1
MỞ ĐẦU
1. Giới thiệu khái quát về luận án
Đề tài luận án: “Vai trò của Quân đội nhân dân Việt Nam trong giư
vưng ổn định chính trị ở Tây Nguyên hiện nay” được tiếp cận dưới góc độ
triết học - xã hội. Đây là một công trình khoa học nghiên cứu độc lập của
nghiên cứu sinh, dựa trên cơ sở lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng
Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam về xây
dựng và bảo vệ Tổ quốc, về chính trị, ổn định chính trị, về phát triển kinh
tế - xã hội, về dân tộc, tôn giáo và chính sách dân tộc, chính sách tôn giáo,
về chức năng, nhiệm vụ của quân đội; thực tiễn tham gia giữ vững ổn định
chính trị của các đơn vị quân đội trên địa bàn Tây Nguyên. Đề tài luận án
tập trung luận giải, làm sáng tỏ cơ sở lý luận và thực tiễn về vai trò của
Quân đội nhân dân Việt Nam trong giữ vững ổn định chính trị ở Tây
Nguyên; dự báo những nhân tố tác động, đề xuất một số yêu cầu, giải
pháp cơ bản phát huy vai trò của Quân đội nhân dân Việt Nam trong giữ
vững ổn định chính trị ở Tây Nguyên hiện nay. Kết quả nghiên cứu của
luận án góp phần cung cấp những luận cứ khoa học cho lãnh đạo, chỉ huy
các cấp trong quân đội nói chung và các đơn vị trên địa bàn Tây Nguyên
nói riêng vận dụng để thực hiện tốt các nội dung, hình thức, biện pháp giữ
vững ổn định chính trị trên địa bàn.
2. Lý do lựa chọn đề tài luận án
Giữ vững ổn định chính trị là mục tiêu trọng yếu của quốc phòng, an
ninh, bảo vệ Tổ quốc, góp phần quan trọng để xây dựng và phát triển đất nước
và là một trong những nhiệm vụ quan trọng của lực lượng vũ trang và của toàn
Đảng, toàn dân và của cả hệ thống chính trị, trong đó quân đội là lực lượng
nòng cốt. Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng xác định: “Phát huy
mạnh mẽ sức mạnh tổng hợp của toàn dân tộc, của cả hệ thống chính trị, tranh
thủ tối đa sự đồng tình, ủng hộ của cộng đồng quốc tế, kiên quyết, kiên trì đấu
tranh bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của
Tổ quốc, bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa; bảo vệ
nhiệm vụ của mình, góp phần xây dựng địa bàn vững mạnh, phát triển về
mọi mặt. Tuy nhiên, so với yêu cầu, nhiệm vụ của thời kỳ mới, hoạt động
của Quân đội nhân dân Việt Nam trong giữ vững ổn định chính trị trên địa
bàn vẫn còn những hạn chế, bất cập như: Công tác tuyên truyền, vận động
nhân dân của một số đơn vị chưa được tiến hành thường xuyên, liên tục,
hiệu quả chưa cao; một số đơn vị thực hiện nhiệm vụ tham gia xây dựng
HTCT cơ sở và làm tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương trong
giữ vững ổn định chính trị trên địa bàn chưa toàn diện, thiếu vững chắc;
việc phối hợp với các lực lượng trong HTCT để giữ vững ổn định chính trị
trên địa bàn có lúc còn thiếu nhịp nhàng, đồng bộ…
Trong những năm tới, các thế lực thù địch tiếp tục đẩy mạnh
“diễn biến hòa bình”, bạo loạn lật đổ mà Tây Nguyên vẫn là một địa
bàn trọng điểm chống phá của chúng. Tình hình thế giới, khu vực,
trong nước nói chung và địa bàn Tây Nguyên nói riêng vẫn tiềm ẩn
nhiều nhân tố gây mất ổn định chính trị. Đồng thời, trước yêu cầu của
sự nghiệp đổi mới và phát triển đất nước, yêu cầu về giữ vững ổn định
chính trị, bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới, đặt ra cần phát huy hơn nữa
3
vai trò của Quân đội nhân dân Việt Nam trong giữ vững ổn định chính trị
ở Tây Nguyên. Vì vậy, tác giả luận án chọn và nghiên cứu đề tài: “Vai trò
của Quân đội nhân dân Việt Nam trong giư vưng ổn định chính trị ở Tây
Nguyên hiện nay” vừa cơ bản, vừa cấp thiết về lý luận và thực tiễn.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
* Mục đích nghiên cứu: Trên cơ sở làm rõ một số vấn đề lý luận
và thực tiễn về vai trò của Quân đội nhân dân Việt Nam trong giữ vững
ổn định chính trị ở Tây Nguyên, đề tài xác định yêu cầu và đề xuất giải
pháp cơ bản phát huy vai trò của Quân đội trong giữ vững ổn định chính
trị ở Tây Nguyên hiện nay.
