TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
Đề bài:
Em hãy tìm hiểu rõ mối quan hệ giữa sức mạnh dân tộc và sức
mạnh thời đại theo tư tưởng Hồ Chí Minh. Để thực hiện tốt diều này , Hồ chủ
tịch và Đảng Cộng Sản đã giải quyết trong suốt tiến trình Cách Mạng Việt
Nam như thế nào?
Lời mở đầu
Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về
những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, từ cách mạng dân tộc dân chủ nhân
dân đến cách mạng xã hội chủ nghĩa; là kết quả của sự vận dụng sáng tạo và phát triển
chủ nghĩa Marx-Lenin vào điều kiện cụ thể của Việt Nam; đồng thời là sự kết tinh tinh
hoa dân tộc và trí tuệ thời đại nhằm giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp và giải
phóng con người. Tư tưởng Hồ Chí Minh chính là cách vận dụng sáng tạo chủ nghĩa
Marx-Lenin trong điều kiện cụ thể của Việt Nam, và trong thực tế Tư tưởng Hồ Chí
Minh đã trở thành một tài sản tinh thần quý báu của Đảng Cộng Sản Việt Nam và của
dân tộc Việt Nam.
Thông qua tư tưởng Hồ Chí Minh , ta không những tìm hiểu được quan điểm của
Người về những vần đề chính trị xã hội mà còn có thể học hỏi và tự hoàn thiện bản
thân để trở thành 1 công dân mẫu mực , có ích cho nước nhà. Tư tưởng Hồ Chí Minh
2
dề cập đến một số vấn đề như: dân tôc, cách mạng giải phóng dân tộc., thời kỳ quá độ
lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, đại đoàn kết dân tộc, kết hợp sức mạnh dân tộc với
sức mạnh thời đại, cuối cùng là các vấn dề nông thôn và nông dân
Trong bài tiểu luận này em xin được trình bày 2 phàn lớn. Thứ nhất là 1 vần dề
trường thế giới( hai cuộc chiến tranh thế giới) . Cuộc chiến tranh thế giới lần thứ 2
làm xuất hiện một loạt các nước XHCN chỗ dựa vững chắc của phong trào giải
phóng dân tộc
+ Mâu thuẫn giữa giai cấp tư bản vói giai cấp công nhân và nhân dân lao động
ở chính quốc và thuộc địa cũng tăng lên.
4
+ Sự phát triển vượt bậc của khoa học và công nghệ làm thay đổi có tính cách
mạng về các lĩnh vực: năng lượng, vật liệu, giao thông vận tải, công nghệ sinh học,
thông tin liên lạc…loài người tiến một bước dài trong việc trinh phục thiên nhiên
Hồ Chí Minh đã nhận thức tất cả những đổi thay to lớn này.
Valentina Tereshkova là nữ Thiếu tướng Không quân - Anh hùng Phi công Vũ trụ, Phó
Tiến sỹ Khoa học - Kỹ thuật, Đại biểu Xô viết tối cao Liên Xô, Phó Chủ tịch Liên đoàn Phụ
nữ dân chủ thế giới. Chị là người đàn bà nổi tiếng nhất Liên Xô, thế kỷ XX.
II. Nhận thức của HCM về kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh
thời đại.
1, Hồ Chí Minh nhận thức vè sức mạnh dân tộc
5
Theo Người, sức mạnh dân tộc là sức mạnh của chủ nghĩa yêu nước, tinh thần
doàn kết, ý chí đấu tranh anh dũng bất khuất cho độc lập tự do , là ý thức tự lực tự
cường của nhân dân ta
Hồ Chí Minh là 1 nhà yêu nước vĩ đại , Người đã rời Tổ quốc mang theo tinh thần
đoàn kết , ý thức và niềm tin vào sức mạnh dân tộc : đó là chủ nghĩa yêu nước ,
Thời đại Bác chứng kiến mở đầu bằng cách mạng tháng Mười Nga –quá độ từ
CNTB len CNXH ,hời đại của phong trào giải phóng dân tộc ,sự sụp đổ của
CNTD, thời đại độc lập dân tộc gắn liền với CNXH. Bác cho rawngf phải thực
hiện khối liên minh chiến đấu giữa vô sản chính quốc với lao động thuộc địa nhằm
một lúc tấn công CNĐQ từ cả 2 phía
Sức mạnh thời đại là sức mạnh của 3 dòng thác cách mạng :cách mạng XHCN,
cách mạng giải phóng dân tộc , phong trào đấu tranh cho hòa bình dân chủ .Say
chiến tranh thế giới thứ 2, sự hình thành và phát triển hệ thống XHCN là nhân tố
làm nên sức mạnh của thời đại .Phát huy sức mạnh thời đại là phải biết huy động
các phong trào cách mang tiên tiến thế giới phục vụ cho sự nghiệp của dân tộc .
