Sáng kiến kinh nghiệm - Lê Hồng Anh
Lời cảm ơn
Sau 3 năm học tập, nghiên cứu tôi đã học xong chơng trình đào tạo cử nhân
Quản lý giáo dục khoa s phạm-Đại học quốc gia Hà Nội và đã hoàn thành đề tài:
Một số biện pháp chỉ đạo hoạt động dạy học của ngời hiệu trởng nhằm nâng cao
chất lợng giáo dục trong trờng Tiểu học Quang Châu số1(Việt Yên- Bắc Giang). Tôi
xin đợc bày tỏ lòng biết ơn của mình tới khoa s phạm, các giáo s, phó giáo s, tiến sĩ
khoa s phạm đã tận tình giảng dạy, t vấn cho tôi trong quá trình nghiên cứu.
Tôi xin đợc cảm ơn Sở giáo dục- đào tạo Bắc Giang, phòng giáo dục huyện
Việt Yên, trờng tiểu học Quang Châu số1, các cán bộ quản lý cùng gia đình, bạn bè
đồng nghiệp đã giúp đỡ tôi hoàn thành công tác điều tra, xử lý thông tin về thực tiễn
quản lý giáo dục.
Việt Yên, tháng 4 năm 2007
Tác giả
Lê Hồng Anh
1
Sáng kiến kinh nghiệm - Lê Hồng Anh
Mở đầu
1. Lý do chọn đề tài:
Chúng ta đang hớng tới một nền kinh tế tri thức một xã hội học tậpvới
những con ngời biết học tập suốt đờivà đợc đào tạo thờng xuyên. Vì vậy giáo dục
với 4 trụ cột của nó:học để biết, học để làm,học để cùng chung sống, học để làm ng-
ời, đóng vai trò quyết định trong quá trình phát triển kinh tế-xã hội ở mỗi quốc gia.
ở Việt Nam với quan điểm Giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu. Từ
nhiều năm qua đã đợc coi là kim chỉ nam cho mọi chơng trình hành động,phát triển
sự nghiệp giáo dục và đào tạo.
Giáo dục là một bộ phận hữu cơ rất quan trọng trong chiến lợc phát triển kinh
tế xã hội và mục tiêu giáo dục đợc coi là một trong những mục tiêu quan trọng của sự
phát triển. Muốn phát triển giáo dục cần nhiều yếu tố bảo đảm, nhng trớc hết phải có
đội ngũ giáo viên có kiến thức, giỏi nghiệp vụ s phạm, có phẩm chất đạo đức, t tởng
chính trị là nguồn nhân lực quan trọng của ngành giáo dục.

Trong nhà trờng nói chung và trong trờng tiểu học nói riêng, ngời hiệu trởng
có vai trò rất quan trọng, hiệu trởng là ngời đứng ra chịu trách nhiệm trớc Đảng, Nhà
nớc và nhân dân để lãnh đạo mọi hoạt động trong nhà trờng, làm cho mọi hoạt động
trong nhà trờng phát triển đồng bộ. Ngời hiệu trởng cũng là ngời làm việc trực tiếp
với đội ngũ giáo viên, chỉ đạo sâu sát nội dung và phơng pháp dạy học.
Thực tiễn phát triển giáo dục trong những năm qua cho thấy trờng tiểu học nào
ngời hiệu trởng quản lý chỉ đạo hoạt động dạy học, trờng đó có chất lợng giáo dục về
nhiều mặt đợc nâng cao. Những hiệu trởng yếu kém về năng lực, thiếu trách nhiệm,
coi việc chỉ đạo hoạt động dạy học là công việc của hiệu phó chuyên môn sẽ dẫn đến
tình trạng sa sút về chất lợng giáo dục. Chính vì thế, việc chỉ đạo hoạt động học tập
của ngời hiệu trởng,nhằm nâng cao chất lợng giáo dục ở trờng tiểu học là vấn đề cần
thiết không chỉ có ý nghĩa lý luận mà còn có ý nghĩa thực tiễn to lớn.Vì vậy tôi đã
chọnMột số biện pháp chỉ đạo hoạt động dạy học của ngời hiệu trởng nhằm nâng
cao chất lợng giáo dục ở trờng tiểu học Quang Châu số1
2.Mục đích nghiên cứu:
Đề ra một số biện pháp chỉ đạo hoạt động dạy học của ngời hiệu trởng nhằm
góp phần nâng cao chất lợng giáo dục ở trờng tiểu học Quang Châu số 1( Việt Yên-
Bắc Giang)
3.Nhiệm vụ nghiên cứu:
- Nghiên cứu cơ sở lý luận về hoạt động dạy học.
- Tìm hiểu thực trạng quản lý,chỉ đạo hoạt động dạy học của ngời hiệu trởng ở
trờng tiểu học Quang Châu số 1- Việt Yên-Bắc Giang.
- Đề xuất một số biện pháp chỉ đạo hoạt động dạy học của ngời hiệu trởng
nhằm nâng cao chất lợng giáo dục.
4. Khách thể nghiên cứu và đối tợng nghiên cứu:
- Khách thể nghiên cứu: Công tác quản lý của ngời hiệu trởng ở trờng tiểu học.
- Đối tợng nghiên cứu: Một số biện pháp chỉ đạo hoạt động dạy học ở trờng
tiểu học.
5. Giả thuyết khoa học:
Nếu ngời hiệu trởng vận dụng sáng tạo, hợp lý một số biện pháp chỉ đạo hoạt