* Cơ sở thực tiễn của luận án: Là hoạt động thực hiện vai trò
của Quân đội nhân dân Việt Nam trong giữ vững ổn định chính trị ở Tây
Nguyên hiện nay; các nghị quyết, chỉ thị, báo cáo, sơ kết, tổng kết thực
hiện các mặt công tác, nhất là công tác dân tộc, công tác tôn giáo, công
tác dân vận của các đơn vị quân đội trên địa bàn Tây Nguyên; kết quả
điều tra, khảo sát các địa phương trên địa bàn và các đơn vị quân đội
trong giữ vững ổn định chính trị ở Tây Nguyên của tác giả.
* Phương pháp nghiên cứu của luận án: Luận án sử dụng
phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lênin là chủ nghĩa duy vật
biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử, sử dụng tổng hợp các
phương pháp nghiên cứu như: Phân tích và tổng hợp; lôgíc và lịch
sử; quy nạp và diễn dịch; so sánh; điều tra xã hội học và phương pháp
chuyên gia để làm sáng tỏ góc độ triết học chính trị - xã hội của vấn
đề nghiên cứu.
6. Những đóng góp mới của luận án
Đưa ra quan niệm, chỉ rõ mục tiêu, nội dung, phương thức giữ
vững ổn định chính trị ở nước ta hiện nay.
Làm rõ thực trạng thực hiện vai trò của Quân đội nhân dân
Việt Nam trong giữ vững ổn định chính trị ở Tây Nguyên hiện nay và
một số vấn đề đặt ra cần giải quyết.
Đề xuất các yêu cầu và giải pháp cơ bản phát huy vai trò của
Quân đội nhân dân Việt Nam trong giữ vững ổn định chính trị ở Tây
Nguyên hiện nay.
7. Ý nghĩa lý luận, thực tiễn của luận án
* Ý nghĩa lý luận: Kết quả nghiên cứu của luận án góp phần bổ
sung làm rõ lý luận về ổn định chính trị, giữ vững ổn định chính trị trong
tình hình mới; đồng thời bổ sung, phát triển một số vấn đề lý luận về vai
trò của Quân đội nhân dân Việt Nam trong giữ vững ổn định chính trị ở
Việt Nam nói chung và ở Tây Nguyên hiện nay nói riêng.
* Ý nghĩa thực tiễn: Kết quả nghiên cứu của luận án góp phần
và nhà nước XHCN trong giữ vững ổn định chính trị; phân tích
những yếu tố tiềm ẩn gây mất ổn định chính trị; luận giải một loạt
vấn đề liên quan đến âm mư, thủ đoạn “diễn biến hòa bình” của các
thế lực thù địch, phản động chống phá các nước xã hội chủ nghĩa.
1.2. Nhóm công trình nghiên cứu về vai trò của quân đội trong
tham gia giữ vững ổn định chính trị
Một số công trình tiêu biểu như: Cuốn sách “Xây dựng quân
đội, củng cố quốc phòng sẵn sàng chiến đấu” của M.V.Phrunde.
Công trình“Học thuyết Mác - Lênin về chiến tranh và quân đội” của
Vôncôgônốp. Tài liệu “Công tác Đảng, công tác chính trị trong các
lực lượng vũ trang Xô Viết” của tập thể tác giả E.PhEpxtratốp,
P.I.Cácpencô, N.D.Côdơlốp. Giáo trình “Công tác chính trị của
Quân Giải phóng nhân dân Trung Quốc dùng trong các Học viện,
nhà trường trong thời kỳ mới” của Chương Tư Nghị (chủ biên). Các
công trình trên đã chỉ ra những kinh nghiệm của các Đảng cộng sản
và Nhà nước xã hội chủ nghĩa trong cuộc chiến tranh giữ nước, tổ
chức xây dựng lực lượng vũ trang đấu tranh vì nền hòa bình, xây
dựng và phát triển đất nước; bước đầu đề cập một số vấn đề lý luận
và thực tiễn vai trò quân đội trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ
quốc; đề cập một số nội dung, biện pháp của quân đội trong tham gia
giữ vững ổn định chính trị của đất nước.
