TR

NGă

IăH CăPH MăV Nă

NG

KHOAăS ăPH MăT ăNHIÊN
T ăSINHă– KTNN


BÀI GI NG

DÂN S

- MÔI TR

NG – AIDS – MA TÚY

(Dùng cho h Cao

ng S Ph m)

GV: Nguy n Trung Nhân

N m 2014
1


M CăL C


ng17

Vi t Nam ............ 18

Vi t Nam .......................................................... 18

1.2.2. M i quan h gi a gia t ng dân s và phát tri n kinh t -xư h i, tài

Ch

nguyên thiên nhiên môi tr

ng ............................................................... 19

1.2.3. ô th hóa và môi tr

ng

Vi t Nam .......................................... 19

ng 2. GIÁO D C PHọNG CH NG HIV/AIDS................................... 21

2.1. Tình hình nhi m HIV/AIDS

trên th gi i và Viêt Nam ................... 21

2.1.1. Tình hình nhi m HIV/AIDS trên th gi i: .................................... 21
2.1.2. Tình hình nhi m HIV/AIDS


2.5.3. Nh ng tác đ ng chính tr .............................................................. 28
2.6. Các bi n pháp can thi p ng n ch n s lan tràn c a đ i d ch AIDS ..... 28
2.6.1. Tính ch t khoa h c- nhân đ o- th c ti n và kh n c p c a các bi n
pháp can thi p ......................................................................................... 28
2.6.2. Nh ng bi n pháp can thi p c th ................................................. 29
Ch

ng 3. GIÁO D C PHọNG CH NG MA TÚY TRONG TR

NG

H C................................................................................................................. 30
3.1. Nh ng hi u bi t c b n v ma túy ....................................................... 30
3.1.1.

nh ngh a ..................................................................................... 30

3.1.2.

c đi m c a ma túy ..................................................................... 31

3.1.3. Phân lo i ........................................................................................ 31
3.1.4. Các ph

ng th c s d ng ma túy ................................................. 33

3.1.5. Tác h i c a vi c l m d ng ma túy ................................................ 33
3.1.6. Nguyên nhân c a nghi n ma túy: ng

i nghi n ma túy có đ m i

3


Ch

ng4. GIÁO D C PHọNG CH NG HIV/AIDS - MA TÚY TệCH H P,

L NG GHÉP QUA CÁC MỌN H C

TR

NG THCS .......................... 42

4.1. Các nguyên t c: .................................................................................... 42
4.2. N i dung, ph

ng pháp tích h p, l ng ghép: ...................................... 42

TÀI LI U THAM KH O ............................................................................... 44

4


M ă

U

1. N iădungăbàiăgi ng
H c ph n này nh m cung c p cho sinh viên nh ng hi u bi t c b n v m i
liên quan gi a dân s , tài nguyên, môi tr


ng trình qui đ nh, g m có 04 ch

ng:

- Ch

ng 1. Giáo d c Dân s - Môi tr

- Ch

ng 2. Giáo d c phòng ch ng HIV/AIDS

- Ch

ng 3. Giáo d c phòng ch ng Ma túy trong tr

- Ch

ng 4. Giáo d c phòng ch ng HIV/AIDS - ma túy tích h p, l ng ghép

qua các môn h c

tr

ng
ng h c

ng THCS



trình phát tri n c a xư h i, đ t n
- Gi i thích đ
hi n đ

ng đ n quá

c.

c h u qu và cách phòng tránh lây nhi m HIV/AIDS, th c

c các bi n pháp phòng tránh lây nhi m HIV/AIDS.
- Có k n ng phân bi t các lo i ma túy, k n ng phòng tránh nghi n ma túy.
- V n d ng nh ng ki n th c đư h c vào vi c d y h c

tr

ng THCS và

trong th c ti n cu c s ng.
* Thái đ :
- Có thái đ và hành vi đúng đ n tr
nguyên, môi tr

c nh ng v n đ liên quan đ n dân s , tài

ng, HIV/AIDS, Ma túy t đó có Ủ th c v dân s , môi tr

nh có l i s ng lành m nh và tránh thái đ k th , xa lánh ng
ng

vi c gia t ng dân s , đô th hóa... v i ngu n tài nguyên và s suy thoái, ô nhi m môi
tr

ng.
- Bi t đ

môi tr

c tác h i c a vi c phá ho i môi tr

ng và vai trò con ng

i trong b o v

ng s ng.

