B

GIÁO D C VÀ ÀO T O
TR

NG

B

NỌNG NGHI P VÀ PTNT

I H C TH Y L I

NG CỌNG TOÀN

NGHIÊN C U GI I PHÁP NÂNG CAO HI U QU QU N Lụ D ÁN
U T XÂY D NG CỌNG TRỊNH TH Y L I S D NG V N ODA
TRÊN

A BÀN T NH B C NINH

LU N V N TH C S

HƠ N i - 2014


B

GIÁO D C VÀ ÀO T O
TR


HƠ N i - 2014

ng


L IC M

N

Sau m t th i gian h c t p, nghiên c u, đ
cô giáo tr

ng

c s gi ng d y, giúp đ c a các th y

i h c Th y L i vƠ s c g ng, n l c c a b n thơn, đ n nay lu n v n

“Nghiên c u gi i pháp nâng cao hi u qu qu n lý d án đ u t xây d ng công
trình th y l i s d ng v n ODA trên đ a bàn t nh B c Ninh” đƣ hoƠn thƠnh.
Tác gi xin chơn thƠnh c m n các th y cô giáo, gia đình, b n bè, đ ng
nghi p đƣ t o đi u ki n cho tác gi trong su t quá trình h c t p vƠ th c hi n lu n
v n.

c bi t, tác gi xin bƠy t lòng bi t n chơn thƠnh đ n th y giáo, PGS.TS.

Nguy n H u Hu và PGS.TS. Nguy n Quang C

ng, ng



lƠm. Nh ng k t qu nghiên c u lƠ trung th c.Trong quá trình lƠm tôi có tham kh o
các tƠi li u liên quan nh m kh ng đ nh thêm s tin c y vƠ c p thi t c a đ tƠi. Các
tƠi li u trích d n rõ ngu n g c vƠ các tƠi li u tham kh o đ

c th ng kê chi ti t.

Nh ng n i dung vƠ k t qu trình bƠy trong Lu n v n lƠ trung th c, n u vi ph m tôi
xin hoƠn toƠn ch u trách nhi m.
Hà N i, tháng 11 n m 2014
Tác gi

ng Công ToƠn


M CL C
PH N M

U ........................................................................................................1

1. Tính c p thi t c a đ tƠi ..........................................................................................1
2. M c đích nghiên c u c a đ tƠi: ............................................................................2
3. Ph
4.

ng pháp nghiên c u:........................................................................................3
it

ng vƠ ph m vi nghiên c u c a đ tƠi: .........................................................3


1.1.4. Các ngu n v n đ u t xây d ng c b n ........................................................8
1.2. Các tiêu chí đánh giá hi u qu đ u t .................................................................9
1.2.1. Nhóm ch tiêu ph n ánh hi u qu đ u t chung ...........................................9
1.2.2. Nhóm ch tiêu kinh t ph n ánh hi u qu đ u t cho m t d án cá bi t.....11
1.3. Qu n lỦ d án đ u t xơy d ng công trình .......................................................13
1.3.1. Các ch th tham gia qu n lý d án đ u t xây d ng ................................13
1.3.2. Các hình th c qu n lý th c d án ...............................................................14
1.3.3. N i dung qu n lý d án ...............................................................................16
1.4. D án đ u t có s d ng v n ODA ...............................................................16
1.4.1. Gi i thi u v ODA .......................................................................................16
1.4.2.

c đi m d án đ u t có s d ng v n ODA .............................................18

1.5. Tình hình đ u t xơy d ng các công trình th y l i

n

c ta trong th i gian

qua ...........................................................................................................................20
K T LU N CH

NG 1 ........................................................................................23


CH

NG 2. PHÂN TệCH,


2.5.

ánh giá tính hi u qu c a các d án xơy d ng công trình th y l i s d ng v n

ODA do CPO vƠ t nh lƠm ch đ u t .......................................................................42
2.5.1. óng góp c a v n ODA đ i v i phát tri n nông nghi p nông thôn ...........42
2.5.2. Các hình th c đánh giá hi u qu s d ng v n ODA ..................................43
2.5.3. Hi u qu c a các d án xây d ng công trình th y l i s d ng v n ODA ..48
K T LU N CH
CH

NG 3.

