Tuần Ngày soạn: 2/5
Tiết 100 Ngày dạy: 4/5
Tìm tỉ số của hai số
A- Mục tiêu
- HS hiểu đợc ý nghĩa và biết cách tìm tỉ số của hai số, tỉ số phần trăm, tỉ lệ xích.
- Có kỹ năng tìm tỉ số, tỉ số phần trăm, tỉ lệ xích.
- Có ý thức áp dụng các kiến thức và kĩ năng nói trên vào việc giải một số bài toán thực
tiễn.
b. chuẩn bị của GV và HS
- GV : Máy chiếu và các phim giấy trong ghi định nghĩa tỉ số, quy tắc tìm tỉ số phần
trăm, khái niệm về tỉ lệ xích và các bài tập. Bản đồ Việt Nam
- HS: Giấy trong, bút dạ hoặc bảng phụ để hoạt động nhóm.
C. tiến trình dạy học
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò
Hoạt động 1: 1. tỉ số hai số
ví dụ: Một hình chữ nhật có chiều rộng
3m, chiều dài 4m. Tìm tỉ số giữa số đo
chiều rộng và số đo chiều dài của hình
chữ nhật đó
(GV đa đề bài lên màn hình)
- GV: Vậy tỉ số giữa 2 số a và b là gì?
- GV đa định nghĩa tỉ số của 2 số lên màn
hình và nhấn mạnh: Điều kiện của b (số
chia) phải khác 0
Ký hiệu: hoặc a:b
- Hãy lấy ví dụ về tỉ số
GV có thể đa thêm 1 số ví dụ về tỉ số để
thấy tính đa dạng của a và b, chỉ yêu cầu
Hs : Tỉ số giữa số đo chiều rộng và số đo
chiều dài của hình chữ nhật là
HS : Tỉ số giữ hai số a và b (b # 0) là th-

Xét ví dụ sau:
VD: Đoạn thẳng AB dài 20 cm, đoạn
thẳng CD dài 1 m. Tìm tỉ số độ dài của
đoạn thẳng AB và đoạn thẳng CD
HS :
Phân số:
Tỉ số cả 4 cách viết
- HS : AB = 20 cm
CD =1m = 100cm
tỉ số độ dài của đoạn thẳng AB và đoạn
thẳng CD là:
Bài tập 2 (bài 137 tr.57 SGK )
Tìm tỉ số của
a) và 75 cm
b) và 20 phút
HS làm việc độc lập rồi hai em lên bảng
chữa
a) 75 cm =
b) 20 phút =
HS hoạt động theo nhóm.
HS Bài làm sai ở chỗ khi tính tỉ số không
a
b
a
b
a
b
3 4
;
5 9

=
= =
Bài tập 3: (bài 140 tr.58 SGK )
Chuột nặng hơn voi!
GV gọi HS đọc đề bài trong SGK
Tỉ số có ý nghĩa nh thế nào?
Qua bài toán này, em ghi nhớ điều gì?
đa về cùng một đơn vị. Mà tỉ số giữa khối
lợng của chuột và voi phải là
Đổi 5 tấn = 5000000 g
Tỉ số đó cho biết khối lợng của chuột chỉ
bằng khối lợng của voi.
HS: Ta chỉ lập đợc tỉ số giữa 2 đại lợng
cùng loại và phải đổi về cùng 1 đơn vị.
Hoạt động 2: Tỉ số phần trăm
GV : trong thực hành, ta thờng dùng tỉ số
phần trăm với kí hiệu % thay cho
ví dụ: Tìm tỉ số phần trăm của hai số:
78,1 và 25
- ở lớp 5, để tìm tỉ số phần trăm của hai
số, em làm thế nào?
- áp dụng: Tỉ số phần trăm của 78,1 và 25
là:
- GV: Một cách tổng quát, muốn tìm tỉ số
phần trăm của 2 số a và b, ta làm thế nào?
- GV: Đa quy tắc lên màn hình, giải thích
cách làm này và cách làm ở cấp I cũng t-
ơng tự
- GV yêu cầu HS làm ?1
Tìm tỉ số phần trăm của:

= =
3
10
3
10
25 25.100 1
% 83 %
30 30 3
= =
b) Đổi tạ = 0,3 tạ = 30 kg
Hoạt động 3: Tỉ lệ xích
GV: Cho HS quan sát một bản đồ Việt
Nam và giới thiệu tỉ lệ xích của bản đồ
đó. VD:
GV giới thiệu khái niệm tỉ lệ xích của
một bản vẽ ( hoặc một bản đồ (SGK )
Ký hiệu: T: Tỉ lệ xích
a: Khoảng cách giữa 2 điểm trên bản vẽ
b: Khoảng cách giữa 2 điểm tơng ứng
trên thực tế.
(a,b có cùng đơn vị đo)
- Gọi HS đọc ví dụ SGK trang 57 yêu cầu
giải thích
cho HS làm ?2
Tỉ lệ xích của bản đồ là
Em hiểu điều đó nh thế nào?
- HS quan sát bản đồ Việt Nam, 1 HS lên
đọc tỉ lệ xích của bản đồ việt Nam
HS nghe và ghi bài
- HS: a = 1cm

T
b
= = =
a
b
0,75
7
1
20
75
0,75 75 20 5
100
.
7 27
100 27 9
1
20 20
= = =
1
100000
Kết quả khảo sát toán đầu năm có 14 em
dới điểm trung bình.
a) Tính tỉ số phần trăm kết quả khảo sát
toán từ trung bình trở lên
b) Em có suy nghĩ gì về kết quả trên
trung bình trở lên là : 40 - 14 = 26 (HS )
Tỉ số phần trăm kết quả khảo sát toán từ
trung bình trở lên là:
b) Kết quả này còn thấp
Chúng em phải cố gắng học tập nhiều

Tỉ số phần trăm của
a) và
b) 0,3 tạ và 50 kg
HS 2:
- Chữa bài tập 144 tr.59 SBT
HS 1:
+ Phát biểu quy tắc nh SGK tr.57
Công thức:
+ Chữa bài tập:
a)
b) Đổi 0,3 tạ = 30 kg
HS 2: Chữa bài tập
Lợng nớc trong 4 kg da chuột là:
3
2
7
13
1
21
.100
%
a
b
3 13 17 34 17 21
2 :1 : .
7 21 7 21 7 34
3 3.100
% 150%.
2 2
= =

Thay ta có
Có a - b = 8 a= 16 +8
a = 24
Bài 3: bài 142 tr.59 SGK
Khi nói đến vàng ba số 9 (999) ta hiểu
rằng trong 1000g vàng này chứa tới 999g
vàng nguyên chất, nghĩa là tỉ lệ vàng
nguyên chất là 99,9%
Em hiểu thế nào khi nói đến vàng bốn số
9(9999)
HS Vàng bốn số 9 (9999) nghĩa là trong
10000g vàng này chứa tới 9999g vàng
nguyên chất, tỉ lệ vàng nguyên chất là
99,99%
Bài 4: Luyện tập toàn lớp
a) Trong 40 kg nớc biển có 2 kg muối.
Tính tỉ số phần trăm muối có trong nớc
HS nêu cách làm
a) Tỉ số phần trăm mối trong nớc biển là:
% . %
a
p a b p
b
= =
1, 28
3,15
2 1
: 3
5 4
3

2
a b
=
3
8
2
8 16
2
b b
b
b
=
= =
2.100
% 5%
40
=
biển.
b) Trong 20 tấn nớc biển chứa bao nhiêu
muối?
Bài toán này thuộc dạng gì?
c) Để có 10 tấn muối cần lấy bao nhiêu n-
ớc biển?
Bài toán này thuộc dạng gì?
GV hớng dẫn HS xây dựng công thức liên
hệ giữa 3 bài toán về phần trăm.
Đây là bài toán tìm giá trị phân số của 1
số cho trớc.
b) Lợng muối chứa trong 20 tấn nớc biển
là:

= =
a b.p%
=
b a : p%
=
=
a
p%
b
1
T=
125
a 56,408 cm
=
a
T=
b
a
b=
T

56,408
b= 56,408.125
1
125
b=7051 (cm) = 70,51 (m)
=
1
b=1535m;T=
20000

Ôn tập lại các kiến thức, các quy tắc và biến đổi quy tắc về tỉ số, tỉ số phần trăm, tỉ lệ
xích.
Bài tập về nhà số 148 (tr.60 SGK )
Số 137, 141, 142, 142, 146, 148 (tr.25, 26 SBT )
Tiết sau cả lớp mang máy tính bỏ túi để học Thực hành toán học trên máy tính
Tuần Ngày soạn: 16/5
a
T= a b.T
b
1
a 1535.
20000
a 0,07675(m)
a 7,675(cm)
=
=
=
=
27.100
% 56,25%
48
=
12.100
% 25%
48
=