SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:
MỘT SỐ GIẢI PHÁP GIÚP GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM TRONG
CÔNG TÁC DUY TRÌ SĨ SỐ ĐẠT HIỆU QUẢ
I. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
- Phổ cập giáo dục, xóa mù chữ là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước
hướng tới mục tiêu “Nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài”, góp
phần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước. Xác
định điều đó, trong những năm qua, là một giáo viên làm công tác chủ nhiệm lớp, tôi
rất băn khoăn, trăn trở, suy nghĩ cần phải làm gì để duy trì sĩ số trong lớp chủ nhiệm
nhằm phổ cập giáo dục, xóa mù chữ.
- Làm thế nào để đạt hiệu quả trong công tác duy trì sĩ số ở lớp chủ nhiệm?
Trong 12 năm liên tiếp làm công tác chủ nhiệm lớp tại trường THCS Vĩnh Tân. Tôi
đã tìm ra được một số giải pháp và đã áp dụng trong công tác chủ nhiệm lớp ở lớp
8.2 năm học 2015 - 2016. Kết quả thực nghiệm công tác duy trì sĩ số ở lớp chủ
nhiệm đã đạt hiệu quả và đây chính là lý do tôi chọn đề tài “Một số giải pháp giúp
giáo viên chủ nhiệm trong công tác duy trì sĩ số đạt hiệu quả”
II. TỔ CHỨC THỰC HIỆN ĐỀ TÀI
1. Cơ sở lý luận
- Sự buông lỏng của gia đình là nguyên nhân chủ yếu làm cho học sinh lơ là học
tập. Sự lười biếng học tập kéo dài sẽ dẫn đến hậu quả là học lực nhanh chóng giảm
sút. Học sinh bị mất căn bản do lỗ hổng kiến thức quá lớn, vào học thầy cô giảng bài
không hiểu được đồng thời hay bị phê bình nên chán nản bỏ học. Đó là một trong
những nguyên nhân làm giảm sĩ số. Để duy trì sĩ số lớp chủ nhiệm, vai trò của giáo
viên chủ nhiệm lớp đặc biệt quan trọng, vừa công tác tốt trong giảng dạy vừa quản
lý lớp bằng cả tâm huyết của mình.
- Giáo viên chủ nhiệm trước hết phải là người thật nhiệt tình, yêu nghề, yêu trẻ và
có lòng nhiệt huyết cao. Giáo viên chủ nhiệm có vai trò quan trọng trong việc giáo
dục toàn diện học sinh, là người thay mặt Hiệu trưởng, Hội đồng nhà trường và Cha
mẹ học sinh quản lý toàn diện học sinh lớp mình phụ trách. Ngoài việc trực tiếp
giảng dạy bộ môn ở lớp chủ nhiệm, Giáo viên chủ nhiệm phải luôn là nhà giáo dục,
là người tổ chức các hoạt động giáo dục, quan tâm tới từng học sinh, chăm lo đến
chủ nhiệm năm trước, qua gia đình, qua bản thân học sinh… để từ đó có cách giáo
dục từng em cho phù hợp với từng hoàn cảnh.
* Minh chứng: Trong năm học 2015-2016. Lớp tôi có em Nguyễn Ngọc Duy
Khang, thường xuyên nghỉ học, hay vi phạm nề nếp. Qua tìm hiểu từ phía các bạn
trong lớp thì tôi được biết: Em là con một nên rất được nuông chiều, các bạn bảo
bạn Khang rất ngang bướng nhưng lại rất thích ngọt, bạn Khang rất mê chơi Game,
bạn đã trốn học để đi chơi Game. Biết được tính cách của em và biết được sự đam
mê không tốt của em, tôi thường xuyên động viên, nhỏ nhẹ và chỉ bảo cho em điều
gì đúng điều gì sai. Sau một thời gian (gần một tháng) động viên, nhỏ nhẹ và chỉ bảo
em, dần dần em đã thấm nhuần và đã không còn nghỉ học, không còn vi phạm nề
nếp nữa…
2.2/ Đưa ra tiêu chí thi đua ngay từ đầu năm học
Giáo viên: Kiều Thị Phương Dung
Trang 2
- Nhằm tạo cho học sinh có tinh thần hứng thú, vươn lên về học tập cũng như về
nề nếp trong năm học. Ngay từ đầu năm học, Giáo viên chủ nhiệm cần đưa ra các
tiêu chí thi đua một cách cụ thể, rõ ràng.
Ví dụ: Điểm cộng, điểm trừ, tuyên dương, khen thưởng, phê bình, kỷ luật…
+ Tham gia tốt phong trào: +…
+ Điểm 10: +…
+ Tham gia chưa tốt phong trào: -….
+ Không đồng phục: -…
…………………….