QU

CÁC D

NG 2 ........................................................................................56
XU T M T S
ÁN

U T

D NG V N ODA TRÊN
3.1.

nh h

GI I PHÁP NH M NỂNG CAO HI U



trình th y l i s d ng v n ODA trên đ a bƠn t nh B c Ninh ....................................67
3.4.1. V phía các c quan Trung

ng ................................................................67

3.4.2. V phía t nh B c Ninh .................................................................................75
K T LU N CH

NG 3 ........................................................................................83

K T LU N VÀ KI N NGH ................................................................................84
TÀI LI U THAM KH O ......................................................................................85


DANH M C B NG BI U
B ng 2-1.

Các tiêu chí đánh giá hi u qu s d ng v n ODA ................................46

B ng 3-1.

ánh giá tình hình th c hi n d án .......................................................64

B ng 3-2.

Ti n đ th c hi n d án ........................................................................65


DANH M C HỊNH V


1. Tính c p thi t c a đ tƠi
Nâng cao hi u qu đ u t c a d án lƠ v n đ then ch t trong đ u t xơy d ng
c b n vƠ luôn đ

c quan tơm

t t c các giai đo n, t Chu n b đ u t , th c hi n

đ u t đ n k t thúc đ u t . Trong đó quan tr ng nh t lƠ giai đo n chu n b đ u t ,
đơy lƠ giai đo n mang tính ch t b n l , có Ủ ngh a quy t đ nh trong vi c l a ch n
ph

ng án đ u t , d án có hi u qu hay không ph i đ

nƠy. Tuy nhiên, có nh ng d án

c đánh giá t giai đo n

giai đo n chu n b đ u t đ

c đánh giá có hi u

qu t t nh ng trong giai đo n th c hi n đ u t do nhi u nguyên nhơn khác nhau t
n ng l c c a Ch đ u t , n ng l c c a nhƠ th u kém, công tác GPMB ch m, k
ho ch c p v n gián đo nầd n đ n d án trì tr , kéo dƠi, hi u qu đ u t th p. Ho c
có nh ng d án đ n giai đo n qu n lỦ, khai thác m i b c l nh ng y u kém vƠ h n
ch c a d án nh : Các công trình thu c d án không đ

c kh p n i đ ng b v i h


phát tri n chung c a đ t n

c

c. Tuy v y, c ng còn không ít các d án đ u t xơy

d ng công trình s d ng v n ODA kém ho c không hi u qu , d n đ n lƣng phí ti n
c a, tƠi nguyên c a Qu c gia. Có nhi u nguyên nhơn d n đ n tình tr ng kém hi u
qu nƠy, nh : Khơu quy ho ch không t t, ch tr

ng đ u t không đúng, vi c l a


2
ch n ph

ng án đ u t xơy d ng v i vƠng, kém hi u qu , vi c th m đ nh tính hi u

qu c a các d án còn hình th c ho c ch a đ

c quan tơm, lƣng phí th t thoát, kéo

dƠi, đ i giá trong quá trình th c hi n đ u t vƠ c vi c ch a qu n lỦ khai thác phát
huy t t n ng l c c a công trình,ầ
Rõ rƠng vi c nơng cao hi u qu c a các d án đ u t s d ng v n ODA c n
nh n đ

c quan tơm đ c bi t c a các c p, các ngƠnh vƠ đ c c a c a ng



ng l i. Tuy v y, có m t s d án đƣ

c h t hi u qu do nhi u nguyên nhơn t khơu chu n b đ u t ,

th c hi n đ u t đ n qu n lỦ v n hƠnh, trong đó quan tr ng nh t lƠ giai đo n chu n
b đ u t c a d án.
Xu t phát t th c t trên, v i nh ng ki n th c chuyên môn tích l y đ

c trong

quá trình lƠm vi c, h c t p vƠ nghiên c u, tác gi ch n đ tƠi “Nghiên c u gi i
pháp nâng cao hi u qu qu n lý d án đ u t xây d ng công trình th y l i s
d ng v n ODA trên đ a bàn t nh B c Ninh” lƠm lu n v n th c s c a mình.
2. M c đích nghiên c u c a đ tƠi:
Nghiên c u gi i pháp nơng cao hi u qu qu n lỦ d án các d án xơy d ng s
d ng ngu n v n ODA

Vi t Nam.


