BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC XÂY DỰNG
------***-------
PHẠM THÀNH CÔNG
GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG QUẢN LÝ
DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG TẠI BAN QUẢN LÝ DỰ
ÁN
BINH CHỦNG ĐẶC CÔNG - BỘ QUỐC PHÒNG
Ngành
: Quản lý Xây dựng
Chuyên ngành : Quản lý Dự án xây dựng
Hà Nội - 2015
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC XÂY DỰNG
------***-------
PHẠM THÀNH CÔNG
GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG QUẢN LÝ
DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG TẠI BAN QUẢN LÝ DỰ ÁN
BINH CHỦNG ĐẶC CÔNG - BỘ QUỐC PHÒNG
Ngành
: Quản lý Xây dựng
Chuyên ngành : Quản lý Dự án xây dựng
Mã số
công tác và gia đình đã tạo mọi điều kiện tốt nhất để tôi có thể hoàn thành tốt
mọi công việc trong quá trình thực hiện luận văn. Bên cạnh đó, tôi cũng xin
gửi lời cảm ơn của mình tới bạn bè, đồng nghiệp đã luôn quan tâm, chia sẻ,
động viên tôi trong suốt thời gian thực hiện luận văn.
Mặc dù đã rất cố gắng song luận văn không tránh khỏi những khiếm
khuyết. Kính mong nhận được sự góp ý của các thầy giáo, cô giáo cùng các
bạn đồng nghiệp.
Hà Nội, ngày ....... tháng 8 năm 2015
Tác giả luận văn
Phạm Thành Công
MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
1. BQP:
Bộ Quốc phòng
2. BTL:
Bộ Tư lệnh
3. BVTC:
Bản vẽ thi công
4. CBCNV:
12. HSMT:
Hồ sơ mời thầu
13. QLCP:
Quản lý chi phí
14. QLCPCT:
Quản lý chi phí công trình
15. QLDA:
Quản lý dự án
16. SSCĐ:
Sẵn sàng chiến đấu
17. TKKT-TDT:
Thiết kế kỹ thuật - Tổng dự toán
18. XDCB:
Xây dựng cơ bản
DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ, HÌNH
một lượng kinh phí tương đối lớn phục vụ cho công tác xây dựng các công
trình chiến đấu, công trình bảo đảm sinh hoạt, học tập cho bộ đội. Trong quản
lý xây dựng, tuy có những cơ chế riêng nhằm bảo đảm yêu cầu về bí mật quân
sự, nhưng vốn đầu tư xây dựng lấy từ nguôn ngân sách quốc phòng và ngân
sách nhà nước nên việc nâng cao chất lượng quản lý dự án đầu tư xây dựng
tại Ban quản lý dự án Binh chủng Đặc công - Bộ Quốc phòng đóng vai trò hết
sức quan trọng.
Mặt khác hiện nay, các dự án đầu tư xây dựng của Binh chủng Đặc công
đang thực hiện đều do Bộ Tư lệnh làm chủ đầu tư và giao cho các Lữ đoàn,
trường Sĩ quan Đặc công tổ chức thực hiện. Thực tế đó, vừa qua có nhiều tồn tại
cả trong cơ chế quản lý, tổ chức thực hiện và chất lượng của các quyết định quản
lý. Vì vậy, việc nghiên cứu đề tài “Giải pháp nâng cao chất lượng quản lý dự án
đầu tư xây dựng tại Ban Quản lý Dự án Binh chủng Đặc công - Bộ Quốc phòng”
là rất cần thiết. Đây chính là lý do chọn đề tài cho luận văn của tác giả.
2. Mục đích nghiên cứu
Mục đích nghiên cứu là đề xuất các giải pháp để nâng cao chất lượng
công tác Quản lý dự án (QLDA) đầu tư xây dựng tại Binh chủng Đặc công Bộ Quốc phòng.
3. Mục tiêu của đề tài
Để đi đến mục đích trên đề tài có các mục tiêu sau:
- Tổng hợp lý luận về quản lý dự án đầu tư xây dựng
2
- Phân tích, phát hiện các tồn tại và nguyên nhân của chúng trong công
tác quản lý dự án hiện nay tại Ban QLDA Binh chủng Đặc công.
- Đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng công tác quản lý dự án tại Ban
QLDA cho Binh chủng Đặc công - Bộ Quốc phòng.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu: Công tác quản lý dự án đầu tư xây dựng tại Ban
QLDA Binh chủng Đặc công - Bộ Quốc phòng
Chương 3: Đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng quản lý dự án đầu tư
xây dựng Ban Quản lý dự án Binh chủng Đặc công - Bộ Quốc phòng.