giáo viên , học sinh.
Nhóm phơng pháp hỗ trợ:
+ Xin ý kiến chuyên gia.
+ phơng pháp thống kê.
+ Phơng pháp so sánh xử lý các số liệu, t liệu thu thập đợc.
+ Phơng pháp đàm thoại.
10. Cấu trúc:
Ngoài phần mở đầu và kết thúc; đề tài có 3 chơng.
Chơng 1: Cơ sở lý luận.
Chơng 2: Thực trạng về chỉ đạo hoạt động dạy học ở trờng tiểu học Quang
Châu số 1- Việt Yên.
Chơng 3: Một số biện pháp chỉ đạo hoạt động dạy học của ngời hiệu trởng
nhằm nâng cao chất lợng GD trờng tiểu học Quang Châu số 1- Việt yên.
4
Sáng kiến kinh nghiệm - Lê Hồng Anh
Cuối danh mục các tài liệu tham khảo và phụ lục.
Chơng I:
Cơ sở lý luận
1. Hoạt động dạy học:
5
Sáng kiến kinh nghiệm - Lê Hồng Anh
1.1.Khái niệm về hoạt động dạy học:
Hoạt động dạy học là một trong những hoạt động giao tiếp s phạm mang ý
nghĩa xã hội. Chủ thể của quá trình dạy là ngời thầy và chủ thể của hoạt động học là
học sinh. Tiến hành các hoạt động khác nhau nhng không phải là những hoạt động
đối lập nhau mà song song tồn tại phát triển trong cùng một quá trình thống nhất
cùng hớng tới một mục đích. Hoạt động dạy của thầy là truyền thụ tri thức, tổ chức,
chỉ đạo, điều khiển, hớng dẫn hoạt động chiếm lĩnh tri thức của học sinh. Vai trò của
ngời thầy là ngời dẫn đờng, là ngời đồng hành với học sinh trên con đờng chiếm lĩnh
tri thức theo nội dung dạy học.

6
Sáng kiến kinh nghiệm - Lê Hồng Anh

Nội dung dạy học: học và dạy.
Nội dung dạy học không chỉ là kiến thức mà còn phải chú ý đến phơng pháp t
duy hay nói cách khác khi triển khai một hoạt động dạy học thì ngời dạy phải biết
cách lựa chọn phơng thức chuyển tải sao cho đa đến cho ngời học không chỉ kiến
thức mà còn tạo điều kiện cho họ tái tạo đợc kiến thức đó
Học là quá trình tự biến đổi mình và làm phong phú mình bằng cách chọn
nhập và xử lý thông tin từ môi trờng xung quanh.
Dạy là việc giúp ngời học tự mình chiếm lĩnh những kiến thức, kỹ năng và
hình thành hoặc tăng cờng tình cảm , thái độ.
*Các thành tố của quá trình dạy học tơng tác với nhau theo quy luật riêng, có sơ đồ
hoá quá trình dạy học nh sau:
3. Một số vấn đề về lý luận dạy học tiểu học:
3.1. Vị trí trờng tiểu học:
- Vị trí trờng tiểu học đợc xác định trong điều 2 của điều lệ trờng tiểu học:
Trờng tiểu học là cơ sở giáo dục của bậc tiểu học, bậc tiểu học nền tảng của hệ
thống giáo dục quốc dân, trờng tiểu học là có t cách pháp nhân và con dấu riêng
Điều 22 của luật giáo dục ghi rõ Giáo dục tiểu học là bậc học bắt buộc đối với mọi
trẻ em từ lớp 6- 10 tuổi. Thực hiện trong năm học từ lớp 1 đến lớp 5, tuổi học sinh
vào lớp 1 là 6 tuổi.
Bậc tiểu học có vị trí hết sức quan trọng trong giáo dục cũng nh đời sống xã
hội đòi hỏi các nhà quản lý trờng học phải quan tâm và có chính sách u tiên , u đãi
với bậc tiểu học. Với t cách là bậc học nền tảng cho hệ thống giáo dục quốc dân,
giáo dục tiểu học có vững chắc thì mới đảm bảo đợc nhiệm vụ xây dựng nền móng
không chỉ cho giáo dục phổ thông mà còn cho sự hình thành và phát triển nhân cách
con ngời.
3.2.Vài nét về mục tiêu giáo dục tiểu học:
7