6
2. Các công trình nghiên cứu ở trong nước có liên quan đến đề tài
luận án
2.1. Nhóm công trình nghiên cứu về vấn đề giữ vững ổn định chính trị
Một số công trình tiêu biểu về vấn đề giữ vững ổn định chính trị như:
Cuốn sách “Một số giải pháp góp phần ổn định và phát triển ở Tây Nguyên
hiện nay” của tác giả Phạm Hảo. Sách tham khảo “Một số điểm nóng chính
động buôn làng trong phát triển bền vưng vùng Tây Nguyên” của Bùi
Minh Đạo. Cuốn sách “Xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân, an ninh
nhân dân ở địa bàn các tỉnh Tây Nguyên hiện nay” của Lê Văn Đính - Vũ
Anh Tuấn (Đồng chủ biên). Những công trình trên đã khái quát những đặc
điểm cơ bản của Tây Nguyên, phân tích sâu sắc âm mưu, thủ đoạn lợi
7
dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo để chống phá sự nghiệp cách mạng, chỉ ra
những tác động tiêu cực của nó đối với đời sống xã hội; đề xuất những
giải pháp cơ bản phòng ngừa, đấu tranh làm thất bại những âm mưu, thủ
đoạn diễn biến hòa bình, bạo loạn lật đổ của các thế lực thù địch góp phần
giữ vững ổn định chính trị, an ninh quốc gia...
2.3. Nhóm công trình nghiên cứu về chức năng, nhiệm vụ Quân
đội nhân dân Việt Nam và vai trò của quân đội trong thực hiện các
nhiệm vụ cụ thể
Bàn về chức năng, nhiệm vụ của Quân đội: Tác giả Dương Văn
Lượng (chủ biên) với cuốn sách “Chức năng, nhiệm vụ của Quân đội
nhân dân Việt Nam - một số vấn đề lý luận và thực tiễn” đã trình bày
khá sâu sắc, toàn diện về chức năng, nhiệm vụ của Quân đội nhân dân
Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch
Hồ Chí Minh qua các thời kỳ Tổng khởi nghĩa giành chính quyền, kháng
chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ cũng như trong thời kỳ xây
dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN; đưa ra dự báo về sự phát
triển chức năng, nhiệm vụ của QĐND Việt Nam trong thời kỳ mới.
Một số công trình tiêu biểu bàn về vai trò của quân đội trong thực
hiện các nhiệm vu cụ thể: Cuốn sách “Đổi mới công tác dân vận của
Quân đội nhân dân Việt Nam trong tình hình mới” của tác giả Nguyễn
Minh Y và Đặng Văn Hường. Cuốn sách “Quân đội nhân dân Việt
Nam thực hiện nhiệm vụ giúp dân xóa đói, giảm nghèo” của tác giả
Hưu Thanh. Trong các công trình trên, tuy không đi sâu nghiên cứu vai trò
của Quân đội trong giữ vững ổn định chính trị ở Tây Nguyên, nhưng các tác
giả đã tập trung làm rõ một số vấn đề lý luận về vai trò của Quân đội trong
thực hiện các nhiệm vụ cụ thể trên địa bàn Tây Nguyên góp phần giữ vững ổn
định chính trị trên địa bàn; đã khái quát tình hình các đơn vị đóng quân đội
đóng quân trên địa bàn Tây Nguyên trong thực hiện các nhiệm vụ cụ thể.
3. Khái quát kết quả chủ yếu của các công trình khoa học đã
công bố và những vấn đề đặt ra luận án tiếp tục giải quyết
3.1. Khái quát kết quả nghiên cứu chủ yếu của các công trình
khoa học đã công bố có liên quan đến đề tài luận án
Thứ nhất, các công trình khoa học nêu trên, đã có nhiều phương
pháp tiếp cận nghiên cứu khác nhau trong phân tích, luận giải khái
niệm, bản chất, vai trò của ổn định chính trị - xã hội, các nhân tố tác
động đến ổn định chính trị, làm rõ những thành quả và kinh nghiệm
hoạt động hệ thống chính trị và sự ổn định chính trị trong những năm
đổi mới của đất nước; âm mưu, thủ đoạn “diễn biến hòa bình” của các
thế lực thù địch lợi dụng dân tộc, tôn giáo để chống phá sự nghiệp cách
mạng nhằm gây mất ổn định chính trị ở nước ta; chỉ ra những xu
hướng vận động chủ yếu và đề xuất những giải pháp cơ bản góp phần
giữ vững ổn định chính trị ở nước ta và một số địa bàn cụ thể. Đây là
những vấn đề quan trọng, có ý nghĩa thiết thực làm cơ sở cho tác giả
nghiên cứu, tiếp thu một cách có hệ thống, phục vụ triển khai luận án.
