0
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM
––––––––––––––––––––––––

LÊ ĐỨC THÔNG

NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM TÁI SINH TỰ NHIÊN
MỘT SỐ TRẠNG THÁI RỪNG THỨ SINH
TẠI VƢỜN QUỐC GIA TAM ĐẢO - TỈNH VĨNH PHÚC
Chuyên ngành: Lâm học
Mã số: 60.62.60

LUẬN VĂN THẠC SỸ KHOA HỌC NÔNG NGHIỆP

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: TS. LÊ ĐỒNG TẤN

THÁI NGUYÊN - 2011
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên




i

LỜI CẢM ƠN
Luận văn này đƣợc hoàn thành tại trƣờng Đại học Nông lâm thuộc Đại
học Thái Nguyên theo chƣơng trình đào tạo cao học khoá 17 từ năm 2009 đến
2011. Trong qúa trình học tập và thực hiện đề tài luận văn, tác giả đã nhận
đƣợc sự quan tâm, giúp đỡ của tập thể cán bộ khoa đào tạo sau đại học, các
thầy giáo, cô giáo của Trƣờng đại học Nông lâm. Tác giả xin chân thành cảm


........................................................................................................ 1

1. Sự cấp thiết của đề tài ................................................................................ 1
2. Mục tiêu nghiên cứu ................................................................................... 2
3. Ý nghĩa của đề tài ....................................................................................... 2
4. Đối tƣợng nghiên cứu ................................................................................ 3
Chƣơng 1: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU .................................... 4
1.1. Khái niệm và định nghĩa về tái sinh rừng ............................................... 4
1.2. Các nghiên cứu về tái sinh rừng .............................................................. 5
1.2.1. Trên thế giới ..................................................................................... 5
1.2.2. Ở Việt Nam ...................................................................................... 9
Chƣơng 2: ĐỊA ĐIỂM, THỜI GIAN, NỘI DUNG VÀ PHƢƠNG
PHÁP NGHIÊN CỨU ................................................................ 17
2.1. Địa điểm nghiên cứu ............................................................................. 17
2.2. Thời gian nghiên cứu ............................................................................ 17
2.3. Nội dung nghiên cứu ............................................................................. 17
2.4. Phƣơng pháp nghiên cứu....................................................................... 18
2.4.1. Phƣơng pháp điều tra ..................................................................... 18
2.4.2. Xử lý số liệu ................................................................................... 21
Chƣơng 3: ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, KINH TẾ - XÃ HỘI KHU
VỰC NGHIÊN CỨU .................................................................. 24
3.1. Điều kiện tự nhiên ................................................................................. 24
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên




iii
3.1.1. Vị trí địa lý, ranh giới, diện tích ..................................................... 24


iv
4.6. Khả năng sinh trƣởng phát triển của cây tái sinh .................................. 59
4.7. Đánh giá năng lực tái sinh của một số quần xã thực vật trong khu
vực nghiên cứu ............................................................................................. 63
4.8. Đề xuất giải pháp lâm sinh, xúc tiến tái sinh ........................................ 66
4.8.1. Những căn cứ đề xuất .................................................................... 66
4.8.2. Kỹ thuật xúc tiến tái sinh tự nhiên ................................................. 67
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ....................................................................... 69
A. Kết luận ................................................................................................... 69
B. Kiến nghị ................................................................................................. 70
TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................................. 71
PHỤ LỤC ...................................................................................................... 78

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên




v

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
Chữ đƣợc viết tắt

Chữ viết tắt

Đƣờng kính ngang ngực (cm)

