1. Sự cần thiết, mục đích của việc thực hiện sáng kiến:
Trong những năm qua trường THPT Huỳnh Phi Hùng phần lớn là học sinh
chăm, ngoan, hiếu học bên cạnh đó còn một bộ phận học sinh chậm tiến lười học
thường hay vi phạm Nội qui và các Quy định khác của nhà trường, sống buôn thả,
bất cần,… nếu chúng ta không có những biện pháp giáo dục hữu hiệu những em này
rất dễ bỏ học hoặc bị kỷ luật buộc thôi học, bản thân các em rất dễ dính vào các tệ
nạn xã hội, không có việc làm không nghề nghiệp tạo gánh nặng cho gia đình và xã
hội.
Để giáo dục, cảm hóa các em vai trò của giáo viên chủ nhiệm là rất quan
trọng, nhưng còn một số giáo viên do năng lực còn hạn chế, thiếu sự kiên trì, ngại
khó, chưa biết biện pháp để giáo dục nên kết quả đạt được chưa cao, tình trạng học
sinh bị Hội đồng kỷ luật nhà trường cảnh cáo, buộc thôi học vấn còn tiếp diễn hàng
năm.
Bản thân tôi là một giáo viên – một cán bộ quản lí lâu năm trong nghề cũng
rất trăn trở vấn đề này, nên tôi mạnh dạn đưa ra sáng kiến của mình “Một vài biện
pháp giúp giáo viên chủ nhiệm giáo dục học sinh chậm tiến”.
Mong được trao đổi, giúp đỡ của các đồng nghiệp để chúng ta vận dụng một
cách có hiệu quả, đừng để một học sinh nào rời ghế nhà trường do chúng ta chưa
làm hết trách nhiệm của mình mà trong lòng chúng ta phải day dứt. Vì các em còn
quá trẻ nếu chúng ta giúp đỡ giáo dục đúng lúc có những biện pháp hữu hiệu thì các
em không đến nổi như thế, rồi cuộc đời các em sẽ đi về đâu?
2. Phạm vi triển khai thực hiện:
Người thực hiện: Chung Tương Lai Trang 1
Triển khai thực hiện thí điểm cho giáo viên chủ nhiệm khối lớp 10 (5 lớp) vì
khối lớp nầy các em mới vào đầu cấp học, chưa quen với nề nếp kĩ cương nhà
trường, một số em lần đầu tiên sống xa gia đình thiếu sự quan tâm chỉ bảo của cha
mẹ nên rất dễ chơi bời, lêu lỏng,… chưa xác định được mục đích động cơ học tập,
thường rất dễ bỏ học nữa chừng. Khối lớp này hàng năm thường vi phạm Nội qui kỉ
luật rất nhiều, số lượng bỏ học rất cao.
3. Mô tả sáng kiến:
a. Cơ sở lý luận:
Người giáo viên chủ nhiệm ngay từ đầu năm học cần nắm bắt thông tin về
từng học sinh của lớp mình như: Những điều cần lưu ý ở các năm học trước, tính
cách của từng học sinh, hoàn cảnh gia đình về kinh tế, văn hóa, chính trị và cách
giáo dục con cái của từng gia đình học sinh, truyền thống gia đình học sinh… Khi
phát hiện học sinh chậm tiến bộ thì phải phân tích nguyên nhân nào là cơ bản khiến
các em mắc phải những khuyết điểm có tính hệ thống, kết hợp với những điều đã
Người thực hiện: Chung Tương Lai Trang 3
biết về tính cách của học sinh và những thông tin hỗ trợ khác, mà đưa ra biện pháp
giúp đỡ giáo dục hợp lí.
* Ví dụ:
- Khi tìm hiểu biết vì hoàn cảnh nghèo em thường hay đi làm giúp gia đình
nên thường bỏ học vô lí do, điểm kém nhiều,…
Giáo viên chủ nhiệm tìm cách giúp đỡ bằng sự vận động học sinh trong lớp,
Hội cha mẹ học sinh, tập thể giáo viên nhà trường, Đoàn thanh niên, Lãnh đạo nhà
trường,… giúp đỡ miễn học phí và tạo điều kiện về vật chất và tinh thần giúp em ổn
định học tập, giáo viên chủ nhiệm cần phải thường xuyên gần gũi động viên em vượt
lên khó khăn.
- Khi tìm hiểu biết vì cha mẹ li hôn mà em buồn bã, rượu chè, chơi bời lêu
lỏng thì giáo viên chủ nhiệm phải kịp thời giúp em ổn định tâm lí và là chổ dựa tinh
thần giúp em vượt qua hoàn cảnh cuộc sống an tâm học tập.
