh giá thực trạng công tác quản lý chất thải
y tế tại một số bệnh viện trên địa bàn tỉnh Thái
Nguyên và đề xuất các giải pháp nâng cao
hiệu quả quản lý

Nguyễn Thị Kim Dung

Trường Đại học Khoa học Tự nhiên
Luận văn Thạc sĩ ngành: Khoa học môi trường; Mã số: 60 85 02
Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Quang Trung
Năm bảo vệ: 2012

Abstract: Tổng kết về công tác quản lý chất thải y tế và các quy định có liên quan đến
công tác quản lý chất thải y tế ở Việt Nam cũng như trên thế giới. Đánh giá và phân
tích thực trạng công tác quản lý chất thải y tế tại một số bệnh viện trên địa bàn tỉnh
Thái Nguyên: đánh giá thực trạng công tác phân loại, vận chuyển, lưu trữ, xử lý chất
thải rắn y tế, nước thải và khí thải phát sinh trong quá trình hoạt động của các bệnh
viện đa khoa tuyến tỉnh và huyện trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên. Phân tích và đề xuất
các giải pháp: Nguyên nhân các tồn tại trong công tác quản lý, xử lý chất thải y tế tại
các bệnh viện nghiên cứu; Giải pháp phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, xử lý
chất thải y tế; Xử lý chất thải nhằm nâng cao hiệu quả quản lý chất thải y tế đối với
các bệnh viện đa khoa trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên.

Keywords: Chất thải y tế; Quản lý chất thải; Khoa học môi trường; Thái Nguyên

Content
MỞ ĐẦU
Tỉnh Thái Nguyên có 12 bệnh viện đa khoa từ tuyến trung ương đến tuyến huyện nằm khắp
nơi trên địa bàn tỉnh. Việc phát triển và nâng cấp các bệnh viện là một nhu cầu thiết yếu và cần
thiết của xã hội song sự phát triển ồ ạt dẫn tới việc không đồng bộ của hoạt động bộ máy, đặc biệt
bảo vệ môi trường luôn là vấn đề được đặt ra sau cùng trong quá trình phát triển này.

CHƢƠNG 1. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
1.1. Tổng quan về chất thải y tế
1.1.1. Cơ sở pháp lý xác định chất thải y tế
1.1.2. Phân loại chất thải y tế
1.2. Nguồn phát sinh chất thải y tế từ các hoạt động trong bệnh viện
1.3. Tác động đến môi trƣờng [12]
* Tác động đối với môi trường đất
* Tác động đối với môi trường không khí
* Tác động đối với môi trường nước
1.4. Tác động đối với sức khoẻ con ngƣời
1.5. Các biện pháp quản lý chất thải y tế
1.5.1. Tổng quan công tác quản lý chất thải y tế trên Thế giới
1.5.2. Thực trạng công tác quản lý, xử lý chất thải y tế tại Việt Nam

CHƢƠNG 2. ĐỐI TƢỢNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

3
2.1. Đối tƣợng nghiên cứu
1. Bệnh viện A – P. Thịnh Đán, Tp. Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên;
2. Bệnh viện C – P. Phố Cò, Thị xã Sông Công, tỉnh Thái Nguyên;
3. Bệnh viện Gang thép – P.Hương Sơn, Tp. Thái Nguyên, Tỉnh Thái Nguyên.
4. 3 bệnh viện đa khoa tuyến huyện: Bệnh viện đa khoa huyện Định Hóa, huyện Võ Nhai và
huyện Phú Bình.
2.2. Phƣơng pháp nghiên cứu
Phương pháp thu thập, kế thừa và tổng hợp các tài liệu liên quan; Phương pháp điều tra,
khảo sát; Phương pháp tổng hợp phân tích và xử lý các số liệu; Phương pháp tham khảo ý kiến
chuyên gia; Phương pháp so sánh.
2.3. Nội dung đề tài
- Nắm bắt thực trạng quản lý chất thải y tế nói chung trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên.
- Phân tích và đánh giá thực trạng công tác quản lý chất thải y tế tại các bệnh viện nghiên