3
3. Ph

ng pháp nghiên c u:
th c hi n nh ng n i dung nghiên c u, lu n v n s d ng các ph

ng pháp

nghiên c u sau:


it

ng nghiên c u c a đ tài:
it

ng nghiên c u c a đ tƠi lƠ hi u qu c a các d án đ u t xơy d ng

công trình th y l i s d ng v n ODA do Ban qu n lỦ d án, các ti u d án ADB5
B c Ninh lƠm Ch đ u t vƠ nh ng nhơn t

nh h

ng đ n hi u qu c a các d án

- V m t n i dung vƠ không gian nghiên c u:

tƠi t p trung nghiên c u hi u

nƠy trong giai đo n chu n b đ u t .
b. Ph m vi nghiên c u c a đ tài:
qu vƠ tìm ki m các gi i pháp nơng cao hi u qu kinh t - xƣ h i trong giai đo n
chu n b đ u t c a m t s d án đ u t xơy d ng công trình tiêu bi u s d ng v n
ODA trên đ a bƠn t nh B c Ninh do Ban qu n lỦ d án, các ti u d án ADB5 B c
Ninh lƠm Ch đ u t .
- V m t th i gian: Lu n v n s t p trung nghiên c u, phơn tích đánh giá hi u
qu m t s d án đ u t xơy d ng công trình th y l i tiêu bi u trong th i gian g n
đơy vƠ đ xu t các gi i pháp trong giai đo n chu n b đ u t nh m nơng cao hi u
qu kinh t - xƣ h i c a các d án trong th i gian t i.
5. ụ ngh a khoa h c vƠ th c ti n c a đ tƠi


ng pháp vƠ ch tiêu dùng trong đánh giá hi u qu m t d

án đ u t ;
- Phơn tích th c tr ng công tác đ u t xơy d ng các d án th y l i s d ng
v n ODA

Vi t Nam;

- Nghiên c u đ xu t m t s gi i pháp trong giai đo n Chu n b đ u t nh m
nơng cao hi u qu các d án đ u t xơy d ng công trình th y l i s d ng v n ODA
do Ban qu n lỦ d án NN vƠ PTNT B c Ninh lƠm Ch đ u t .


5
CH

NG 1. T NG QUAN V D
QU D

ÁN

UT

ÁN

UT

XÂY D NG S


tƠi s n tƠi chính, tƠi s n v t ch t hay tƠi s n trí tu vƠ ngu n nhơn l c c n thi t cho
n n s n xu t xƣ h i.

u t lƠ vi c b v n b ng các tƠi s n h u hình ho c vô hình

đ hình thƠnh tƠi s n ti n hƠnh các ho t đ ng đ u t theo quy đ nh c a Lu t đ u t
vƠ các quy đ nh khác c a pháp lu t có liên quan. Ho t đ ng đ u t g m có đ u t
tr c ti p vƠ đ u t gián ti p.
Ho t đ ng đ u t gián ti p lƠ ho t đ ng b v n trong đó ng

i b v n không

tham gia đi u hƠnh qu n tr v n đ u t b ra, đó lƠ các hình th c nh mua c ph n,
c phi u, trái phi u, các gi y t có giá khác, các qu đ u t ch ng khoán.
Ho t đ ng đ u t tr c ti p lƠ ho t đ ng trong đó ng

i b v n tr c ti p tham

gia đi u hƠnh qu n tr v n đ u t đƣ b ra. Nó chia ra thƠnh 2 lo i đ u t chuy n
d ch vƠ đ u t phát tri n trong đó :
s l

