ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
--------o0o--------
NGUYỄN ĐĂNG KIÊN
PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CÁN BỘ CẤP XÃ
TẠI HUYỆN HOÀI ĐỨC, THÀNH PHỐ HÀ NỘI
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ
CHƢƠNG TRÌNH ĐỊNH HƢỚNG THỰC HÀNH
Hà Nội – 2016
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
--------o0o--------
NGUYỄN ĐĂNG KIÊN
PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CÁN BỘ CẤP XÃ
TẠI HUYỆN HOÀI ĐỨC, THÀNH PHỐ HÀ NỘI
Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
Mã số: 60 34 04 10
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ
CHƢƠNG TRÌNH ĐỊNH HƢỚNG THỰC HÀNH
NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. PHẠM QUỲNH ANH
CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN
VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CÁN BỘ CẤP XÃ ...................................................... 5
1.1. Tổng quan về đề tài nghiên cứu ..................................................................... 5
1.2. Cơ sở lý luận về phát triển đội ngũ cán bộ cấp xã ........................................... 6
1.2.1. Khái niệm, đặc điểm và vai trò đội ngũ cán bộ cấp xã ..............................6
1.2.2. Nội dung phát triển đội ngũ cán bộ cấp xã Error! Bookmark not defined.
1.3. Chủ thể và các yếu tố ảnh hƣởng đến phát triển đội ngũ cán bộ cấp xãError! Bookmark no
1.3.1. Chủ thể phát triển đội ngũ cán bộ cấp xã .. Error! Bookmark not defined.
1.3.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển độ ngũ cán bộ cấp xã............. Error!
Bookmark not defined.
1.4. Các tiêu chí đánh giá công tác phát triển đội ngũ cán bộ cấp xãError! Bookmark not de
1.4.1 Nhóm tiêu chí trực tiếp ................................ Error! Bookmark not defined.
1.4.2. Nhóm tiêu chí gián tiếp .............................. Error! Bookmark not defined.
1.5. Kinh nghiệm phát triển đội ngũ cán bộ cấp xã tại một số địa phƣơngError! Bookmark n
1.5.1. Kinh nghiệm phát triển đội ngũ cán bộ cấp xã của huyện Sóc Sơn, thành
phố Hà Nội ........................................................... Error! Bookmark not defined.
1.5.2 . Kinh nghiệm phát triển đội ngũ cán bộ cấp xã trên địa bàn huyện An
Lão, Hải Phòng .................................................... Error! Bookmark not defined.
1.5.3. Kinh nghiệm phát triển đội ngũ cán bộ cấp xã, phường của Quận Tân
Bình thành phố Hồ Chí Minh ............................... Error! Bookmark not defined.
1.5.4. Bài học kinh nghiệm phát triển đội ngũ cán bộ cấp xã cho huyện Hoài
Đức, thành phố Hà Nội ........................................ Error! Bookmark not defined.
CHƢƠNG 2: PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ...... Error! Bookmark not defined.
2.1. Quy trình nghiên cứu ..................................... Error! Bookmark not defined.
2.2. Khung nghiên cứu .......................................... Error! Bookmark not defined.
4.1.1. Quan điểm phát triển đội ngũ cán bộ cấp xã tại huyện Hoài Đức, thành
phố Hà Nội ........................................................... Error! Bookmark not defined.
4.1.2. Mục tiêu phát triển đội ngũ cán bộ cấp xã tại huyện Hoài Đức, TP Hà
Nội ........................................................................ Error! Bookmark not defined.
4.2. Một số giải pháp đẩy mạnh phát triển đội ngũ cán bộ cấp xã ở huyện Hoài
Đức, thành phố Hà Nội trong thời gian tới ........... Error! Bookmark not defined.
4.2.1. Thực hiện tốt công tác quy hoạch, các cơ chế chính sách phát triển đội
ngũ cán bộ cấp xã ................................................. Error! Bookmark not defined.
4.2.2. Đổi mới công tác tổ chức thực hiện tuyển dụng, đào tạo,bồi dưỡng đội
ngũ cán bộ cấp xã ................................................. Error! Bookmark not defined.
