ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM
------------------------

NGUYỄN DUY HẢI

ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG Ô NHIỄM KIM LOẠI NẶNG
TRONG ĐẤT VÀ NGHIÊN CỨU BIỆN PHÁP SINH HỌC
ĐỂ PHỤC HỒI ĐẤT SAU KHAI THÁC THIẾC
TẠI HUYỆN ĐẠI TỪ, TỈNH THÁI NGUYÊN

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC MÔI TRƯỜNG

Thái Nguyên - 2011

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên




ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM
------------------------

NGUYỄN DUY HẢI

ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG Ô NHIỄM KIM LOẠI NẶNG
TRONG ĐẤT VÀ NGHIÊN CỨU BIỆN PHÁP SINH HỌC
ĐỂ PHỤC HỒI ĐẤT SAU KHAI THÁC THIẾC
TẠI HUYỆN ĐẠI TỪ, TỈNH THÁI NGUYÊN


Do thời gian có hạn, năng lực còn hạn chế nên bản luận văn không
thể tránh khỏi những thiết sót. Tôi rất mong nhận được những ý kiến đóng
góp của quý thầy cô và các bạn đồng nghiệp để bản luận văn của tôi được
hoàn thiện hơn.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Thái Nguyên, ngày..... tháng.... năm 2011
Tác giả

Nguyễn Duy Hải

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên




LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan: Bản luận văn tốt nghiệp này là công trình nghiên cứu
thực sự của cá nhân tôi, được thực hiện trên cơ sở nghiên cứu lý thuyết,
nghiên cứu khảo sát và phân tích từ thực tiễn dưới sự hướng dẫn khoa học của
PGS.TS Đặng Văn Minh.
Tôi xin cam đoan rằng số liệu và kết quả nghiên cứu được trình bày
trong luận văn này là hoàn toàn trung thực và chưa được sử dụng để bảo
vệ cho một học vị nào, phần trích dẫn tài liệu tham khảo đều được ghi rõ
nguồn gốc.

Thái Nguyên, ngày..... tháng.... năm 2011
Tác giả

Nguyễn Duy Hải


1.1.3.3. Một số vấn đề môi trường cần quan tâm đối với công nghệ thực vật xử
lý ô nhiễm KLN .......................................................................................... 23
1.2. Tổng quan về ô nhiễm KLN trong đất và một số phương pháp xử lý ô
nhiễm truyền thống...................................................................................... 24
1.2.1. Khái niệm về KLN và tác hại của chúng ...................................................... 24
1.2.2. Tính độc của một số loại kim loại nặng ........................................................ 25
1.2.2.1. Tính độc của Arsenic (As) ........................................................................ 25
1.2.2.2. Tính độc của Chì (Pb) ............................................................................... 26
1.2.2.3. Tính độc của Đồng (Cu) ............................................................................ 26
1.2.2.4. Tính độc của Cadmium (Cd) ..................................................................... 27
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên




ii

1.2.2.5. Tính độc của Kẽm (Zn) ............................................................................. 28
1.2.3. Một số phương pháp xử lý ô nhiễm đất truyền thống ................................... 29
1.3. Tổng quan về loài thực vật nghiên cứu và tiềm năng ứng dụng của chúng
trong bảo vệ môi trường .............................................................................. 31
1.3.1. Đặc điểm của loài thực vật nghiên cứu......................................................... 31
1.3.1.1. Đặc điểm của loài cỏ Vetiver .................................................................... 31
1.3.1.2. Đặc điểm của loài cây Dương Xỉ .............................................................. 34
1.3.1.3. Đặc điểm của loài cây Sậy ........................................................................ 35
1.3.2.1.Thế giới ..................................................................................................... 39
1.3.2.2. Việt Nam .................................................................................................. 43
Chương 2: ĐỐI TƢỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ... 46
2.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ................................................................... 46
2.2. Địa điểm và thời gian nghiên cứu ................................................................... 46