u t chuy n d ch lƠ ho t đ ng đ u t mƠ ch đ u t b ti n đ mua l i m t
ng đ l n c phi u c a m t doanh nghi p nh m tham gia n m quy n đi u

hƠnh ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p đó
-

u t phát tri n lƠ ho t đ ng b v n nh m gia t ng tƠi s n, t o ra nh ng



b m, lƠm c u, c ngầ
D án bao g m d án đ u t vƠ d án h tr k thu t. D án đ u t lƠ d án
t o m i, m r ng ho c c i t o nh ng c s v t ch t nh t đ nh nh m đ t đ
t ng tr

ng v s l

ho c d ch v đ

ng ho c duy trì, c i ti n, nơng cao ch t l

cs

ng c a s n ph m

c th c hi n trên đ a bƠn c th trong kho ng th i gian xác đ nh. D

án h tr k thu t lƠ d án có m c tiêu h tr phát tri n n ng l c vƠ th ch ho c
cung c p các y u t đ u vƠo k thu t đ chu n b , th c hi n các ch

ng trình, d án

thông qua các ho t đ ng cung c p chuyên gia, đƠo t o, h tr trang thi t b , t li u
và tài li u, tham quan kh o sát, h i th o.
D án đ u t g m các thƠnh ph n chính sau:
- Các m c tiêu c n đ t đ
l i nh ng l i ích gì cho đ t n

c khi th c hi n d án: Khi th c hi n d án, s mang


dƠi th c hi n d án đ u t c n đ

c c đ nh.


7
D án đ u t đ

c xơy d ng phát tri n b i m t quá trình g m nhi u giai đo n.

Các giai đo n nƠy v a có m i quan h g n bó, v a đ c l p t
thƠnh chu trình c a d án. Chu trình c a d án đ

ng đ i v i nhau t o

c chia thƠnh 3 giai đo n:

- Giai đo n chu n b đ u t
- Giai đo n th c hi n đ u t
- Giai đo n v n hƠnh
Giai đo n chu n b đ u t t o ti n đ quy t đ nh s thƠnh công hay th t b i
các giai đo n sau, đ c bi t đ i v i giai đo n v n hƠnh k t qu đ u t .
1.1.2. Vai trò c a giai đo n chu n b đ u t trong m t d án
đ ng v n đ u t đ t đ

c hi u qu cao nh t thì Ch đ u t bi t nên đ u t

vƠo l nh v c nƠo, v i s v n đ u t lƠ bao nhiêu, vƠo n i nƠo, đ u t vƠo th i gian
nƠo lƠ có l i nh t trong m i giai đo n đ u t . Trong đó quan tr ng nh t lƠ giai đo n

t đ

c duy t ban đ u, ví d nh d án đ

ng s t Cát Linh - HƠ ông (HƠ N i), d

án đ

ng s t đô th s 1 B n ThƠnh - Su i Tiên (TP H Chí Minh)ầM t trong


8
nh ng nguyên nhơn c a vi c đ i v n đ u t chính lƠ do khơu chu n b đ u t d án
ch a đ

c th c hi n t t, ch a tính toán h t các kh n ng, tr

1.1.3. Phân lo i d án đ u t
Các d

án đ u t

ng h p có th x y ra.

[1]

xơy d ng công trình đ

c phơn lo i theo Ngh đ nh


l nh v c XDCB:
- V n ngơn sách nhƠ n
ph

c: g m Ngơn sách Trung

ng vƠ Ngơn sách đ a

ng.
- V n tín d ng đ u t (do ngơn hƠng đ u t phát tri n vƠ qu h tr phát tri n

qu n lỦ) bao g m: V n c a NSNN chuy n sang, v n huy đ ng t các đ n v kinh t
trong n

c vƠ các t ng l p dơn c . V n vay dƠi h n c a các t ch c , tín d ng qu c

t vƠ ng

i Vi t Nam

n

c ngoƠi.