D1.3



Ô dạng bản

ODB

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên




vi

DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 2.1. Ký hiệu độ nhiều của thực bì theo Drude ....................................... 22
Bảng 3.1: Số liệu khí tƣợng của các trạm trong khu vực nghiên cứu .............. 26
Bảng 4.1. Số lƣợng và chất lƣợng cây tái sinh theo vị trí địa hình .................. 36
Bảng 4.2. Số lƣợng và chất lƣợng cây tái sinh theo cấp độ dốc ...................... 38
Bảng 4.3. Số lƣợng và chất lƣợng cây tái sinh theo hƣớng phơi ..................... 41
Bảng 4.4. Số lƣợng và chất lƣợng cây tái sinh theo mức độ thoái hoá đất ...... 42
Bảng 4.5. Hệ số tổ thành loài cây tái sinh dƣới tán rừng thứ sinh ................... 47
Bảng 4.6. Hệ số tổ thành loài cây tái sinh trong thảm cây bụi tại khu vực
nghiên cứu..................................................................................... 49
Bảng 4.7. Hệ số tổ thành loài cây tái sinh trong thảm cỏ tại khu vực
nghiên cứu..................................................................................... 51
Bảng 4.8. Số lƣợng cây Dó, Trám, Bứa, Re và Kháo TSTN trong các OTC ...... 52
Bảng 4.9.Tỷ lệ cây tái sinh theo cấp chiều cao tại các địa điểm nghiên cứu ... 55
Bảng 4.10. Phƣơng trình biểu diễn hàm Mayer tại 4 địa điểm nghiên cứu ..... 56
Bảng 4.11. Trị số quan sát và lý thuyết tỷ lệ (%) phân bố cây tái sinh theo
chiều cao tại các địa điểm nghiên cứu .......................................... 56
Bảng 4.12. Phân bố cây tái sinh trên mặt đất trong các trạng thái thảm

1

MỞ ĐẦU
1. Sự cấp thiết của đề tài
Theo số liệu công bố của các tổ chức IUCN, UNDP và WWF (1993)
[17] trung bình mỗi năm trên thế giới mất đi khoảng 20 triệu ha rừng. Trong
số đó diện tích rừng bị mất do đốt phá để làm nƣơng rẫy chiếm 50%, cháy
rừng 23%, do khai thác từ 5 -7%, còn lại do các nguyên nhân khác.
Ở Việt Nam, độ che phủ rừng của cả nƣớc năm 1943 là 43%, năm 1993
còn 28% [52] và năm 1999 là 33,2%. Nguyên nhân làm giảm độ che phủ rừng
chủ yếu là do chiến tranh, canh tác nƣơng rẫy và khai thác lạm dụng.
Mất rừng dẫn đến hạn hán, lũ lụt. Hậu quả của nó là nghèo đói và bệnh
tật. Vì vậy, phục hồi rừng là một trong những nội dung quan trọng nhất hiện
nay đối với ngành Lâm nghiệp Việt Nam cũng nhƣ của các nƣớc nhiệt đới
khác khi mà độ che phủ của rừng đã bị suy giảm xuống dƣới mức an toàn sinh
thái mà không đảm bảo đƣợc sự phát triển bền vững của đất nƣớc.
Theo nghĩa thông thƣờng, phục hồi rừng là quá trình tái lập lại rừng
trên những diện tích đã bị mất rừng. Đó là quá trình sinh địa phức tạp bao
gồm nhiều giai đoạn và kết thúc bằng sự xuất hiện một thảm cây gỗ bắt đầu
khép tán. Tuỳ theo mức độ tác động của con ngƣời trong quá trình lập lại
rừng mà phân chia thành các giải pháp phục hồi rừng: tái sinh tự nhiên, xúc
tiến tái sinh, tái sinh nhân tạo (trồng rừng). Nhƣ vậy, trừ trồng rừng, còn lại
các giải pháp khác đều liên quan đến tái sinh tự nhiên.
Thực tiễn đã chứng minh rằng để thực hiện tốt mục tiêu là tiết kiệm
đƣợc thời gian, tiền của trong công tác phục hồi rừng thì cần có sự hiểu biết
đầy đủ về bản chất và qui luật phát triển của hệ sinh thái rừng, trƣớc hết là
quá trình tái sinh tự nhiên. Đồng thời cũng phải căn cứ vào điều kiện kinh tế
xã hội ở mỗi nƣớc, mỗi vùng.
Cho đến nay, đã có nhiều nghiên cứu về tái sinh tự nhiên rừng nhiệt
đới. Tuy nhiên, rừng nhiệt đới là một đối tƣợng hết sức đa dạng và phức tạp,

3. Ý nghĩa của đề tài
- Về lý luận:
Góp phần nghiên cứu qui luật tái sinh tự nhiên thảm thực vật rừng nhiệt
đới bị suy thoái do các hoạt động của con ngƣời.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên




data error !!! can't not
read....


data error !!! can't not
read....


data error !!! can't not
read....


data error !!! can't not
read....


data error !!! can't not
read....




data error !!! can't not
read....


data error !!! can't not
read....

data error !!! can't not
read....