SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC
------------------I. THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN:
1.Họ và tên:
2.Năm sinh:
3. Giới tính:
4. Nơi ở hiện tại:
5. Điện thoại:
Cơ quan:
6. Email:
7. Chức vụ: Giáo viên
8. Đơn vị công tác: Trường THPT
II. TÊN SẢN PHẨM DỰ THI:
XÂY DỰNG CHUYÊN ĐỀ TÍCH HỢP LIÊN MÔN TRONG DẠY HỌC CÔNG
NGHỆ LỚP 10.
1
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
Trường THPT
Mã số:………….
BÀI DỰ THI
TRI THỨC TRẺ VÌ GIÁO DỤC
ĐỀ TÀI:
XÂY DỰNG CHUYÊN ĐỀ TÍCH HỢP LIÊN MÔN
TRONG DẠY HỌC CÔNG NGHỆ 10
môn học của mình mà còn có tác dụng bồi dưỡng, nâng cao kiến thức và kĩ năng sư
phạm cho giáo viên, góp phần phát triển đội ngũ giáo viên bộ môn hiện nay thành đội
ngũ giáo viên có đủ năng lực dạy học kiến thức liên môn, tích hợp.
2. Xây dựng chủ đề tích hợp liên môn trong dạy môn Công Nghệ lớp 10.
a. Thực tiễn dạy học môn Công nghệ ở trường THPT
Công nghệ là môn khoa học thực nghiệm, kiến thức của môn Công nghệ gắn liền
với cuộc sống thường ngày. Vì vậy, các vấn đề mang tính thời sự rất dễ dàng được tích
hợp vào trong dạy học môn học như: các dịch bệnh lây truyền (cúm gia cầm H5N1, lở
mồm long móng, tai xanh…), vấn đề biến đổi khí hậu toàn cầu, sự ô nhiễm môi trường, sự
cạn kiệt tài nguyên, An toàn vệ sinh thực phẩm, chiến thắng - thất bại trên thương trường,
quản lý tài chính…Trong chương trình môn Công Nghệ ở trường THPT, học sinh có thể
sử dụng kiến thức ở các môn học như môn môn Sinh, môn Toán, môn Hóa học, môn Địa
lý, môn Văn học, môn Tin, môn GDCD, … để xây dựng chủ đề liên môn.
Thực tiễn dạy học môn Công nghệ ở trường THPT đã gặp một số tồn tại như phân
phối chương trình chưa cân đối về bố cục, nội dung và thời lượng dạy trong 1 môn và
giữa các môn. Thậm chí còn chồng chéo với các môn khác như môn Sinh học, môn Hóa,
môn Địa, môn GDCD... Vì vậy, dạy học theo chủ đề tích hợp liên môn sẽ khắc phục
những tồn tại đó.
b. Nguyên tắc xây dựng chủ đề tích hợp liên môn
Trên quan điểm dạy học tích hợp liên môn thuộc về nội dung dạy học chứ
không phải là phương pháp dạy học, xác định các nguyên tắc dạy học như sau:
4
- Nguyên tắc đảm bảo tính mục tiêu giáo dục phổ thông, đảm bảo mục tiêu
giáo dục môn học, đặc biệt đảm bảo chuẩn kiến thức và kĩ năng cho từng môn học.
- Nguyên tắc đảm bảo tính khoa học.
- Nguyên tắc đảm bảo tính nội dung
- Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi
c. Các bước xây dựng chủ đề tích hợp liên môn
môn
Nội dung cần tích
hợp
Ghi
chú
Bài 34, 35: Ứng dụng
công nghệ vi sinh
trong sản xuất và xử
lý ô nhiễm
môi
Tích
trường.
hợp
-Bài 45: Virus gây
giáo
bệnh
Sinh
dục về
- Bài 54,55: Ô nhiễm
9
môi
môi trường.
trường
- GD
- Bài 2: 2c. Con người
CD
có thể cải tạo môi
10
Bài 47: Tìm hiểu một - Sử
số đại dịch trên thế dụng
giới trong năm 2014 video
6
22
23
37
38
tích của gà bị
mắc bệnh Niu
cát xơn và cá
Trắm cỏ bị
bệnh xuất huyết
do vi rút
Một số loại vắc
xin và thuốc Sinh
thường dùng để 10
phòng và chữa
bệnh cho vật
nuôi
Công
vật nuôi
- Bài 29: Nguyên phân
- Bài 43: Cấu trúc các
loại virus
Bài 31: Công nghệ tế
bào
Bài 3: Tế bào
7
3. Thử nghiệm chủ đề tích hợp liên môn vào giảng dạy "chủ đề: Phòng bệnh cho
vật nuôi".
