A. ĐẶT VẤN ĐỀ
Hoạt động vui chơi trong trường mầm non đóng vai trò chủ đạo. Vì vậy
đồ chơi đối với trẻ vô cùng quan trọng, nó là phương tiện dùng cho trẻ để
chơi, những đồ vật đồ chơi đó không những giúp trẻ cầm nắm dễ dàng mà đồ
chơi còn giúp trẻ phát triển tình cảm, thẩm mỹ, qua chơi giúp trẻ hình thành
nhân cách và các chức năng tâm lý rất quan trọng. Đồ chơi đã kích thích được
hoạt động của trẻ và mang tính giáo dục lớn đồng thời khơi gợi cho trẻ tính tò
mò, ham hiểu biết, tính sáng tạo trong lao động và cảm thụ được tình cảm
thẩm mỹ và nét đẹp của sự vật hiện tượng xung quanh mình. Đồ chơi trong
trường học mầm non là đặc thù đối với trẻ, trẻ được “Học mà chơi, chơi mà
học” nên đồ chơi phải luôn được kết hợp với đồ dùng dạy học thì hoạt động
của trẻ càng được phong phú hơn, hiệu quả hơn trong việc phát triển mầm
non và giáo dục cho trẻ về ( đức- trí – thể - mỹ- lao động)
Đồ chơi là phương tiện là đồ dùng, là những hình ảnh thu nhỏ của
người như đồ vật, động vật được loại bỏ mọi chi tiết phức tạp mà chỉ thể hiện
những nét cơ bản điển hình hơn nữa đồ chơi còn là nhu cầu tự nhiên không
thể thiếu được đặc biệt là trong các hoạt động ở trường mầm non đồ chơi còn
được đôi bàn tay khéo léo của con người tô đẹp bằng những nguyên vật liệu
tái phế thải, thiên nhiên, đặc thù của địa phương…những nguyên liệu đó được
tạo thành đồ chơi có kích thước vừa phải, có màu sắc hài hoà, tươi vui trong
sáng, có bộ phận cử động, có âm thanh sôi động gây sự bất ngờ hứng thú…
Như vậy giúp trẻ thoải mái sau những giờ học căng thẳng ví dụ: Hình ảnh
động đi lại của những con rối trên sân khấu khi kể chuyện hoặc những bộ
phim hoạt hình… Đồ chơi còn giúp trẻ phát triển các giác quan làm quen với
thế giới động vật giúp trẻ phát triển các cơ tay khi trẻ được cầm, sờ và sử
dụng đồng thời phát triển sự chú ý không chủ định nảy sinh trí tưởng tượng,
tính sáng tạo, cung cấp kỹ năng, khi trẻ sử dụng đồ chơi và rèn luyện sự kheo
léo của đôi bàn tay.
Những lý do trên cho tôi thấy nhiệm vụ của người giáo viên rất quan
trọng phải biết sáng tạo và làm nhiều đồ dùng đồ chơi để tạo cho trẻ húng thú
thật sự với những đồ chơi đó. Thông qua đồ chơi trẻ có nhiều ý tưởng sáng



Đồ chơi giúp trẻ củng cố chương trình học mở rộng sự hiểu biết về
cuộc sống xung quanh nó hoàn thiện và rèn luyện được các giác quan, nó phát
triển được năng lực ghi nhớ, sự chú ý, tư duy, ngôn ngữ. Không những thế nó
còn giúp cho trẻ làm quen với màu sắc đẹp, hình dạng chính xác, độ to nhỏ
của các hình cắt rời, sâu hạt, khối hộp, lô tô…Nên khi làm đồ chơi giáo viên
cần phải chú ý tạo đồ chơi đó giống như thật bởi vì đặc điểm tâm sinh lý của
lứa tuổi trẻ cần được nhận thức cụ thể nhưng đơn giản dễ hiểu, để trẻ được so
sánh đồ chơi với môi trường xung quanh. Có nhu vậy mới giúp trẻ củng cố
được các bài tập của các hoạt động trong chủ đề.
Đồ chơi luôn thoả mãn nhu cầu về ý muốn hoạt động tích cực trong khi
chơi: Vì đồ chơi là niềm hạnh phúc của tuổi thơ nên trong các hoạt vui chơi
nó phải đặt một số lượng đáng kể mới để thoả mãn nhu cầu và những ham
thích chính đáng của trẻ mà trẻ nào cũng phải có.
Đồ chơi luôn phản ánh hiện thực khách quan muôn màu muôn vẻ: Vì
tính khách quan của trẻ luôn hồn nhiên ngây thơ hiếu động nên những hình
ảnh quanh trẻ, những sinh hoạt của xã hội luôn khơi gợi óc tò mò ham hiểu
biết của trẻ, trẻ được tự nhận xét, được quan sát và khi thấy thích thì trẻ phản
ánh vào trò chơi và được sử dụng các loại trò chơi ( Ví dụ: Cho búp bê ăn thì
phải sử dụng đồ chơi nấu ăn hoặc khi khám bẹnh cho búp bê thì phải sử dụng
đến bộ đồ chơi y bác sỹ) Trẻ được sử dụng đồ chơi thì rất say mê chăm chú,
được tự ngắm nhìn, thích tự mình được tham gia đóng vai hoà mình trong các
loại đồ vật đồ chơi sinh động đó.
Đồ chơi góp phần làm đẹp cho môi trường đem đến không khí vui tươi,
nâng cao thẩm mỹ như những cụm trúc làm bằng xốp vàng, những con voi
làm băng hộp nhựa phế thải, những bức tranh làm bẵng len màu cắt nhỏ,
những bông hoa làm bằng vải, giấy để lâu mà không bị héo, những chiếc mũ,
đôi dép làm bằng cói được nhuộm các màu sắc xanh, đỏ, vàng không phai vừa
bền vừa đẹp rồi những con vật bằng rối dẹt biết cử động chân tay do đôi bàn