Sau đây là nội dung chi tiết của luận văn.
4
CHƯƠNG I
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ
XÂY DỰNG VÀ CHẤT LƯỢNG QUẢN LÝ DỰ ÁN
ĐẦU TƯ XÂY DỰNG
1.1. Dự án đầu tư xây dựng công trình
1.1.1. Khái niệm dự án đầu tư xây dựng công trình
1.1.1.1. Khái niệm về dự án (nói chung)
Hiện có rất nhiều quan niệm về dự án. Một số quan niệm cho rằng dự án
là một chuỗi các sự kiện tiếp nối được thực hiện trong một khoảng thời gian
nhất định với ngân quỹ giới hạn để đạt được kết quả đã được xác định rõ và
làm thỏa mãn nhu cầu của khách hàng. Còn theo Tổ chức quốc tế về tiêu
chuẩn chất lượng ISO thì “dự án là một quá trình đơn nhất gồm tập hợp các
hoạt động có phối hợp và có kiểm soát, có thời hạn bắt đầu và kết thúc, được
tiến hành để đạt được mục tiêu phù hợp với các yêu cầu quy định bao gồm cả
ràng buộc về thời gian, chi phí và nguồn lực”.
Theo Luật đầu tư của Việt Nam năm 2014 thì “Dự án đầu tư là tập hợp
các đề xuất bỏ vốn trung và dài hạn để tiến hành hoạt động đầu tư trên địa bàn
hoạt động cụ thể trong khoảng thời gian xác định”.
Trên cơ sở khái niệm về dự án, nhiều lý thuyết đã được phát triển hướng
tới một định nghĩa về dự án đầu tư và hẹp hơn là dự án đầu tư xây dựng.
1.1.1.2. Dự án đầu tư và dự án đầu tư xây dựng
Cũng như khái niệm dự án, khái niệm dự án đầu tư và dự án đầu tư xây
dựng cũng được đề xuất dưới nhiều cách khác nhau. Có ý kiến cho rằng, “Dự
7
1.1.3.3. Theo công năng và tính chất công trình của dự án
Dự án đầu tư xây dựng công trình có thể có một hoặc nhiều công
trình xây dựng, các công trình thuộc dự án có thể khác nhau về loại và cấp
công trình. Loại công trình xây dựng được xác định theo công năng sử
dụng bao gồm:
- Công trình dân dụng
- Công trình công nghiệp
- Công trình giao thông
- Công trình nông nghiệp và phát triển nông thôn
- Công trình hạ tầng kỹ thuật
- Công trình quốc phòng an ninh
1.1.4. Các giai đoạn phát triển của dự án đầu tư xây dựng
Quá trình hình thành và phát triển dự án đầu tư xây dựng trải qua 3 giai
đoạn là chuẩn bị dự án, thực hiện dự án, kết thúc dự án và đưa công trình của
dự án vào khai thác sử dụng. Quá trình thực hiện dự án có thể mô tả qua sơ
đồ sau (Hình 1.1)
Giai đoạn 1:
CHUẨN BỊ DỰ ÁN
Lập và phê duyệt hồ
sơ dự án
Giai đoạn 2:
THỰC HIỆN DỰ ÁN
Khảo sát
Thiết kế
Thi công
Giai đoạn 3:
thiện (chất lượng) của dự án.
Tuy cùng dưới góc độ quản lý, có tác giả [Từ Quang Phương] lại cho
rằng quản lý dự án là quá trình lập kế hoạch, điều phối thời gian, nguồn lực
nhằm giám sát quá trình triển khai của dự án nhằm bảo đảm cho dự án hoàn
thành đúng thời hạn, trong phạm vi ngân sách được duyệt và đạt được các yêu
cầu đã định về kỹ thuật và chất lượng sản phẩm, dịch vụ bằng phương pháp
và điều kiện tốt cho phép.
9
Nhận xét: thông qua các khái niệm về quản lý dự án các tác giả đã nêu
có thể nhận thấy nhữung vấn đề thuộc nội hàm của khái niệm cần phải đề cập
trong khái niệm là:
+ Quản lý dự án là tổng thể các tác động của chủ thể quản lý tới đối
tượng bị quản lý.
+ Quản lý dự án là thực hiện các chức năng quản lý.
+ Quản lý dự án là hoạt động có mục tiêu và cần tới dùng nguồn lực.
