SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
TẠO HỨNG THÚ CHO HỌC SINH LỚP 8
TRONG GIỜ HỌC ÂM NHẠC THƯỜNG THỨC
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Âm nhạc là nghệ thuật của âm thanh, có tính truyền cảm trực tiếp, âm nhạc
được coi là một phương tiện để làm cho đời sống tinh thần phong phú, góp phần
cải thiện và nâng cao chất lượng cuộc sống. Cái đẹp trong nghệ thuật âm nhạc xuất
phát từ tác phẩm, từ nghệ thuật trình diễn tạo nên những hình tượng âm nhạc có tác
dụng truyền cảm mạnh mẽ làm rung động lòng người, hướng con người tới cái
Chân - Thiện - Mĩ…[3]
Trải qua hàng ngàn năm lịch sử với nhiều giai đoạn tiến hóa và phát triển nối
tiếp nhau, cùng với tư duy ngôn ngữ, âm nhạc đã chiếm một vị trí cốt yếu trong đời
sống xã hội, trở thành một bộ phận quan trọng cấu thành nền văn hóa đa dân tộc
của loài người. Vì vậy âm nhạc như một nhu cầu tất yếu phục phụ đời sống tinh
thần của con người và cũng từ đó âm nhạc hầu hết có mặt trong tất cả các trường
học nói chung và trường THCS nói riêng, là điều cần thiết.
Xuất phát từ đặc trưng bộ môn thuộc phạm trù nghệ thuật đòi hỏi phải có sự
hứng thú cao trong học tập. Từ yêu cầu của việc đổi mới phương pháp là phát huy
tính tích cực chủ động sáng tạo của học sinh,việc vận dụng công nghệ thông tin,
giảng dạy giáo án điện tử nhằm giúp học sinh tiếp thu và ghi nhớ kiến thức tốt.
Hơn nữa, Âm nhạc thường thức (ANTT) vốn dĩ là một phân môn mang tính trực
quan và cảm thụ cao nên việc vận dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy là rất
cần thiết và cũng không kém phần quan trọng nhằm gây sự hứng thú trong giờ
học, tạo cho học sinh sự phấn chấn, hào hứng để tiếp thu bài học một cách có hiệu
quả.[3]
Từ thực tiễn đó bản thân tôi luôn tự tìm tòi, học hỏi không ngừng nâng cao
chuyên môn nghiệp vụ, tiếp cận công nghệ thông tin nhằm áp dụng trong bài giảng
và luôn tâm huyết “tạo hứng thú cho học sinh lớp 8 trong giờ học Âm nhạc
thường thức ”, điều đó sẽ giúp cho các em say sưa hơn trong quá trình tiếp thu và
tích luỹ kiến thức và đó cũng chính là điều kiện tạo tiền đề đem lại kết quả học tập
cao hơn.

2.Cơ sở thực tiễn:
Đối với phân môn âm nhạc thường thức đã từ lâu được xem là rất quan trọng
trong việc giáo dục học sinh lòng yêu nước, lòng tự hào dân tộc, lòng yêu thiên
nhiên, yêu cuộc sống và con người. Bởi lẻ ở đó học sinh sẽ được giới thiệu được
tìm hiểu về các thể loại âm nhạc, các loại nhạc cụ dân tộc các tác giả tác phẩm nổi
tiếng góp phần làm phong phú cho nền âm nhạc Việt Nam ...thông qua đó học sinh
sẽ càng hiểu rõ và cảm nhận sâu sắc hơn những giá trị nghệ thuật trong nền âm
nhạc nước nhà và thế giới . [5]
Trong các phân môn của âm nhạc thì Âm nhạc thường thức được xem là khô
khan và khó tiếp thu nhất bởi phần lớn nội dung thường thức là giới thiệu và thuyết
trình cho học sinh nghe và cảm nhận… chính vì vậy việc kết hợp cho học sinh vừa
nghe vừa quan sát vừa cảm nhận sẽ giúp cho học sinh hứng thú hơn và chủ động
tích cực hơn trong việc tự tiếp thu và tích lũy kiến thức .
Hơn nữa, sự thay đổi về mặt tâm sinh lí lứa tuổi và một số học sinh còn xem
môn học âm nhạc là một môn phụ, các em chỉ quan tâm đến môn học mà các em
đã định hướng cho nghề nghiệp tương lai sau này nên một số học sinh chưa thực sự
hứng thú với môn học, tạo nên sự khô khan cứng nhắc trong môn học.
2