BIỆN PHÁP 2: Giúp các em xác định mục đích học tập, từ đó có động cơ
học tập đúng đắn:
Giáo viên chủ nhiệm thông qua các buổi sinh hoạt tập thể ở lớp, các buổi
ngoại khóa giáo dục các em hiểu rõ mục đích của việc học tập: Học cho ai?, học để
làm gì?, từ đó giúp các em xác định được động cơ học tập đúng đắn.
* Ví dụ:
Trong một buổi sinh hoạt ngoại khóa dưới hình thức “vui để học” giáo viên
chủ nhiệm có thể đặt ra những câu hỏi cho học sinh thảo luận: Xã hội hiện nay có
Người thực hiện: Chung Tương Lai Trang 4
người cho rằng thanh niên hiện nay chỉ cần có nhà cao cửa rộng nhiều tiền là đủ,
pháp giúp đỡ đúng lúc hiệu quả.
* Ví dụ: một học sinh nghèo không tiền đống học phí, không có sách giáo
khoa và dụng cụ học tập bị nhắc nhở nhiều lần nên mặc cảm có thể bỏ hoc, hay một
học sinh quá nghèo không có áo dài mặc đồng phục thường bị phê bình dưới
cờ, gặp các trường hợp như thế giáo viên nên gặp Lãnh đạo nhà trường, Ban đại
diện phụ huynh học sinh, các thầy cô giáo và các học sinh trong lớp cùng giúp đỡ
(sự giúp đỡ phải tế nhị tránh các em mặc cảm).
- Giáo viên chủ nhiệm cần phát hiện kịp thời những em có ý định bỏ học để
động viên giúp đỡ, cùng gia đình các em tháo gỡ khó khăn.
- Tranh thủ sự giúp đỡ từ các đoàn thể trong nhà trường, các nhà hảo tâm, các
mạnh thường quân,
BIỆN PHÁP 6: Giao việc cho học sinh chậm tiến, động viên kịp thời:
Người thực hiện: Chung Tương Lai Trang 6
- Giáo viên chủ nhiệm không để cho học sinh chậm tiến mặc cảm với tập thể
lớp, xem như mình sống xa rời tập thể mà nên tin tưởng giao việc cho các em này
rồi phải tìm cách động viên giúp đỡ em.
* Ví dụ: Một em học sinh chậm tiến chơi bóng tốt sẵn sàng giao việc cho em
luyện tập cho đội bóng của lớp, hay em có năng khiếu văn nghệ sẵn sàng giao việc
cho em luyện tập đội văn nghệ lớp. Một em thường hay mất trật tự trong lớp sẵn
sàng giao cho em trách nhiệm giữ trật tự trong lớp… nhưng đòi hỏi phải có sự theo
dõi động viên giúp đỡ kịp thời cho các em hoạt động (hướng dẫn cách tổ chức,
phương pháp hoạt động…).
- Người giáo viên cần có những lời khen khích lệ đối với học sinh chậm tiến
khi làm được một việc gì đó nhằm động viên kịp thời có tác dụng rất lớn.
Chẳn hạn: Một lời phát biểu xây dựng bài đúng, giải được một bài toán, về
nhà soạn được một bài văn,… tùy trường hợp mà có những lời khen hay cho những
điểm tốt động viên.
BIỆN PHÁP 7: Dùng tính tập thể và sự phối hợp với giáo viên bộ môn,
cha mẹ học sinh và các Đoàn thể trong nhà trường:
- Giáo viên chủ nhiệm phát động phong trào thi đua giữa các tổ để các thành
biên bản làm việc các lần trước giáo viên chủ nhiệm đề nghị lên Hội đồng kỷ luật
nhà trường xem xét hình thức kỷ luật.
+ Sai phạm lần 5: Hội đồng kỷ luật nhà trường sẽ có hình thức kỷ luật
cao hơn các lần trước (từ cảnh cáo đến buộc thôi học một năm).
4. Kết quả, hiệu quả mang lại:
Năm học 2011 – 2012 học sinh vi phạm kỉ luật và bỏ học nhiều, tập thể
giáo viên chủ nhiệm khối lớp 10 đã áp dụng các biện pháp trên ở năm học 2012-
2013 để giáo dục học sinh chậm tiến có bảng thống kê kết quả như sau:
Khối
lớp
Năm học
Số
lượng
Các hình thức kỉ luật
Ghi chú
Phê bình
dưới cờ
(số HS)
Khiển
trách
(số HS)
Cảnh cáo
(số HS)
Buộc thôi
hoc
(số HS)
10 2011-2012 222 60 15 6 2 Chưa áp dụng
10 2012-2013 215 31 7 2 0 Đã áp dụng
Qua một năm áp dụng sáng kiến kinh nghiệm trên đã ngăn ngừa được học
Người thực hiện: Chung Tương Lai Trang 12