2.3/ Thường xuyên trao đổi và nắm bắt thông tin từ ban cán sự của lớp
- Ban cán sự lớp chính là một tổ chức trực tiếp theo dõi và lãnh đạo lớp được giáo
viên chủ nhiệm cùng cả lớp tín nhiệm đề cử. Chính ban cán sự lớp nắm bắt rõ nhất
- Với tiêu chí trên, các em học sinh rất phấn khởi, hăng hái tham gia chọn đôi
bạn cùng tiến. Kết quả đã đem lại hiệu quả cao. Cuối năm 100% các bạn trong lớp
đều có tiến bộ và đều được lên lớp.
2.5/ Giáo dục kỹ năng sống cho học sinh
- Giáo dục kỹ năng sống cho các em trong các tiết hoạt động ngoài giờ, sinh hoạt,
nhằm giúp các em hoàn thiện về mọi mặt với những kỹ năng sau:
+ Kỹ năng tự nhận thức, kỹ năng giao tiếp, kỹ năng hình thành sự tự tin, kỹ năng
lắng nghe, kỹ năng ứng phó với căng thẳng, kỹ năng hợp tác, kỹ năng đặt mục tiêu,
kỹ năng kiên định, kỹ năng ra quyết định, kỹ năng quản lý thời gian.
* Minh chứng: Trong tiết Hoạt động ngoài giờ, Dẫn chương trình mời bạn lớp phó
văn thể lên hát một bài cho cô và cả lớp nghe. Lớp phó văn thể lên trình bày bài hát
là em đã thể hiện được kỹ năng lắng nghe, kỹ năng ra quyết định, kỹ năng hình
thành sự tự tin …
2.6/ Liên kết chặt chẽ với gia đình học sinh (PHHS). Phối hợp chặt chẽ với giáo
viên bộ môn trong lớp, các ban ngành đoàn thể trong trường
+ Liên kết chặt chẽ với gia đình học sinh (PHHS).
- Sự buông lỏng của gia đình là nguyên nhân chủ yếu làm cho học sinh lơ là học
tập. Sự lười biếng học tập kéo dài sẽ dẫn đến hậu quả là học lực nhanh chóng giảm
sút. Học sinh bị mất căn bản do lỗ hổng kiến thức quá lớn, vào học thầy cô giảng bài
không hiểu được đồng thời hay bị phê bình nên chán nản bỏ học. Chính vì thế, từng
gia đình phải có trách nhiệm quản lý, nhắc nhở và thường xuyên giám sát việc học
tập của con em mình.
- GVCN thường xuyên liên lạc với Phụ huynh học sinh về tình hình học tập cũng
như về đạo đức của con em phụ huynh bằng nhiều cách như: Qua gặp gỡ trực tiếp,
trao đổi qua điện thoại, gửi phiếu liên lạc hàng tháng...
* Minh chứng: Trong năm học 2015-2016, trong lớp tôi có em Hoàng Thị Bích
Vân rất lười học bài. Qua thời gian (hơn một tháng) có lúc thì tôi gặp trực tiếp Phụ
huynh, có lúc thì tôi trao đổi với Phụ huynh qua điện thoại về tình hình học tập của
em. Phụ huynh và tôi cùng kết hợp thường xuyên nhắc nhở, động viên em. Thấy
được sự quan tâm của bố mẹ và cô, em đã có tiến bộ, em chăm học hẳn lên không
nhủ, các em cảm thấy có lỗi với tôi và từ ngày hôm đó trở đi, các em đã không còn
vi phạm nữa. Giờ truy bài thật nghiêm túc và hiệu quả…
2.8/ Chia sẻ
- Giáo viên chủ nhiệm có lúc phải là người cha (mẹ), anh (chị), bạn bè… để chia
sẻ những tình cảm vui, buồn cùng các em. Đây là một việc làm thường xuyên và
không thể thiếu trong công tác chủ nhiệm lớp.
* Minh chứng:
+ Trong năm học 2015-2016, khi tôi nhận nhiệm vụ làm công tác chủ nhiệm lớp
8.2, Giáo viên chủ nhiệm năm trước báo cho tôi là ngoài em Nguyễn Ngọc Duy
Khang trong lớp hay nghỉ học còn có em Ngô Hoàng Anh cũng rất hay nghỉ học, có
nguy cơ bỏ học. Tìm hiểu hoàn cảnh gia đình và nguyên nhân thì tôi được biết em
đã mất bố, mẹ thì đi làm suốt ngày kiếm tiền để lo cho 4 anh chị em đi học, chính vì
không có ai quản lý nên em thường xuyên nghỉ học. Ngày đầu tiên tôi đến lớp, hôm
Giáo viên: Kiều Thị Phương Dung
Trang 5
đó em lại đi học. Chiều hôm đó sau khi học xong, tôi mời em ở lại để gặp riêng em
trò truyện, chia sẻ, trao đổi, khuyên nhủ, phân tích, giải thích cho em hiểu về hoàn
cảnh gia đình em và lỗi của em trong năm học trước. Sau ngày hôm đó, em đã hiểu
và nhận ra lỗi của mình, em xin lỗi tôi và hứa sẽ đi học đầy đủ. Từ ngày hôm đó cho
đến cuối năm học, em đã không còn nghỉ học nữa và rất ngoan, rất chăm chỉ học
tập…
2.9/ Thăm gia đình học sinh
- Giáo viên chủ nhiệm cùng các em học sinh trong lớp nên thường xuyên đi thăm gia
đình học sinh trong lớp đặc biệt là các em có hoàn cảnh khó khăn, các em có nguy
cơ bỏ học. Các em học sinh có hoàn cảnh khó khăn, học sinh có nguy cơ bỏ học
nhìn thấy được sự quan tâm ấy sẽ là nguồn động lực thúc đẩy các em vươn lên trong
học tập cũng như trong cuộc sống.