Để cung cấp kiến thức khoa học giáo dục tư tưởng và rèn luyện kỹ năng cho
học sinh, giáo viên phải làm cho học sinh ham mê hứng thú học tập, làm cho quá
trình học tập của các em trở nên tự giác, tạo nên niềm vui trong sáng và bổ ích, bồi
dưỡng cho các em tinh thần học tập, mạnh dạn trước tập thể, tạo được hưng phấn
đồng đều giữa các em để giữa các em có được sự hòa đồng trong nhận thức và học
tập. Bản thân nghệ thuật âm nhạc nói chung và môn âm nhạc ở trường trung học cơ
sở là nguồn cảm hứng, là sự kích thích, sự say mê học tập của học sinh nhưng
không phải dạy như thế nào cũng gây được hứng thú cho học sinh[4] .
Xuất phát từ thực tiễn hiện nay đang đổi mới phương pháp dạy học, vận
dụng công nghệ thông tin soạn giảng giáo án điện tử nhằm giúp học sinh tự chủ

- Để gây được không khí sôi nổi ngay từ nội dung của bài học giao viên có thể
cho học sinh chơi một trò chơi nhỏ đồng thời qua đó giúp học sinh nhớ lại kiến
thức đã học trong tiết trước. Đây có thể xem là giải pháp tối ưu trong việc gây sự
chú ý, tập trung cao độ của học sinh ngay từ đầu nội dung .
* Ví dụ: Tiết 14 ôn tập âm nhạc 8 để mở đầu bài học, giáo viên cho học sinh chơi
trò chơi giải ô chữ với những hình ảnh và dự kiện gợi ý giáo viên tiến hành như
sau:
. Hàng 1/ Gồm có 8 ô chữ:
Tác giả của bài hát Hò kéo pháo là ai ?
. Hàng 2/
Gồm có 5 ô chữ:
Một loại cây được nhắc đến trong bài hát nổi tiếng của nhạc sĩ Phan Huỳnh
Điểu ?
. Hàng 3/ Gồm có 13 ô chữ:
Ông là tác giả của nhiều ca khúc giàu tính chiến đấu và ca ngợi như : Biết
ơn Võ Thị Sáu, noi gương Lý Tự Trọng…?
. Hàng 4/
Gồm có 10 ô chữ:
Đây là loại nhạc cụ được làm từ đồng thau và được coi là nhạc cụ thiêng?
. Hàng 5/
Gồm có 8 ô chữ:
Bản giao hưởng đầu tiên của nền âm nhạc Việt Nam có tên là gì ?

4


1

H 0 A N G V Â N
2

quan sinh động vừa dể khắc sâu kiến thức của bài học.
* Ví dụ: Trong tiết dạy Âm nhạc thường thức( Tiết 22 âm nhạc 8, giới thiệu Nhạc
sĩ Nguyễn Đức Toàn với bài hát “Biết ơn chị Võ Thị Sáu”) giáo viên cho học sinh
xem những hình ảnh sau và hỏi:
? Các em đã học 4 nhạc sĩ Việt Nam vậy NS Nguyễn Đức Toàn là ảnh số mấy?
Em nào trả lời đúng và nhanh nhất sẽ có thưởng(phần thưởng là tràng pháo tay
nhầm động viên khích lệ cho các em).
1
2
3
4