4


Trường mầm non Nga Liên là một trường chuẩn quốc gia đã nhiều
năm đạt trường tiên tiến cấp huyện cấp tỉnh và đăc biệt được sự quan tâm
giúp đỡ nhiệt tình của Phòng giáo duc,UBND xã về cơ sở vật chất của trường
khang trang có khuôn viên xanh – sạch – đẹp , có trang thiết bị và các phòng
chức năng kích thước đảm bảo đúng với quy trình của bộ. Được sự quan tâm
nhiệt tình của ban giám hiệu nhà trường hàng năm đã tổ chức thi làm đồ dùng
đồ chơi ở các nhóm lớp vừa là thi đua lấy thành tích chào mừng ngày lễ lớn
vừa là khuyến khích giáo viên thi đua lập thành tích đồng thời tạo ra những
đồ chơi để trưng bày và trang trí lớp phục vụ cho việc học và vui chơi ngày
càng phát triển. Mặt khác Nga Liên là một vùng công giáo toàn tòng địa bàn
rộng đông dân nền kinh tế chủ yếu dựa vào cây cói và nghề thủ công nghiệp
nên việc làm đồ chơi từ nguyên vật liệu phế thải, thiên nhiên sẵn có của địa
phương là rất dễ tìm và gần gũi với trẻ như: lá cây, cói khô, đá, cát, sỏi, vỏ
ngao, trai, ốc hến, rơm, rạ…Đồ chơi tự tạo băng nguyên vật liệu sẵn có không
tốn kém mà thường xuyên được đổi mới phong phú đặc biệt là sáng tạo và
ngộ nghĩnh đáng yêu.
* Khó khăn:
Bên cạnh những thuận lợi đó trường mầm non Nga liên cũng còn nhiều
khó khăn, đồ chơi tự tạo còn ít vì thời gian thu gom nguyên vật liệu và thời
gian làm đồ chơi còn hạn chế.
- Một số trẻ chưa qua lớp nhỡ,nên nề nếp thói quen còn lộn xộn thấy đồ
chơi thì rất thích chơi tự do lấy chơi chơi xong vứt bừa bãi, thậm chí còn thích
chơi những đồ vật nguy hại đến bản thân như hay đòi que dài, đồ dùng bát
đĩa, cốc chén bằng thuỷ tinh nếu không được ý mình thì khóc nên việc dáp
ứng yêu cầu giáo dục cũng rất khó khăn .

5

Trẻ biết phân biệt
được các loại
32
nguyên vật liệu để
làm đồ chơi
Trẻ nhận biết,
32
Phân biệt đồ chơi
và ý nghĩa tác

