Giáo án Sinh Học tích hợp liên môn
Năm học: 2015 – 2016
PHIẾU MÔ TẢ DỰ ÁN DỰ THI CỦA GIÁO VIÊN
I. Tên dự án dạy học:
CHỦ ĐỀ: “MÔI TRƯỜNG VÀ CÁC NHÂN TỐ SINH THÁI”.
* Liên môn:
- Môn Sinh học:
+ Bài 4, 5, 6 và 35 lớp 12.
- Môn Địa lí:
+ Bài 14, bài 15 lớp 12.
- Môn vật lí:
+ Bài 27 lớp 12.
- Môn Hóa học:
+ Bài 3, bài 6, bài 45 lớp 12.
II. Mục tiêu dạy học:
1. Kiến thức:
- Phân biệt được các nhân tố sinh thái vô sinh, các nhân tố sinh thái hữu sinh và ảnh hưởng của
các nhân tố sinh thái lên cơ thể sinh vật ( như: Ánh sáng, nhiệt độ, độ ẩm.... ).
- Nêu được một số quy luật tác động của các nhân tố sinh thái: Quy luật tác động tổng hợp, quy
luật giới hạn sinh thái.
- Nêu được các khái niệm nơi ở và ổ sinh thái.
- Nêu được một số nhóm sinh vật theo giới hạn sinh thái của các nhân tố vô sinh.
- Nêu được sự thích nghi sinh thái và tác động trở lại của sinh vật lên môi trường.
2. Kĩ năng:
- Thu thập thông tin SGK, quan sát và trình bày 1 vấn đề.
Người thực hiện: Lê Ngọc Khanh
Người thực hiện: Lê Ngọc Khanh
Trường THPT Lộc Phát 2
Giáo án Sinh Học tích hợp liên môn
Năm học: 2015 – 2016
- Bảng phụ và bút viết bảng.
- Một số tranh và hình ảnh về môi trường sống của sinh vật.
- Clip về nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường.
- Sách giáo khoa và sách giáo viên: Sinh 12, vật lí 12, hóa học 12, địa lí 12.
- Máy tính xách tay, máy chiếu projector....
2. Đối với học sinh:
- Chuẩn bị kĩ nội dung bài học.
- Chuẩn bị bút dạ.
- Sách giáo khoa.
- Sưu tầm, tìm hiểu thông tin về môi trường và các nhân tố sinh thái thông qua các video clip.
VI. Hoạt động dạy học và tiến trình dạy học.
1. Ổn định:
- Kiểm tra sỉ số, vệ sinh lớp học và đồng phục học sinh.
2. Kiểm tra bài cũ: ( Không kiểm tra bài cũ )
3. Bài mới: Trong quá trình tồn tại, phát triển sinh vật sống trong môi trường và chịu tác động
của các nhân tố sinh thái. Vậy môi trường sống của sinh vật và các nhân tố sinh thái là gì?.Để
hiểu rõ vấn đề này, chúng ta cùng nhau tìm hiểu bài 35: Môi trường sống và các nhân tố sinh thái.
HOẠT ĐỘNG 1: MÔI TRƯỜNG SỐNG VÀ CÁC NHÂN TỐ SINH THÁI:
Hoạt động của giáo viên
biệt các loại môi trường của sinh vật.
- Chốt những nội dung chính lên bảng.
- Đưa ra một số hình ảnh về môi trường bị ô
nhiễm.
- Em hãy cho biết tình hình môi trường hiện nay?
- Vậy tính chất lí học, hóa học, sinh học của môi
trường bị thay đổi thì dẫn đến hiện tượng gì?
* Tích hợp kiến thức bài 45 hóa học 12: Hóa học
và vấn đề ô nhiễm môi trường. ( Nguyên nhân,
tác hại của ô nhiễm: Không khí, nước, đất, hóa
học với vấn đề phòng chống ô nhiễm môi
trường...).
* Tích hợp kiến thức bài 3 hóa học 12: Khái
niệm về xà phòng và chất giặt rửa tổng hợp
( hạn chế đến mức thấp nhất việc nước thải có
chứa xà phòng và chất giặt rửa tổng hợp xâm
nhập vào những nguồn nước như: Kênh, rạch,
ao, hồ, sông, suối....dẫn đến gây ô nhiễm môi
trường nước ).
- Kết luận và ghi bảng.
- Tích hợp kiến thức bài 4, 5, 6 trong Sinh học 12
là: Đột biến gen, đột biến nhiễm sắc thể.
- Đưa ra một số hình ảnh đột biến ở người và
động vật.
- Liên hệ đến nạn nhân chất độc màu da cam và
tại sao ở Phú thọ lại có làng được gọi là làng ung
thư ?.
* Tích hợp kiến thức bài 14, 15 môn địa lí 12:
( Sử dụng, bảo vệ nguồn tài nguyên thiên nhiên,
bảo vệ môi trường và phòng chống thiên tai ).
Trường THPT Lộc Phát 4
Giáo án Sinh Học tích hợp liên môn
Năm học: 2015 – 2016
- Kết luận ghi bảng.
