Một số phương pháp dạy bài “Cách mạng tư sản Pháp 1789- 1794”

A/ ĐẶT VẤN ĐỀ
I. TÊN ĐỀ TÀI.
MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP DẠY BÀI
“CÁCH MẠNG TƯ SẢN PHÁP 1789-1794” (LỊCH SỬ 8)
II. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI.
1. Cơ sở lí luận.
Để nâng cao chất lượng giáo dục đào tạo nhằm đạt được mục đích “thầy
dạy tốt, trò học tốt” thì việc kết hợp các phương pháp dạy học tích cực là một
bước tiến đáng kể. Nhưng có ai hiểu cho rằng để đạt được điều đó còn có nhiều
vấn đề nan giải, đòi hỏi người thầy giáo phải không ngừng tìm tòi, học hỏi
không chỉ về mặt trí thức mà còn phải nghiên cứu phương pháp giảng dạy sao
cho ngày càng dễ hiểu hơn, cuốn hút hơn và gây hứng thú trong học tập nhiều
hơn để học sinh từ thích thú đi đến chủ động học tập tìm tòi sáng tạo.
2. Cơ sở thực tiễn.
Là giáo viên trực tiếp giảng dạy môn Lịch sử trong những năm qua tôi
nhận thấy rằng đối với học sinh, đặc biệt là học sinh trung học cơ sở thì môn
Lịch sử bị coi là môn phụ. Điều đó đã ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng bộ môn.
Ngay từ đầu cấp các em đã chỉ chú ý học các môn mà theo các em và cha mẹ
các em là quan trọng như: toán, ngoại ngữ …Còn với môn Lịch sử các em ngồi
học với tác phong hời hợt, ngồi trong lớp đa số các em không chú ý nghe giảng
mà chỉ thụ động ngồi đợi để ghi bài về học thuộc nhằm đối phó với thầy cô.
Những kiến thức mà các em “học thuộc’’ đó chỉ để lấy con điểm trước mắt chứ
không có kết quả thực tiễn. Nghĩa là các em chỉ học mà không hành.
Do ảnh hưởng của thời kì hội nhập, của phim truyện nước ngoài...Đã ảnh
hưởng không nhỏ đến những học sinh thiếu động cơ thái độ học tập, sao nhãng
việc học tập dẫn đến lệch môn, nhất là môn Lịch sử. Bởi vậy bản thân các em
nên có một phương pháp học như thế nào, để chiếm lĩnh kiến thức từ bài giảng
của giáo viên.
Mặt khác giáo viên giảng dạy Lịch sử ở trường, một phần nào đó chưa

* Về phía giáo viên:
- Được sự chỉ đạo sâu sát của ban giám hiệu nhà trường.
- Đại đa số giáo viên đều cố gắng thay đổi phương pháp giảng dạy của
mình theo hướng phát huy tính tích cực của học sinh. Thông qua các phương
pháp dạy học như phương pháp trực quan, phương pháp giải quyết vấn đề…
- Trong quá trình giảng dạy đã kết hợp nhuần nhuyễn các đồ dùng dạy
học, khai thác triệt để các đồ dùng và phương tiện dạy học như tranh ảnh, bản
đồ,..và từng bước ứng dụng công nghệ thông tin phù hợp trong dạy học lịch sử.
* Về phía học sinh:
- Đối với học sinh trung học cơ sở, nhất là các em lớp 8 môn học lịch sử
không phải mới mẻ, các em đã học từ cấp một có hệ thống theo tiến trình lịch
sử, nên ít nhiều có những tư duy lịch sử nhất định. Do đó các em dễ dàng nắm
bắt được về những sự kiện lịch sử và bài học được rút ra.
- Qua thực tế giảng dạy tôi nhận thấy rất nhiều em quan tâm và hứng thú
đối với môn học. Các em tỏ ra muốn tìm hiểu sâu các sự kiện lịch sử.
2. Khó khăn:
* Về cơ sở vật chất của nhà trường:
- Do trường mới thành lập, cho nên đồ dùng, trang thiết bị dạy học còn rất
hạn chế. Nhiều tiết giáo viên lên lớp còn phải dạy chay.
* Về phía giáo viên:

Trường THCS Tân Thiện

Giáo viên: Lê Thị Thủy
-2-


Một số phương pháp dạy bài “Cách mạng tư sản Pháp 1789- 1794”
- Vẫn còn một số giáo viên chưa thực sự thay đổi hoàn toàn phương pháp
dạy học cho phù hợp với từng tiết dạy. Vẫn còn sử dụng phương pháp “ thầy

giờ thì chúng ta cùng làm việc đó”.
Ta cũng có thể tạo tình huống có vấn đề bằng cách dẫn một câu nói của
một nhân vật nổi tiếng:
Ví dụ 2: Lê Nin nói về cách mạng Pháp 1789:

Trường THCS Tân Thiện

Giáo viên: Lê Thị Thủy
-3-


Một số phương pháp dạy bài “Cách mạng tư sản Pháp 1789- 1794”
“ …Người ta gọi đó là cuộc Đại Cách Mạng thật là xứng đáng, nó đã làm
bao nhiêu việc cho giai cấp của nó, giai cấp mà nó phục vụ, giai cấp tư sản, đến
nỗi toàn bộ thế kỷ XIX, cái thế kỷ đã đem lại văn minh và văn hóa cho toàn thể
nhân loại đã trôi qua dưới dấu hiệu của cách mạng Pháp”.
Như vậy nhờ phương pháp này, ngay từ đầu bài giảng, ta đã thu hút sự
chú ý của học sinh. Tiếp theo, ta có thể sử dụng nhiều phương pháp phối hợp
nhau, hỗ trợ nhau cùng một lúc để gây hứng thú cho các em:
Ví dụ như việc sử dụng đồ dùng trực quan có thể kết hợp với câu hỏi dẫn
dắt: ta giới thiệu nước Pháp trước cách mạng có 80% dân số là nông dân. Như
vậy kinh tế chính của nước Pháp lúc bấy giờ là gì? Học sinh sẽ trả lời: là nước
nông nghiệp. Thế nhưng nông dân không có ruộng đất mà họ phải làm ruộng đất
của lãnh chúa và có nghĩa vụ nộp tô thuế rất nặng nề:
Sản phẩm thu được:
- Nộp cho lãnh chúa 20%
- Đóng thuế cho quý tộc 50%.
- Nộp cho giáo hội 10%.
Vậy người nông dân còn lại bao nhiêu? Chỉ còn 20%. Vậy em có nhận xét
gì về nông dân Pháp trước cách mạng? Học sinh trả lời: nghèo nàn và bị bóc lột

3. Phương pháp miêu tả, tường thuật, giảng và bình:
Khi giảng về tình hình chính trị nước Pháp trước cách mạng, ta có thể làm
sống lại lịch sử bằng cách sưu tầm và sử dụng ảnh của vua Lu-I XVI và Hoàng
hậu:

Ta có thể kèm theo lời bình: Ông vua này chỉ thích săn bắn, tiệc tùng,
khiêu vũ…còn Hoàng hậu thì không những nổi tiếng về sắc đẹp, mà còn về sự
Trường THCS Tân Thiện

Giáo viên: Lê Thị Thủy
-5-


Một số phương pháp dạy bài “Cách mạng tư sản Pháp 1789- 1794”
ăn xài xa hoa của bà (rước thợ làm đầu nổi tiếng nhất Pa Ri, mỗi ngày làm một
kiểu tóc, hoặc vô số quần áo được thiết kế và cắt may bởi những nhà tạo mẫu
thời trang nổi tiếng nhất Pa Ri). Vậy, triều đình đã ăn chơi xa xỉ trên sự bần
cùng của nhân dân, cho nên nhân dân có thái độ như thế nào đối với triều đình? (
Căm ghét).
Vì thế đã có người thốt lên: “ triều đình là mồ chôn của quốc gia!”. Ở
đoạn nhân dân nổi dậy tấn công ngục Bax-ti, ta sử dụng tranh pháo đài ngục
Bax- ti:

Pháo đài – Nhà tù Bax-ti
Vừa treo bức tranh cho học sinh xem, giáo viên vừa giới thiệu: Đây là ảnh
ngục Bax- ti, được xây dựng năm 1370, thời vua Charles (Sác- lơ) ở gần thủ đô
Pa Ri, ban đầu là pháo đài dùng để bảo vệ thủ đô, về sau được dùng để giam giữ
những ai chống đối, nên ngục này chính là hiện thân của chế độ phong kiến. Nhà
ngục được xây dựng rất kiên cố. Giáo viên bắt đầu miêu tả “tường pháo đài bằng
đá hình răng cưa, cao 24 mét, dày 3mét, với tám tháp canh cao 30 mét, trên mỗi

của ông :quyết tâm bảo vệ thành quả cách mạng và đưa cuộc cách mạng lên
cao hơn nữa bằng nền chuyên chính cách mạng Gia-cô-banh. Ông từng nói :
“ Nhu cầu của cách mạng cao hơn mọi thứ pháp luật”, “ chính phủ cách
mạng phải bảo vệ mọi người công dân hiền lành, song đối với kẻ thù của nhân
dân, nó chỉ có một điều là phải chết ”.
(Hướng dẫn dạy lịch sử thế giới cận đại )

Trường THCS Tân Thiện

Giáo viên: Lê Thị Thủy
-7-


Một số phương pháp dạy bài “Cách mạng tư sản Pháp 1789- 1794”
Rô-bex-pi-e:

Chắc có lẽ vì thế, ông được mệnh danh là : “con ngưỡi không thể lung
lạc được ”, là một luật sư trẻ, đại biểu quốc hội lập hiến, ông là tín đồ nhiệt
thành của Rút –Xô .
Ông lên nắm chính quyền trong tình cảnh nước Pháp gặp muôn ngàn khó
khăn:
Cả Châu Âu phong kiến liên minh với nhau để bóp chết cách mạng Pháp :
(Anh, Hà Lan,Tây Ban Nha, Phổ, Áo) tiến về Pa ri.
+ Dân Pa ri đang bị nạn đói hoành hành, giá cả không ổn định.
Trường THCS Tân Thiện

Giáo viên: Lê Thị Thủy
-8-



Một số phương pháp dạy bài “Cách mạng tư sản Pháp 1789- 1794”

Thoái trào của cách mạng, Tec-mi-do lên cầm quyền luôn bị nhân dân
phản đối , “ thời thế tạo anh hùng”, Na-po-lê-ông-Bô-na-pác đã xuất hiện và để
lại dấu ấn đậm nét trong lịch sử nước Pháp và cả thế giới với nhiều điều nổi
tiếng. Cuộc đảo chính ngoạn mục ngày 18 tháng hai, sau đó trở thành vị hoàng
đế lừng danh thế giới, một trong những nhà chỉ huy quân sự tài ba nhất thế giới,
người đã chấm dứt cuộc cách mạng tư sản Pháp.

Na-po-lê-ông-Bô-na-pác
Ngoài việc sử dụng tranh ảnh, số liệu, bản đồ…ta còn có thể minh họa
diễn biến cuộc cách mạng tư sản Pháp theo trục thời gian.

Trường THCS Tân Thiện

Giáo viên: Lê Thị Thủy
- 11 -


Một số phương pháp dạy bài “Cách mạng tư sản Pháp 1789- 1794”

02/06/1793- Gia- cô- banh

10/08/1792- Cộng hòa Gi- rông- đanh

14/07/1789- Quân chủ lập hiến

Quân chủ chuyên chế
Như thế, học sinh dễ hiểu và nắm rõ diễn biến của cuộc cách mạng tư sản
Pháp .