a. Đặt vấn đề:
Đảng và Nhà nước ta đã và đang coi nông nghiệp là mặt trận hàng đầu trong
nền kinh tế quốc dân, bởi nông nghiệp không chỉ giữ vai trò cung cấp lương thực,
thực phẩm cho đất nước mà vì nước ta hiện nay và những năm sắp tới cơ bản vẫn là
nước nông nghiệp, với 11 triệu hộ nông dân chiếm 78,7% dân số sống ở nông thôn và
nông nghiệp đóng góp 25,75% GDP (1998). Trong những năm gần đây tình hình
chăn nuôi trong cả nước đã và đang phát triển rất mạnh mẽ. Đặc biệt là chăn nuôi ở
các nông hộ thuộc các tỉnh trong cả nước .Trong đó huyện Xuân Lộc là điển hình
trong chăn nuôi phát triển rất mạnh. Chăn nuôi đã góp phần không nhỏ vào cung cấp
nguồn thực phẩm trong cả nước nói chung và cải thiện đời sống cho người dân chăn
nuôi nói riêng. Nhưng bên cạnh đó cũng có rất nhiều nguyên nhân làm chăn nuôi kém
phát triển, làm thiệt hại kinh tế cho người chăn nuôi, nguyên nhân chính là do dịch
bệnh gây ra, nó không chỉ gây thiệt hại trong chăn nuôi mà nó còn ảnh hưởng tới sức
khoẻ của con người. Đó là những nội dung chúng ta cùng tìm hiểu trong chủ đề này.
b. Mục đích tích hợp:
Chủ đề xây dựng trên cơ sở tích hợp liên môn với môn Sinh học, môn GCCD,
môn Địa, môn Văn … nhằm tổ chức cho học sinh thông qua hoạt động chủ đề sẽ chủ
- Kĩ năng học tập: tự học; tự nghiên cứu; hợp tác; giao
tiếp c)Thái độ:
- Biết cách phòng chống các bệnh truyền nhiễm do virus gây nên cho vật nuôi,
con người..
- Tuyên truyền phòng chống các bệnh truyền nhiễm do virus gây nên cho vật
nuôi, con người.
- Quan tâm đến môi trường sống, có ý thức bảo vệ vật nuôi.
d) Định hướng các năng lực hình thành:
Thông qua việc học tập chuyên đề sẽ góp phần hình thành cho HS các năng lực
sau:
- Năng lực tự học, sáng tạo, phát hiện và giải quyết vấn đề
- Năng lực giao tiếp, hợp tác.
- Năng lực khoa học: quan sát, phân nhóm, định nghĩa, khảo sát…
Từ mục tiêu của chuyên đề có thể mô tả các năng lực học sinh cần đạt được theo 4
mức độ tư duy như sau:
Mức độ nhận thức
Các NL hướng
trong
Nhận biết
Thông hiểu
Vận dụng
Vận dụng tới
chuyên đề
thấp
cao
ND1. Những điều kiện làm phát sinh, phát triển bệnh ở vật nuôi.
Vận - KN quan sát,
- Liệt kê các điều - Phân biệt - Nhận biết
kiện làm phát miễn dịch tự một số bệnh ở dụng kiến so sánh.
đã - Kĩ năng phân
9
dụng
- Phát biểu khái - Phân biệt - Vận
niệm
vacxin, vacxin
và kiến thức để
bảo quản và sử
kháng sinh.
kháng sinh.
dụng vacxin,
kháng sinh.
Vận
dụng kiến
thức
để
bảo quản
và sử dụng
vacxin,
kháng
sinh.
sát, so sánh
- NL GQVĐ
- Năng lực mô
hình hoá các chu
trình nhân lên
cúm gia cầm,
lở mồm long
móng ở bò,
bệnh tyai xanh
ở lợn...
- Rèn kĩ năng
quan sát, phân
tích, tổng hợp
vận dụng kiến
thức và năng lực
liên môn vào
giải quyết các
tình huống thực
tiễn.
- Phát triển kĩ
năng thảo luận
nhóm
- Phát triển kĩ
năng tra cứu tìm
kiếm, thu thập
và xử lý thông
tin.
- Phát triển kĩ
năng viết báo
cáo và thuyết
trình.