lớp bậc tiểu học.
4. Một số cơ sở lý luận về quản lý trờng học.
4.1.Khái niệm chung về quản lý:
Trong lịch sử phát triển của loài ngời từ khi có sự phân công lao động đã xuất
hiện một dạng lao động mang tính đặc thù, đó là tổ chức, điều khiển các hoạt động
lao dộng theo những yêu cầu nhất định. Dạng lao động mang tính đặc thù đó gọi là
hoạt động quản lý.
Mọi hoạt động của xã hội đều cần tới quản lý. Quản lý vừa là khoa học vừa là
nghệ thuật, trong việc điều khiển một hệ thống xã hội ở cả tầm vĩ mô và vi mô. Đó là
những hoạt động cần thiết phải thực hiện khi những con ngời kết hợp với nhau trong
các nhóm, các tổ chức nhằm đạt mục tiêu chung.
Khái niệm Quản lý đợc định nghĩa khác nhau dựa trên cơ sở những cách
tiếp cận khác nhau. Dới đây nêu một số định nghĩa về quản lý lấy từ một số tài liệu
hiện có.
* Quản lý nhà trờng biết rõ ràng, chính xác cái gì cần làm và làm cái gì đó
bằng phơng pháp tốt nhất và rẻ nhất"
(F. W.taylor, nhà thực hành quản lý lao động)
* "Quản lý là đa xí nghiệp tới đích, cố gắng sử dụng tốt nhất các nguồn lực
(nhân lực, vật lực) của nó".
( A. fayon. Nhà lý luận quản lý kinh tế)
8
Sáng kiến kinh nghiệm - Lê Hồng Anh
* Quản lý là quá trình chuyển một hệ động lực phức tạp từ trạng thái này sang
trạng thái khác , nhờ sự tác động vào các phần tử biến thiên của nó"
(A. I. berg. Nhà điều khiển học)
* Quản lý là gia công thông tin thành tín hiệu điều chỉnh hoạt động của máy
móc hay cơ thể sống ".
( A. N. kolmogorov. Nhà toán học)
* Quản lý xã hội một cách khoa học có nghĩa là:
- Nhận thức, phát hiện các quy luật, các khuynh hớng phát triển xã hội và h-

Quản lý giáo dục đợc hiểu là sự tác động của chủ thể quản lý đến khách thể
quản lý trong lĩnh vực hoạt động công tác giáo dục. Nói một cách đầy đủ:Quản lý
giáo dục là hệ thống những tác động có mục đích, có khoa học, hợp quy luật của chủ
thể quản lý trong hệ thống giáo dục, là sự điều hành hệ thống giáo dục quốc dân, các
cơ sở giáo dục nhằm thực hiện mục tiêu nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dỡng
nhân tài, quản lý giáo dục là hoạt động điều hành, phối hợp các lực lợng xã hội
,nhằm đẩy mạnh công tác giáo dục theo yêu cầu phát triển xã hội.
Quản lý giáo dục cũng chịu sự chi phối của các quy luật xã hội và tác động
của quy luật xã hội. Quản lý giáo dục có những đặc trng chủ yếu:
- Sản phẩm của giáo dục là nhân cách, là sản phẩm có tính dặc thù nên
quản lý giáo dục phải ngăn ngừa sự dập khuôn, máy móc trong việc tạo ra sản phẩm
cũng nh không đợc phép tạo ra phế phẩm.
- Quản lý giáo dục nói chung, quản lý nhà trờng nói riêng phải chú ý đế
sự khác biệt giữa đặc điểm lao động s phạm so với lao động xã hội nói chung.
- Trong quản lý giáo dục, các hoạt động quản lý hành chính nhà nớc và
quản lý sự nghiệp chuyên môn đan xen vào nhau, thâm nhập lẫn nhau, không thể
tách rời tạo thành hoạt động quản lý giáo dục thống nhất.
- Quản lý giáo dục đòi hỏi những yêu cầu cao về tính toàn diện, tính
thống nhất,tính liên tục, tính kế thừa, tính phát triển.
- giáo dục là sự nghiệp của quần chúng. Quản lý giáo dục phải quán
triệt quan điểm quần chúng.
4.2.2.Quản lý trờng học:
Trờng học nằm trong hệ thống giáo dục và hệ thống xã hội. Dặc điểm của
thể chế là có sự kết hợp chặt chẽ hữu cơ giữa đặc điểm của nhà nớc và đặc điểm của
xã hội. Vì thế trờng học luôn có mối quan hệ tác động qua lại với môi trờng xã hội.
"Trờng học là một thiết chế xã hội trong đó diễn ra quá trình đào tạo giáo dục
với sự hoạt động tơng tác của hai nhân tố thầy - trò"
" Trờng học là một bộ phận của cộng đồng và trong guồng máy của hệ thống
giáo dục quốc dân, nó là dơn vị cơ sở."
Căn cứ vào nhiệm vụ và quyền hạn của nhà trờng đợc quy định trong điều 53

