Giáo án ngữ văn
==================================================================
Tuần1
Tiết1
Ngày soạn : 20/8 Ngày dạy :
Văn bản tôi đi học
Thanh tịnh
I m ục đích yêu cầu
- Giúp học sinh cảm nhận đợc tâm trạng hồi hộp , cảm giác bỡ ngỡ cảu nhân vật Tôi ở buổi
tựu trờng đầ tiên trong đời .
- Thấy đợc ngòi bút văn xuôi đầy chất thơ , gợi d vị trữ tình man mác của Thanh tịnh .
- Rèn kĩ năng đọc và phân tích văn xuôi trữ tình , kĩ năng phát hiện và phân tích nhân vật .
- Giáo dục lòng yêu thích đợc đi học , lòng yêu mến thầy cô ,trờng , lớp .
II Chuẩn bị
1, Thầy : Nghiên cú soạn bài
2, Trò : Chuẩn bị bài theo sự hớng dẫn
III Tiến trình lên lớp
A, ổ n định lớp (1)
B, Kiểm tra bài cũ (1)
- Kiểm tra SGK, vở ghi , sự chuẩn bị bài ở nhà
C, Bài mới
GT: Ai cũng có một thời cắp sách tới trờng Dấu ấn của ngày đầu tiên đi học chắc hẳn đợc lu
giữ bền vững trong tâm trí mỗi con ngời . Nhà văn Thanh Tịnh đã ghi lại kỉ niệm ngày đầu tiên
đến trờng của mình thật cảm động qua truyện ngắn Tôi đi học
? Bằng sự hiểu biết ở nhà hãy trình bày hiểu biết của em về
nhà văn Thanh tịnh ?
* GV: Sáng tác của ông luôn đậm chất trữ tình , toát lên vẻ
đẹp đằm thắm , nhẹ nhàng mà sâu lắng mang d vị buồn th-
ơng, vừa ngọt ngào vừa quyến luyến.
- Văn xuôi cuả ông giàu chất thơ , gợi d vị trữ tình man
mác , buồn thơng , ngọt ngào , quyến luyến, tình cảm êm

? Đọc đoạn còn lại ?
? Em hãy cho biết nội dung chính của đoạn truyện đó
? Hãy nhận xét về bố cục của truyện ?
- Bố cục theo dòng hồi tởng của nhân vật tôi về kỉ niệm
ngày tựu trờng đầu tiên
? Kỉ niệm này đợc diễn tả theo trình tự nào ?
- Theo trình tự thời gian
? Có thể sắp xếp văn bản này vào kiểu văn bản nào ? Vì sao?
- Có thể sắp xếp kiểu văn bản này vào kiểu văn bản biểu
cảm . Vì toàn truyện là cảm xúc ,tâm trạng của nhân vật
tôi trong buổi tựu trờng đầu tiên

* Đây là câu chuyện mà chủ yếu là hồi ức , kỉ niệm của tác
giả . Vì thế chuyện ngán thấm thía chất thơ, chất trữ tình .
Vì vậy phân tích , tìm hiểu văn bản phải theo mạch cảm xúc
tức là phân tích tâm trạng nhân vật tôi trong buổi khai tr-
ờng đầu tiên trong đời
- Hớng dẫn tìm hiểu chú thích
? Đọc 4 câu đầu ?
? Nỗi nhớ của tôi về buổi tựu trờng đợc khơi dậy từ thời
điểm nào ?
- Hàng năm cứ vào cuối thu
* Đó là thời điểm mà toàn đan ta chuẩn bị đa trẻ tới trờng .
? Thiên nhiên cuối thu và sinh hoạt của con ngời ở thời điểm
này đợc miêu tả qua hình ảnh nào?
- Thiên nhiên: Lá rụng nhiều
Những đám mấy bàng bạc
- Cảnh sinh hoạt của con ngời : Mấy em nhỏ rụt rè núp sau
nón mẹ đến trờng .
? Nhận xét thiên nhiên và cảnh sinh hoạt của con ngời đợc

- Lòng tôi lại náo nức
- những kỉ niệm mơn man
- Lòng tôi lại t ng bừng rộn rã
? Nhận xét cách dùng từ để miêu tả cảm xúc của nhân vật
tôi ?
- Dùng một loạt từ láy để miê tả cảm xúc
? Những từ láy này đã giúp em hiểu rõ tâm trạng tôi đang có
tâm trạng nh thế nào ?
- Vừa diễn tả tâm trạng nhẹ nhàng lâng lâng , náo nức rộn rã
vừa làm sống dậy những kỉ niệm trong quá khứ hiện về thật
rõ nh đang diễn ra trong hiện tại
? Đọc thầm câu 2
? Để diễn tả cảm giác của mình tôi không chỉ kể , miêu tả
mà còn nêu rõ cảm xúc của mình qua hình ảnh từ ngữ nào
nữa ?
- Hình ảnh so sánh : Cảm giác trong sáng nh mấy cánh
hoa tơi mỉn cời giữa bầu trời quang đãng .
? Hình ảnh so sánh này giúp em cảm nhận tháy tôi có
cảm giác nh thế nào trong buổi tựu trờng đàu tiên?
- Cảm giác trong trẻo, tơi sáng .
? Để nêu rõ hoàn cảnh khơi nguồn cảm xúc nhà văn đã sử
dụng phơng thức biểu đạt nào ?
- Phơng thức tự sự , miêu tả , biểu cảm .
* Với cách kể rất tự nhiên và miêu tả cảnh thiên nhiên phù
hợp tơng đồng giữa quá khứ với hiện tại , cách dùng từ láy
để miêu tả tâm trạng và thể hiện cảm xúc bằng hình ảnh so
sánh cụ thể .
? Có ý nghĩa gì trong việc nêu khởi nguồn cảm xúc của nhân
vật tôi ?
- Làm sống dậy thật rõ , thật sâu sắc về buổi tựu trờng đầu