Kết quả khảo sát
Tỷ lệ %
Chưa đạt

Đạt

Tỷ lệ %

19

59.3

13

40.7

18

56.3


34.4

Qua khảo sát tôi thấy tỉ lệ trẻ rất thấp, cho nên đồ dùng đồ là một phần
tác động đén việc học của trẻ. Do đó là giáo viên tôi không thể, không tìm tòi,
khám phá, cách làm đồ dùng đồ chơi mới, có sức hút, sức hấp dẫn, sáng tạo
có hiệu quả cao để giúp trẻ phát triển hoàn thiện tốt trong các hoạt động học
và chơi.
III. Các giải pháp và tổ chức thực hiện
Để đạt hiệu quả cao trong khi học và chơi, tôi đã tìm ra một số giải pháp sau:
1. Xây dựng kế hoạch làm đồ dùng đồ chơi tự tạo.
- Trong thực tế đã cho chúng ta thấy thời gian của giáo viên mầm non ở
trường nhiều hơn so với thời gian ở nhà, mà ở trường thời gian chăm sóc trẻ
các hoạt động trên ngày cho trẻ theo lịch trình thì kín hết vậy việc làm đồ
dùng đồ chơi sáng tạo vào thời gian nào? Lúc nào? Vì vậy tôi đã mạnh dạn tự
lập kế hoạch về thời gian làm đồ dùng đồ chơi vào các thời điểm trong ngày,
tuần, tháng.
- Trong ngày tôi tranh thủ làm vào lúc trẻ ngủ trưa, và cùng làm với trẻ vào
buổi chiều.
- Trong tuần tôi tranh thủ làm vào chiều thứ 5 cùng với chị em trong trường
vừa trao đổi chuyên môn, vừa rút kinh nghiệm cho bản thân .
- Trong tháng thì làm vào ngày thứ 7 tuần 2 sau khi đã lên lịch dậy và biết
được trong tháng học chủ đề gì, và cần phải làm đồ chơi gì, phục vụ cho chủ
đề đó.
VD: Chủ đề trường mầm non thì làm nhiều búp bê, rối, cờ, bóng đu quay ,
cầu trượt…
- Yêu cầu nhà trường tổ chức hội thi đồ dùng đồ chơi ít nhất là 2 lần bởi vì
việc làm đồ dùng đồ chơi sẽ đánh giá vào các tiêu chí thi đưa và xếp loại giáo
viên hàng tháng. Như vậy gioá viên sẽ hăng hái hứng thú làm việc có trách
nhiệm cao, xem việc làm đồ dùng, đồ chơi sáng tạo là việc làm vô cùng quan
trọng.

nước của đồng chí Trần Tâm, Rồi những đàn voi con ngộ nghĩnh ở bản đôn
của đồng chí Lê Vân.
- Kết quả: qua sự học hỏi kinh nghiệm đó tôi có thêm được nhiều kinh
nghiệm, và nhiều tư liệu cẩm nang cho bản thân đồng thời trích luỹ được
nhiều kinh nghiệm quý báu góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện
cho trẻ và bổ xung được nhiều đồ dùng đồ chơi tự tạo do đôi bàn tay khéo léo
của cô và cháu làm ra.
- Đã làm ra được 4 loai đồ chơi cho mỗi chủ đề và sưu tầm được hơn 100
hình ảnh các loại đồ chơi.
8


3. Công tác kết hợp với phụ huynh
Việc thiêt lập mối quan hệ của giáo viên với phụ huynh là nội dung rất cần
thiết nó tạo nên sức mạnh tổng hợp để giáo viên với phụ huynh có biện
pháp hỗ trợ nguyên vật liệu để làm đồ chơi sáng tạo cho trẻ hoạt động tốt
hơn.Vào đầu năm học sau khi đã quyết định chọn đề tài nghiên cứu,tôi lên
kế hoạch tổ chức họp phụ huynh,trong hội nghị,tôi đã thông qua đề tài
mình lựa chọn,để phụ huynh nắm bất được và cùng nhau bàn bạc hỗ trợ
những ý kiến để than gia bổ sung vào đề tài như: Quyên góp nguyên vật
liệu đặc trưng của địa phương là:cói, thảm,lõi, rơm, rạ… Nguyên vật liệu
tái phế thải như:hộp dầu xả,xà phòng,nước rửa bát,comfor,lõi giấy vệ
sinh, ủng hộ đóng góp mua thêm nguyên vật liệu sẵn có như keo kéo xốp
len nến dính để cô cùng trẻ làm đồ chơi từ nguyên vật liệu sẵn có ra các
đồ chơi có tác dụng. Huy động mỗi trẻ đóng góp với số tiền là 10.000
đồng.
Trong hội nghị tôi đã nhấn mạnh tầm quan trọng của đồ chơi giúp trẻ
cảm nhận và thể hiện được cảm xúc trong thiên nhiên qua đó họ thấy rõ được
con em mình đến trường mầm non không chỉ học mà còn được chơi và làm ra
những đồ chơi tự tạo có ý nghĩa sáng tạo vô cùng hấp dẫn và sinh động.