Tổ chức là quá trình sắp xếp và phân bổ công việc,quyền hành và nguồn lực
cho các thành viên của tổ chức để họ có thể hoạt động và đạt đợc các mục tiêu của tổ
chức một cách có hiệu quả.
- Xây dựng các cơ cấu, nhóm.
- Tạo sự hợp tác, liên kết.
- Xây dựng các yêu cầu.
- Lựa chọn, sắp xếp.
- Bồi dỡng cho phù hợp
- Phân công nhóm và cá nhân
* Chức năng chỉ đạo, lãnh đạo, điều khiển: Là quá trình tác động đến các
thành viên của tổ chức làm cho họ nhiệt tình, tự giác nỗ lực phấn đấu đạt mục các
mục tiêu của tổ chức.
11
Sáng kiến kinh nghiệm - Lê Hồng Anh
- Kích thích, động viên.
- Thông tin hai chiều
- Bảo đảm sự hợp tác trong thực tế
* Chức năng kiểm tra: Là những hoạt động của chủ thể quản lý nhằm đánh giá
và xử lý những kết quả của quá trình vận hành tổ chức.
- Xây dựng định mức và tiêu chuẩn
- Các chỉ số công việc, phơng pháp đánh giá
- Rút kinh nghiệm và điều chỉnh
Bốn chức năng này gắn bó chặt chẽ với nhau, đan xe nhau, khi thực hiện chức
năng này thờng cũng có các mặt chức năng khác ở các mức độ khác nhau. Trong mọi
hoạt động quản lý giáo dục thông tin quản lý giáo dục đóng vai trò vô cùng quan
trọng nó đợc coi nh là " mạch máu" của hoạt động quản lý giáo dục.
Sơ đồ chức năng quản lý:
12
Lập kế hoạch
Kiểm tra

những nội dung mà nhà nớc cho phép, không đợc làm hại đến nhận thức của thế hệ
trẻ.
- Quản lý trờng học thực chất là quản lý quá trình dạy học, là tổ chức điều
khiển giáo viên, học sinh thực hiện những phơng pháp dạy học tiên tiến mang lại
hiệu quả cao.
- Cuộc sống thay đổi hàng ngày, không chỉ có nội dung dạy học phù hợp mà
phơng pháp dạy học cũng phải thờng xuyên đợc cải tiến để có khả năng chuyên tải đ-
ợc lợng tri thức mới, đáp ứng đợc yêu cầu đào tạo. Quản lý trờng học phải căn cứ vào
những yêu cầu của hoạt động dạy và hoạt động học để đề ra những biện pháp tối u.
- Quản lý trờng học trong thực tiễn là quản lý hoạt động dạy của giáo viên,
hoạt đông học của học sinh phát huy cao nhất năng lực của mình trong quá trình diễn
13
Sáng kiến kinh nghiệm - Lê Hồng Anh
ra hoạt động dạy và học. Mặt khác, còn có những hoạt động kiểm tra, đánh giá, phát
hiện những thiếu sót của giáo viên và học sinh để uốn nắn, sửa chữa.
- Quản lý trờng học còn phải chú ý đến công tác xây dựng và quản lý đội ngũ
cán bộ giáo viên và học sinh đủ mạnh để đảm đơng đợc mục tiêu, nhiệm vụ của nhà
trờng.
Ngoài ra quản lý trờng học còn phải quan tâm quản lý cơ sở vật chất, thiết bị
dạy học, môi trờng , cảnh quan s phạm, tài chính và các hoạt động của các tổ chức
quần chúng trong nhà trờng, cũng nh sự phối hợp sức mạnh tiềm năng của công tác
xã hội hoá sự nghiệp giáo dục nhằm thực hiện thắng lợi các mục tiêu và nhiệm vụ đã
đợc giáo dục.
5.Quan niệm về chất lợng dạy học:
Chất lợng là vấn đề quan trọng nhất của tất cả các trờng học. Có nhiều định
nghĩa, quan điểm trái ngợc nhau về chất lợng, quan điểm chất lợng đợc đánh giá
bằng đầu vào cho rằng chất lợng của một trờng phụ thuộc vào chất lợng hay số l-
ợng đầu vào hay yếu tố nguồn lực chính bằng chất lợng. Quan điểm này bỏ qua sự
tác động, vai trò của quá trình đào tạo.
Quan điểm chất lợng đợc đánh giá bằng đầu vào cho rằng đầu ra(sản