Thứ hai, những công trình đề cập đến chức năng, nhiệm vụ và
vai trò của Quân đội nhân dân Việt Nam trong thực hiện các nhiệm
vụ đã khái quát các chức năng, nhiệm vụ của Quân đội và việc tổ
chức thực hiện các chức năng, nhiệm vụ này qua các giai đoạn cách
9
mạng; trình bày vai trò của quân đội trong sự nghiệp xây dựng và bảo
những đặc trưng của nó là gì; thế nào là giữ vững ổn định chính trị, nội
dung cơ bản, cũng như mối quan hệ giữa các nội dung ấy…
Hai là, dưới góc độ triết học chính trị - xã hội, luận án sẽ đi
sâu phân tích đặc điểm tình hình chính trị ở Tây Nguyên hiện nay,
chỉ ra những yếu tố tiềm ẩn gây mất ổn định chính trị ở Tây Nguyên
và những điều kiện thuận lợi, khó khăn trong giữ vững ổn định chính
10
trị ở Tây Nguyên hiện nay; phân tích nội dung vai trò của Quân đội
nhân dân Việt Nam trong giữ vững ổn định chính trị ở Tây Nguyên
hiện nay. Đây là những vấn đề cốt lõi, là xương sống lý luận mà luận
án cần phải giải quyết.
Ba là, nghiên cứu có hệ thống các tài liệu, báo cáo của các cơ
quan chức năng về các mặt công tác của các đơn vị quân đội đóng
quân trên địa bàn, kết hợp với điều tra, khảo sát thực tế của tác giả để
đưa ra những nhận định, đánh giá khách quan về thực trạng thực hiện
vai trò của Quân đội nhân dân Việt Nam trong giữ vững ổn định chính
trị ở Tây Nguyên hiện nay, chỉ ra nguyên nhân thành tựu, hạn chế,
cũng như những vấn đề đặt ra cần tiếp tục giải quyết. Đây là cơ sở
thực tiễn để nghiên cứu, đề xuất những yêu cầu và giải pháp cơ bản
phát huy vai trò của Quân đội nhân dân Việt Nam trong giữ vững ổn
định chính trị ở Tây Nguyên hiện nay.
Bốn là, nghiên cứu, đề xuất một số yêu cầu và giải pháp cơ bản
mang tính đồng bộ để phát huy vai trò Quân đội nhân dân Việt Nam
trong giữ vững ổn định chính trị ở Tây Nguyên hiện nay, đáp ứng với
yêu cầu, nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ
nghĩa trong tình hình mới.
Tóm lại, cho đến nay chưa có một công trình, đề tài khoa học nào
nghiên cứu một cách cơ bản, toàn diện và trực tiếp dưới góc độ chính trị
Nam giư vai trò chủ đạo trong đời sống tinh thần của xã hội; hệ thống chính trị được
tổ chức và hoạt động đúng chức năng, nhiệm vụ, có hiệu lực, hiệu quả; các quan hệ
chính trị về cơ bản phát triển hài hòa, tích cực, đồng thuận theo đúng Hiến pháp và
pháp luật; các hoạt động và phong trào chính trị lành mạnh, tích cực; quốc phòng,
an ninh, trật tự an toàn xã hội được bảo đảm, tạo điều kiện, môi trường thuận lợi để
xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN.
Sự ổn định chính trị ở nước ta hiện nay được thể hiện ở các đặc
trưng sau:
Một là, chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan
điểm đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam giữ vai trò chủ đạo,
bao trùm chi phối đời sống tinh thần xã hội Việt Nam.
Hai là, HTCT Việt Nam trong sạch, vững mạnh, được tổ chức và
hoạt động đúng chức năng, nhiệm vụ, hoạt động có hiệu lực, hiệu quả.
12
Ba là, quan hệ chính trị giữa các giai cấp, tầng lớp xã hội, các tổ
chức chính trị - xã hội, quan hệ giữa các dân tộc, tôn giáo, quan hệ giữa
Đảng, Nhà nước và nhân dân ở nước ta về cơ bản phát triển hài hoà,
đồng thuận, khối đại đoàn kết toàn dân tộc được củng cố, tăng cường.
Bốn là, quan hệ đối ngoại không ngừng được mở rộng, tăng
cường, môi trường hòa bình, ổn định của đất nước được giữ vững.
Năm là, đất nước không xảy ra xung đột, khủng hoảng chính trị;
kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh của đất nước ổn định phát triển
bền vững, đời sống vật chất, tinh thần, quyền và lợi ích của nhân dân ngày
càng được bảo đảm.