Xuất phát từ phân tích ở trên có thể nói rằng quản lý dự án đầu tư xây
dựng là tổng hợp những hoạt động thực hành các chức năng kế hoạch, tổ
chức, kiểm tra điều tiết của chủ thể quản lý đơn vị quá trình sản xuất xây
dựng nhằm hoàn thành có chất lượng trong thời gian dự kiến với chi phí
không vượt quá giới hạn đã định.
1.2.2. Chức năng quản lý dự án
Mang đặc trưng của hoạt động quản lý, quản lý dự án có các chức
năng kế hoạch, tổ chức thực hiện, kiểm tra và điều chỉnh các hoạt động
trong quá trình hình thành và phát triển dự án đầu tư xây dựng nhằm đạt
được mục đích cuối cùng của dự án là chất lượng, thời gian và chi phí
trong giới hạn định trước.
1.2.2.1. Chức năng kế hoạch
Đây là giai đoạn đầu tiên của quản lý dự án, kế hoạch chính xác sẽ là
Kiểm tra dự án là hoạt động theo dõi quá trình, thu thập kết quả và đánh
giá những khuyết tật của quá trình, sản phẩm và dịch vụ được tiến hành trong
mọi khâu, mọi cấp xuyên suốt vòng đời của dự án.
Mục đích của kiểm tra không phái tập trung vào việc phát hiện sản phẩm
hỏng mà là phát hiện những trục trặc ở mọi khâu, mọi giai đoạn, mọi quá
11
trình và xác định những nguyên nhân gây ra những trục trặc để có những biện
pháp kịp thời khắc phục. Kết quả kiểm tra là một trong các tài liệu cơ sở cơ
bản cho các quyết định điều chỉnh tiếp theo. Khi có hiện tượng sai lệch, cần
có điều chỉnh, vấn đề cốt lõi của điều chỉnh là:
- Cung cấp hợp lý các nguồn lực cần thiết như tài chính, kỹ thuật, lao động.
- Thay đổi cơ chế huy động nguồn lực để đưa quá trình về quỹ đạo.
- Thay đổi cơ chế huy động nguồn lực.
1.2.3. Các hình thức tổ chức quản lý dự án đầu tư xây dựng
Lý thuyết quản lý dự án đầu tư cho thấy các dự án đầu tư có thể được
thực hiện dưới hai hình thức quản lý là hoặc chủ đầu tư tự quản lý dự án khi
có đủ năng lực hoặc chủ đầu tư thuê đơn vị tư vấn quản lý dự án khi dự án
phức tạp mà chủ đầu tư không đủ năng lực để quản lý. Luật xây dựng cũng
quy định các hình thức quản lý dự án mà thôi. Sau đây là các hình thức đó.
1.2.3.1. Hình thức chủ đầu tư trực tiếp quản lý dự án
- Trường hợp chủ đầu tư thành lập Ban QLDA: sau khi có quyết định
đầu tư, chủ đầu tư căn cứ năng lực tổ chức thực hiện các nhiệm vụ quản lý dự
án, hình thức quản lý dự án đã được người quyết định đầu tư phê duyệt ra
quyết định thành lập Ban quản lý dự án. Ban quản lý dự án phải có năng lực
tổ chức thực hiện nhiệm vụ quản lý dự án theo yêu cầu của chủ đầu tư.
Cơ cấu tổ chức của Ban quản lý dự án do chủ đầu tư quyết định phải
đảm bảo có đủ năng lực về chuyên môn, nghiệp vụ để thực hiện nhiệm vụ
quản lý thực hiện dự án. Ban quản lý dự án phải thực hiện chế độ báo cáo
DỰ ÁN
Hình 1.2: Mô hình QLDA khi Chủ đầu tư trực tiếp quán lý thực hiện dự án
1.2.3.2. Hình thức Chủ đầu tư thuê tư vấn quản lý dự án
Trong trường hợp này, tổ chức tư vấn phải có đủ điều kiện năng lực tổ
chức quản lý phù hợp với quy mô, tính chất của dự án. Trách nhiệm, quyền
hạn của tư vấn quản lý dự án được thực hiện theo hợp đồng thỏa thuận giữa
hai bên. Khi áp dụng hình thức thuê tư vấn quản lý dự án, Chủ đầu tư vẫn
phải sử dụng các đơn vị chuyên môn thuộc bộ máy của mình hoặc chỉ định
13
đầu mối để kiểm tra, theo dõi việc thực hiện hợp đồng của tư vấn quản lý
dự án. Hình 1.3
CHỦ ĐẦU TƯ
Hợp đồng
Phê duyệt
TƯ VẤN QLDA
Giám sát
CHỦ ĐẦU TƯ
BAN QLDA
Quản lý
Hợp đồng
Thực hiện
NHÀ THẦU
+ Quản lý tổng mức của dự án
Kiểm tra giá trị lập các cơ cấu của dự án bao gồm chi phí xây dựng; chi
phí thiết bị; chi phí bồi thường giải phóng mặt bằng, tái định cư; chi phí dự
phòng, chi phí quản lý dự án; chi phí tư vấn đầu tư xây dựng và chi phí khác.