tợng mà cách nhìn chất lợng hiệu quả khác nhau.
Chất lợng giáo dục là chất lợng của việc dạy và học, sự phát huy tối đa năng
lực của thầy giáo và năng lực của học sinh. Để sau khi kết thúc quá trình giáo dục
thu đợc sản phẩm là những học sinh có đủ phẩm chất, năng lực đáp ứng yêu cầu của
xã hội của thực tế cuộc sống.
Những yếu tố ảnh hởng tới chất lợng dạy học ở trờng tiểu học:
Muốn có chất lợng đảm bảo phải xác định rõ mục tiêu, lựa chọn nội dung
thích hợp, và triển khai các phơng pháp dạy học phù hợp.
Yếu tố ảnh hởng trực tiếp đến chất lợng dạy học chính là yếu tố con ngời: đội
ngũ giáo viên và học sinh
Trong quá trình dạy học đây là yếu tố có tính chất quyết định tới chất lợng;
đội ngũ thầy tốt có tâm huyết, có tri thức, có lòng yêu nghề và học trò biết ham học
thì chắc chắn chất lợng sẽ tốt.
Yếu tố môi trờng và điều kiện cũng ảnh hởng tới chất lợng giáo dục trong tr-
ờng.
Để quản lý chất lợng dạy học trong trờng học phải chú ý tới công tác quản lý
chất lợng. Bởi vì yếu tố quản lý tạo nên động lực cho 3 yếu tố trên( môi trờng, con
ngời,điều kiện) tạo đà cho chất lợng đợc nâng cao. Trong quá trình quản lý trờng tiểu
học thì vai trò của ngời hiệu trởng rất quan trọng.
6. Vai trò của ngời hiệu trởng trong trờng tiểu học:
Trong nhà trờng nói chung và trờng tiểu học nói riêng ngời hiệu trởng có vai
trò quan trọng: Hiệu trởng là ngời đứng ra chịu trách nhiệm trớc Đảng và nhân dân
để lãnh đạo mọi hoạt động trong nhà trờng làm cho mọi hoạt động của nhà trờng
phát triển đồng bộ đúng hớng, theo yêu cầu nhiệm vụ chuyên môn.
* Ngời hiệu trởng trực tiếp làm việc với đội ngũ giáo viên. thực hiện các nhiệm
vụ tổ chức phân công lao động, chỉ đạo các thành viên trong nhà trờng, quán triệt đ-
ờng lối giáo dục của Đảng. Động viên sự nhiệt tình chuyên môn, tinh thần làm chủ
tập thể của mọi ngời.Chỉ đạo sâu sát nội dung và phơng pháp dạy học.
* Hiệu trởng trờng tiểu học là ngời chịu trách nhiệm quản lý các hoạt động
của nhà trờng do chủ tịch UBND cấp huyện bổ nhiệm theo đề nghị của trởng phòng

1. Vài nét về trờng tiểu học Quang Châu số 1:
* Vị trí địa lý: Trờng tiểu học quang Châu số 1 thuộc xã Quang Châu - Việt
Yên. Phía Nam giáp tỉnh Bắc Ninh. Diện tích tự nhiên 4km2. Dân số trên 9000 khẩu,
nghề nghiệp chính là sản xuất nông nghiệp. Đời sống nhân dân ổn định và ngày một
phát triển. Toàn xã có 64 hộ với 224 khẩu trong diện nghèo.
16