Trg luận cương Lenin đã yêu cầu phải làm cho vô sản và quần chúng lao động ở tất
cả các nước gần gũi nhau
Sức mạnh thời đại mà HỒ Chí MInh nhận thức được là sức mạnh của tiến bộ
khoa học công nghệ làm thay đổ có tính cách mạng về các lĩnh vực như năng
lượng , vật liệu , công nghệ sinh học , giao thông vận tải ….loài ngguwowif đã
tiens 1 bước dài trg việc chinh phục thiên nhiên : 50 năm qua thế giới đã có những
chuyển biến lớn , đặc biệt là sức mạnh nguyên tử , nhiều hơn những thế kỷ trước
cộng lại.
Như vậy sưc mạnh thời đại mà Hồ Chí Minh nhìn nhân là sức mạnh cả về
chính trị xã hội , cả về KHCN. Hồ Chí Minh nhìn nhận sức mạnh thwoif đại trong
trạng thái động và biến đổi tương tác giữa các lực lượng trg nước và quốc tế. Hồ
7
Chí Minh nhìn thấy Thái Bình Dương là trung tâm mà đế quốc nhòm ngó , tương
lai là một lò lửa của chiến tranh thế giới. Từ đó Người dề ra khẩu hiệu hành dộng
thích hợp nhằm thay đổi tình huống. Kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời
đại là kết hợp giữa chủ nghĩa yêu nước và chủ nghĩa quốc tế vô sản
III. Nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về kết hợp sức mạnh
Quốc tế cộng sản , Bác cũng đã phê bình gay gắt giai cấp công nhân và đảng cộng
sản tại chính quốc thờ ơ với cách mạng thuộc địa :” Tôi rất buồn vì điều này, giai
cấp tư sản tiến hơn một bước so với giai cấp vô sản . Có thể nói Đảng Cộng Sản
Pháp làm rất ít cho thuộc địa”. Hồ Chí MInh cho rằng nền tảng sức mạnh là ở nhân
dân thuộc địa , chủ nghĩa đế quốc tập trung nọc độc ở thuộc địa , nhân dân thuộc
địa là người thủ tiêu chủ nghĩa thực dân , Hồ Chí mInh đã phát triển và vượt xa so
với Mác, Nhờ nắm bắt đặc điểm và xu thế của thời đại , Nguyễn Ái Quốc đã xác
đinh con đườn cách mạng đúng đắn cho sự nghiệp cứu nước , giải phóng dân tộc
theo con đường vô sản.
9
2. Kết hợp chặt chẽ chủ nghĩa yêu nước với chủ nghĩa quốc tế vô sanr, độc lập dân
tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội
Để kêt hợp sức mạnh daan tộc với sức mạnh thời đại , các Đảng Cộng Sản
kiên trì đầu tranh chống mọi khuynh hướng sai lầm làm suy yếu khối đại đoàn kết
để thống nhất các lực lượng cách mạng thế giới ,. Các đảng cộng sản phải giáo dục
chủ nghĩa yêu nước và chủ nghĩa quốc tế cộng sản cho ND laao động nước mình ,
làm cho tinh thần yêu nước là 1 bộ phận của tinh thần quốc tế. Nguyễn Ái Quốc đã
kêu gọi : “Vì nền hòa nình thế giới m vì tiwj do và no ấm n những người bị bóc lột
thuộc mọi chủng tộc cần đoàn kết lại và chống bọn áp bức”
Sau Cách mạng giải phóng dân tộc giành độc lập , các dân tộc thuộc địa tất
yếu đi theo cách mạng xã hội chủ nghĩa . Hồ Chí Minh viết :” Trong thời đại ngày
nay, cách mạng giải phóng dân tộc là 1 bộ phận khăng khít của cách mạng vô sản
thế giới , cách mạng giải phóng dân tộc phải trở thành cachsm nagj XHCN thì mới
thành công hoàn toàn được”. Phải biến chủ nghĩa yêu nước truyenf thống thành
chủ nghĩa xã hội , nhờ đó nó mới có them sức mạnh và phát triển tahnhf chue
nghĩa anh hung trong thời đại mới
3. Giữ vững độc lập tự chủ m dựa vào sức mình là chính , tranh thủ sự giúp đỡ của
các nước XHCN , sự ủng hộ của nhân loại tiến bộ, đông thời không quên nghĩa vụ
, nếu họ muốn thật thà cộng tác với Việt Nam thì sẽ được nhân dân Việt Nam hoan
nghênh họ như những người an hem bầu bạn”
Hồ Chí Minh dành ưu tiên cho quan hệ với các nước láng giềng châu Á:
Trung Quốc , Lào, Campuchia….