+ Quản lý dự toán xây dựng công trìng
Kiểm tra giá trị lập dự toán đã đầy đủ về khối lượng theo bản vẽ thiết kế
đã được phê duyệt.
Kiểm tra việc áp dụng đơn giá, chế độ chính sách đã hợp lý đúng đắn tại
thời điểm lập hay chưa.
+ Quản lý định mức đơn giá
Kiểm tra giá trị áp định mức đã phù hợp với dự toán định mức của nhà
nước ban hành. Kiểm tra giá trị áp dụng đơn giá của tỉnh, thành phố ban hành
có phù hợp.
+ Quản lý thanh toán quyết toán
Kiểm tra, kiểm soát hồ sơ pháp lý liên quan đến thanh quyết toán như
hợp đồng, dự toán thi công
15
Kiểm tra biên bản nghiệm thu và bản vẽ hoàn công.
Kiểm tra khối lượng nghiệm thu theo hợp đồng và khối lượng nghiệm
thu ngoài hợp đồng theo bản vẽ hoàn công
Kiểm soát giá trị thanh toán nhà thầu, tiến độ thi công của nhà thầu.
Kiểm soát kế hoạch phân bổ vốn cho công tác thanh quyết toán.
3. Quản lý thời gian tiến độ của dự án
Quản lý thời gian dự án là việc lập kế hoạch phân phối và giám sát tiến
độ đặt ra nhằm bảo đảm thời gian hoàn thành dự án theo đúng kế hoạch
Về bản chất quản lý thời gian bao hàm việc đưa ra một lịch trình cụ thể
phải làm và điều khiển các công việc nhằm đảm bảo rằng lịch trình đó phải
được thực hiện.
5. Quản lý rủi do dự án
Quản lý rủi ro dự án là việc nhận diện các nhân tố rủi ro trong dự án, sử
dụng các phương pháp định tính, định lượng để xác định tính chất, mức độ rủi
ro để có kế hoạch đối phó cũng như quản lý từng loại rủi ro.
Quản lý rủi ro của dự án đầu tư xây dựng gồm có 3 bước. Nhận dạng và
xác định những rủi ro có thể có của dự án. Xác định các bước hay những hành
động để ứng phó với những rủi ro nếu xảy ra. Trước hết phải nhận định được rủi
ro cả hai mặt định tính và định lượng. Tiếp đến nghiên cứu dự kiến tác động rủi
ro đưa lại. Cuối cùng đưa ra những giải pháp để ứng phó với những rủi ro trên.
Để đối phó với những rủi ro, người quản lý phải tập trung vào các mặt
sau ưu tiên giải quyết nhưng rủi ro có điểm xếp hạng cao hoặc có khả năng
xuất hiện lớn.
17
1.2.4.2. Nội dung theo nhiệm vụ trên từng giai đoạn
1. Ở giai đoạn chuẩn bị dự án
Trong giai đoạn chuẩn bị dự án, nội dung quản lý dự án gồm:
- Chủ trương đầu tư: Quản lý chủ trương đầu tư là quá trình triển khai
việc thu nhập xử lý thông tin, số liệu liên quan đến việc đưa ra quyết định về
chủ trương đầu tự của dự án.
- Lập dự án đầu tư
+ Kiểm tra điều kiện năng lực hoạt động của tổ chức và năng lực hành
nghề của cá nhân tham gia lập dự án và tính chất của dự án đang xét.
+ Theo dõi xây dựng công trình tổ chức nghiệm thu sản phẩm dự án đầu
tư xây dựng công trình (thuyết minh dự án và bảo vệ thiết kế cơ sở). Để trình
cấp có thẩm quyền thẩm định, phê duyệt.
- Thẩm định - phê duyệt dự án đầu tư
+ Kiểm tra điều kiện năng lực các bộ tham gia công tác thẩm định: chứng
chỉ hành nghề và kinh nghiệm trong công tác thẩm định phê duyệt dự án.