III. HIỆU QUẢ CỦA ĐỀ TÀI
- Trong năm học 2015 - 2016, Tôi đã áp dụng một số giải pháp nói trên vào lớp 8.2
mà tôi chủ nhiệm. Các em học sinh trong lớp năng động hẳn lên, đi học đều, đoàn
kết, tích cực, tham gia các phong trào, chăm học. Kết quả đã đạt hiệu quả cao về
thành tích học tập cũng như về nề nếp. Công tác duy trì sĩ số đạt 100%.
* Trước khi thực hiện đề tài. Trong năm học 2014-2015, kết quả về công tác
duy trì sĩ số của lớp 8.2 như sau:
+ Về Hạnh kiểm:
Sĩ số Sĩ số
đầu cuối
năm năm
43
41
Tốt
SL TL
SL
30 73,2% 11
Khá
Trung bình
TL
SL
26,8% 0
Yếu
SL TL
0
* Kết quả đạt được về công tác duy trì sĩ số sau khi thực hiện đề tài ở lớp 8.2
năm học 2015-2016 như sau:
+ Về Hạnh kiểm:
Sĩ số Sĩ số
đầu cuối
năm năm
Tốt
Giáo viên: Kiều Thị Phương Dung
Khá
Trung bình
Yếu
Trang 7
41
41
SL TL
SL
TL
SL TL
43,9% 13 31,7%
SL TL
0
IV. ĐỀ XUẤT, KHUYẾN NGHỊ KHẢ NĂNG ÁP DỤNG
1. Đề xuất, khuyến nghị:
- Để giúp học sinh hoàn thiện về cả Đức lẫn Tài. Giúp cho Giáo viên chủ nhiệm
trong công tác duy trì sĩ số đạt hiệu quả. Giáo viên chủ nhiệm cần phải có nhiều thời
gian hơn để gần gũi các em, quan tâm, trao đổi, giúp đỡ… nhưng một tuần Giáo
viên chủ nhiệm chỉ có 4 tiết tiêu chuẩn, vì thế, tôi rất mong các cơ quan chức trách
có liên quan tạo điều kiện tốt nhất, thuận lợi, giúp Giáo viên chủ nhiệm lớp hoàn
thành tốt nhiệm vụ được giao.
2. Khả năng áp dụng:
- Sáng kiến mà bản thân tôi đưa ra rất thiết thực và hiệu quả, có thể áp dụng cho tất
cả các Giáo viên chủ nhiệm đang làm công tác chủ nhiệm lớp ở lớp 6,7,8,9.
Trên đây là một số giải pháp mà tôi đã áp dụng, thực hiện và đạt hiệu quả công
tác duy trì sĩ số ở lớp chủ nhiệm. Chắc chắn sẽ còn rất nhiều những giải pháp khác
đem lại hiệu quả cao trong công tác duy trì sĩ số. Tôi rất mong được sự góp ý, trao
đổi kinh nghiệm của Ban giám khảo, các bạn đồng nghiệp cũng như những ai đang
làm công tác chủ nhiệm lớp để cùng đưa ra được những giải pháp tối ưu nhất nhằm
giúp các em học sinh THCS hoàn thiện hơn về cả Đức lẫn Tài và đem lại hiệu quả
cao trong cong tác duy trì sĩ số.
V. TÀI LIỆU THAM KHẢO
TT
TÊN TÁC GIẢ
1
Hà Nhật Thăng
Hà Thế Truyền
5
Đỗ Thị Hạnh Phúc
Nguyễn Kế Hào
Nguyễn Thanh Bình
Tăng cường năng lực làm
công tác giáo viên chủ nhiệm
lớp ở trường THCS
Nâng cao năng lực hiểu biết
về đối tượng giáo dục
Giáo viên: Kiều Thị Phương Dung
NXB Giáo dục Việt
Nam 2013
NXB Giáo dục Việt
Nam 2013
Trang 9