PHÒNG GD&ĐT HUYỆN ………..
TRƯỜNG MẦM NON ……………
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
“MỘT SỐ BIỆN PHÁP GÂY HỨNG THÚ CHO TRẺ
5-6 TUỔI HỌC TỐT MÔN KỂ CHUYỆN”
Lĩnh vực:Giáo dục mẫu giáo
Tên tác giả: ………………
Chức vụ: Giáo viên
1
MỤC LỤC
Contents
MỤC LỤC...................................................................................................................................2
Contents......................................................................................................................................2
I. PHẦN MỞ ĐẦU.....................................................................................................................3
1. Lý do chọn đề tài:................................................................................................................3
2. Mục đích nghiên cứu:..........................................................................................................4
3. Thời gian và địa điểm nghiên cứu:......................................................................................4
II. NỘI DUNG............................................................................................................................5
1. Cơ sở lý luận:......................................................................................................................5
2. Giả thiết khoa học:..............................................................................................................6
3. Cơ sở thực tiễn:...................................................................................................................7
4. Nội dung nghiên cứu:..........................................................................................................7
III. CÁC GIẢI PHÁP HỮU ÍCH................................................................................................9
1. CÁC GIẢI PHÁP GÂY HỨNG THÚ CHO TRẺ HỌC TỐT QUA MÔN KỂ CHUYỆN
MÀ TÔI ĐÃ THỰC NGHIỆM TẠI LỚP 5TUỔI A2..........................................................10
Trẻ thơ lứa tuổi bắt đầu của sự nhận thức và những tình cảm mãnh liệt,
giữa các em và các nhân vật trong truyện có sự đồng điệu về tâm hồn về tính
cách, các em thích nghe kể chuyện và thích kể lại chuyện, các em đến với
chuyện với nhân vật trong truyện với tất cả những tình cảm rung động, ngọt
ngào nhất, say mê nhất, đồng cảm nhất. Chính vì thế những câu chuyện có vai
trò rất lớn góp phần hình thành và phát triển nhân cách, những câu chuyện là
một phần cuộc sống, gợi lên cho trẻ những tình cảm lành mạnh, giúp trẻ nhận
biết được thế giới xung quanh thật là kì diệu. Những mối quan hệ giữa con
người với con người trẻ nhận ra cái thiện và cái ác góp phần phát triển ngôn
ngữ mạch lạc. Chính vì hiểu được tầm quan trọng đó nên tôi băn khoăn không
biết làm thế nào để cho trẻ hứng thú với hoạt động kể chuyện góp phần thu hút
trẻ để tiết dạy đạt kết quả cao.
Là một giáo viên mặc dù đã cao tuổi nhưng lòng nhiệt tình yêu nghề tôi
thiết nghĩ, mình phải tìm ra những biện pháp hữu ích. Chính vì vậy tôi đã chọn
đề tài “Một số biện pháp gây hứng thú cho trẻ bộ môn kể chuyện”
3
2. Mục đích nghiên cứu:
Giúp trẻ tiếp xúc cảm nhận được sự vật hiện tượng những cái hay cái đẹp
xung quanh, trẻ khám phá được nhiều điều mới lạ mà trẻ chưa được làm quen.
Từ đó giúp trẻ hơn về mọi mặt như: Đức- Trí- Thể- Mĩ khi trẻ được nghe cô kể
chuyện và khi trẻ được kể lại chuyện thì ngôn ngữ của trẻ phát triển mạch lạc rõ
ràng khả năng trình bày logic có trình tự chính xác và có hình ảnh nội dung.
3. Thời gian và địa điểm nghiên cứu:
- Trong 1 năm học từ tháng 9 năm 2012- tháng 5 năm 2013
- Địa điểm: Lớp 5 tuổi A2 trường mầm non Kim Thư.
- Đối tượng 5 – 6 tuổi.
*. Kế hoạch nghiên cứu:
Vào đầu năm học tôi đã xây dựng kế hoạch gây hứng thú cho trẻ học tốt môn kể
lành tốt bụng, biết ơn và biết kính yêu ông bà, bố mẹ, anh chị em, bạn bè và biết
nhường nhịn em nhỏ.
Xuất phát từ những vai trò cụ thể đó nên hoạt động dạy trẻ làm quen văn
học qua tiết kể chuyện không thể thiếu được trong chương trình chăm sóc giáo
dục trẻ.