Với trí tuệ thiên tài tinh thần quốc tế trong sáng và với đức độ khiêm nhường
và thái độ thiện trí , Hồ Chí Minh vượt qua mọi trở ngại , từ trong mối quan hệ
11
chồng chéo phức tạp cua thời đại đề ra đường lối cách mạng đúng đắn . phương
pháp ững xử sang tạo phù hợp với từng giai đoạn của cách mạng, phát huy tối đa
sưc mạnh thời đại và sức mạnh dân tộc đưa cách mạng Việt Nam đến thắng lợi trọn
vẹn
B Cách vận dụng mối quan hệ giữa sức mạnh xã hội và sức
mạnh thời đại của Bác và Đảng ta trong suốt tiến trình Cách
mạng
I. Tính tất yếu khách quan của sự kết hợp sức mạnh dân tộc
với sức mạnh thời đại
Về mặt lý luận cho thấy :
+ Lịch sử phát triển của nhân loại chỉ ra rằng quá trình phát triển của mình, các
cộng đồng, các dân tộc, các nhóm có cùng lợi ích bao giờ cũng có sự kết hợp lại
với nhau. Sự kết hợp này ngày càng tăng,
+ Chủ nghĩa Mác Lenin ra đời đã chỉ rõ cách mạng vô sản ra đời muốn thắng lợi
thì phải tạo ra được sức mạnh của bình hành lực. Tức phải biết kết hợp các yếu tố
khách quan và chủ quan m trong nước và thế giới , dân tộc và thời đại. Chính vì
vậy Mác đã đề xuất vô sản tất cả các nước và các dân tộc bị áp bức hãy đoàn kết
lại. Trong thời đại giải phóng dân tộc , Nguyễn Ái Quốc chủ trương :” Lao động tất
cả các nước đoàn kết lại”
13
Từ những lý luận và thực tiễn trên , Hồ Chí mInh đã đi đến kết luận Cách
mang Việt Nam cần phải kết hợp chặt chẽ với cách mạng thế giới – phải thực hiện
kết hợp sức mạnh thời đại và sức mạng dân tộc . Bởi vậy tiến tới cách mạng tháng
8 18945, Hồ Chí MInh đã xác đinh: Không có sức mạng thống nhát của cả nước,
không có sự giúp đỡ mạnh mẽ của nước ngoài , công cuộc giải phóng khó mà
thánh công
Như vậy , kết hợp sức mạnh dân tộc và sức manh thời đại trong tiến trình
Cách Mạng Viêt Nam là 1 tất yếu khách quan
II.
Cách vận dụng mối quan hệ giữa sức mạnh xã hội và sức
mạnh thời đại của Bác và Đảng ta trong suốt tiến trình Cách
mạng
Kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, tạo nên sức mạnh tổng thể
để đánh thắng kẻ địch có tiềm lực và sức mạnh kinh tế, quân sự lớn hơn ta gấp
nhiều lần, là bài học lớn, vô cùng quý báu, mà chúng ta rút ra được trong tổng
kết cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.
Đó cũng chính là một quyết sách vô cùng đúng đắn của Đảng ta khi vạch ra đường
lối quốc tế lúc bấy giờ, góp phần quan trọng dẫn đến thắng lợi hoàn toàn cho công
cuộc giải phóng dân tộc và thống nhất đất nước.