4.2.3. Đổi mới công tác kiểm tra, giám sát, đánh giá công tác phát triển đội
ngũ cán bộ cấp xã ................................................. Error! Bookmark not defined.
KẾT LUẬN ............................................................... Error! Bookmark not defined.
TÀI LIỆU THAM KHẢO ......................................................................................... 12
PHỤ LỤC
MỞ ĐẦU
1.Tính cấp thiết của đề tài
Trong hệ thống hành chính ở nƣớc ta cấp xã là cấp cơ sở, trực tiếp quản lý
hoạt động của đại bộ phận dân cƣ trú tại địa phƣơng, là nơi trực tiếp thực hiện các
chủ trƣơng đƣờng lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nƣớc và nhiệm vụ
của cấp trên giao và là cầu nối quan trọng giữa Đảng, Nhà nƣớc và nhân dân. Do
vậy, trong tổ chức bộ máy chính quyền cấp xã, đội ngũ cán bộ công chức cấp xã có
vai trò hết sức quan trọng trong quá trình triển khai các nhiệm vụ, chƣơng trình
mục tiêu giúp phát triển kinh tế xã hội trên địa bàn.
Đảng và Nhà nƣớc ta cũng đã xác định công tác phát triển cán bộ là khâu
quan trọng nhất, là một trong những yếu tố quan trọng góp phần vào thành công
trong sự nghiệp đổi mới đất nƣớc, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất
Hoài Đức nói riêng.
Hoài Đức là huyện ngoại thành là cửa ngõ phía Tây của thành phố Hà Nội
với tổng diện tích khoảng 8000 ha dân số khoảng 300.000 ngƣời có 20 đơn vị hành
chính cấp xã gồm 1 thị trấn và 19 xã. Trong những năm qua cơ cấu kinh tế đang có
những bƣớc chuyển dịch mạnh mẽ theo hƣớng nâng cao tỷ trọng công nghiệp và
dịch vụ, sản xuất nông nghiệp đã hình thành các vùng chuyên canh hàng hóa. Tuy
nhiên quá trình công nghiệp hóa và đô thị hóa mạnh mẽ nhƣ hiện nay cùng với
nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của huyện đã đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối
với đội ngũ CBCX trong huyện. Một bộ phận đội ngũ CBCX của huyện hiện nay
vẫn còn chƣa hoàn thiện về năng lực quản lý và trình độ chuyên môn,chƣa tƣơng
xứng với vai trò, vị trí cũng nhƣ chức trách của các chức danh do Nhà nƣớc quy
định. Điều này gây ảnh hƣởng không nhỏ tới hiệu lực, hiệu quả hoạt động của
Chính quyền cơ sở nói riêng, của Đảng và Nhà nƣớc nói chung.
Câu hỏi nghiên cứu: Thực trạng công tác phát triển đội ngũ CBCX tại huyện
Hoài Đức nhƣ thế nào? Các ƣu điểm, hạn chế và nguyên nhân? Giải pháp nào để
đẩy mạnh công tác quan trọng này trong thời gian tới?
Để tìm câu trả lời cho những câu hỏi mang tính thực tế nêu trên, tôi lựa chọn
đề tài: “Phát triển đội ngũ cán bộ cấp xã tại huyện Hoài Đức, thành phố Hà Nội”
làm đề tài nghiên cứu luận văn của mình.
2
2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
2.1. Mục đích nghiên cứu
Làm rõ thực trạng công tác phát triển đội ngũ CBCX ở huyện Hoài Đức,
thành phố Hà Nội, đánh giá các ƣu điểm, hạn chế và nguyên nhân từ đó đề xuất
một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác này.
2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
+ Hệ thống hóa và làm rõ một số vấn đề lý luận khoa học và thực tiễn về đội
tích công tác phát triển đội ngũ CBCX.
Luận văn phân tích thực trạng công tác phát triển đội ngũ CBCX huyện Hoài
Đức, thành phố Hà Nội chỉ ra những điểm mạnh, điểm yếu và nguyên nhân.
Từ đó để xuất những giải pháp phù hợp để phát triển đội ngũ CBCX một cách
toàn diện, bền vững và hiệu quả cao.
6. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung luận
văn bao gồm 04 chƣơng nhƣ sau:
Chƣơng 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận về phát triển đội
ngũ cán bộ cấp xã
Chƣơng 2: Phƣơng pháp luận nghiên cứu
Chƣơng 3: Phân tích thực trạng công tác phát triển đội ngũ cán bộ cấp xã tại
huyện Hoài Đức
Chƣơng 4: Đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác phát triển đội
ngũ cán bộ cấp xã tại huyện Hoài Đức
4
CHƢƠNG 1
TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT
TRIỂN ĐỘI NGŨ CÁN BỘ CẤP XÃ
1.1. Tổng quan về đề tài nghiên cứu
Nguồn nhân lực và phát triển nguồn nhân lực luôn là vấn đề quan tâm hàng
đầu của mỗi đơn vị, mỗi cấp chính quyền hay rộng hơn nữa là mỗi quốc gia. Ở mỗi
đơn vị hành chính cấp cơ sở, nhân lực ở đây là các cán bộ công chức – viên chức
đảm nhận các nhiệm vụ, vai trò quan trọng trong bộ máy chính quyền cấp xã. Phát
triển đội ngũ CBCX là nhiệm vụ hết sức quan trọng và cấp thiết trong quá trình phát
triển kinh tế - xã hội. Do đó có không ít những công trình nghiên cứu, những cuốn
sách công phu viết về đề tài này. Một số công trình nghiên cứu tiêu biểu nhƣ:
1.2.1.1.Cán bộ và đội ngũ cán bộ cấp xã
Theo từ điển tiếng Việt 1992 của Viện Khoa học xã hội Việt Nam: Cán bộ là
ngƣời làm công tác có nghiệp vụ chuyên môn trong cơ quan Nhà Nƣớc, ngƣời làm
công tác có chức vụ trong một cơ quan, một tổ chức, phân biệt với ngƣời thƣờng
không có chức vụ(22).
Tuy nhiên do tính chất chính trị, các chức vụ trên đƣợc sử dụng cho ngƣời làm
việc ở các cơ quan mang tính chính trị- xã hội cao, nên “cán bộ” đƣợc quy định cụ
thể hơn trong “Luật Cán bộ và Luật Viên chức” của Nhà nƣớc. Theo “Luật Cán bộ,
công chức”, năm 2008 tại khoản 1 Điều 4 quy định về cán bộ:
“ Cán bộ là công dân Việt Nam, đƣợc bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm giữ chức
vụ, chức danh theo nhiệm kỳ trong cơ quan của Đảng cộng sản Việt Nam, Nhà
nƣớc, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị- xã hội ở trung ƣơng, ở tỉnh, thành phố
trực thuộc trung ƣơng (sau đây gọi chung là cấp tỉnh), ở quận, huyện, thị xã, thành
phố thuộc tỉnh (sau đây gọi chung là cấp huyện), trong biên chế và hƣởng lƣơng từ
ngân sách nhà nƣớc”.
Cán bộ cấp xã là một danh từ chỉ những đối tƣợng cán bộ, làm việc trong đơn
vị cấp xã, phƣờng, thị trấn ở trên địa bàn huyện, quận ở mỗi tỉnh. CBCX có nghĩa
hiểu nhỏ hơn so với khái niệm cán bộ dựa vào cấp làm việc của đối tƣợng. Tuy
nhiên, vẫn có đầy đủ các đặc điểm nhƣ định nghĩa “cán bộ” theo Luật cán bộ, công
chức. Cụ thể, CBCX đƣợc định nghĩa nhƣ sau theo điều 3 khoản 4 của Luật cán bộ,
công chức 2008:
“Cán bộ xã, phƣờng, thị trấn (sau đây gọi chung là cấp xã) là công dân Việt
Nam, đƣợc bầu cử giữ chức vụ theo nhiệm kỳ trong Thƣờng trực Hội đồng nhân
dân (HĐND), Ủy ban nhân dân (UBND), Bí thƣ, Phó Bí thƣ Đảng ủy, ngƣời đứng
đầu tổ chức chính trị - xã hội; cấp xã là công dân Việt Nam đƣợc tuyển dụng giữ
một chức danh chuyên môn, nghiệp vụ thuộc UBND cấp xã, trong biên chế và
hƣởng lƣơng từ ngân sách nhà nƣớc.”