Tác phẩm văn học qua nghệ thuật kể chuyện của cô giáo, hoạt động này nhằm
dẫn dắt, hướng dẫn trẻ cảm nhận những giá trị nội dung nghệ thuật, phong phú
trong tác phẩm, khơi gợi ở trẻ sự rung động hứng thú đối với văn học có ấn
tượng về những hình tượng nghệ thuật, cái hay, cái đẹp của tác phẩm và thể hiện
sự cảm nhận qua đó các hoạt động mang tính chất văn học nghệ thuật như cách
kể chuyện, trò chơi đóng kịch, cao hơn là kể chuyện chuyện sáng tạo và đặt tên
cho câu chuyện theo sự tưởng tưởng của trẻ, góp phần hình thành và phát triển
nhân cách toàn diện ở trẻ.
Trong mỗi tác phẩm văn học, thế giới mới của cuộc sống, thực tại bao
gồm thiên nhiên và những gì gần gũi trong môi trường sống của trẻ như làng
quê, cánh đồng, dòng sông…Qua các câu chuyện trẻ bắt đầu nhận ra trong xã
hội những mối quan hệ, nhữnh tình cảm gia đình, tình bạn bè, tình cô và trẻ…
Trẻ cũng dần dần nhận ra có mộ xã hội dàng buộc giữa con người với nhau
trong lịch sử đấu tranh, cách mạng trong tình làng nghĩa xóm, qua các câu
chuyện có thể đề cập đến những lực lượng như thần nông, ông bụt, cô tiên, phù
thủy, quỷ sứ và cả các phép màu thần thoại còn tồn tại trong tâm thức dân tộc.
Đây cũng là đối tượng miêu tả của văn học qua môn kể chuyện làm nên sự
5
phong phú hấp dẫn của đời sống tinh thần, với chuyện kể ta hãy giúp trẻ nhận ra,
nhớ được sắc thái cơ bản trong giọng kể, lời thuật, phân biệt ngữ điệu lời nói của
các nhân vật có trong câu chuyện, giúp trẻ nhận ra ngôn ngữ đời thường dần dần
tiến tới trẻ hiểu được nghĩa thực và nghĩa bóng.
Thực tế cho ta thấy rằng những biểu hiện những tình cảm suy nghĩ của
3. Cơ sở thực tiễn:
a. Đặc điểm của nhà trường:
Trường mầm non Kim Thư có một điểm trường số trẻ đến trường là 310
trẻ, ăn bán trú 100%, tổng số cán bộ giáo viên, nhân viên: 37 đ/c trình độ chuyên
môn đạt chuẩn và trên chuẩn.
Trường đã nhiều năm đạt danh hiệu trường tiên tiến cấp huyện, chất lượng chăm
sóc giảng dạy tốt được phụ huynh tin tưởng. Vì vậy trẻ đến trường ngày một
đông.
b. Đặc điểm của lớp:
Năm học 2012- 2013 tôi và đ/c Phạm Thị Thanh Hiền được nhà trường
phân công chủ nhiệm lớp 5 tuổi A2 với tổng số cháu là 30 trẻ: Trong đó : + 12
trẻ nữ
+ 18 trẻ nam
Đối với giáo viên: Mặc dù là giáo viên cao tuổi nhưng tôi luôn có tinh
thần trách nhiệm nhiệt tình yêu nghề mến trẻ, bản thân tôi luôn xác định được
tầm quan trọng của việc hình thành nhân cách và việc phát triển ngôn ngữ cho
trẻ làm quen với tác phẩm văn học qua bộ môn kể chuyện về nghệ thuật sư
phạm. Tôi muốn tìm ra và áp dụng một số biện pháp hữu ích nhất để gây hứng
thú cho trẻ, để tiết dạy đạt kết quả cao.
Đối với phụ huynh: Sự quan tâm đối với các cháu không đồng đều, 100%
phụ huynh làm nông nghiệp.