1.1 M iăquanăh ădânăs -tài nguyên-môiătr

ng

1.1.1. Giaăt ngădânăs
Quy mô dân s b t đ u t ng nhanh t đ u th k XX, nh t là t sau n m
1950. Dân s gia t ng

m c k l c trong vòng 50 n m qua do m t b ph n l n c a

dân s th gi i thu c các n

c đang phát tri n v a giành đ



1,5

Các n

c phát tri n

1,2

0,8

0,5

0,2

Các n

c đang phát tri n

2,3

2,4

2,1

1,9

1.1.2ă ôăth ăhóa
1.1.2.1 Khái ni m
- ô th hóa, theo quan ni m r ng, đ

c đi m

1.1.2.2.
- Xu h

ng t ng nhanh dân s thành th

B ngă2.ăT ăl ădânăc ăthànhăth ăvàănôngăthônătrênăth ăgi iăth iăkìă1900-2004
nv:%
Các khu v c

1900

1950

1970

1980

1990

2000

2002

2004

Toàn th gi i

100


48

Nông thôn

86,4

70,8

62,3

60,4

57,0

55,0

53,0

52

T l dân s đô th trên toàn c u t ng lên nhanh chóng trong vòng n a th p k
qua. Theo d báo c a Liên h p qu c, đ n n m 2015 toàn th gi i s có 4,1 t ng

i

và đ n n m 2015 là 5,1 t ng

c



Th

(tri u ng

i) b c

Tên thành ph

(tri u ng

1

Tokyo, Nh t B n

28,0

11

2

Mehico city, Mehico

18,1

12

3

Mumbai, n


10,9

6

Th

14,1

16

Manila, Philippin

10,8

ng H i, Trung

8

Seoul, Hàn Qu c

S dân

B c Kinh, Trung
Qu c

12,2
12,0

i)


12,9

19

12,4

20

Buên t Airet,

10

Achentina

Rio

de

janeiro,

10,5

Brazin
Tân Minh, Trung

10,2

Qu c


i

nh ngh a

H sinh thái là m t h th ng bao g m qu n xư sinh v t và môi tr
quanh cùng các m i quan h t
tr

ng, đ

ng xung

ng tác gi a sinh v t v i sinh v t và sinh v t v i môi

c th c hi n thông qua chu trình trao đ i v t ch t, dòng n ng l

ng và

thông tin.
- C u trúc c a h sinh thái g m b n ph n:
+ Môi tr
l

ng bao g m toàn b các y u t v t ch t (vô c , h u c ) và n ng

ng.
+ V t s n xu t
+ V t tiêu th
9


- Giai đo n môi tr
trong khí quy n, đ t, n

ng:

đây, v t ch t t n t i d

i d ng các ch t vô c có

c.

- Giai đo n c th : v t ch t t n t i d

i d ng các ch t h u c t o thành t bào

c a sinh v t.
1.1.3.3. S chuy n hoá n ng l
- N ng l

ng hay dòng n ng l

ng

ng là đ ng l c cho s t n t i và phát tri n c a các h sinh thái nói

chung và các sinh v t nói riêng. S chuy n hoá n ng l

ng x y ra đ ng th i v i s

tu n hoàn v t ch t. Ánh sáng M t Tr i là ngu n n ng l

ng v t tiêu th c p 1 l i tr thành th c n cho đ ng v t tiêu th c p 2
ng nói trên. C ti p t c t v t tiêu th này sang v t tiêu th

ti p theo, n ng l

ng t n t i d

i d ng ch t h u c

Có th bi u di n chu i th c n này nh sau:
10

m t xích

c th đ ng v t c gi m d n.


*C  Châu ch u  ch R n.
1.1.3.4. S cân b ng sinh thái
Các h sinh thái t nhiên đ u có kh n ng t đi u ch nh, t c là kh n ng t
l p l i cân b ng m i khi b nh h

ng b i m t nguyên nhân nào đó, chúng có th t

ph c h i đ tr l i tr ng thái ban đ u. Vi c ph c h i s cân b ng sinh thái đ

c

th c hi n thông qua các c ch sau:
- S cân b ng thông qua sinh dân s (biodemo graphie)


i đư phá h y và làm suy gi m các h sinh thái nh ch t phá r ng,

khai thác các đ ng c , san l p các vùng đ t ng p n

c, xây d ng đô th , phát tri n

du l ch, xây d ng n i .
- Chia c t các h sinh thái
Vi c phát tri n nông nghi p, xây d ng các thành ph , xây d ng đ
t c, vi c xây d ng các đ p và các h ch a n
h