Và trong Chƣơng V, điều 61: Cán bộ, công chức, cấp xã đƣợc xác định, phân
hình thành từ việc bầu cử và tuyển dụng. Do đó, đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã
có các đặc điểm sau:
Thứ nhất, đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã là những ngƣời thực thi hoạt động
công vụ ở cấp xã. Công vụ là một hoạt động mang tính quyền lực, pháp lý đƣợc
thực thi bởi đội ngũ cán bộ, công chức nhà nƣớc hoặc những ngƣời đƣợc nhà nƣớc
trao quyền nhằm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nƣớc trong quá trình
quản lý một cách toàn diện các mặt hoạt động của đời sống xã hội. Họ đƣợc trao
nhiệm vụ, quyền lực thực thi đồng thời, họ có bổn phận và trách nhiệm phục vụ xã
hội, phục vụ nhân dân. Họ chịu những trách nhiệm nhất định có liên quan đến chức
trách và vị trí mình đang đảm nhiệm. Đối với những trƣờng hợp làm sai, làm trái sẽ
bị xử phạt, xử lý theo quy định của pháp luật.
Thứ hai, đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã đƣợc Nhà nƣớc đảm bảo các điều
kiện cần thiết, quyền lợi chính đáng để có khả năng và yên tâm thực thi công vụ.
Các cán bộ, công chức cấp xã đƣợc cung cấp các trang thiết bị cần thiết để thực thi
công vụ. Họ đƣợc đảm bảo quyền lợi trong việc sử dụng cơ sở vật chất chung, đƣợc
đảm bảo quyền lợi về tinh thần nhƣ: đƣợc sử dụng trụ sở, phƣơng tiện công thuộc
địa phƣơng mình quản lý gắn liền với nhiệm vụ của mình, họ đƣợc hƣởng lƣơng và
các chính sách trợ cấp, phụ cấp bằng tiền hoặc hiện vật, đƣợc đóng BHXH,
BHYT…
Thứ ba, đội ngũ CBCX hầu hết là ngƣời địa phƣơng, họ sinh sống tại địa
phƣơng, có quan hệ dòng tộc và gắn bó mật thiết với nhân dân. Họ là những ngƣời
cƣ trú, sinh sống, gắn bó chặt chẽ với nhân dân địa phƣơng, có mối quan hệ trực
tiếp với ngƣời thân, gia định, họ tộc. Các cán bộ công chức cấp xã là ngƣời đại diện
cho quyền lực Nhà nƣớc tại địa phƣơng, họ cùng ngƣời dâm làm việc sinh sống. Do
vậy mối quan hệ của họ vừa có tính thống nhất vừa có tính mâu thuẫn.
Thứ tƣ, hoạt động công vụ của cán bộ, công chức cấp xã là một hoạt động đa
dạng và phức tạp, đòi hỏi phải thực hiện thƣờng xuyên và chuyên nghiệp. Cấp xã là
nơi giải quyết trực tiếp các vấn đề của ngƣời dân sinh sống ngay tại địa bàn, khác
của nhân dân địa phƣơng, đấu tranh và bảo vệ các quyền lợi chính đáng của ngƣời
dân khi bị vi phạm, đồng thời phải luôn chăm lo cải thiện và nâng cao đời sống vật
chất và tinh thần của nhân dân. Xuất phát từ mô hình Nhà nƣớc xã hội chủ nghĩa
của nƣớc ta, trong đó Nhà nƣớc đƣợc xác định là của dân, do dân và vì dân. Nhân
dân bầu ra chính quyền để quản lý, điều hành các mối quan hệ xã hội, bảo vệ quyền
và nghĩa vụ, lợi ích hợp pháp cho nhân dân. Nhân dân ấm no, hạnh phúc, đƣợc làm
chủ chính kiến và nêu lên nguyên vọng của mình, đƣợc sống trong một môi trƣờng