Các yếu tố trên có mối quan hệ chặt chẽ, tác động, chi phối
lẫn nhau. Sự ổn định chính trị của đất nước không chỉ là sự ổn
định trên từng nội dung, mà còn là sự ổn định của tất cả các thành
tố cấu thành ổn định chính trị trong chỉnh thể thống nhất, tạo điều
Thứ nhất, bảo vệ và củng cố trận địa tư tưởng của Đảng, của chế độ,
đẩy lùi các quan điểm, tư tưởng sai trái, phản động, làm cho chủ nghĩa Mác
- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chủ trương của Đảng giữ vai trò
chủ đạo trong đời sống tinh thần của xã hội.
Thứ hai, xây dựng, củng cố hệ thống chính trị ngày càng trong sạch,
vững mạnh, có tổ chức chặt chẽ, đoàn kết thống nhất, hoạt động nhịp nhàng,
có chất lượng, hiệu lực, hiệu quả.
Thứ ba, phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh, đẩy
lùi và làm triệt tiêu các nhân tố tiềm ẩn có thể gây mất ổn định chính trị.
Thứ tư, xây dựng, phát triển sự đồng thuận trong xã hội, khối đại
đoàn kết toàn dân tộc được củng cố, tạo ra thế trận lòng dân vững chắc.
Thứ năm, chủ động, tăng cường đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu,
thủ đoạn “diễn biến hòa bình”, bạo loạn lật đổ và mọi hành động chống phá
của các thế lực thù địch, giữ gìn an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội; đấu
tranh có hiệu quả với các hành vi vi hiến, hiện tượng quan liêu, tham nhũng,
lãng phí và những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ.
Phương thức giư vưng ổn định chính trị: Tuyên truyền, giáo dục,
vận động nhân dân nhận thức đúng đắn và thực hiện tốt các quan điểm,
chính sách của Đảng, Nhà nước, củng cố sự đồng thuận trong toàn xã
hội; Tổ chức xây dựng hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh, xây
dựng “thế trận lòng dân” vững chắc, xây dựng môi trường chính trị lành
mạnh; thông qua hệ thống pháp luật của Nhà nước và thực hiện chính
sách phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh;
thông qua thực hiện các chính sách xã hội; thông qua quá trình quản lý
xã hội của chính quyền các cấp bằng pháp luật.
Phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng trong HTCT và nhân dân
cùng tham gia; sử dụng tổng hợp nhiều biện pháp, coi trọng các biện
pháp nghiệp vụ, kết hợp với các biện pháp vận động, giáo dục thuyết
phục, kinh tế, hành chính, răn đe, trấn áp các lực lượng phản động khi
cần thiết, trên cơ sở tuân thủ nghiêm Hiến pháp và pháp luật…
ổn định chính trị ở Tây Nguyên là toàn bộ các tổ chức, các lực lượng trong
HTCT bao gồm các tổ chức cơ sở đảng, chính quyền các cấp, các tổ chức
chính trị - xã hội, các lực lượng vũ trang và các tầng lớp nhân dân. Trong
đó, quân đội là một lực lượng to lớn, có vai trò quan trọng.
Mục tiêu của các đơn vị quân đội giữ vững ổn định chính trị ở
Tây Nguyên là cùng với các lực lượng khác trong HTCT giữ vững môi
trường hòa bình, ổn định để phát triển nhanh, bền vững mọi mặt, nâng
cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân các dân tộc Tây Nguyên,
thực hiện thắng lợi mọi mục tiêu của sự nghiệp đổi mới, góp phần bảo
vệ hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở trong nước và khu vực.
Chủ thể: Lực lượng Quân đội nhân dân Việt Nam tham gia giữ
vững ổn định chính trị ở Tây Nguyên hiện nay là các cá nhân, tổ chức,
các cơ quan, đơn vị Quân đội, mà trực tiếp là các đơn vị quân đội đang
đóng quân trên địa bàn Tây Nguyên, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của
Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng, hướng dẫn của cơ quan Tổng
cục Chính trị, có sự lãnh đạo, chỉ đạo phối hợp, giúp đỡ của đảng bộ,
chính quyền và các đoàn thể nhân dân địa phương.
15
Nội dung giữ vững ổn định chính trị ở Tây Nguyên của Quân đội
gồm: tham gia bảo vệ và củng cố trận địa tư tưởng của Đảng, của chế độ,
đẩy lùi các quan điểm, tư tưởng sai trái, phản động làm cho chủ nghĩa Mác Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chủ trương của Đảng giữ vai trò
chủ đạo trong đời sống tinh thần của xã hội; tham gia xây dựng hệ thống
chính trị trong sạch, vững mạnh; tham gia phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội,
quốc phòng, an ninh, đẩy lùi và làm triệt tiêu các nhân tố tiềm ẩn có thể gây
mất ổn định chính trị ; xây dựng nền quốc phòng toàn dân và an ninh
nhân dân vững chắc trên địa bàn…
Phương thức giữ vững ổn định chính trị ở Tây Nguyên của Quân
đội: Tuyên truyền, giáo dục, vận động nhân dân; tham mưu, đề xuất với
ổn định chính trị.