- Học sinh hiểu bài, biết vận dụng phương pháp vào nội dung của bài học.
- Để kiểm tra hiệu quả việc sử dụng một số phương pháp dạy học lịch sử
vào bài dạy. Sau tiết học, tôi đã phát phiếu học tập cho học sinh với hình thức
làm bài tập trắc nghiệm. Tôi nhận thấy tỉ lệ học sinh hiểu và nắm bài tăng lên,
kết quả cụ thể như sau :
NĂM HỌC
2008- 2009
( Trường THCS Tân Xuân)

2009- 2010
( Trường THCS Tân Xuân)
2010- 2011( Học kì I )
( Trường THCS Tân Thiện)

LỚP

SỐ LƯỢNG
HỌC SINH

TỶ LỆ %

8A7

40

80%

8A8

41


93 %

8A2

36

89 %

8A3

34

91 %

Căn cứ vào kết quả trên tôi có thể khẳng định rằng, việc sử dụng kết hợp
một số phương pháp dạy học lịch sử vào bài học là hoàn toàn phù hợp, chất
lượng giờ dạy được nâng cao, thực hiện tốt mục tiêu mà tiết học đề ra.
5. Bài học kinh nghiệm:
Sau khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm này, bản thân tôi đã rút ra một số
kinh nghiệm sau:
- Giáo viên phải đọc kỹ sách hướng dẫn thực hiện chuẩn kiến thức kỹ
năng, sách giáo khoa, sách giáo viên, thiết kế và nắm được mục tiêu xác định
trọng tâm bài học.
- Xác định nội dung trọng tâm bài trong cấu trúc bài học, phải sắp xếp các
đơn vị kiến thức lô gic, hệ thống để học sinh dễ tiếp thu
- Giáo viên đặt và sử dụng linh hoạt các câu hỏi phù hợp với nội dung bài
học, tùy theo đối tượng học sinh mà vận dụng.
- Giáo viên cần kết hợp các phương tiện dạy học như: đồ dùng trực quan,
hình ảnh tranh vẽ trong sách giáo khoa, lược đồ, hệ thống thao tác sư phạm khi

Với kinh nghiệm nhỏ trên đây còn nhiều thiếu sót , kính mong thầy cô và
các anh (chị ) đồng nghiệp vui lòng góp ý bổ sung thêm để kinh nghiệm này
ngày càng hoàn chỉnh, và có tác dụng tích cực gây hứng thú học tập cho học
sinh khi dạy bài “Cách mạng tư sản Pháp 1789 ”.
* Kiến nghị:`
Thực ra hiện nay trong các nhà trường đã được cấp rất nhiều các thiết bị
dạy học. Tuy vậy đối với môn lịch sử thì các đồ dùng thiết bị còn rất ít, vì vậy
muốn đạt kết quả cao trong bộ môn này theo tôi cần có những yêu cầu sau.
+ Các cơ quan thiết bị trường học cần có đầy đủ tranh ảnh về các di tích,
di sản văn hóa hoặc các chân dung các nhân vật lịch sử, bản đồ, lược đồ. Nhà
trường cần mua một số tư liệu, tài liệu có liên quan đến lịch sử và cách giảng
dạy bộ môn lịch sử.
+ Tổ chức các cuộc thi sáng tạo và sử dụng đồ dùng dạy học ở tất cả các
môn trong đó có môn lịch sử.
Tháng 03 năm 2011
Người viết

LÊ THỊ THỦY
Trường THCS Tân Thiện

Giáo viên: Lê Thị Thủy
- 14 -


Một số phương pháp dạy bài “Cách mạng tư sản Pháp 1789- 1794”

MỤC LỤC
Trang
A/ ĐẶT VẤN ĐỀ ……………………………………… 1
I. Tên đề tài …………………………………………….

3

1. Phương pháp tạo tình huống có vấn đề ……………

3

2. Phương pháp sử dụng đồ dùng trực quan ………...

4

3. Phương pháp miêu tả, tường thuật, giảng và bình..

5

4. Kết quả đạt được…………………………………...

12

5. Bài học kinh nghiệm.……………………………....

13

C/ KẾT LUẬN ………………………………………..

14

Trường THCS Tân Thiện

Giáo viên: Lê Thị Thủy
- 15 -

2

2. Khó khăn…………………………………………..

2

B/ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ ……………………………

3

1. Phương pháp tạo tình huống có vấn đề ……………

3

2. Phương pháp sử dụng đồ dùng trực quan ………...

4

3. Phương pháp miêu tả, tường thuật, giảng và bình..

5

4. Kết quả đạt được…………………………………...

12

5. Bài học kinh nghiệm.……………………………....

13