- Kỹ năng quan
sát
- Tìm hiểu một số loại vacxin và kháng sinh thường dùng
3. Thiết kế các tiến trình dạy học chuyên đề
a) Hoạt động 1: Khởi động
- Kiểm tra bài cũ:
Chuồng trại của vật nuôi cần đảm bảo yêu cầu kỹ thuật gì?
Kể tên một số phương pháp xử lí chất thải chăn nuôi mà em biết. Theo em
phương pháp nào hiệu quả nhất hiện nay? Vì sao?
b) Hoạt động 2: Hình thành kiến thức
Nội dung 1: Điều kiện phát sinh, phát triển bệnh ở vật nuôi.
* Các loại mầm bệnh
Bước 1. Thực hiện nhiệm vụ
- HS tập hợp theo nhóm, thống nhất thông tin tìm hiểu đã được GV giao nhiệm
vụ.
Bước 2. Báo cáo
- Đại diện nhóm HS báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ. Các nhóm khác góp ý,
bổ sung
- GV kết luận, bổ sung
* Yếu tố môi trường và điều kiện
sống Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ
GV yêu cầu nhóm HS thảo luận, trả lời nội dung câu hỏi
PHIẾU HỌC TẬP 1
- Những yếu tố trong sơ đồ thuận lợi cho mầm bệnh hay vật nuôi?
- Quan sát sơ đồ hình 35.2 SGK, cần phải tác động vào những yếu tố môi trường
và điều kiện sống của vật nuôi như thế nào để hạn chế bệnh phát sinh, phát triển
và lây lan?
Bước 2. HS thảo luận, trả lời
HS hoạt động theo nhóm
Bước 3. GV kết luận, bổ sung
* Bản thân vật nuôi
Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ
HS suy nghĩ, trả lời câu hỏi
GV kết luận.
Vacxin chỉ dùng để phòng bệnh. Nên tiêm vacxin trước mùa dịch.
* Phương pháp sản xuất
Yêu cầu HS nghiên cứu SGK
(?) Cho biết có những phương pháp nào để sản xuất vacxin?
- Phương pháp truyền thống
GV giới thiệu 2 loại vacxin: vacxin vô hoạt và vacxin nhược độc.
Đặt câu hỏi: So sánh đặc điểm 2 loại vacxin. Khi bảo quản và sử dụng vacxin
cần chú ý những điểm gì?
- Ứng dụng công nghệ gen sản xuất vacxin
Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ
GV yêu cầu HS tìm hiểu mục I.SGK/114 giao nhiệm vụ cho nhóm HS (2
bàn/nhóm)
- Để sản xuất vacxin cần sử dụng những nguyên liệu nào?
PHIẾU HỌC TẬP 2
Sắp xếp các bước trong quy trình sản xuất vacxin lở mồm long móng bằng ứng
dụng công nghệ gen
Bước
Nội dung
Ghép đoạn gen có tính kháng nguyên cao vào thể truyền
Chuyển ADN tái tổ hợp vào tế bào nhận
Thu đoạn gen có tính kháng nguyên cao bằng kỹ thuật chiết tách, tinh
chế tạo vacxin lở mồm long móng.
Cắt đoạn gen có tính kháng nguyên cao trong tế bào virut gây bệnh lở
mồm long móng.
13
- Sản xuất vacxin bằng công nghệ gen có những ưu điểm gì?
ngày
Đúng thuốc
KS tiêu diệt vi khuẩn gây
bệnh nhưng cũng phá hoại
sự cân bằng sinh học của vsv trong
đường tiêu hóa
=> tạo đk cho các bệnh khác
Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ
HS suy nghĩ, trả lời câu hỏi
GV kết luận.
* Phương pháp sản xuất
Yêu cầu HS nghiên cứu SGK
(?) Cho biết có những phương pháp nào để sản xuất thuốc kháng sinh?
GV giới thiệu 2 phương pháp: nuôi cấy VSV và ứng dụng công nghệ gen.
- Ứng dụng công nghệ gen sản xuất thuốc kháng sinh
GV trình bày tương tự phần Vacxin
Bước 3. Kết luận
14
HS trả lời
GV kết luận, trình bày cơ sở khoa học của ứng dụng công nghệ gen.
GV hệ thống kiến thức về khái niệm, đặc điểm, nguyên tắc sử dụng thuốc kháng
sinh.
B. KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP CHUYÊN ĐỀ
1. Xác định mục tiêu và hình thức của đề kiểm tra
Mục tiêu:
HS đạt được các mục tiêu đặt ra của chuyên đề
Hình thức: 10 câu ( 4-3-2-1)
Câu hỏi dạng trắc nghiệm, tự luận.
bệnh
gây
bệnh
(Câu 4).