Kết quả thu gom cùng phụ huynh và học sinh: Tôi đã thu được 300 hộp long
bia, sữa chua…, 3kg hột hạt các loại, 5 bó cói nhỏ, rơm rạ, len, vải vụn…
5. Cách tổ chức hướng dẫn trẻ cùng làm đồ chơi tự tạo.
a. Làm đồ chơi từ nguyên vật liệu đặc trưng của địa phương.
Đồ chơi đối với trẻ vô cùng phong phú và đa dạng vì ở lứa tuổi này trẻ hay
tìm tòi khám phá, để không gây thương tích cho trẻ thì đồ dùng – đồ chơi làm
ra phải tuyệt đối đảm bảo an toàn. Đặc biệt đồ chơi làm bằng nguyên vật liệu
đạc trưng của địa phương. Khi hướng dẫn trẻ tôi không đặt sản phẩm làm rồi
cho trẻ xem mà tôi phải gợi ý cho trẻ làm theo chủ đề đang học. Ví dụ: Chủ
đề “Gia đình” tôi gợi ý trẻ làm những gì liên qua đến gia đình như đan bộ cốc
uống nước cho gia đình bé.
- Đan cốc bằng cói.
+ Nguyên vật liệu: Bằng cói trắng,
+ Cách làm: Nhặt cói ngắn cắt bằng hai đầu đáy cốc là hình tròn được tạo từ
10 sợi cói đan xen vào nhau thành hình tròn. Khi đan được 40cm thì
chiết góc cho sợi cói dựng lên, các nan dựng thẳng được đan chéo cánh
sẻ, 2 sợi cói rời được đan chéo vào nhau vòng quanh các nan dựng đứng
đan được chiều cao 50cm thì chiết miệng cốc lại là thành chiếc cốc bằng
cói.

10


Việc đan cố rất khó nhiều trẻ chư thể đan được như phần đáy cốc, phần
miệng cốc tôi chọn một số trẻ nhanh nhẹn, thành thạo làm cùng tôi để các bạn
quan sát. Tuy nhiều trẻ chưa đan được chiếc cốc nhưng trẻ được quan sát nhìn
cô và bạn làm nhiều lần như vậy rồi trẻ cũng sẽ làm được.
Kết quả: Qua nhiều lần trẻ làm cùng cô và đã làm ra được 10 chiếc cốc.
Những chiếc cốc này không những có tác dụng trong chủ đề “Gia đình” mà
còn được tôi tổ chức các trò chơi với chữ, với số như tạo nhóm có số lương 6

gội đầu, nước rửa bát… Những nguyên liệu này được sự hướng dẫn gợi mở
của cô và sự hứng thú tham gia tích cực của trẻ dưới đôi bàn tay khéo léo và ý
tưởng sáng tạo của cô và trẻ biến những nguyên vật liệu này thành những con
vật ngộ nghĩnh xinh xắn đáng yêu như những chú voi con.
+ Làm con voi:
- Nguyên vật liệu: Lấy lọ nước rửa bát sunlight đã dùng hết.
- Cách làm: Rửa sạch lọ, cắt bỏ phần cổ lọ và phần dưới của lọ sau đó cắt
tỉa phần thân trên thành 4 chân phần tay cầm làm vòi. Rồi trang trí thêm
các chi tiết mắt, tai, ngà, đuôi bằng giấy xốp và giấy mầu.

12


Hình ảnh minh hoạ những chú voi con ở bản đôn đã hoàn thành.
Kết quả: Qua cách hướng trẻ các kỹ năng cách làm và cách gợi mở trẻ làm đồ
dùng đồ chơi sáng tạo bằng nguyên vật liệu phế thải trẻ rất hứng thú tích cực
tham gia hòa mình vào hoạt động cùng cô làm ra nhiều chú voi để phụ vụ cho
chủ đề “ Thế giới động vật” và làm được 10 chú voi, 10 chú thỏ và làm được
nhiều các con vật khác.

