SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG
GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC HỌC SINH LỚP CHỦ NHIỆM
I/ LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Trong môi trường giáo dục, để giáo dục học sinh một cách toàn diện đòi hỏi
người giáo viên chủ nhiệm phải nắm vững các mục tiêu giáo dục. Như chúng ta biết
thì người giáo viên chủ nhiệm có vai trò rất quan trọng trong việc giáo dục đạo đức
học sinh của lớp mà giáo viên đó phụ trách. Họ là người chịu trách nhiệm thực hiện
mọi quyết định quản lý của hiệu trưởng đối với lớp và các thành viên trong lớp; là
người vạch kế hoạch, tổ chức cho lớp mình thực hiện các chủ đề theo kế hoạch và
theo dõi, đánh giá việc thực hiện của các học sinh; là cầu nối giữa nhà trường và cha
mẹ học sinh. Trong giai đoạn hiện nay, công tác giáo dục đạo đức học sinh luôn được
đặt lên hàng đầu. Để thực hiện được mục tiêu giáo dục các em thành những con người
“vừa hồng vừa chuyên”, người GVCN phải biết linh hoạt tùy theo điều kiện tình hình
của lớp mình để từ đó đưa ra được một số biện pháp cụ thể trong việc giáo dục đạo
đức cho học sinh. Qua những năm công tác trong vai trò là giáo viên chủ nhiệm, tôi
đã đúc kết cho mình một số kinh nghiệm, kĩ năng để làm tốt hơn trong công tác chủ
nhiệm lớp. Chính vì vậy mà tôi chọn đề tài: “Một số biện pháp nâng cao chất lượng
giáo dục đạo đức học sinh lớp chủ nhiệm”.
II. TỔ CHỨC THỰC HIỆN ĐỀ TÀI:
1. Cơ sở lí luận:
Hiện nay, trong thời buổi đất nước mở cửa hội nhập với thế giới, bên cạnh
những yếu tố tích cực mà chúng ta tiếp thu, học hỏi của các nước bạn thì chúng ta
cũng du nhập những yếu tố tiêu cực. Đó là lối sống phóng khoáng, không coi trọng
giá trị đạo đức con người của một bộ phận không nhỏ thanh thiếu niên Việt Nam.
Những yếu tố này đang góp phần làm băng hoại một số giá trị đạo đức truyền thống
của dân tộc ta.
Trong cuộc đời mỗi người ai cũng phải trải qua những giai đoạn, thời kì có
những biến đổi về tâm sinh lí lứa tuổi. Trong các giai đoạn ấy thì học sinh trung học
gia đình là hộ nghèo, khó khăn, mồ côi thì đây sẽ là những đối tượng học sinh tôi sẽ
đề xuất lên nhà trường đề nghị được trao quà, học bổng cho các em nếu có đợt. Bên
cạnh đó, tìm hiểu hoàn cảnh gia đình các em để nắm rõ hơn về tình trạng hôn nhân
của bố mẹ các em vì rất nhiều trường hợp bố mẹ ly hôn hay gia đình không được hạnh
phúc sẽ ảnh hướng rất nhiều đến tâm lí của các em.
* Biện pháp 2: Sắp xếp chỗ ngồi cho các em:
- Qua công việc tìm hiểu hồ sơ học bạ, tôi nắm được số lượng học sinh giỏi,
khá, trung bình để từ đó sắp xếp cho các em có một chỗ ngồi phù hợp trong lớp.
Trong vấn đề này, người GVCN phải khéo léo, động viên các em vì có những em
thích ngồi với bạn này mà lại không thích ngồi với bạn kia. Giáo viên phải tạo cho các
em sự thoải mái, xếp cặp những học sinh có học lực khá giỏi ngồi gần những em có
học lực trung bình, yếu, kém. Động viên các em phải luôn có tinh thần giúp đỡ, hỗ trợ
nhau trong vấn đề học tập và đưa tập thể lớp đi lên. Khi xếp chỗ ngồi thì giáo viên
cũng nên chú ý về hình dáng thể trọng các em để đảm bảo tất cả các em đều có tầm
nhìn phù hợp lên bảng trong các giờ học.
Ví dụ: Trong lớp tôi có em học sinh tên Vũ. Ở năm học trước theo tôi tìm hiểu
thì em thuộc diện học sinh cá biệt thường xuyên lười học, lực học cũng không được
khả quan lắm. Để giúp Vũ có thể học tốt hơn và tôi cũng muốn nắm tình hình của Vũ
hàng ngày nên tôi xếp Vũ ngồi bên cạnh bạn lớp trưởng. Mỗi lần Vũ có những biểu
hiện lạ như lười học hơn, hay nói tục, hay giao lưu với những người đáng khả nghi
ngoài trường, bạn lớp trưởng biết và đều nói cho tôi biết. Những lần ấy tôi đã gặp
riêng Vũ trò chuyện, động viên, khuyên nhủ và thấy em có sự chuyển biến tích cực
hơn so với đầu năm học.
* Biện pháp 3: Bầu ban cán sự lớp:
- Trước tiên tôi và một số học sinh đã từng làm ban cán sự năm trước sẽ có buổi
trao đổi riêng để đưa ra được các tiêu chí bầu ban cán sự. Sau đó, trong buổi sinh hoạt
lấy ý kiến thống nhất của học sinh bầu ra đội ngũ ban cán sự vừa có năng lực, vừa có
trách nhiệm và đây sẽ là đội ngũ giúp đỡ, hỗ trợ GVCN trong công tác quản lí lớp
phải luôn có sự tương tác, phối hợp chặt chẽ. Bởi lẽ, ban cán sự sẽ là người đại diện
cho GVCN khi không có mặt ở lớp và đây là những học sinh nắm tình hình hình lớp
một cách cụ thể nhất, rõ ràng nhất. Thông qua ban cán sự, GVCN sẽ có những biện
pháp để quản lí lớp học thường xuyên và có hiệu quả hơn.