4. Nội dung nghiên cứu:
a. Thực trạng ban đầu:
Qua những năm thực hiện chuyên đề cho trẻ làm quen với tác phẩm văn
học, giáo viên đã thực sự có nhiều đầu tư vào việc nâng cao phương pháp hình
thức cho trẻ làm quen tác phẩm văn học, đã chú trọng nhiều đến việc đọc và kể
diễn cảm, dạy trẻ kể lại chuyện, kể sáng tạo dưới nhiều hình thức đa dạng và
7
Tốt
1
25%
Khá
2
50%
Trung bình
1
25%
8
Yếu
0
0%
* Về phía trẻ: Tôi thấy khả năng của 30 cháu trong lớp tôi như sau:
Mức độ đánh giá
STT
1
2
3
4
23,3%
Trẻ có khả năng diễn đạt
6 trẻ
6 trẻ
10 trẻ
8 trẻ
ngôn ngữ mạch lạc
20%
20%
33,3%
26,7%
Trẻ kể chuyện diễn cảm và
2 trẻ
4 trẻ
18 trẻ
20%
Phân loại khả năng của trẻ
Trẻ hứng thú học môn kể
chuyện
III. CÁC GIẢI PHÁP HỮU ÍCH
* Đặc điểm tâm lý trẻ:
Đối với trẻ 5 – 6 tuổi tư duy của trẻ phát triển rất mạnh, vốn từ còn hạn
chế, một số cháu nói ngọng tiếng địa phương. Lớp tôi tổng số có 30 trẻ, trong đó
10 trẻ lần đầu tiên đến trường nên các cháu không tự tin khi giao tiếp, nhút nhán
có cháu lỳ không gần gũi cô, không thích tham gia các hoạt động của lớp. Hiểu
được điều đó tôi phải thường xuyên gần gũi trẻ, nhẹ nhàng âu yếm trò chuyện
với trẻ để trẻ bộc lộ tình cảm của mình với cô, với các bạn. Từ đó tôi mới hiểu
và biết tâm lý tính cách của từng trẻ và sửa dần những lỗi như phát âm ngọng
hay nhút nhát, không tự tin, không hứng thú nghe chuyện và kể lại chuyện cũng
như tham gia vào các hoạt động khác.
9
1. CÁC
GIẢI PHÁP GÂY HỨNG THÚ CHO TRẺ HỌC TỐT QUA MÔN KỂ
CHUYỆN MÀ TÔI ĐÃ THỰC NGHIỆM TẠI LỚP 5TUỔI A2
* Biện pháp 1: Tạo môi trường học tập cho trẻ
Như chúng ta đã biết, tạo môi trường học tập cho trẻ, môi trường rất quan
trọng đối với trẻ vì trẻ được ngắm, được nhìn và được học vì vậy tôi trang trí lớp
một cách rất khoa học theo chủ điểm.
11
Trẻ biết chia nhóm kể chuyện tạo cho trẻ cảm giác tự tin mạnh dạn, linh hoạt
qua việc trẻ biểu diễn đóng kịch. Tạo điều kiện cho trẻ thoả thuận và tự chọn vai
kể của mình theo ý thích về sự sáng tạo của trẻ, tôi luôn dùng lời khuyến khích
động viên trẻ để trẻ thực hiện tốt vai diễn của mình. Khi trẻ thực hiện tôi luôn
quan sát sửa sai cho trẻ nhất là những trẻ ngọng.
Mặt khác với hoạt động dạy trẻ kể chuyện theo chủ đề “ Nước và các hiện
tượng tự nhiên”
Ví dụ: Dạy trẻ kể chuyện “ Sơn tinh, thuỷ tinh”
Để ổn định gây hứng thú cho trẻ chơi trò chơi trò chơi “ Trời mưa”. Cô kể diễn
cảm một đoạn kích thích trẻ nhớ lại và kể tiếp: Thuở xưa vua Hùng vương thứ
18 có một người con gái xinh đẹp tên là Mị Lương vua muốn con gái mình lấy
một chàng rể hiền lành và tài giỏi, do đó vua truyền lệnh kén rể cho con gái,
nghe thấy thế các chàng trai nô nức kéo về kinh đô thi tài. Biết bao chàng trai
tuấn tú võ nghệ tài ba lần lượt xin ra trổ tài, nhưng mãi nhà vua chưa ưng chọn,
nhà vua đã thất vọng. Thế rồi bỗng chốc có hai chàng trai xin thi tài một người
tên là Sơn Tinh một người tên là Thuỷ Tinh. Con nào giỏi cho cô biết cô vừa kể
một đoạn trong câu chuyện gì? Bạn nào giỏi lên kể tiếp cho cô và các bạn cùng
12
nghe, rất nhiều trẻ hứng thú giơ tay. Tôi đã mời một trẻ lên kể tiếp nhưng do trẻ
còn lúng túng, cách diễn đạt ngôn ngữ, cử chỉ điệu bộ, nét mặt nên tôi tiếp tục sử
dụng câu hỏi gợi mở với trẻ bằng các hệ thống câu hỏi. Dựa vào các tình tiết của
câu chuyện. Hai chàng trai có tên là gì? Thuỷ Tinh đã ra oai như thế nào? Sơn
Tinh khoan thai làm gì? Khi thấy hai người đều tài giỏi vua đã ra điều kiện gì?
