B Chuyển hóa vật chất và năng lợng ở thực
vật
Bài 15. Tiêu hóa
I.Mục tiêu bài học
-Học sinh phân biệt đợc biến đổi trung gian( tiêu hóa) với chuyển hóa vật chất và năng lợng
ở tế bào.
-Phân biệt tiêu hóa nội bào với tiêu hóa ngoại bào và nêu đợc sự phức tạp hóa trong cấu tạo
của cơ quan tiêu hóa trong quá trình tiến hóa của các nhóm động vật.
-Trình bày đợc đặc điểm cấu tạo của cơ quan tiêu hóa thích nghi với chế độ ăn của động vật
ăn thịt và ăn tạp.
-Trình bày đợc cơ chế và quá trình hấp thụ các chất dinh dỡng và con đờng vận chuyển các
chất hấp thụ.
-Rèn luyện kỹ năng quan sát tranh, phim để phân tích, tổng hợp kiến thức đồng thời vận
dụng lý thuyết vào thực tiễn.
II.Đồ dùng dạy học
Tranh vẽ hình 15.1 và 15.2
Máy chiếu
III.Tiến trình tổ chức giờ học
1.ổn định lớp
2.Nội dung bài học mới
Đvđ:Nguồn năng lợng cung cấp cho mọi hoạt động sống của sinh vật trên trái đất là gì?
Nguồn năng lợng cung cấp cho động vật đợc lấy từ nguồn nguyên liệu nào?
Vậy quá trình chuyển hóa vật chất và năng lợng ở động vật diễn ra nh thế nào? Đó chính là
nội dung chính của các bài học sắp tới.
I.Khái niệm
Hớng dẫn của giáo viên Nội dung
Kể tên một số chất hữu cơ là nguyên liệu
cung cấp nguồn dinh dỡng cho cơ thể động
vật?
HS:Một số chất cung cấp dinh dỡng cho cơ
thể nh: Tinh bột, lipit, Prôtêin, Xenlulô...

2.ở động vật có túi tiêu hóa
-Vd: Ruột khoang
-Chủ yếu là tiêu hóa ngoại bào nhờ các tế
bào tuyến, tiết dịch tiêu hóa có chứa các
enzim.
-Trong khoang tiêu hóa(túi tiêu hóa) thức ăn
đợc biến đổi thành các chất dinh dỡng đợc
hấp thụ qua màng tế bào cung cấp cho cơ
thể.
3.ở động vật đã hình thành ống tiêu hóa
và các tuyến tiêu hóa.
-ở động vật có xơng sống và nhiều loại
động vật không xơng sống có ống tiêu hóa.
-Bắt đầu từ giun, cơ quan tiêu hóa đã phân
hóa, gồm ống tiêu hóa và tuyến tiêu hóa.
-Quá trình tiêu hóa trong ống tiêu hóa với sự
tham gia của các enzim, chủ yếu là tiêu hóa
ngoại bào.
-Tùy thuộc vào loại thức ăn mà cấu tạo ống
tiêu hóa khác nhau ở các nhóm động vật.
III.Tiêu hóa ở động vật ăn thịt và ăn tạp
Quan sát đoạn phim sau và nêu khái quát các
hoạt động tiêu hóa ở ngời?
Quan sát đoạn phim sau và nêu rõ đặc điểm
của bộ hàm ở động vật ăn thịt?
Tiêu hóa ở khoang miệng có đặc điểm gì?
Quan sát tranh và nêu cấu tạo của dạ dày phù
1.ở khoang miệng
-Động vật ăn thịt:Răng phân hóa thành răng
nanh nhọn sắc, răng hàm có nhiều mấu chắc

bởi tác dụng của HCI và pepsin có trong dịch
vị.
-Ruột: Tiêu hóa hóa học là chủ yếu: có đủ
các loại enzim do tuyến tụy, dịch ruột, dịc
mật tiết ra đổ vào ruột non làm đổi tất cả các
loại thức ăn(P,L,G...) thành các chất dinh d-
ỡng có thể hấp thụ đợc vào máu, bạch
huyết(axit amin, axit béo...)
3.Sự hấp thụ các chất dinh dỡng
Tiêu hóa ở ruột là giai đoạn quan trọng
nhấtnơi hấp thụ chủ yếu các chất dinh d-
ỡng.
a.Bề mặt hấp thụ của ruột
Bề mặt hấp thụ của ruột tăng lên rất nhiều
nhờ nếp gấp của niêm mạc ruột, có lông ruột,
có các vi nhung maotạo điều kiện hấp thụ
hết các chất dinh dỡng.
b.Con đờng hấp thụ
-Con đờng bạch huyết
-Con đờng máu
c.Cơ chế hấp thụ
Tuân theo quy luật vận chuyển các chất qua
màng:
-Khuếch tán theo chiều gradien nồng độ.
-Vận chuyển tích cực và ngợc chiều gradien
nồng độ, có tiêu tốn ATP.
3.Củng cố
Phân biệt sự khác nhau giữa tiêu hóa nội bào và tiêu hóa ngoại bào? hình thức tiêu hóa nào
tiến hóa hơn.
Phân biệt chuyển hóa trung gian (tiêu hóa) với chuyển hóa vật chất và năng lợng trong tế bào.