- V n đ u t xơy d ng t các ch đ u t lƠ các đ n v s n xu t kinh doanh,
d ch v thu c m i thƠnh ph n kinh t , các đ n v qu c doanh, v n nƠy hình thƠnh t
l i nhu n (sau khi đƣ n p thu cho NhƠ n

c), v n kh u hao c b n đ l i, ti n



ng s d ng các nhóm ch

tiêu sau:
1.2.1. Nhóm ch tiêu ph n ánh hi u qu đ u t chung
- Ch tiêu ICOR: dùng đ ph n ánh m i quan h gi a đ u t vƠ t ng tr

ng

qua công th c:

ICOR 

I

(1- 1)

GDP

Trong đó:
+) ICOR: H s t l gi a v n đ u t vƠ t ng tr

ng t ng s n ph m qu c n i

+) I : V n đ u t
+) GDP : M c thay đ i trong t ng s n ph m qu c n i
H s ICOR cƠng th p thì hi u qu c a v n đ u t cƠng cao. N u h s nƠy
không đ i thì t l gi a v n đ u t so v i GDP s quy t đ nh t c đ t ng tr
kinh t . T l đ u t cƠng cao thì t c đ t ng tr


Tæng vèn ®Çu t- bá ra

Công th c nƠy ph n ánh m c đ đáp ng nhu c u phát tri n s n xu t kinh
doanh, d ch v vƠ nơng cao đ i s ng nhơn dơn c a t ng V T b ra trong m t th i
k so v i th i k khác. Ch tiêu nƠy t l thu n v i k t qu thu đ
nhi u thì hi u qu đ t đ

c cao. Nó có th đ

nh : Giá tr tƠi s n c đ nh t ng thêm, s km đ

c đ nh l

c, k t qu đ u ra

ng thông qua các ch tiêu

ng, s km đê đ

c c i t o...

tính hi u qu v n đ u t tƠi s n c đ nh t ng thêm dùng công th c h s
th c hi n v n đ u t :

H

FA
I

(1- 4)

bao nhiêu đ ng s n ph m qu c n i.
TƠi s n c đ nh lƠ k t qu do v n đ u t t o ra, do đó hi u su t tƠi s n c đ nh
ph n ánh m t cách khái quát hi u qu v n đ u t trong k .
- H s th c hi n v n đ u t :

H0 

FA
I

(1- 6)


11
Trong đó:
+) H0 : H s th c hi n v n đ u t
+) FA: Giá tr TSC đ

c đ a vƠo s d ng trong k

+) I: T ng s v n đ u t trong k
H s th c hi n v n đ u t cƠng cao thì hi u qu đ u t cƠng l n.
1.2.2. Nhóm ch tiêu inh t ph n ánh hi u qu đ u t cho m t d án cá bi t
Các ch tiêu th

ng dùng đ đánh giá hi u qu cho m t d án đ u t lƠ:

- Th i gian hoàn v n : Th i gian hoƠn v n lƠ kho ng th i gian khai thác d án
(th


ng tr

cn mi

+) Li : L i nhu n ròng bình quơn đ n n m th i
+) Ki : Kh u hao tƠi s n c đ nh bình quơn đ n n m th i
- Ch tiêu giá tr hi n t i thu n (NPV: Net Present Value):
Giá tr hi n t i thu n lƠ t ng lƣi ròng c a c đ i d án đ

c chi t kh u v n m

hi n t i theo t l chi t kh u nh t đ nh.

Bi  Ci
i 0 (1  r)i
n

NPV  

(1- 8)

Trong đó:
+) Bi : L i ích c a d án, t c lƠ bao g m t t c nh ng gì mƠ d án thu đ
(nh doanh thu bán hƠng, l phí thu h i, giá tr thanh lỦ thu h i...)
+) Ci : Chi phí c a d án, t c lƠ bao g m t t c nh ng gì mƠ d án b ra (nh
chi phí đ u t , chi phí b o d
+) r : T su t chi t kh u

ng, s a ch a, chi tr , thu vƠ tr lƣi vay...)


c l a ch n.