- Tại sao phải tích cực trồng cây xanh ?.
* Tích hợp kiến thức bài 6 môn hóa học 12:
Saccarôzơ, tinh bột và xenlulozơ ( thông qua - Nêu được CO2 tham gia vào quá trình quang
quá trình quang hợp ở cây xanh: Tinh bột được hợp theo phản ứng:
ánhsáng
tạo thành, giảm lượng CO2 trong không khí -->
Clorophin,
→
6nCO2 + 5nH2O
Điều hòa khí hậu, giảm ô nhiễm môi trường...).
(-C6H10O5-)n + 6nO2
- Kết luận và ghi bảng.
--> Do vậy lượng CO2 trong không khí giảm -->
- Sử dụng lại hình ảnh của một sinh vật cụ thể
Điều hòa khí hậu, giảm ô nhiễm môi trường...
( một cá thể động vật hoặc thực vật ), yêu cầu học
sinh quan sát và liệt kê tất cả các yếu tố ảnh
hưởng đến sinh vật đó.
-- > Khái niệm nhân tố sinh thái?.
- Dựa vào đáp án khái quát thành khái niệm nhân
- Các nhân tố sinh thái được chia ra gồm mấy
- Là những nhân tố môi trường có ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp tới đời sống sinh vật.
- Có 2 nhóm nhân tố sinh thái cơ bản:
+ Nhóm nhân tố sinh thái vô sinh: Các nhân tố vật lí và hóa học của môi trường xung quanh sinh
vật.
Người thực hiện: Lê Ngọc Khanh
Trường THPT Lộc Phát 5
Giáo án Sinh Học tích hợp liên môn
Năm học: 2015 – 2016
+ Nhóm nhân tố sinh thái hữu sinh: Là thế giới hữu cơ của môi trường, là những mối quan hệ giữa
một sinh vật ( hoặc nhóm sinh vật ) này với một sinh vật ( hoặc nhóm sinh vật ) khác sống xung
quanh.
* Đặc biệt nhân tố con người là nhân tố có ảnh hưởng lớn tới đời sống của nhiều sinh vật.
HOẠT ĐỘNG 2: GIỚI HẠN SINH THÁI VÀ Ổ SINH THÁI:
- Yêu cầu học sinh nghiên cứu mục II.
- Nghiên cứu mục II SGK.
- Yêu cầu HS trình bày được ví dụ về sự thay đổi của
các nhân tố sinh thái và ảnh hưởng của chúng tới
- Nghiên cứu thông tin trả lời câu hỏi.
sinh vật qua một số câu hỏi:
+ Trong 1 ngày ánh sáng mặt trời chiếu trên mặt đất
thay đổi như thế nào?.
+ Nước ta độ dài ngày vào mùa hè và mùa đông có
gì khác nhau?
+ Sự thay đổi nhiệt độ trong 1 năm diễn ra như thế
- Ổ sinh thái của một loài là một “ không gian sinh thái” mà ở đó tất cả các nhân tố sinh thái của môi
trường nằm trong giới hạn sinh thái cho phép loài đó tồn tại và phát triển lâu dài.
4. Kiểm tra, đánh giá:
Người thực hiện: Lê Ngọc Khanh
Trường THPT Lộc Phát 6
Giáo án Sinh Học tích hợp liên môn
Năm học: 2015 – 2016
- Yêu cầu học sinh nhắc lại kiến thức cần nhớ của chủ đề.
- Yêu cầu các em xây dựng lại nội dung của chuyên đề dưới dạng sơ đồ tư duy. (Cá nhân xây
dựng).
- Dán một số sản phẩm của các em lên bảng và yêu cầu học sinh nhận xét và bổ sung.
5. Hướng dẫn học sinh tự học:
- Học bài cũ, trả lời các câu hỏi 1 5 trang 154, 155 SGK.
- Chuẩn bị bài mới: Quần thể sinh vật và mối quan hệ giữa các cá thể trong quần thể.
VII. Kiểm tra, đánh giá kết quả học tập:
- Cách thức kiểm tra: Sau khi học xong chuyên đề giáo viên yêu cầu học sinh xây dựng lại kiến
thức trọng tâm của chuyên đề vào tờ giấy khổ A4 dưới dạng sơ đồ tư duy.
- Tiêu chí đánh giá kết quả học tập của các em là:
+ Các em chọn đúng cụm từ: " Môi trường và các nhân tố sinh thái" làm trung tâm của bản đồ tư
duy.
+ Các em vẽ được 2 nhánh cấp 1: Môi trường và các nhân tố sinh thái.
+ Từ nhánh cấp 1 là môi trường vẽ tiếp ít nhất 4 nhánh cấp 2 là: Khái niệm môi trường, các loại
môi trường, ô nhiễm môi trường là gì ?, nguyên nhân gây ô nhiễm và vai trò của môi trường đối
với sinh vật, tương tự với nhánh cấp 3, 4…
Giáo án Sinh Học tích hợp liên môn
Người thực hiện: Lê Ngọc Khanh
Năm học: 2015 – 2016
Trường THPT Lộc Phát 10