ng cao

c đư chia c t các h sinh thái, nh

ng đ n s phát tri n và sinh s n c a sinh v t.
- Thay đ i các nhân t sinh v t
+

em các v t c nh tranh m i vào các h sinh thái nh đem gi ng cây, con

m i vào tr ng tr t và ch n nuôi, d n đ n s h n ch , th m chí tiêu di t gi ng loài
b n đ a.
+ Tiêu di t ho c đ a thêm các loài thú n th t vào h sinh thái.
11


n gi n hóa các h sinh thái


sinh h c, t c là t ng theo hàm s m . Tuy nhiên các nhân t c a môi tr

ng không

ph i n đ nh đ duy trì t su t gia t ng là h ng s . M t s nhân t (ho c m t nhân t
nòa đó) c a môi tr

ng tr thành nhân t gi i h n sinh tr

làm t ng m c ch t, ho c c hai. i u này đ

ng, làm t ng m c sinh,

c g i là s đ i kháng c a môi tr

- Trong nghiên c u v dân s , s c ch a lưnh th có th đ
là s ng

i chia s m t lưnh th , mà trong m t t

c đ nh ngh a nh

ng lai có th d ki n đ

th duy trì m t m c s ng n đ nh, trong khi s d ng n ng l

ng.

c, h có


ng, d n


B ngă4.ăSuyăgi mădi nătíchăđ tăbìnhăquânăđ uăng
N m
Dân

s

(tri u)
Di n tích
(ha/ng)

iătrênăth ăgi iă(ha/ng)

-106

-105

-104

0(CN)

1680

1840

1930


27,5

15

7,5

3,0

1,88

(Ngu n: Lê Th c Cán, 1996)
Dân s t ng còn d n đ n di n tích đ t canh tác theo đ u ng

i gi m. Dân s

t ng cùng v i qúa trình canh tác không h p lí, phá r ng d n đ n đ t b thoái hóa.
B ngă5.ăS ăthoáiăđ tăliênăquanăđ nănôngănghi păvàăpháăr ng

Khu v c

T l đ t b suy

Nguyên nhân ch y u c a thoái hóa

thoái trong t ng s

(%)

đ t có th c v t che
ph (%)

45

45

40

Châu Âu

23,1

29

23

38

B cM

5,3

66

30

4

13,1

8



ng

(Ngu n: Trung tâm thông tin và nc đ t qu c t , Vi n tài nguyên th gi i, 1990).
+ Nhìn chung, hàng n m đ t tr ng tr t trên th gi i đư b thoái hóa t 5-7
tri u ha. S gia t ng dân s nhanh

các n

c đang phát tri n khi n con ng

i khai

thác đ t quá m c làm ki t qu đ màu m d n đ n đ t ngày càng thoái hóa.
+ Hi n t

ng đ t b nhi m m n và úng ng p đư nưy sinh do s m r ng

nhanh chóng h th ng th y l i trong vòng 40 n m qua.
+

t còn b thoái hóa do ô nhi m, do các ch t th i công nghi p, nông
13


nghi p, sinh ho t, các ch t đ t, ch t phóng x và các vi sinh v t gây b nh.
- S thu h p di n tích r ng
+ Trên th gi i di n tích có r ng kho ng 40 tri u km2, song cho đ n nay di n
tích này đư m t đi m t n a, trong đó r ng ôn đ i chi m kho ng 1/3 và r ng nhi t
đ i chi m 2/3. S phá h y r ng x y ra m nh, đ c bi t là


n

ng

c, h n ch xóa mòn đ t.

i đư làm suy thoái, tiêu di t các

c ta, vi c áp d ng r ng rưi các gi ng lúa

m i trong nông nghi p đư d n t i nguy c tuy t ch ng 28% các loài thú, 10% các
loài chim, 21% loài bò sát và l

ng c (Lê QuỦ An, 2000). Nguyên nhân chính c a

s m t đa d ng sinh h c là:
+ M t n i s ng do ch t phá r ng và phát tri n kinh t
+ S n b t quá m c
+ Ọ nhi m đ t, n

c và không khí

+ Du nh p các loài sinh v t l
- Tài nguyên n
+ V i t ng l
t nh ng loài ng

c ng t ngày càng khan hi m
ng n


d ng h i.

i có th ti p c n đ s d ng tr c ti p thì ngày càng ít

i (ch chi m 0,26%). S gia t ng dân s nhanh cùng v i qúa trình công nghi p hóa,
14