dân chủ công bằng xã hội văn minh thì hẳn đội ngũ CBCX cũng sẽ là những ngƣời
vừa có tâm vừa có tài, đi sâu đi sát, hết lòng phụng sự vì cuộc sống của nhân dân
1.2.1.4. Sự cần thiết phải phát triển đội ngũ cán bộ cấp xã
* Xuất phát từ đặc điểm chính quyền cấp xã và vị trí, vai trò của đội ngũ CBCX
Nhƣ đã phân tích ở trên, chính quyền cấp xã chính là đơn vị hành chính ở địa
phƣơng, có sự tiếp xúc trực tiếp với ngƣời dân. Đơn vị hành chính cơ sở này có thể
đƣợc coi nhƣ cầu nối giúp truyền tải đƣờng lối, kế hoạch, chính sách của Nhà nƣớc
đến ngƣời dân cũng nhƣ là tiếng nói giúp ngƣời dân nêu các ý kiến để nhà nƣớc
hoàn thiện đƣờng lối, chính sách,… Trên thực tế, mặc dù ở cấp địa phƣơng, cấp
thấp nhất của bộ máy nhà nƣớc nhƣng CBCX phải làm rất nhiều việc, kể cả những
việc không tên. Mức độ công việc ngày càng phức tạp, tinh vi, tiếp xúc với nhiều
đối tƣợng. Đặc biệt có nhiều vấn đề không thuộc thẩm quyền giải quyết nhƣng cũng
không thể bỏ qua nhƣ quốc phòng, an ninh, kinh tế chính trị,… những vấn đề có
tính chất nghiêm trọng,…Nhƣ đã trình bày ở trên, với lƣợng lớn công việc nhƣ vậy,
cộng với đặc điểm của đội ngũ CBCX, tƣ tƣởng và tính cách hay cả nể của ngƣời
Việt từ trƣớc đến nay, đội ngũ CBCX nếu không đủ đạo đức lẫn năng lực, thì việc
công tác và triển khai công việc sẽ vô cùng khó khăn, cây cầu kết nối ngƣời dân và
chính quyền không có, xã hội sẽ không tìm đƣợc tiếng nói chung, việc hoạch định
phát triển của nhà nƣớc thiếu tính khách quan. Bởi vậy, Hội nghị lần thứ 5 Ban
Chấp hành Trung ƣơng Đảng khóa IX xác định: "Xây dựng đội ngũ cán bộ cơ sở có
năng lực tổ chức và vận động nhân dân thực hiện đƣờng lối của Đảng, pháp luật của
huyện Cao Lãnh tỉnh Đồng Tháp. Luận văn thạc sĩ. Đại học Kinh tế quốc dân,
Hà Nội.
14. Học viện hành chính Quốc gia, 1991. Cải cách bộ máy quản lý hành chính nhà
nước và xây dựng đội ngũ công chức nhà nước. Hà Nội
15. Nguyễn Thị Ngọc Huyền và đồng sự , 2014. Quản trị học. Hà Nội: NXB Kinh
tế quốc dân.
16. Lê Đình Lý, 2012. Chính sách tạo động lực cho cán bộ cấp xã (nghiên cứu
trên địa bàn tỉnh Nghệ An). Luận án tiến sỹ. Đại học Kinh tế quốc dân, Hà Nội.
17. Hồ Chí Minh, 1955. Toàn tập, tập 5. Hà Nội: NXB Chính trị Quốc gia.
18. Nguyễn Hồng Nhung, 2014. Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, chính quyền
cấp xã ở tỉnh Điện Biên hiện nay. Luận văn thạc sỹ. Học viện Hành chính Quốc
gia, Hà Nội.
19. Quốc hội nƣớc CHXHCNVN, 2008. Luật cán bộ, công chức. Hà Nội.
20. Chu Văn Thành và Thang Văn Phúc, 2000. Chính quyền cấp xã và quản lý nhà
nước cấp xã, Viện Khoa học Tổ chức Nhà nước, Ban Tổ chức Cán bộ Chính
phủ. Hà Nội: Nhà xuất bản Chính trị quốc gia.
21. Trung tâm Giáo dục chính trị huyện Hoài Đức, 2015. Báo cáo công tác đào tạo,
bồi dưỡng năm 2015. Hà Nộ.
22. Từ điển tiếng Việt (1992) ,Viện Khoa học xã hội Việt Nam, Hà Nội.