Đảng ta đã nhận định, cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của dân tộc ta mang
tính thời đại sâu sắc và ý nghĩa quốc tế to lớn. Tính chất thời đại thể hiện qua mục tiêu
của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của ta hoàn toàn phù hợp với xu thế chung
của thời đại: hoà bình, độc lập dân tộc, dân chủ và chủ nghĩa xã hội (CNXH). Do đó,
khi Đảng ta giương cao ngọn cờ hoà bình, độc lập dân tộc, dân chủ, CNXH, chúng ta
đã nhận được sự ủng hộ, giúp đỡ từ khắp nơi trên thế giới. Đối thủ của chúng ta là một
lối quốc tế của Đảng ta là đoàn kết quốc tế và độc lập tự chủ. Có độc lập tự chủ mới
15
đoàn kết quốc tế được. Nếu không độc lập tự chủ, vững vàng đường lối của ta, quan
điểm của ta thì sẽ thành “nhất biên đảo”, ngả theo phía này, đối lập với phía kia đoàn
kết dược bộ phận này thì lại mất đoàn kết với bộ phận kia, không có được sức mạnh
tổng thể để giúp ta chiến thắng. Bởi vì, trên thế giới lúc đó tồn tại những quan điểm
khác nhau, thậm chí mâu thuẫn với nhau. Riêng việc đánh giá sức mạnh của đế quốc
Mỹ, đối xử với đế quốc Mỹ xâm lược như thế nào cũng có xung đột về quan điểm, về
cách xử lý: hoặc quá xem thường, hoặc quá đề cao, sợ hãi. Nhưng Đảng ta vẫn giữ
vững quan điểm của mình. Hồ Chủ tịch trong Hội nghị Chính trị đặc biệt ngày 6-11966, đã nêu rõ: “Ta thấy chỗ mạnh của nó, vũ khí nó mới, tiền của nó nhiều. Nhưng
ta cũng thấy những khuyết điểm của nó là khuyết điểm lớn, cơ bản. Bây giờ tất cả đều
chống nó, nhân dân Mỹ cũng chống nó, mà chống mạnh. Bây giờ khác chiến tranh
Triều Tiên. Phong trào phản đối chiến tranh xâm lược ở Mỹ cũng khác trước...”.
Có đường lối đúng lại phải tổ chức tốt để vận dụng, thực hiện đường lối đó một cách
có hiệu quả. Từ trước đến nay, ngoại giao luôn đóng góp vào cuộc đấu tranh giải
phóng dân tộc, song lần này, ngoại giao phải gánh vác một nhiệm vụ cực kỳ nặng nề
là làm sao kết hợp được sức mạnh của thời đại với sức mạnh của dân tộc, thành sức
mạnh tổng hợp để đánh thắng địch. Vì vậy, Đảng ta đã quyết định nâng ngoại giao lên
thành nuột mặt trận có tầm quan trọng chiến lược, ngang tầm với mặt trận quân sự và
chính trị; phối hợp với quân sự và chính trị trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.
Ngoại giao đã hoàn thành được nhiệm vụ đó, đã tranh thủ được các nước ủng hộ ta,
chi viện cho ta về vật chất cũng như tinh thần, tăng cường và củng cố hậu phương
quốc tế của ta, đồng thời làm xói mòn hậu phương địch, cô lập địch về chính trị trên
trường quốc tế. Willlam Duiker, một học giả, chuyên gia nghiên cứu về Việt Nam, đã
phải tự hỏi: “Làm thế nào mà người Việt Nam chiến thắng bằng cách duy trì một cuộc
tiến công ngoại giao vượt trội hơn hẳn một quốc gia vốn được coi là hùng mạnh nhất
thế giới”. Và, ông ta cho rằng: “Một trong những yếu tố dẫn đến chiến thắng đó là do
các nhà lãnh đạo cộng sản có khả năng thao túng môi trường quốc tế theo hướng có
17
1975 đã “đánh cho nguỵ nhào”, hoàn thành sứ mệnh thiêng liêng giải phóng hoàn toàn
miền Nam, thống nhất đất nước, đưa cả nước đi lên CNXH.
Chiến thắng mùa xuân năm 1975
Tình hình chính trị thế giới ngày nay đã đổi thay so với thời kỳ nhân dân ta
chống Mỹ, cứu nước. Tuy nhiên, bài học quý giá rút ra được từ cuộc kháng chiến
chống Mỹ, cứu nước là kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại vẫn giữ
nguyên giá trị của nó. Sức mạnh thời đại ngày nay thể hiện qua các xu thế lớn sau:
- Tất cả các nước phát triển hay đang phát triển đều dành ưu tiên cho phát triển
kinh tế, coi kinh tế có ý nghĩa quyết định đối với việc tăng cường sức mạnh tổng hợp
của quốc gia. Vị thế quốc tế của mỗi nước ngày càng tuỳ thuộc vào sức mạnh kinh tế
hơn là sức mạnh quân sự. Các nước đều ý thức được rằng, muốn có điều kiện để giữ
vững an ninh, ổn định thì trước hết tiềm lực kinh tế phải mạnh. Từ đó, lợi ích kinh tế
trở thành động lực chính trong quan hệ đối ngoại cả về song phương và đa phương.