- Hai quyển vở thấy nặng bặm tay ghì chặt
- Muốn thử sức mình , xin cầm thêm bút , thớc .
- ý nghĩ non nớt thơ ngây : Ngời thạo mới cầm nổi bút th-
ớc .
? Em có nhận xét gì về những cảm giác của tôi
- Những cảm giác thật ngây thơ , hồn nhiên vô t
? Vì sao Tôi lại có cảm giác ấy ?
- Lần đầu tiên đợc bớc vào thế giới mới lạ Tôi muốn
hoà mình vào thế giới học trò hông nhiên nhí nhảnh .
* Để diễn tả tâm trạng của mình nhân vật tôi dùng một loại
từ : thèm , bặm ,ghì ,xệch , chuí , muốn
? Những từ này thuộc loại từ gì ?
- Động từ chỉ hành động và tâm trạng .
? Những động từ này dùng để miêu tả giúp ta cảm nhận rõ
điều gì về nhân vật tôi
- những động từ này sử dụng đúng chỗ khiến ta hình dung
dễ dàng t thế và cử chỉ ngộ nghĩnh ngây thơ đáng yêu của
chú bé đang háo hức , hồi hộp bớc theo mẹ trên con đờng
dài và hẹp .
? ý nghĩ của tôi đợc diễn tả qua câu văn nào ?
- ý nghĩ ấy thoáng qua trên ngọn núi
? Câu văn sử dụng phéptu từ gì ?
? Phép so sánh ấy góp phần diễn tả tâm trạng nhân vật tôi ra
sao?
- So sánh sự vật hiện tợng cụ thể để làm sáng rõ cảm giác ,
tâm trạng trong sáng của nhân vật tôi .
* Bằng cách kể chuyện tự nhiên , cách dùng từ ngữ miêu tả
cụ thể và phép so sánh giúp em cảm nhận thấy nhân vật tôi
b, Tâm trạng cảm giác của
nhân vật tôi trên đ ờng tới tr ờng .

- Trờng cao ráo và sạch sẽ hơn các nhà trong làng .
? Hôm nay đứng trên sân trờng tôi có cảm giác gì về trờng ?
- Trờng : Vừa xinh xắn , vừa oai nghiêm nh cái đình làng
Sân nó rộng , mình nó cao hơn những buổi tra hè
- Tôi đâm ra lo sợ vẩn vơ
? Em có nhận xét gì về cách nêu hình ảnh ngôi trờng qua
cảm giác của tôi , với hiai thời điểm trớc lần này ?
- Hình ảnh so sánh để khắc hoạ tâm trạng : Trớc thì thấy xa
lạ - hôm nay thì thấy xinh xắn, oai nghiêm , thấy rộng cao
và tôi đâm ra lo sợ vẩn vơ .
? Vì sao lại có sự thây đổi đó ?
- Vì trớc đó cha đi học nên trờng trở nên xa lạ . Nay trở
thành học trò của trờng nên thấy trờng xinh xắn , oai nghiêm
, nên đâm ra lo sợ vẩn vơ .
? Em đánh giá gì về cách miêu tả sự chuyển đổi tâm trạng
- Tâm trạng và cảm giác tự
nhiên , ngây thơ trong sáng và
hồi hộp bỡ ngỡ đầy háo hức đợc
đến trờng .
2, Tr ớc sân tr ờng Mĩ Lí (20)
+ Đứng giữa sân trờng
- Quan sát ngôi trờng
==================================================================
Giáo án ngữ văn
==================================================================
của nhân vật ?
- Sự chuyển biến rất phù hợp với tâm lí trẻ thơ : nCảnh trờng
sừng sững to cao , ngời đông ăn mặc sạch sẽ , nét mặt tơi vui
- cậu trò nhỏ thấy mình nhỏ bé lo sợ là lẽ đơng nhiên .
? Từ vịêc quan sát ngôi trờng nhân vật tôi tập trung vào ai ?

vào lớp?
GV: Các cậu trò nhỏ thấy tiếng trống trờng vang dội , nhanh
gấp , giục giã . Dờng nh tiếng nhịp tim thình thịch hồi hộp
cũng vang lên theo tiếng trống trờng .
? Theo dõi : Ông đốc chút nào hết
? Dựa vào chú thích cho biết ông đốc ở đây là từ loại gì ?
lớp 3 và lớp 5 ở đây có giống lớp 3 và lớp 5 ngày nay không
?
- Thấy trờng xinh xắn đáng yêu
và đâm ra lo sợ vẩn vơ
+ Quan sát những cậu trò nhỏ
- Tôi cảm thấy trờng vừa lạ vừa
gần gũi , vừa ấm áp thân thơng .
+Khi nghe thấy tiếng trống tr-
ờng xếp hàng vào lớp : lúng
túng , ngỡ ngàng
==================================================================