Thứ ba, Quân đội là lực lượng tích cực tham gia phát triển kinh
tế - xã hội, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho nhân dân góp
phần đẩy lùi, triệt tiêu các yếu tố tiềm ẩn có thể gây mất ổn định
chính trị ở Tây Nguyên.
Thứ tư, Quân đội là lực lượng to lớn xây dựng, tăng cường khối đại
đoàn kết toàn dân tộc, xây dựng các quan hệ chính trị tích cực, tạo sự đồng
thuận xã hội, góp phần xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc để giữ
vững ổn định chính trị.
Thứ năm, Quân đội là lực lượng nòng cốt xây dựng nền quốc phòng
toàn dân, an ninh nhân dân, Biên phòng toàn dân vững chắc, tạo sức mạnh răn
đe, đập tan mọi âm mưu, hoạt động “diễn biến hòa bình”, bạo loạn lật đổ; tích
cực tham gia, phối hợp giải quyết các điểm nóng chính trị - xã hội để giữ vững
ổn định chính trị trên địa bàn.
Kết luận chương 1
Giữ vững ổn định chính trị ở Việt Nam là tổng thể các hoạt động của
HTCT và nhân dân diễn ra trên mọi lĩnh vực đời sống xã hội, trực tiếp là lĩnh vực
chính trị làm cho cho mọi yếu tố cấu thành của ổn định chính trị được củng cố,
phát triển vững chắc; các nhân tố tiềm ẩn gây mất ổn định chính trị bị đẩy lùi và
triệt tiêu; mọi âm mưu, thủ đoạn chống phá của các thế lực thù địch bị đập tan góp
phần làm cho đất nước có môi trường hòa bình, ổn định, phát triển nhanh và bền
vững mọi mặt nhằm xây dựng, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam XHCN.
Tây Nguyên là vùng đất có vị trí chiến lược quan trọng về kinh
tế, xã hội, quốc phòng và an ninh đối với cả nước, do vậy, giữ vững ổn
định chính trị ở Tây Nguyên trở thành một yêu cầu khách quan cấp
thiết, đó là trách nhiệm của hệ thống chính trị, nhân dân và lực lượng
vũ trang trên địa bàn.
Lực lượng quân đội có vai trò quan trọng trong giữ vững ổn định
chính trị ở Tây nguyên, được thể hiện qua việc thực hiện các chức năng,
nhiệm vụ của nó. Những luận giải về quan niệm, nội dung, phương thức,
vững ổn định chính trị.
Thứ năm, các đơn vị quân đội luôn phát huy vai trò nòng cốt, tích cực xây dựng
nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân, Biên phòng toàn dân vững chắc, tạo sức
mạnh răn đe có hiệu quả, đập tan mọi âm mưu, hoạt động “diễn biến hòa bình”, bạo
loạn lật đổ; tích cực tham gia, phối hợp giải quyết các điểm nóng chính trị - xã hội để giữ
vững ổn định chính trị trên địa bàn.
Kết quả của nhưng hoạt động trên của các đơn vị quân đội đã
góp phần tích cực cùng với các lực lượng khác làm cho tình hình chính
trị ở Tây Nguyên cơ bản ổn định, điều đó được thể hiện: Các yếu tố cấu
thành ổn định chính trị ở Tây Nguyên được giữ vững và tăng cường.
Các yếu tố đe dọa gây mất ổn định chính trị bị triệt tiêu, ngăn chặn, vô
hiệu hóa; tạo mọi điều kiện thuận lợi cho sự phát triển mọi mặt ở Tây
Nguyên, góp phần chung vào sự ổn định chính trị của đất nước.
2.1.2. Những hạn chế
Thứ nhất, nội dung, phương thức tuyên truyền giáo dục, vận
động nhân dân thực hiện quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách
và pháp luật của Nhà nước ở một số đơn vị chưa được thường xuyên,
thiếu chủ động, chưa thật phù hợp, hiệu quả chưa cao.
Thứ hai, việc tham gia xây dựng hệ thống chính trị ở các địa phương
và tham mưu, phối hợp, hỗ trợ hệ thống chính trị nâng cao chất lượng, hiệu
18
lực, hiệu quả hoạt động trên các lĩnh vực của một số đơn vị chưa toàn diện,
thiếu vững chắc.
