SKKN - Một số biện pháp giúp học sinh tiếp cận Truyện Kiều
A. phần mở đầu
1. Lí do chọn đề tài:
Trong xu thế phát triển hiện nay, đất nớc ta muốn phát triển bền vững, đẩy
mạnh công cuộc CNH, HĐH, nhanh chóng hoà nhập với thế giới thì nguồn lực con
ngời là vấn đề đợc đặt lên hàng đầu. Để có nguồn nhân lực có chất lợng, có đầy đủ
mọi năng lực đáp ứng yêu cầu xã hội thì đòi hỏi ngành Giáo dục &Đào tạo phải
đầu t, đổi mới một cách toàn diện.
Để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của xã hội, ngành GD&ĐT đã thực hiện
đổi mới chơng trình giáo dục phổ thông. Nghị quyết số 40/ 2000/ QH10, kì họp thứ
8, Quốc hội khoá X đã nêu mục tiêu của đổi mới chơng trình giáo dục phổ thông là
" ...xây dựng nội dung, chơng trình giáo dục toàn diện thế hệ trẻ đáp ứng yêu cầu
phát triển nguồn nhân lực, phục vụ CNH, HĐH đất nớc, phù hợp với thực tiễn và
truyền thống Việt Nam, tiếp cận trình độ giáo dục phổ thông ở các nớc phát triển
trong khu vực và thế giới."
Năm học 2005- 2006 là năm đầu tiên thực hiện chơng trình thay sách lớp
10 đại trà trên toàn quốc. Thực hiện mục tiêu của đổi mới chơng trình giáo dục
Trung học phổ thông, tất cả các môn học đều có sự thay đổi cơ bản dựa trên cơ sở
phát huy mặt tích cực của chơng trình cũ, đa vào những nội dung, phơng pháp mới
nhằm đáp ứng yêu cầu của thời đại. Ngoài việc đổi mới sách giáo khoa, chơng
trình..., thì việc đổi mới phơng pháp giảng dạy cũng rất quan trọng.
Trong chơng trình Văn - Tiếng Việt lớp 10 trớc đây cũng nh chơng trình
Ngữ văn lớp 10 mới hiện nay, Truyện Kiều luôn chiếm một vị trí rất quan trọng.
Tuy nhiên, trong các giáo khoa, sách tham khảo hiện nay có rất nhiều bài nghiên
cứu nhng phần lớn đó là các bài mang tính bác học, đòi hỏi ngời đọc phải có một
trình độ hiểu biết sâu sắc về Truyện Kiều. Đối với học sinh Trung học phổ thông,
nhất là học sinh Bổ túc Trung học phổ thông, do trình độ, điều kiện còn hạn chế
mà nhiều em cha có những biện pháp tiếp cận thích hợp đối với Truyện Kiều.
Nhiều em còn cha biết hoàn cảnh ra đời, nội dung chính... cũng nh tóm tắt đợc
truyện.
Vì những lí do trên, tôi chọn đề tài "Một số biện pháp giúp học sinh tiếp

sau khi ụng i s nh Thanh v v theo li truyn thỡ Phm Quý Thớch ó cho
khc in vo khong t nm 1820 n nm 1825. Bn khc in ú nay khụng cũn
na. Tỏc phm ny c vit bng ch Nụm, gm 3.254 cõu th theo th lc bỏt.
Ni dung ca truyn da theo tỏc phm Kim Võn Kiu truyn ca Thanh Tõm
Ti Nhõn ngời Trung Quc. Hin nay, Vit Nam lu truyn mt s d bn ca
tỏc phm ny. Bn nụm c nht cũn lu gi l bn "Liễu Văn Đờng" khc in nm
T c th 19 (1866), mi phỏt hin Ngh An.
Hng trm nm qua, Truyn Kiu vn luụn tn ti trong i sng ca dõn
tc Vit. õy l mt trong s ớt cỏc tỏc phm ln c nhiu ngi dõn mi
tng lp hc thuc lũng. i ỏp bng nhng ngụn t, li l trong truyn Kiu
cng ó tr thnh mt hỡnh thc sinh hot vn hoỏ ca mt s cng ng ngi
Vit nh ly Kiu, trũ Kiu, vnh Kiu, tranh Kiu, búi Kiu...
Truyn Kiu l tiu thuyt vit bng th lc bỏt. Truyn phn ỏnh xó hi
ng thi thụng qua cuc i ca nhõn vt chớnh Vng Thuý Kiu. Xuyờn
Giáo viên: Phạm Trung Kiên - TT GDTX Quảng Ninh
- 2 -
SKKN - Một số biện pháp giúp học sinh tiếp cận Truyện Kiều
sut tỏc phm l ch "tâm" theo nh Nguyn Du ó tõm nim "Linh Sơn chỉ tại
nhữ tâm đầu" (ngha l "Linh sơn chỉ ở tại lòng ngời thôi"). Ngy nay, Truyn
Kiu ca Nguyn Du l mt trong nhng tỏc phm vn hc Vit Nam c gii
thiu rng rói nht n vi cỏc du khỏch cng nh cỏc nh nghiờn cu nc
ngoi.
Bn on trng tõn thanh in nm 1902 v Kim Võn Kiu tõn tp khc in
nm 1906
2. Hoàn cảnh ra đời:
Theo Giỏo s Nguyn Lc ("T in Vn hc" tp II - Nh xut bn Khoa
hc Xó hi, 1984) trang 455 vit: "on trng tõn thanh l mt truyn th Nụm
vit bng th lc bỏt, da theo tỏc phm Kim Võn Kiu truyn ca Thanh Tõm
Ti Nhõn, Trung Quc. Cú thuyt núi Nguyn Du vit Truyn Kiu sau khi i s
Trung Quc (1814-1820). Cú thuyt núi Nguyn Du vit trc khi i s, cú th