Ai là người đã mang lễ vật đến trước? Thuỷ Tinh đã tức giận ra sao? Sơn Tinh
như thế nào? Cuôí cùng ai là người thắng cuộc? Vì sao cứ tháng 7 và tháng 8 thì
Ví dụ: Hoạt động làm quen với toán đề tài “Cao hơn – thấp hơn” tôi kể câu
chuyện cây khế tôi cho trẻ so sánh áp dụng về đặc điểm ngoại hình chiều cao
của hai anh em.
Biện pháp 4: Biện pháp làm quen văn học thông qua kể chuyện giờ hoạt động
góc.
Trong một giờ hoạt động chung có nhiều trẻ chậm không thể thuộc được
câu chuyện vì ở lứa tuổi này trẻ rất dễ nhớ mà lại mau quên ta cần cho trẻ làm
quen ở mọi lúc, mọi nơi như hoạt động góc trẻ được tham gia chơi một cách hồn
nhiên và mạnh dạn, tự tin.
Ví dụ: Ở góc phân vai, trò chơi cô giáo một cháu làm cô giáo kể lại chuyện cho
các bạn nghe giúp trẻ nhớ lại trình tự nội dung câu truyện mà cô đã kể trên tiết
học.
Ví dụ: Trẻ chơi ở góc học tập: Ở góc này tôi đã chuẩn bị rất nhiều nguyên vật
liệu như giấy vẽ, bút màu, vải vụn , bìa cứng, len… giấy tôi cho trẻ vẽ các nhân
vật mà bé yêu thích từ những bức tranh bé đã vẽ tôi cho trẻ cắt dán làm abum
chuyện để thay đoi sự nhám chán tôi cho trẻ cắt những nhân vật bằng bìa cứng
làm rối dẹt. Mặc dù những sản phẩm của trẻ làm ra chưa được đẹp nhưng qua đó
trẻ đã nhớ lại trình tự các nhân vật trong câu chuyện. Vì vậy khi được chơi ở góc
này trẻ thực sự hứng thú vì tôi cho được sử dụng rối mà chính trẻ làm ra.
14
( Cô hướng dẫn trẻ làm dối dẹt)
( Trẻ đang chơi với sản phẩm trẻ làm
ra )
Ví dụ: Chơi ở góc phát triển ngôn ngữ, ở góc này trẻ được xem tranh tạo cho trẻ
cảm giác như trẻ đọc được câu chuyện qua hình ảnh trẻ có thể tự suy luận về nội
16
Vì tâm huyết với nghề nên bản thân tôi đã có lần cùng cô Đông Hiệu phó nhà
trường đi vào các nhà chùa để xin hột hạt cũ làm bánh xe của chân rối .
Biện pháp 6: Làm đồ dùng, đồ chơi.
Muốn tiết học đạt kết quả cao và gây được hứng thú cho trẻ. Khâu chuẩn
bị đồ dùng cho trẻ vô cùng quan trọng, để được có nhiều đồ dùng đồ chơi phong
phú thì đòi hỏi cô giáo phải có óc sáng tạo dày công nghiên cưu nhiệt tình với
công việc và có con mắt thẩm mỹ mới sáng tạo ra những đồ dùng đẹp và hấp
dẫn, đối với trẻ dạy bằng tranh ảnh mà cô còn phải sử dụng mô hình sân khấu
rối.
Tôi đã tận dụng các nguyên liệu khác nhau như sách báo, sốp, lịch cũ,
chai lọ và các nguyên liệu phụ huynh ủng hộ tôi đã làm ra nhiều đồ dùng chơi
cho các cháu kể chuyện. Vì vậy qua các đợt thi đồ dùng, đồ chơi, đồ dùng đồ
chơi của lớp tôi luôn đạt giải nhất.
Ví dụ: Như câu chuyện “Chú dê đen”, tôi cắt nhân vật bằng xốp cứng, chân
trước của dê trắng, dê đen tôi cắt rời và khâu chỉ, buộc dây ở chân khi sử dụng
tôi giật dây cái chân đưa đi đưa lại trông rất sinh động và có hồn.