3.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội ............................................................................. 52
3.2. Tình hình khai thác quặng thiếc và việc quản lý, sử dụng đất sau khai thác
thiếc trên địa bàn xã Hà Thượng .................................................................. 54
3.2.1. Tình hình khai thác quặng thiếc ................................................................... 54
3.2.2. Hiện trạng quản lý và sử dụng đất sau khai thác thiếc .................................. 55
3.3. Thực trạng ô nhiễm môi trường đất sau khai thác tại mỏ thiếc Hà Thượng ..... 56
3.3.1. Chất lượng môi trường đất ........................................................................... 56
3.3.2. Biểu hiện ô nhiễm đất sau khai thác tại khu vực mỏ thiếc Hà Thượng.......... 57
3.4. Điều tra một số loại cây bản địa trên đất sau khai thác tại khu vực mỏ thiếc
Hà Thượng .................................................................................................. 59
3.5. Kết quả nghiên cứu khả năng sinh trưởng và hấp thu KLN của vetiver,
dương xỉ và cây sậy trên đất sau khai thác thiếc........................................... 60
3.5.1. Khả năng sinh trưởng ................................................................................... 60
3.5.1.1. Khả năng sống của các loài thực vật sau khi trồng trên đất sau khai thác thiếc ... 60
3.5.1.2. Sự sinh trưởng qua chiều cao cây trên đất sau khai thác thiếc.................... 61
3.5.1.3. Sinh khối thân lá ....................................................................................... 62
3.5.1.4. Chiều dài rễ cây thí nghiệm trên đất sau khai thác thiếc ............................ 63
3.5.1.5. Sinh khối rễ của cây trên đất sau khai thác thiếc ....................................... 64
3.5.2. Khả năng hấp thu KLN của cỏ vetiver, cây dương xỉ và cây sậy trên đất
bãi thải sau khai thác thiếc ........................................................................... 65
3.5.3. Đánh giá chất lượng môi trường đất ............................................................. 68
3.5.3.1. Đánh giá sự thay đổi dung trọng đất .......................................................... 68
3.5.3.2. Đánh giá sự thay đổi hàm lượng KLN trong đất trước và sau thí nghiệm ....... 69
3.5.3.4. Sự thay đổi thành phần dinh dưỡng trong đất qua quá trình thử nghiệm
trồng các loài thực vật hấp thu KLN ............................................................ 70
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ............................................................................. 74
Kết luận ................................................................................................................. 74
Kiến nghị ............................................................................................................... 75
TÀI LIỆU THAM KHẢO ................................................................................... 76



KLN

Kim loại nặng

KT - KT

Kinh tế - Kỹ thuật

QSD

Quyền sử dụng

QCVN

Quy chuẩn Việt Nam

TCVN

Tiêu chuẩn Việt Nam

TNHH

Trách nhiệm hữu hạn

UBND

Ủy ban nhân dân

ÔTC

Bảng 3.7. Biểu hiện của ô nhiễm, suy thoái môi trường đất do khai khoáng ........... 57
Bảng 3.8. Nguyên nhân gây ô nhiễm, suy thoái đất tại một số mỏ ................ 58
Bảng 3.9. Sự xuất hiện và sinh trưởng của một số loài cây bản địa có khả
năng sinh trưởng và phát triển trên vùng đất sau khai thác thiếc ..... 59
Bảng 3.10. Sự sinh trưởng qua chiều cao...................................................... 61
Bảng 3.11. Sinh khối thân lá của các loại cây trên đất sau khai thác thiếc ..... 62

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên




vi

Bảng 3.12. Chiều dài rễ cây sau khi trồng 6 và 12 tháng .............................. 63
Bảng 3.13. Sự sinh trưởng qua sinh khối rễ của một số loài cây sau 12
tháng tuổi ....................................................................................... 64
Bảng 3.14. Lượng KLN hấp thu được của một số loài cây trên đất bãi
thải sau khai thác thiếc ................................................................... 65
Bảng 3.15. Sự thay đổi dung trọng đất sau thời gian 12 tháng trồng cây thí nghiệm....... 68
Bảng 3.16. Kết quả phân tích đất trước và sau thí nghiệm ............................ 69
Bảng 3.17. Kết quả phân tích hàm lượng dinh dưỡng đất thí nghiệm sau khi
trồng cỏ Vetiver............................................................................... 71
Bảng 3.18. Kết quả phân tích hàm lượng dinh dưỡng đất sau khi trồng
dương xỉ ......................................................................................... 72
Bảng 3.19. Kết quả phân tích hàm lượng dinh dưỡng đất sau khi trồng cây sậy .. 72

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên




data error !!! can't not
read....


data error !!! can't not
read....


data error !!! can't not
read....


data error !!! can't not
read....

data error !!! can't not
read....


data error !!! can't not
read....

data error !!! can't not
read....


data error !!! can't not
read....