Thứ ba, việc tham gia phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống vật
chất, tinh thần cho nhân dân góp phần đẩy lùi, triệt tiêu các nhân tố tiền ẩn có thể
gây mất ổn định chính trị trên địa bàn của một số đơn vị quân đội thiếu vững chắc,
hiệu quả chưa cao.
Thứ tư, việc xây dựng, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, xây dựng các
còn những bất cập nhất định.
Thứ hai, ở một số đơn vị chưa có sự vận dụng linh hoạt, sáng
tạo, phát triển các hình thức, phương pháp tham gia giữ vững ổn định
chính trị trên địa bàn đóng quân; thiếu chủ động, sáng tạo trong phối
19
hợp với các ban, ngành, đoàn thể và chính quyền địa phương.
Thứ ba, những hạn chế trong phát triển kinh tế - xã hội của đất nước và
những khó khăn về địa lý, kinh tế, văn hóa, xã hội và chính sách bảo
đảm ở Tây Nguyên đã tác động tiêu cực đến chất lượng, hiệu quả công
tác giữ vững ổn định chính trị trên địa bàn.
Thứ tư, do sự chống phá của các thế lực thù địch trên tất cả các
lĩnh vực ở Tây Nguyên.
2.2.3. Những vấn đề đặt ra cần tập trung giải quyết để phát huy
vai trò của Quân đội nhân dân Việt Nam trong giữ vững ổn định chính
trị ở Tây Nguyên hiện nay
Thứ nhất, vấn đề giải quyết mối quan hệ giữa mục tiêu, yêu cầu
cao về giữ vững ổn định chính trị ở Tây Nguyên với sự hạn chế về
trình độ, năng lực tổ chức thực hiện của một bộ phận cán bộ, chiến sĩ.
Thứ hai, vấn đề giải quyết mối quan hệ giữa thực hiện nhiệm
vụ sẵn sàng chiến đấu và chiến đấu với nhiệm vụ tham gia giữ vững
ổn định chính trị ở Tây Nguyên.
Thứ ba, vấn đề giải quyết mối quan hệ giữa tính thống nhất cao về
mục tiêu và hành động với sự bất cập về cơ chế phối hợp, kết hợp giữa các
chủ thể trong giữ vững ổn định chính trị.
Thứ tư, vấn đề giải quyết mối quan hệ giữa tính khó khăn, phức tạp
của nhiệm vụ tham gia giữ vững ổn định chính trị với chính sách đãi ngộ
còn hạn chế.
Kết luận chương 2
Thứ tư, tác động của nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc, yêu cầu xây
dựng quân đội trong thời kỳ mới và tình hình tư tưởng - chính trị của
một bộ phận cán bộ, chiến sĩ đóng quân ở Tây Nguyên.
Thứ năm, sự chống phá của các thế lực thù địch đối với cách mạng nước
ta, trong đó Tây Nguyên vẫn tiếp tục được chúng xác định là địa bàn trọng điểm.
3.1.2. Yêu cầu phát huy vai trò của Quân đội nhân dân Việt
Nam trong giữ vững ổn định chính trị ở Tây Nguyên hiện nay
Một là, phải quán triệt sâu sắc mọi đường lối, chủ trương của Đảng, chính
sách và pháp luật của Nhà nước ta về ổn định chính trị và giữ vững ổn định chính
trị.
Hai là, phải phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị quân đội với nhau,
giữa các đơn vị quân đội với hệ thống chính trị và các lực lượng khác.
Ba là, phải bám sát thực tiễn, bám sát chức năng, nhiệm vụ của
quân đội và của từng loại hình đơn vị quân đội cụ thể.
Bốn là, phải gắn liền giữ vững ổn định chính trị với phát triển kinh tế,
văn hóa, xã hội, tăng cường quốc phòng, an ninh; kết hợp chặt chẽ giữa
“phòng” với “chống”.