- Vận dụng
kiến thức đề
2. Vacxin
- Nêu các - Giải thích cơ - Vận dụng kiến xuất các biện
phòng
bước
trong sở khoa học thức lựa chọn pháp
quy trình tạo để sản xuất loại vacxin phù bệnh cho vật
ADN tái tổ vacxin (Câu hợp để phòng nuôi (Câu 10).
hợp (Câu 2)
5).
bệnh cho vật nuôi
- Phân biệt (Câu 9).
vacxin
sản
xuất
theo
phương pháp
truyền thống
và công nghệ
gen (Câu 6)
15
3.
thuốc.
D. Nên giết mổ vật nuôi ngay sau khi chúng ta tiêm kháng sinh để điều trị bệnh cho
vật nuôi.
Câu 2 : Cắt một đoạn gen cần thiết từ phân tử ADN này nối ghép nó vào một phân
tử ADN khác có vai trò là (…) tạo ra (…). Trong các dấu (…) lần lượt là:
A. Thể truyền, ADN tái tổ hợp.
B. Thể truyền, ARN tổ hợp.
C. Thể truyền, ADN tổ hợp.
D. Thể truyền, ARN tái tổ hợp.
Câu 3: Bệnh nào sau đây do virus gây nên?
A. Niu cát xơn.
B. Tụ huyết trùng. C. Nấm phổi.
D. Ghẻ.
Câu 4: Ý nào sau đây không phải là điều kiện để mầm bệnh có thể gây được bệnh
cho vật nuôi?
A. Có đủ sức gây bệnh.
B. Số lượng đủ lớn.
C. Đường xâm nhập thích hợp.
D. Có môi trường sống thích hợp.
Thông hiểu
Câu 5 : Trong phương pháp sản xuất Vacxin, chọn tế bào vi khuẩn làm tế bào chủ
mà không chọn sinh vật khác vì:
A. Tế bào vi khuẩn nhỏ.
B. Tế bào vi khuẩn có khả năng nhân lên nhanh.
C. Tế bào vi khuẩn có cấu tạo đơn giản.
D. Tế bào vi khuẩn nhỏ và có cấu tạo đơn giản.
Câu 6: Văcxin sản xuất theo công nghệ sinh học có đặc điểm khác với văcxin sản
xuất theo phương pháp truyền thống:
A. Luôn phải bảo quản lạnh
B. Độ an toàn thấp, có mang mầm bệnh
- Tuyên truyền
- Thực hiện các biện pháp SGK/ 105
4. Kết quả áp dụng
Năm học 2015-2016, chủ đề này đã được dạy ở khối 10, tại các lớp 10B4,10 B5 và
lớp 10 B7, B8 không dạy theo chuyên đề. Qua phiếu đánh giá giờ dạy và các ý kiến
đóng góp của thầy cô giáo dự giờ, đặc biệt các ý kiến của học sinh và thông qua kết
quả kiểm tra đánh giá học sinh ngay sau giờ dạy, qua trực tiếp giảng dạy tại lớp, kết
quả như sau:
- Học sinh được học với chuyên đề tích cực hơn, các hoạt động dạy và học rất
linh động thu hút được chú ý của học sinh, học sinh phát triển nhiều năng lực liên
môn, đặc biệt là các năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề, năng lực sử dụng công
nghệ thông tin và truyền thông, năng lực giao tiếp, thuyết trình,
- Các tiết dạy đều được các thầy cô đánh giá tốt.
- Kết quả được tính trung bình so với những lớp không dạy theo chủ đề như
sau (cùng giáo viên dạy):
Lớp 10 B7, B8
Lớp 10B4, B5
Xếp loại
( Dạy không theo chủ đề - dạy như
(dạy theo chủ đề)
phân phối chương trình)
Giỏi
40%
25%
Khá
45%
37%
Chuyên đề này là một tài liệu nhỏ viết về việc xây dựng chuyên đề tích hợp liên
môn trong giảng dạy môn Công nghệ lớp 10, năm học 2015-2016 tôi đã thử nghiệm
giảng dạy tại đơn vị và đạt hiệu quả cao trong việc tạo hứng thú và nâng cao chất
lượng học tập cho học sinh. Vì vậy, năm học 2016-2017 tôi sẽ tiếp tục sử xây dựng
thêm một số chủ đề tích hợp liên môn trong giảng dạy.
Trên đây là bản thuyết trình về sản phẩm dự thi của tôi.
Ngày 30 tháng 3 năm 2017
Người dự thi
21