NS P.H Điểu
11-11-1924
Bóng cây Kơ-Nia

NS H. Vân
1930
Hò kéo pháo

NS TR.Hoàn
1928- 2003
Một mùa xuân
nho nhỏ
5

NS N. Đ Toàn
10-3-1929
Biết ơn chị
Võ Thị Sáu

kiến thức trên cơ sở hướng dẫn gợi ý của giáo viên [5]. Với nhiều thủ pháp sinh
động, hấp dẫn, đa dạng hoá cách thức truyền đạt và sự kết hợp của công nghệ
thông tin tạo cho học sinh có cảm giác thoải mái vừa nghe để cảm nhận và vừa
phát huy khả năng suy nghĩ và phán đoán, từ đó hình thành ở các em thói quen tư
duy tích cực chủ động trong học tập, thích tự khám phá kho tàng âm nhạc nói riêng
và kiến thức nói chung
*Ví dụ: Tiết dạy 14 âm nhạc 8 (giới thiệu một số nhạc cụ dân tộc) giáo viên trình
chiếu cho học sinh xem hình ảnh một số nhạc cụ có liên quan và đặt câu hỏi:
? Đây là những loại nhạc cụ nào? Thường được sử dụng ở vùng nào trên nước ta?

Cồng chiêng
Đàn T’rưng
Đàn đá
Sau khi học sinh trả lời, giáo viên trình chiếu hình ảnh và cho học sinh nghe âm
thanh nhạc cụ để các em có những hiểu biết sâu sắc hơn về các loại nhạc cụ đó,
đồng thời hiểu được những giá trị nhân văn mang ý nghĩa tinh thần và tâm linh của
các cộng đồng dân tộc vùng cao gắn liền với những nhạc cụ linh thiêng.

Kết hợp hình ảnh và thông tin giới thiệu về các loại nhạc cụ giáo viên tạo cho học
sinh sự chú ý [3], khả năng tập trung tiếp nhận và ghi nhớ bằng cách cho học sinh
xem một số video clip các nghệ sĩ biểu diễn các loại nhạc cụ và để tạo không khí
thi đua học tập giữa các tổ đồng thời củng cố lại kiến thức đã được học giáo viên
cho học sinh nghe một số đoạn nhạc đã được chuẩn bị sẵn và trong vòng 1 phút
hãy ghi lên bảng tên các loại nhạc cụ được biểu diễn trong các đoạn nhạc vừa
nghe theo thứ tự 1.2 3.... [5]Trên cơ sở đó giáo viên có thể kích thích được học
sinh khả năng nghe cảm nhận, ghi nhớ và tự phán đoán.
7


IV. HIỆU QUẢ CỦA ĐỀ TÀI


39

27

69,2 %

12

30,8%

0

0

8/2

36

25

69,5%

11

30,5%

0

0

0

8/2

36

34

94,5%

2

5,5%

0

0

V. ĐỀ XUẤT ,KHUYẾN NGHỊ KHẢ NĂNG ÁP DỤNG
Để giúp cho việc dạy và học âm nhạc tại trường THCS-THPT Huỳnh Văn
Nghệ đạt hiệu quả hơn.
- Về phía nhà trường: cần trang bị thêm một số tranh ảnh, phòng học bộ môn, tài
liệu phục vụ cho môn học để việc dạy và học ngày càng hiệu quả hơn
- Về phía giáo viên: phải không ngừng nâng cao kiến thức, học hỏi trên mọi
phương tiện thông tin để tạo cho mình một trình độ chuyên môn vững vàng, học
hỏi rút kinh nghiệm ở các đồng nghiệp.
- Về phía gia đình và xã hội: phụ huynh cần quan tâm nhiều hơn để sớm phát hiện
năng khiếu của con em mình. Nhà văn hóa Xã nên tổ chức một số hoạt động thi
đua văn nghệ để các em có cơ hội phát huy năng khiếu của mình.


4. Em có thích tiết học nhạc bằng công nghệ thông tin ?
a. Thích.
b. Rất thích .
c. Bình thường
5. Em có suy nghĩ gì về bài học bằng điện tử ?
a . Hay
b. Hình ảnh đẹp
c. Biết nhiều về nhạc sĩ

10