đô th hóa, thâm canh nông nghi p và các thói quen tiêu th n
ra s kh ng ho ng n

c trên ph m vi toàn c u. Theo thông đi p c a T ng th kí

Liên h p qu c Kofi Annan, nhân Ngày Môi tr
+ C 6 ng
n

c quá m c đang gây

i trên th gi i có 1 ng

ng th gi i (5/6/2003) thì:

i không th

c u ng an toàn; h n 1/3 dân s -kho ng 2,4 t ng

ng xuyên có đ



ô nhi m đ t, ô nhi m n

c và ô nhi m

không khí.
1.1.5.1. Ọ nhi m không khí
- Là s có m t m t ch t l ho c m t s bi n đ i quan tr ng thành ph n không
khí, làm cho không khí không s ch ho c gây ra mùi khó ch u, gi m t m nhìn xa.
H u qu c a ô nhi m không khí là nh h
suy thoái môi tr

ng đ n s c kh e c a con ng

i và làm

ng.

- Hai ngu n c b n gây ô nhi m không khí là:
+ Ngu n ô nhi m t nhiên do các hi n t

ng t nhiên gây nên nh :

* Núi l a phun và th i vào không khí sunfua dioxit, hidro sunfit và sunfit
h uc ầ
* Cháy r ng v i các khí cacbon oxit (CO), CO2 và tro.
* S m ch p làm xu t hi n axit nitoric (HNO3).
* Quá trình phân h y gi i phóng amoniac, metan, oxit nito và CO2.
+ Ngu n gây ô nhi m nhân t o r t đa d ng nh ng ch y u là do đ t cháy các
nhiên li u, do ho t đ ng công nghi p và giao thông v n t i.

ng b i các tác

c vào m c đích mong mu n. Các

tác nhân gây ô nhi m đ t là ch t th i công nghi p, nông nghi p và sinh ho t.
1.1.5.3. Ọ nhi m n
- S ô nhi m n
n

c

c là s có m t c a m t hay nhi u ch t l trong môi tr

c, dù ch t đó có h i hay không. Khi v

t quá ng

v t thì ch t đó s tr thành đ c h i. Hi n ch

ng ch u đ ng c a c th sinh

ng Châu Âu v n

nh sau: “S ô nhi m là m t s bi n đ i nói chung do con ng
n

c, làm ô nhi m n

ng


đ c: đ đ c do các ch t l l ng gây ra, nh ng ch t này có kích th

r t khác nhau. N

c

c b đ c do nh ng nguyên nhân sau:

* L n b i và các hóa ch t công nghi p.
* Hòa tan sau đó k t t a các hóa ch t

d ng r n.

* Làm phân tán các h t đ t do cân b ng đi n tích c a ph c h h p th đ t b
16


phá v .
đ c là d u hi u nh đ i v i ô nhi m n
Các v t làm v n đ c, n u không đ

c, song th c t nó r t quan tr ng.

c x lí s gây b nh đ

ng ru t cho con ng

+ Nhi t đ : Ngu n g c gây ô nhi m nhi t chính là n

i.


c

bi n.
+ Ch t phóng x t các nhà máy h t nhân nguyên t ch a m t l
ch t đ c, đ ng th i còn ch a và th i các lo i n
h

ng l n các

c làm ngu i có ch t phóng x

nh

ng t i qúa trình t làm s ch c a ngu n.
+ Ch t th i nông nghi p: các lo i phân hóa h c, ch y u là các phân nitrat và

phân photphat, b n

c m a hòa tan r i ch y ra sông ngòi c ng là m t ngu n ô

nhi m quan tr ng đ i v i n

c.

1.1.6.ăTácăđ ngăc aăđôăth ăhóaăđ nătàiănguyênăthiênănhiênăvàămôiătr
1.1.6.1. Tác đ ng c a đô th hóa đ n tài nguyên thiên nhiên và môi tr

ng
ng

ng.
+ Thi u nhà
+ Thi u n

c s ch

+ Ọ nhi m môi tr

ng

các đô th

1.1.6.2. Các bi n pháp gi i quy t m i liên h gi a gia t ng dân s , đô th hóa
và b o v môi tr

ng

- Phát tri n kinh t đi đôi v i b o v môi tr

ng:

+ Có chính sách dân s phù h p v i s phát tri n kinh t -xã h i
+ Phát tri n kinh t -xã h i

nông thôn và thành th

+ Thành th hóa c ng đ ng nông thôn g m: xây d ng h th ng “đi n, đ
tr

ng, tr m” nh m t ng ch t l

đ u th k XX tr l i đây, t c đ gia t ng ngày càng nhanh. Giai đo n t 1921-1955
(35 n m), dân s t ng kho ng 9,5 tri u ng
n m), dân s t ng kho ng 48 tri u ng

i; đ c bi t giai đo n t 1955-1995 (40

i. N u tính t n m 1921 đ n n m 1995,

trong kho ng 74 n m, dân s Vi t Nam t ng kho ng 4,5 l n v i s l
58,5 tri u ng

i. C ng trong th i gian này dân s th gi i t ng 2,9 l n. N u ch tính

t n m 1975 đ n n m 1990, dân s n
trong khi đó
ng
(ph

ng kho ng

c ta t ng thêm kho ng 18,6 tri u ng

Châu Âu ch t ng thêm 20 tri u ng

i và Nh t B n t ng 12 tri u

i. Theo d báo, n m 2024, dân s Vi t Nam có th đ t 95,13 tri u ng
ng án th p nh t) đ n 104,28 tri u ng

18

ng kinh t

(%)
T su t gia t ng dân s (%)
GDP/ng
(USD/ng

i th c t
i)

1995

1996

1997

1998

1999

2000

2001

2002

9,5

9,3


1040

1208

1236

1630

1689

1860

1950

(Ngu n: Báo cáo phát tri n con ng

i Vi t Nam 2001, Niên giám th ng kê 2002)

1.2.2.2. Gia t ng dân s và tài nguyên thiên nhiên –môi tr
Dân s t ng đư gây áp l c đ n TNTN và môi tr

ng

ng. M t s tài nguyên đư b

suy gi m nh r ng t nhiên và đ t nông nghi p, suy gi m tính đa d ng sinh h c;
m c đ ô nhi m t ng. Trong 10 n m qua, GDP c a Vi t Nam t ng g p hai l n
nh ng m c đ ô nhi m t ng b n l n (TS. Nguy n V n Tài, Phó V tr
- R ng t nhiên b suy thoái v s l


à N ng); 82

thành ph , th xư thu c t nh, còn l i 357 th tr n. T l dân s đô th trên t ng s dân
n m 1986 là 19%, n m 1990 là 20%, n m 1999 là 23,5%, d báo đ n n m 2010 là
30-33% và đ n n m 2020 là 40-45%. Vi c đô th hóa đư thúc đ y dòng ng
19

i di c


chính th c và không chính th c t nông thôn ra thành th ngày càng nhi u, làm t ng
s c ép v nhà

và v sinh môi tr

ng đô th .

1.2.3.2. Tác đ ng c a đô th hóa đ n môi tr
-N

ng

c th i sinh ho t thành ph , th xưầtr c ti p đ vào h th ng sông su i,

d n đ n tình tr ng ô nhi m nghiêm tr ng môi tr

ng n

c



gom trung bình giao đ ng trong kho ng 40%-70%. Hi u qu x lí rác ch a đ t yêu
c u. H u h t các bưi chôn l p ch t th i đ u không đ m b o yêu c u v sinh.
1.2.3.3. Các bi n pháp b o v môi tr
- C n xây d ng và ban hành chi n l

ng đô th
c, quy đ nh và th ch hóa b ng v n

b n, pháp quy: lu t, ngh đ nh, tiêu chu n v qu n lí ch t th i r n, ch t th i nguy
h i.
- Có các c ch , chính sách và bi n pháp đ ng b đ x lí các c s s n xu t,
kinh doanh đang gây ô nhi m nghiêm tr ng v n
c i thi n h th ng c p thoát n

c, không khí và ti ng n; c i t o,

c.
CÂUăH I VÀ BÀI T P:

1. Hưy trình bày tác đ ng c a con ng

i đ n các h sinh thái.

2. Hưy phân tích nh ng h u qu c a gia t ng dân s nhanh và tác đ ng c a đô
th hóa đ n môi tr

ng và tài nguyên thiên nhiên.