CHƢƠNG 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
3.1. Giới thiệu chung về tỉnh Thái Nguyên
Tỉnh Thái Nguyên, là trung tâm chính trị, kinh tế của khu Việt Bắc nói riêng, của vùng
trung du miền núi đông bắc nói chung. Tỉnh có 9 đơn vị hành chính, mỗi đơn vị đều có ít nhất 1
bệnh viện tuyến huyện hoặc tuyến tỉnh. Còn các xã thì đều có Trung tâm y tế hoặc trạm y tế của
xã, phường. Ngoài ra, Thái Nguyên còn là một trung tâm y tế của vùng Đông Bắc với 01 Bệnh
viên Đa khoa TW, 9 Bệnh viện cấp tỉnh và 14 Trung tâm y tế cấp huyện.
3.2. Giới thiệu chung về các bệnh viện nghiên cứu
3.2.1. Bệnh viện A
Bệnh viện A Thái Nguyên hiện đang hoạt động với quy mô 230 giường và đang có kế
hoạch nâng cấp lên thành 330 giường, trên khu đất có diện tích là 23.493 m
2
.
Tổng diện tích sàn
xây dựng là 15.015 m
2
. Bệnh viện A hiện tại luôn trong tình trạng hoạt động quá tải, số lượng
phục vụ với hệ số cao gây ra nhiều bất lợi trong quá trình sử dụng.
3.2.2. Bệnh viện C
Bệnh viện C thuộc bệnh viện đa khoa hạng II hiện đang hoạt động với quy mô 600 giường,
được tổ chức thành 24 khoa, phòng. Trong đó có 19 khoa và 5 phòng chức năng. Bệnh viện hiện
có 436 cán bộ bác sĩ. Trong những năm gần đây được sự quan tâm đầu tư của Bộ Y tế, Tỉnh uỷ,
UBND tỉnh Thái Nguyên. Bệnh viện C đã được trang bị thêm nhiều thiết bị máy móc tối tân, hiện
đại nhất Tỉnh và khu vực phía Bắc.
3.2.3. Bệnh viện Gang Thép
Bệnh viện Gang thép đang hoạt động với quy mô 150 giường bệnh với tổng diện tích xây
dựng 4.193,165 m
2
; diện tích sử dụng là 3.773,305 m

cách thức tuân thủ cũng chỉ đạt mức độ trung bình. Riêng tiêu chí về quản lý theo dõi chất thải
qua sổ chứng từ không được thực hiện nguyên nhân do các đơn vị này tự thực hiện việc thiêu huỷ
bằng phương pháp đốt thủ công không có đơn vị thu gom xử lý và cũng ko có lò đốt theo tiêu
chuẩn nên không tuân thủ.
3.5. Đánh giá về công tác xử lý chất thải rắn
Kết quả cho thấy bệnh viện A và bệnh viện Gang Thép có tình trạng giống nhau, tức là
sau khi chuyển chất thải cho đơn vị ký hợp đồng, họ phó mặc hết tất cả cho đơn vị này và không
còn tiếp tục kiểm soát nữa. Còn đối với các bệnh viện tuyến huyện việc xử lý thủ công ngay
trong khuân viên bệnh viện đảm bảo tiêu chuẩn vệ sinh môi trường. Đó là hiện trạng chung của
khá nhiều nơi trên địa bàn cả nước khi không hiểu biết về các quy định của nhà nước hoặc không
có điều kiện về có sở vật chất và kinh phí trong việc thực hiện các quy định pháp luật. Chỉ có
bệnh viện C là có ý thức hơn cả.
3.6. Đánh giá về công tác lƣu giữ chất thải

6
Có thể thấy rằng các đơn vị tại địa phương thường có diện tích mặt bẳng lớn nên việc
dành 1 phần diện tích cho việc lưu giữ chất thải không phải là khó khăn. Việc tuân thủ theo quy
định này cũng rất tốt đối với 3 bệnh viện tuyến tỉnh. Còn đối với 3 bệnh viện tuyến huyện là rất
kém. Nguyên nhân ra khó khăn về kinh phí và nguyên nhân chính chủ quan là do ý thức của lãnh
đạo bệnh việc trong việc tuân thủ các quy định của pháp luật.
3.7. Đánh giá về việc thực hiện xử lý nƣớc thải và khí thải
Xét trên từng tiêu chí thì có thể nói rằng cả 3 bệnh viện tuyến tỉnh đều có sự thực hiện các
quy định về xử lý nước thải giống nhau, đạt ở mức 80%. Tuy nhiên về hệ thống thu gom nước thì
tại bệnh viện A và C được thiết kế tương đối hoàn chỉnh. Trong 03 bệnh viện nêu trên, chỉ có
bệnh viện C được đầu tư hệ thống lò đốt chất thải rắn y tế nguy hại (đầu tư từ năm 2010). Tại các
bệnh viện đều có hệ thống xử lý nước thải. Tuy nhiên về khí thải thì chỉ có bệnh viện C là đơn vị
có mức độ chấp hành tốt hơn cả. Đối với 3 bệnh viện tuyến huyện kết quả đánh giá công tác này
rất kém, chỉ đạt khoảng 30%. Riêng Biện viện huyện Võ nhai mới cải tạo hệ thống thu gom nước
thải đạt tiêu chuẩn nhưng công tác xử lý vẫn giống tình trạng chung của các bệnh viện tuyến
huyện chưa được quan tâm đầu tư.