L a ch n lƣi su t chi t kh u r t ph c t p vì có nhi u cách th c vƠ m i cách th c k t
qu khác nhau. Thông th

ng lƣi su t chi t kh u đ

t i thi u có th ch p nh n đ
vay trên th tr

c xác đ nh b ng lƣi su t thu l i

c (v n dƠi h n, ng n h n, v n c ph n...) vƠ lƣi su t

ng v n.

- T su t hoàn v n n i b (IRR : Internal Rate of Return)
T su t hoƠn v n n i b (IRR) lƠ t su t chi t kh u mƠ ng v i nó giá tr hi n
t i thu n NPV = 0
n
n
Bi  Ci
Bi
Ci

0





NPV2  NPV1

(1- 10)

Trong đó :
+) r1 : T su t chi t kh u nh h n
+) r2 : T su t chi t kh u l n h n
+) NPV1: Giá tr hi n t i thu n lƠ s d

ng g n b ng 0, tính theo r1

+) NPV2: Giá tr hi n t i thu n lƠ s ơm g n b ng 0, tính theo r2
- T s l i ích/chi phí (B/C)


13
T s l i ích/chi phí (B/C) lƠ t s gi a hi n giá thu nh p vƠ hi n giá chi phí,
đ

c tính theo công th c:

Bt

B/C 

 (1  i

tt

)t


ng.
(1- 12)

Trong đó:
+) f : T ng chi phí c đ nh c a d án.
+) v : Chi phí bi n đ i tính cho m t đ n v s n ph m.
+) p: Giá đ n v s n ph m.
+) Q0: S n l

ng hòa v n.

1.3. Qu n lý d án đ u t xây d ng công trình
1.3.1. Các ch th tham gia qu n lý d án đ u t xây d ng
Quá trình qu n lỦ đ u t vƠ xơy d ng c a m t d án có s tham gia c a nhi u
ch th khác nhau. Khái quát mô hình các ch th tham gia qu n lỦ d án đ u t
nh sau:


14

C QUAN QU N Lụ NHÀ N
C
V
U T VÀ XÂY D NG
Ng i có th m quy n
Quy t đ nh đ u t

NhƠ th u t v n


c

s đ ng Ủ c a ch đ u t .
i v i d án có quy mô nh , đ n gi n có t ng m c đ u t d

i 7 t đ ng thì

ch đ u t có th không l p Ban Qu n lỦ d án mƠ s d ng b máy chuyên môn
c a mình đ qu n lỦ, đi u hƠnh d án ho c thuê ng
đ giúp qu n lỦ th c hi n d án.

i có chuyên môn, kinh nghi m


15

CH

BAN QU N Lụ D

T v n kh o sát,
thi t k , đ u th u,
giám sát ầ
Giám sát

H p đ ng

UT
ÁN


các đ n v chuyên môn thu c b máy c a mình ho c ch đ nh đ u m i đ ki m tra,
theo dõi vi c th c hi n h p đ ng c a t v n qu n lỦ d án.
CH
H p đ ng

UT
H p đ ng

T v n qu n lỦ
d án

Phê duy t

Qu n lỦ
NhƠ th u
Hình 1-3.

Th c hi n

D

Trình

Ng i có
th m
quy n
quy t
đ nh đ u
t



ng

(10) Qu n lỦ vi c trao đ i thông tin d án
(11) Qu n lỦ r i ro trong d án
(12) Qu n lỦ vi c thu mua c a d án
1.4. D án đ u t có s d ng v n ODA
1.4.1. Gi i thi u v ODA
Thu t ng h tr phát tri n chính th c (ODA) xu t hi n t sau chi n tranh Th
gi i II vƠ g n li n v i y u t chính tr . Sau đ i chi n Th gi i l n th II, c Chơu Âu
vƠ Chơu Á đ u đ ng tr
n

c c nh đ nát, hoang tƠn, ch có Chơu M nói chung vƠ

c M nói riêng lƠ không b

c l i, n

c M nh chi n tranh

tr nên giƠu có. Tr

c tình hình đó, M th c hi n vi n tr

t cho Tơy Âu nh m

ng n ch n s

ng c a Liên Xô vƠ các n