3.2. Giải pháp cơ bản phát huy vai trò của Quân đội nhân dân
Việt Nam trong giữ vững ổn định chính trị ở Tây Nguyên hiện nay
3.2.1. Nâng cao nhận thức, trách nhiệm và trình độ, năng lực của
cán bộ, chiến sĩ quân đội trong giữ vững ổn định chính trị ở Tây Nguyên
Đây là giải pháp cơ bản, giữ vai trò chủ đạo bảo đảm cho nhận
thức và hành động của các tổ chức, các lực lượng tham gia giữ vững
ổn định chính trị ở Tây Nguyên được đúng đắn. Trong đó, cấp ủy, chỉ
huy các đơn vị cần tập trung vào các nội dung, biện pháp sau:
21
Nội dung, biện pháp nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cán bộ,
chiến sĩ trong thực hiện nhiệm vụ giư vưng ổn định chính trị ở Tây
ba, hoàn thiện và thực hiện tốt cơ chế phối hợp giữa các đơn vị quân đội
22
với các tổ chức - chính trị xã hội trên địa bàn Tây Nguyên trong giữ
vững ổn định chính trị. Thứ tư, hoàn thiện và thực hiện tốt cơ chế phối
hợp giữa các đơn vị quân đội với các lực lượng an ninh trên địa bàn
trong giữ vững ổn định chính trị. Thứ năm, hoàn thiện và thực hiện tốt
cơ chế phối hợp giữa các đơn vị quân đội với các lực lượng khác trong
xây dựng khu vực phòng thủ từng tỉnh, huyện góp phần giữ vững ổn
định chính trị trên địa bàn Tây Nguyên. Thứ sáu, hoàn thiện và thực
hiện tốt cơ chế phối hợp giữa các đơn vị quân đội với chính quyền, quân
đội, nhân dân nước bạn (Lào, Campuchia) xây dựng đường biên giới
hòa bình, hữu nghị, hợp tác, phát triển để giữ vững ổn định chính trị.
3.2.3. Tích cực tham gia xây dựng, thực hiện tốt các chương
trình, dự án phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, củng cố quốc phòng, an
ninh; thực hiện các chính sách dân tộc, tôn giáo trên địa bàn
Để xây dựng và thực hiện tốt các chương trình dự án tham gia
phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, thực hiện tốt chính sách dân tộc, tôn
giáo kết hợp với xây dựng khu vực phòng thủ vững mạnh trên địa
bàn đóng quân, các đơn vị quân đội cần tập trung thực hiện tốt một số
nội dung, biện pháp sau: Thứ nhất, tích cực tham gia thực hiện tốt các
chương trình, dự án phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội của Đảng, Nhà nước
và của cấp ủy, chính quyền địa phương, nhất là các chủ trương, chính sách,
dự án liên quan đến vùng sâu, vùng xa, đồng bào dân tộc thiểu số. Thứ hai,
giải quyết tốt mối quan hệ giữa nhiệm vụ chiến đấu, sẵn sàng chiến
đấu với tham gia phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, giữ vững ổn định
chính trị trên địa bàn. Thứ ba, thực hiện nghiêm chính sách dân tộc, tôn
giáo của Đảng và Nhà nước. Thứ tư, chăm lo xây dựng, củng cố nền quốc
phòng toàn dân, xây dựng, củng cố các khu vực phòng thủ vững chắc; gắn
giải pháp nêu trên đều có vị trí, vai trò, ý nghĩa riêng với những nội
dung, yêu cầu và biện pháp cụ thể, nhưng có quan hệ chặt chẽ,
thống nhất với nhau. Nắm vững và thực hiện tốt những giải pháp cơ
bản đó, giúp các đơn vị quân đội xác định đúng chủ trương lãnh
đạo, chỉ đạo, biện pháp tổ chức thực hiện không ngừng phát huy tốt
vai trò của mình trong giữ vững ổn định chính trị trên địa bàn đáp
ứng yêu cầu, nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã
hội chủ nghĩa trong tình hình mới.
24
KẾT LUẬN
1. Giữ vững ổn định chính trị ở Việt Nam là tổng thể các hoạt
động của HTCT và nhân dân diễn ra trên mọi lĩnh vực đời sống xã hội,
trực tiếp là lĩnh vực chính trị làm cho cho mọi yếu tố cấu thành của ổn
định chính trị được củng cố, phát triển vững chắc; các nhân tố tiềm ẩn
gây mất ổn định chính trị bị đẩy lùi và triệt tiêu; mọi âm mưu, thủ đoạn
chống phá của các thế lực thù địch bị đập tan góp phần làm cho đất nước
có môi trường hòa bình, ổn định, phát triển nhanh và bền vững mọi mặt
nhằm xây dựng, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam XHCN.
2. Tây Nguyên là khu vực giàu tiềm năng, có vị trí chiến lược
quan trọng về kinh tế, quốc phòng - an ninh đối với cả nước nên việc giữ
vững ổn định chính trị trên địa bàn càng có vai trò quan trọng để phát
triển bền vững mọi mặt. Đặc điểm tình hình chính trị của Tây Nguyên
có cả những mặt thuận lợi và khó khăn cho việc giữ vững ổn định chính
trị, củng cố nền quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân
vững chắc trên địa bàn.
3. Lực lượng quân đội có vai trò quan trọng trong giữ vững ổn
định chính trị ở Tây nguyên, được thể hiện qua việc thực hiện các chức
năng, nhiệm vụ của nó. Những luận giải về quan niệm, nội dung,