- Phân loại và bao gói rác thải y tế càng gần nơi rác thải phát sinh càng tốt -
Thu gom, vận chuyển và lưu trữ rác thải phù hợp, an toàn và hợp vệ sinh. - Tăng
cường công tác giáo dục, tập huấn cho cán bộ, nhân viên y tế:
3.9.3. Giải pháp xử lý chất thải
a/. Xử lý chất thải rắn
- Đối với rác thải y tế thông thường (rác thải sinh hoạt): Tiếp tục hợp đồng với đơn viư thu
gom vận chuyển ở địa phương đưa đi chôn lấp hợp vệ sinh tại bãi rác;
- Đối với rác thải y tế nguy hại: Bệnh viên C xử lý bằng lò đất trong khuân viên; Bệnh viện
A và Gang thép 02 bệnh viện hợp đồng xử lý với Công ty URENCO Thái Nguyên đưa đia xử lý.
Bệnh viện huyện Phú Bình, Võ Nhai, Định Hoá tuỳ theo điều kiện sự phân bố của các bệnh
viện huyện có thể khoanh vùng đầu tư cho một số huyện gần nhau một lò đốt đặt tại 1 bệnh viện
huyện. Đồng thời trang bị thiết bị thu gom, vận chuyển từ các bệnh viện huyện khác tập chung về
để xử lý. Đối với 3 bệnh viện của huyện Định Hoá, Phú Lương, Đại Từ đầu tư 1 lò đốt đặt tại
Bệnh viện huyện Phú Lương. Đối với 3 bệnh viện của huyện Phú Bình, Phổ Yên, Sông Công vận
chuyển về xử lý tại lò đốt của Bệnh viện C. Đối với 2 bệnh viện của huyện Đồng Hỷ, Võ Nhai
đầu tư 1 lò đốt đặt tại Bệnh viện Đồng Hỷ.
b/. Xử lý nước thải bệnh viện
- Bệnh viện C tập huấn, hướng dẫn cho công nhân vận hành tuân thủ quy trình vận hành xử
lý của hệ thống xử lý nước thải (điều tiết lưu lượng, vận hành hệ thống bơm cấp khí) đảm bảo
hiệu quả xử lý đạt tiêu chủân
- Bệnh viện A và Bệnh viện Gang Thép, bệnh viện tuyến huyện: đầu tư mới hệ thống xử lý
nước thải theo quy mô hợp lý như sử dụng công nghệ xử lý nước thải như của bệnh viện C hoặc
Công nghệ Yếm khí – Thiếu khí – Hiếu khí (AAO) phân tán, hệ thống được thiết kế theo dạng
modul.
c/. Xử lý khí thải

8
Do lượng khí thải phát sinh trong hoạt động của 03 bệnh viện nghiên cứu không lớn (phát
sinh chủ yếu trong các phòng xét nghiệm). Do đó, phương pháp thu gom và xử lý bằng hệ thống
các Hotte vẫn sẽ được áp dụng.

- Phối hợp với các cơ quan chuyên môn như Sở Y tế, Sở Khoa học Công nghệ, Sở Tài
nguyên và Môi trường trong công tác đào tạo, tập huấn; và

10
- Điều quan trọng là các bệnh viện cần có kế hoạch chi kinh phí cho công tác đào tạo, tập
huấn một cách phù hợp và hiệu quả (chúng tôi kiến nghị mức chi phí cho công tác đào tạo cần
được tăng lên mức khoảng 20 – 25% tổng kinh phí bảo vệ môi trường).

References
Tiếng Việt
1. Đỗ Thanh Bái (2007), "Quản lý chất thải y tế - vấn đề đáng quan tâm", Tạp chí bảo vệ môi
trường (9), Hà Nội, tr 28.
2. Bộ Tài nguyên và Môi trường (2004), Chất thải rắn - Báo cáo diễn biến môi trường Việt Nam,
Hà Nội.
3. Bộ Tài nguyên và Môi trường (2009), Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường", Hà Nội
4. Bộ Y tế (1998), Quy chế bệnh viện, Nhà xuất bản Y học, Hà Nội.
5. Bộ Y tế (2000), Tài liệu hướng dẫn thực hành quản lý chất thải y tế, Nhà xuất bản Y học, Hà
Nội.
6. Bộ Y tế (2002), Quy chế quản lý chất thải y tế, Nhà xuất bản Y học, Hà Nội.
7. Bộ Y tế (2008), "Quy chế quản lý chất thải y tế" Quyết định số 43/2007/QĐ-BYT/BYT-KCB
ngày 10/10/2008, Bộ Y tế, Hà Nội.
8. DANIDA (2001), Văn kiện dự án Quản lý chất thải y tế tỉnh Thái Nguyên, Thái Nguyên.
9. Đinh Hữu Dung, Nguyễn Thị Thu, Đào Ngọc Phong, Vũ Thị Vựng và CS (2003), "Nghiên
cứu thực trạng, tình hình quản lý chất thải y tế ở 6 bệnh viện đa khoa tuyến tỉnh, đề xuất các
giải pháp can thiệp" , Tuyển tập các báo cáo khoa học Hội nghị môi trường toàn quốc năm
2005, Hà Nội, Tr 1007 – 1019.
10. Hoàng Thị Liên (2009) “ Nghiên cứu thực trạng một số yếu tố liên quan đến công tác quản lý
chất thải y tế tại bệnh viện đa khoa trung ương Thái Nguyên” Luận văn thạc sỹ, Trường Đại
học y dược, Thái Nguyên.
11. Trần Đức Hạ (1998), "Xử lý nước thải bệnh viện trong điều kiện Việt Nam" Tuyển tập các