Cách thực hiện: Hàng ngày vào 15 phút truy bài đầu giờ, tôi luôn hỏi tình hình
lớp thông qua ban cán sự. Lớp trưởng sẽ báo cáo tình hình chung, còn lớp phó báo về
tình hình học tập của một số học sinh có lực học hơi yếu. Căn cứ vào đó tôi sẽ có biện
pháp xử lí những em ý thức học chưa tốt như ngồi trong giờ học không tập trung còn
nói chuyện riêng, không ghi chép bài đầy đủ, quậy phá trong giờ học cũng như có
biện pháp giúp các em học yếu tiến bộ hơn.
Ví dụ: Lớp tôi có học sinh Tuấn Dũng, thông qua ban cán sự tôi biết được
Dũng có lực học rất yếu, ghi bài chậm thường là không kịp so với bạn bè. Học kì I
Dũng bị xếp học lực yếu. Sau khi nắm rõ tình hình, tôi đã động viên và xếp Dũng
ngồi gần một bạn nữ có học lực giỏi trong lớp để kèm cặp. Kết quả là cuối năm kết
quả học tập của Dũng có tiến bộ hơn rất là nhiều. Em đủ điều kiện để nhà trường xét
công nhận tốt nghiệp THCS.
2.3. Phối kết hợp chặt chẽ với phụ huynh học sinh trong vấn đề giáo dục
đạo đức cũng như nề nếp ý thức học tập của học sinh:
Mục đích: Cha mẹ học sinh là người đóng vai trò chủ chốt trong việc giáo dục
đạo đức học sinh. Chính vì vậy, GVCN phải thường xuyên liên hệ với phụ huynh tạo
mối quan hệ gần gũi, thân thiết, thông cảm và hiểu lẫn nhau, giúp giáo viên hoàn
thành nhiệm vụ, tích cực thúc đẩy các phong trào thi đua trong nhà trường, góp phần
nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức cho học sinh.
Cách thức hiện: GVCN phải thường xuyên liên hệ với phụ huynh trao đổi về
tình hình học tập của học sinh một cách nhanh chóng, kịp thời để phụ huynh nhanh
chóng nắm bắt tình hình con em họ. Trong mỗi lần truy bài đầu giờ nếu học sinh nào
chưa thấy lên lớp mà không thấy phụ huynh gọi điện xin phép hoặc những em có
những lỗi vi phạm trên lớp tôi liền gọi điện trao đổi với phụ huynh. Ngay lập tức phụ
không tập trung như em Đăng Khoa, em Đức, em Vũ. Biết được thông tin này tôi và
cô đã cùng nhau đưa ra kế hoạch phối hợp giáo dục các em. Kết quả là các em đã có
sự tiến bộ hơn trong giờ học của cô.
2.5. Phối hợp với các ban ngành, đoàn thể trong nhà trường như Đoàn,
đội, công đoàn, chữ thập đỏ.
Các ban ngành đoàn thể trong nhà trường đóng vai trò quan trọng đối với mọi
hoạt động của nhà trường trong đó có công tác giáo dục đạo đức học sinh. Để quản lí
một lớp học tốt, đưa nề nếp của các em đi lên thì người giáo viên chủ nhiệm phải
thường xuyên phối kết hợp với đội thiếu niên, đoàn thanh niên nhà trường vì đây là
hai tổ chức có vai trò giám sát mọi hoạt động nề nếp của học sinh. Hàng tuần, đội
thiếu niên sẽ chịu trách nhiệm tổng kết thi đua của các lớp nên sẽ nắm được đặc điểm
chung của từng lớp. Nếu trong trường hợp các em vi phạm nội quy quá nghiêm trọng
thì rất cần đến sự phối hợp của đội, đoàn, giáo viên chủ nhiệm và gia đình học sinh để
cùng nhau đưa ra các biện pháp xử lí phù hợp nhất, có tính chất răn đe cũng như giáo
dục các em.
Không chỉ phối hợp với đoàn, đội mà người giáo viên chủ nhiệm cũng cần phải
linh hoạt phối hợp với công đoàn và hội chữ thập đỏ của nhà trường vì đây là hai tổ
chức nhà trường chịu trách nhiệm bảo vệ quyền lợi cho giáo viên và học sinh. Qua
việc tìm hiểu hoàn cảnh của từng học sinh, giáo viên chủ nhiệm sẽ biết được trong lớp
của mình những em học sinh nào có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn thì đề xuất với công
đoàn hoặc hội chữ thập đỏ của nhà trường có những phần quà hỗ trợ giúp đỡ các em
phần nào vơi đi nỗi vất vả trong cuộc sống. Chính việc làm ấy sẽ là nguồn cổ vũ, là
động lực để các em phấn đấu nhiều hơn nữa để đạt kết quả cao trong học tập mang
vinh dự về cho nhà trường.
Phát
thưởng cho học sinh trong ngày tổng kết lớp cuối năm
III/ HIỆU QUẢ CỦA ĐỀ TÀI:
dục.
2. Luật giáo dục 2003 và được sửa đổi, bổ sung năm 2009.
3. Sách tâm lí giáo dục nhà xuất bản giáo dục.
4. Mạng internet.