Chính nhu cầu phát triển kinh tế vừa có động lực thúc đẩy các nước cải thiện và phát
triển quan hệ hợp tác, vừa là nhân tố làm gia tăng sự cạnh tranh kinh tế giữa các nước
18
trên thế giới. Trật tự thế giới mới và các tập hợp lực lượng trong trật tự đó sẽ được tạo
dựng không phải do chiến tranh, mà trên cơ sở kinh tế-chính trị là chính.
- Đẩy mạnh đa dạng hoá quan hệ quốc tế trở thành xu thế phổ biến của các quốc
gia. Tính tuỳ thuộc lẫn nhau giữa các quốc gia ngày càng gia tăng, đo đời sống kinh tế
đã và đang được quốc tế hoá cao độ. Kinh tế thị trường trở thành phổ biến.
- Xu thế liên kết khu vực và quốc tế về kinh tế ngày càng phát triển và là xu thế
phổ biến, khách quan. Xu thế này mang lại những cơ hội mới cũng như những thách
Trong tình hình mới, chuẩn mực cao nhất trong vấn đề tập hợp lực lương trên thế giới
không còn chủ yếu trên cơ sở ý thức hệ như trước nửa, mà xuất phát từ lợi ích quốc
gia. Việc tập hợp này diễn ra một cách cơ động, linh hoạt, theo từng thời điểm, từng
vấn đề cụ thể, theo sự trùng hợp lợi ích với từng nước hoặc nhóm nước, không phân
biệt chế độ chính trị-xã hội khác nhau, không câu nề đối tượng. Kết bạn với tất cả đối
tượng có khả năng hợp tác cùng có lợi.
Những xu thế trên tác động qua lại lẫn nhau tạo nên động lực cộng hưởng làm
thay đổi sâu sắc nền chính trị và kinh tế thế giới. Một quốc gia biết lợi dụng những xu
thế dó sẽ tạo thêm được sức mạnh và vị thế quốc tế cho mình, nếu tự tách mình ra
hoặc đi ngược lại những xu thế đó thì sẽ gây nguy hiểm cho tiền đồ dân tộc mình.
Thực tiễn đời sống chính trị quốc tế cho thấy, yếu tố chính trị và yếu tố kinh tế đối
ngoại có tác động qua lại lẫn nhau mật thiết. Công tác chính trị đối ngoại có hiệu quả
sẽ tạo môi trường chính trị thuận lợi cho việc mở rộng kinh tế đối ngoại. Đồng thời,
kinh tế đối ngoại phát triển sẽ tác động trở lại, tạo thế và lực mới cho đất nước. Với
từng khu vực, từng đối tượng, yếu tố này hoặc yếu tố kia nổi trội lên hơn, song yếu tố
kinh tế ngày càng quan trọng trong quan hệ của nước ta với các nước lớn và các nước
trong khu vực.
Những năm đổi mới vừa qua, với chính sách đối ngoại thể hiện tính khoa học và
cách mạng, nước ta đã đạt được những thành tựu hết sức quan trọng, vị thế và uy tín
quốc tế của Việt Nam đã được nâng lên một tầm cao mới. Ta đã tạo được sự chuyển
20
biến căn bản trong quan hệ đối ngoại, phù hợp với lợi ích an ninh và phát triển đất
nước. Tuy nhiên, cũng phải nhận thấy, thế của ta chưa thật vững chắc và lực của ta nói
chung còn yếu. Nước ta vẫn là một nước đang phát triển, trình độ phát triển kinh tế,
khoa học, kỹ thuật còn thấp, bốn nguy cơ mà Đảng ta đã chỉ ra vẫn tồn tại và diễn biến
phức tạp, không thể xem nhẹ nguy cơ nào.
Để biến những vấn đề có tính nguyên lý trên đây thành hiện thực, để có thể kết
hợp sức mạnh thời đại với sức mạnh dân tộc, thành sức mạnh tổng thể có lợi cho sự