Đau đớn thay phận đàn bà,
Lời rằng bạc mệnh cũng là lời chung.

3.3. Kiều gặp Kim Trọng.
Cng trong ngy hụm ú, Kiu ó gp Kim Trng, l mt ngi vốn nhà
trâm anh, "đồng thân" vi Vng Quan, t lõu ó "trộm nhớ thầm yêu" nng.
Bờn cnh ú thỡ Kim Trng cng l ngi vào trong phong nhã, ra ngoài hào
hoa. Tuy cha kp núi vi nhau mt li nhng sau cuc gp g ny thỡ hai ngi
tình trong nh đã, mặt ngoài còn e. Tip sau ln gp g y l mi tng t:
Ngời đâu gặp gỡ làm chi
Trăm năm có biết duyên gì hay không.
Kim Trng vỡ tng t Kiu nờn ó quờn ht c thỳ vui hng ngy, tỡm
cỏch chuyn n gn nh Kiu. Sau ú my tun trng thỡ Kim, Kiu ó gp
nhau, Kiu ó nhn li Kim Trng v h ó trao i k vt cho nhau. Nhiu ln
Kim Trng cng mun "vợt rào" nhng Thuý Kiu l mt ngi sc so, cụ ó
thuyt phc c Kim Trng :
Vội chi liễu ép hoa nài,
Còn thân ắt lại đền bồi có khi!
Thấy lời đoan chính dễ nghe,
Chàng càng thêm nể thêm vì mời phân.

3.4. Kiều bán mình chuộc cha.
Tai ha ó t ngt p n Vng gia trong lỳc ngi thiu n cũn ang
thổn thức với mối tình đầu. Bn sai nha u trõu, mt nga ó ỏnh p cha v
em nng mt cỏch tn nhn trong ni oan kờu tri khụng thu. Trong hon cnh
bi ỏt nh vy, Kiu nh phi i n quyt nh bỏn mỡnh chuc cha, nhng
nng khụng quờn li hn c trm nm th chng ụm cm thuyn ai vi Kim
Trng trc khi chng v Liờu Dng chịu tang chỳ. Thuý Kiu ó nh cy
Thuý Võn thay mỡnh tr li hn c vi Kim Trng:
Cậy em em có chịu lời

3.6. Kiều mắc lừa Sở Khanh.
Sng mt mỡnh gia khụng gian mờnh mụng xa vng ú nờn khi gp S
Khanh, mt gó cú hình dong chải chuốt, áo khăn dịu d ng v cng khỏ "văn vẻ",
cụ nh ngi ang sp cht ui v c phao m khụng cũn bỡnh tnh nhn ra
li lng gt sỏo rng ca S Khanh.
Than ôi! sắc nớc hơng trời
Tiếc cho đâu bỗng lạc loài đến đây?

Kiu vi vng trao thõn cho S Khanh v cựng S Khanh trn thoỏt khi
lu Ngng Bớch. Cụ no ng mỡnh ó ri vo li do Tỳ b ging sn gi cụ
li vnh vin lu xanh. Cha kp cao chy xa bay thỡ Tỳ b n v lỳc ny nng
mi rừ bn cht con ngi S Khanh:
Bạc tình, nổi tiếng lầu xanh,
Giáo viên: Phạm Trung Kiên - TT GDTX Quảng Ninh
- 5 -