Ví dụ: Câu chuyện “Tích chu” nhân vật bà và Tích Chu tôi làm bằng rối vải, đầu
gắn tóc giả, còn con chim trong câu chuyện tôi vò báo cũ gắn keo làm mình con
17
chim, cánh chim mỏng cắt rời khâu chỉ và buộc dây ở hai cánh. Trên minh con
chim tôi gắn các loại lông gà, lông vịt đã được nhuộm màu. Khi kể đến đoạn
chim bay tôi cũng giật dây làm cho cánh vẫy mềm mại như con chim đang bay
khiến cho trẻ bất ngờ, ngạc nhiên và cứ tưởng đó là con chim thật nên trẻ rất
hứng thú.
ngọng nên mỗi khi tôi mời cháu lên kể chuyện là cả lớp lại cười ồ lên khiến cháu
xấu hổ không kể tiếp, cháu khóc và đòi về. Tôi đã nói với cả lớp nếu các con
thấy bạn phát âm không đúng thì các con cùng cô giúp bạn sửa sai thì mới ngoan
chứ và tôi đã kịp thời sửa sai cho cháu ở mọi lúc, mọi nơi ví dụ làm quen chữ
cái tôi cho cháu phát âm nhiều hơn.
Với giờ hoạt động góc tôi thường cho cháu chơi nhiều ở góc phát triển
ngôn ngữ để cháu được xem tranh, được phát âm các từ trong tranh cùng các
bạn. Không những thế tôi kết hợp với gia đình để sửa sai ngọng cho cháu ở mọi
lúc, mọi nơi. Đến nay cháu đã phát âm rất rõ ràng và mạch lạc. Vì vậy cháu đã
rất tích cực tham gia kể chuyện cùng các bạn.
19
( Ảnh cháu Hiếu và cháu Hoa )
Trên đây là một số biện pháp mà tôi đã áp dụng và thực hiện cho 30 cháu
lớp 5 tuổi A2 trường mầm non Kim Thư.
2. KẾT QUẢ SAU KHI THỰC HIỆN
* Về phía cô:
Số tiết
4
Tỉ lệ %
Tốt
3
75%
Khá
1
(Tỉ lệ
(so đầu
(Tỉ lệ
(so đầu
%)
năm
%)
năm
học)
học)
20
Trung
bình
(Tỉ lệ
%)
Tăng
gỉam
(so đầu
66,7% 43,4%
30%
20%
3,3%
40,1%
0%
23,3%
năng diễn đạt
15 trẻ
Tăng
12 trẻ
Tăng
3 trẻ
Giảm
0 trẻ
0 trẻ
Giảm
56,7%
50%
40%
26,7%
3,3%
56,7%
0%
20%
12 trẻ
Tăng
10 trẻ
Tăng
8 trẻ
mạch lạc
Trẻ kể chuyện
3
diễn cảm và
sáng tạo
Trẻ có năng
4
khiếu đóng
kịch tốt
IV. BÀI HỌC KINH NGHIỆM.
Qua nghiên cứu và áp dụng thực tế trong giảng dạy, bản thân tôi đã rút ra
một số kinh nghiệm như sau:
- Đầu tiên phải tìm hiểu kĩ đặc điểm tâm lý trẻ để có kế hoạch cụ thể áp dụng
kiến thức truyền thụ cho trẻ phù hợp
- Giáo viên tạo chịu khó làm đồ dùng đồ chơi sinh động và sáng phù hợp với
từng tiết dạy. Cho trẻ tham gia làm đồ dùng cùng cô.
- Cô nên sử dụng đồ dùng một cách khoa học và nghệ thuật, tạo tình huống bất
ngờ gây sự chú ý và hứng thú cho trẻ, đưa công nghệ thông tin vào công tác
giảng dạy, tích hợp nhiều môn học khác để dạy trẻ.
- Giáo viên nên kết hợp với phụ huynh tuyên truyền để phụ huynh hiểu rõ tầm
quan trọng của bộ môn kể chuyện.
- Giáo viên cần quan tâm đến những trẻ yếu, kém, trẻ ngọng, trẻ cá biệt.
- Giáo viên cần nâng cao trình độ ngôn ngữ của bản thân mình
21
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Nhận xét đánh giá xếp
Kim thư, ngày 17 tháng 3 năm
2013
của Hội đồng khoa học cơ sở
chính
Tôi xin cam đoan bản SKKN này là do
tay tôi viết không
(Chủ tịch hội đồng Ký,đóng dấu)
sao chép của ai.
Tác giả
Lương Thị Kim Yến
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Chương trình CSGD trẻ 5-6 tuổi
2. Tạp chí giáo dục mầm non năm 2012
3. Tìm hiểu qua sách báo, thông tin đại chúng
23