3. Hãy phân tích m i quan h gi a gia t ng dân s và phát tri n kinh t - xã

2.1.1. Tìnhăhìnhănhi măHIV/AIDSătrênăth ăgi i:
HIV/AIDS đ

c phát hi n l n đ u tiên vào n m 1981 và nhanh chóng lan

r ng trên toàn c u, tr thành m t đ i d ch nguy hi m nh t trong l ch s loài ng
Trong 32 n m qua, HIV/AIDS đư khi n 60 tri u ng

i trên th

nhi m và tr thành nguyên nhân gây t vong cho 30 tri u ng

i.

gi i b lây

i khác.

n th i

đi m này, đ i d ch HIV/AIDS trên th gi i v n đang di n bi n r t ph c t p. Theo
c tính c a UNAIDS, trung bình m i ngày th gi i có thêm kho ng 7.000 ng

i

nhi m HIV.
Tuy nhiên, tình hình c ng đang có chi u h

ng “sáng s a” d n lên. UNAIDS


nh đ o ng

c đ i d ch HIV/AIDS trên toàn c u.

2.1.2. Tìnhăhìnhănhi măHIV/AIDSă ăVi tăNam:
- T i Vi t Nam, tháng hành đ ng Qu c gia phòng ch ng HIV/AIDS n m
2013 trên toàn qu c kéo dài t ngày 10/11 đ n 10/12/2013 nh m đ y m nh xư h i
hóa công tác phòng ch ng HIV/AIDS. Ch

ng trình m c tiêu qu c gia phòng,

ch ng HIV/AIDS c a Vi t Nam giai đo n t nay đ n n m 2015 h

ng t i m c tiêu

kh ng ch t l lây nhi m HIV/AIDS trong c ng đ ng dân c d

i 0,3% vào n m:

21


2015; ch m d t các ca nhi m m i vào n m 2015; gi m các tr

ng h p t vong do

HIV/AIDS.
- S li u th ng kê c a C c Phòng ch ng HIV/AIDS-B Y t cho bi t, c
n


trong đ i s ng cá th .
V y AIDS là m t t p h p nhi u tri u ch ng, c a nhi u b nh m c ph i, là h u
qu c a tình tr ng suy y u h th ng mi n d ch do b nhi m ph i m m b nh có tên là
HIV.
2.2.2. Tác nhân gây AIDS: - HIV: Human Immuno deficiency Virus.
- C u t o HIV:

22


Glycoprotein

Ph n v

ARN
V Capsit

Enzime sao mã ng

-

c

c đi m c a HIV:

+ HIV là lo i virut gây nhi m trùng ch m phát tri n, thu c h Retrovirus,
gi ng Lentivirus.
+ Retrovirus là m t h virut ph bi n
ng


2.3.1. Cácăđ

ngălâyănhi măvàăkhôngălâyănhi măHIV/AIDS
ngălâyănhi m

- Khi m t c th b nhi m HIV thì HIV có nhi u trong máu (1.000-10.000
virut/ml máu) > tinh d ch, d ch ti t âm đ o>s a m >n
b t, n

cm ts l

c b tầ (n

+ Lây nhi m qua đ

ng:

ng tình d c:

i nhi m HIV trong tinh d ch, d ch ti t âm đ o r t nhi u HIV.

* Trong quá trình giao h p, niêm m c âm đ o (c a n ), d

ng v t (c a nam)

ho c niêm m c tr c tràng (n u giao h p đ ng gi i) s b xây xát (m t th
phát hi n đ

c



i b nhi m HIV.

* Dùng chung b m, kim tiêm v i ng

i nhi m HIV.

* Dùng các d ng c nh châm c u, l chích, x m da, xâu l tai, s a móng
tay, móng chân,ầc a ng

i nhi m HIV mà không kh trùng đúng cách.

+ Lây nhi m t m sang con:
* Giai đo n thai n m trong t cung: ng

i m truy n HIV cho con qua nhau

thai (kho ng 30%: báo Hà N i m i 21/12/2003).
* Giai đo n khi sinh: Do làm xây xát đ

ng sinh d c nh

m , kéo

thai,ầvirut t c th m (máu, d ch âm đ o) truy n sang con.
* Giai đo n cho con bú: HIV có th lây t m sang con qua bú s a m (t l
ch
i b nh không có tri u ch ng và ch có th phát hi n

c b ng xét nghi m HIV.
+ Giai đo n này có th kéo dài đ n 10 n m (tùy thu c vào đi u ki n kinh t ,

tình tr ng s c kh e, ch đ dinh d
+ Nhìn chung,

ng

ng, l a tu i, ch m sóc,ầ).

i cao tu i, tr em suy dinh d

ma túyầb nh s di n bi n nhanh h n;
dài th i gian cho ng

i b nh h n

nh ng n

nh ng n

ng, ng

i nghi n r

u,

c phát tri n thì có đi u ki n kéo