( Hình ảnh làm bằng đồ dùng phế thải)
c. Đồ chơi làm từ nguên vật liêu mua sắm:
Tuy nói làm nguyên vật liệu mua sắm nhưng để các mảng xốp, pooc, cuộn len
đưa cho trẻ sử dụng thì không thể gọi đó là đồ chơi được mà phải đòi hỏi có ý
tưởng của cô, trẻ mới tạo ra được đồ chơi có ích vì vậy tôi đã dùng số tiền phụ
huynh đóng góp muasawms nguyên vật liệu trên và đã làm một số đồ chơi
sau:
- Làm con rừa :
+ Nguyên liệu: Xốp màu vàng, Keo 502, bút dạ, nến dính…,
+ Cách làm:


( Sản phẩm vê bằng bông)
Qua một tháng cô và trẻ thực hiện sử dụng nguyên vật liệu này để làm đồ
chơi sáng tạo đã làm ra 10 chú Rùa bằng xốp. Dán được 2 bức tranh Tỏ, Nai
và 4 bức tranh trong câu chuyện đôi bạn tốt.

15


( Sản phẩm làm bằng sốp trong câu truyện Đôi Bạn Tốt)
d. Nguyên vật liệu thiên nhiên.
Nguyên vật liệu thiên hiên vô cùng phong phú có ở khắp nơi: Lá khô ở ngoài
vườn, rơm rạ, bẹ ngô cói, lõi ở ngoài đồng, vỏ ngao sò, ốc hến ở sông biển
được con người sử dụng và bỏ đi. Để giúp trẻ hòa mình vào thế giới thiên
nhiên đầy huyền bí, vô cùng lí thú và bổ ích. Cô giáo là người hướng lái cho
trẻ khám phá qua thế giới thiên nhiên những điều kỳ diệu như làm những đồ
vật bằng thiên nhiên.
- Làm mũ lá cây:
+ Nguyên liệu: Lá cây to bằng nhau và que tăm nhỏ, một số các loại hoa nhỏ
để trang trí.
+ Cách làm: Cho trẻ nhặt lá rụng dùng que tăm nhỏ nối những lá cây lại với
nhau thành hình tròn, chọn một số lá có hình dài trang trí phía trước làm
vương miệng rồi dùng quê tăm gim lại, sau đó dùng giấy mầu để trang trí
đường diềm xung quanh ( đồ chơi này cô cùng trẻ làm).

16


Nguyên vật liệu thiên nhiên còn làm ra nhiều các con vật khác như con chim,
con cá, con trâu, con mèo, búp bê, con ong…

Trẻ biết làm đồ
dùng, đồ chơi sáng
32
tạo cùng cô.
Trẻ biết phân biệt
được các loại
32
nguyên vật liệu để
làm đồ chơi
Trẻ nhận biết,
Phân biệt đồ chơi
và ý nghĩa tác
32
dụng của từng loại
đồ chơi
Trẻ biết bảo quản
đồ dùng đồ chơi và
32
biết cất đồ chơi
vào nơi quy định.

Kết quả khảo sát
Tỷ lệ %
Chưa đạt

Đạt

Tỷ lệ %

30


C. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ.
I. KẾT LUẬN.
Qua một năm học bản thân tôi luôn tìm tòi, sưu tầm các nguyên vật liệu
để tạo ra các loại đồ chơi phục phụ cho các hoạt động học tập, vui chơi. Đồ
chơi đã kích thích trẻ tham gia vào các hoạt động tích cực hơn, hứng thú hơn.
Chính vì lẽ đó bản thân tôi đã rút ra được bài học kinh nghiệm sau:

18


- Giáo viên cần phải tìm tòi, sáng tạo năng động, sử dụng khéo léo đôi
bàn tay để tạo ra đồ chơi sáng tạo cho trẻ.
- Khi cho trẻ sử dụng đồ chơi cô giáo phải luôn bao quát hướng dẫ trẻ
chơi có ý thức bảo vệ bảo quản đồ chơi.
- Đồ chơi phải được để đúng vào nơi quy định sau khi chơi, không
được vứt bừa bãi trên sàn nhà, đồ chơi phải được lau chùi cẩn thận ít nhất là 1
tuần 1 lần.
- Giáo viên cần tôn trọng ý tưởng sáng tạo của trẻ kịp thời động viên
khuyến khích những trẻ có sáng tạo.
- Giáo viên luôn cố gắng tìm tòi những ý tưởng sáng tạo, những kiến
thức kỹ năng cơ bản để làm ra đồ dùng, đồ chơi phục vụ cho các hoạt động
được tốt hơn, hiệu quả hơn.
II. KIẾN NGHỊ.
Đề xuất với ban giám hiệu làm đồ dùng đồ chơi nhiều hơn trong các
nhóm lớp.
Nhà trường tạo điều kiện cho các giáo viên được thăm quan các trường
điểm trong tỉnh để học tập kinh nghiệm.
Phòng giáo dục tổ chức hội thi đồ dùng đồ chơi sáng tạo để được học
tập lẫn nhau.