MỘT VÀI BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO GIÁO VIÊN LỒNG GHÉP NỘI
DUNG GIÁO DỤC BẢO VỆ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG, BIỂN
ĐẢO CHO TRẺ 5 TUỔI.
ĐẶT VẤN ĐỀ:
Lý do chọn đề tài:
Biển đảo quê hương hiện nay đã và đang trở thành vấn đề được Nhà nước đặc
biệt quan tâm cũng như toàn thể người dân Việt Nam nói riêng và thế giới nói
chung. Đi kèm với những vấn đề liên quan về chủ quyền biển đảo dân tộc ta thì
việc bảo vệ tài nguyên và môi trường biển, hải đảo cũng quan trọng không kém.
Vì thế cho trẻ tiếp cận với vấn đề tài nguyên và môi trường biển, hải đảo là rất
cần thiết. Điều này giúp trẻ có những hiểu biết ban đầu về môi trường, tài
nguyên biển đảo. Từ đó, khơi dậy nhận thức bảo vệ tài nguyên – môi trường
biển đảo và niềm tự hào, tinh thần dân tộc của trẻ đối với nhiệm vụ bảo vệ chủ
quyền quốc gia trên biển trong tương lai không xa.
Thực tế hiện nay vấn đề môi trường và tài nguyên đang trở nên vô cùng bức
thiết. Đây là mối lo ngại của toàn cầu chứ không riêng một quốc gia nào. Sự
biến đổi khí hậu toàn cầu đã và đang diễn ra với những hệ lụy không lường. Con
người đang phải đối diện với rất nhiều nguy cơ. Bằng chứng là môi trường tài
nguyên đang dần cạn kiệt và không ngừng suy thoái. Chất lượng cuộc sống cũng
vì thế mà suy giảm bởi yếu tố môi trường tác động trực tiếp đến cuộc sống con
người. Biển và đại dương là cái nôi của sự sống, đã và đang cung cấp cho nhân
loại một khối lượng rất lớn thực phẩm, dược phẩm, nguyên nhiên vật liệu, năng
lượng, tài nguyên thiên nhiên… Nhưng việc phát triển kinh tế biển cũng đang
làm suy giảm mạnh nguồn tài nguyên và gây ô nhiễm môi trường biển nghiêm
trọng. Môi trường vùng biển Việt Nam với diện tích rộng hơn 1 triệu km2, sẽ là
không gian phát triển và sinh tồn tương lai, cũng không nằm ngoài quy luật ấy.
Có thể nói, con người giữ vai trò quan trọng đặc biệt trong vấn đề bảo vệ tài
nguyên môi trường. Vì lẽ đó, việc giáo dục nâng cao ý thức cho con người cần
được quan tâm sâu sát. Ở lứa tuổi mầm non, trong chương trình học trẻ cũng đã
sớm làm quen với môi trường xung quanh và phần nào được giáo dục về bảo vệ
môi trường. Ý thức bảo vệ tài nguyên và môi trường cũng dần dần từ đó được

2. Phạm vi và giới hạn đề tài :
Trong phạm vi đề tài của mình, tôi xin trình bày kinh nghiệm“Một vài giải pháp
chỉ đạo giáo viên lồng ghép nội dung giáo dục bảo vệ tài nguyên môi trường
biển, hải đảo cho trẻ 5 tuổi”. Đề tài đã được thực hiện ở trường Mầm non Đại
Cường.
CƠ SỞ LÝ LUẬN:
Nội dung đề tài là một vấn đề thời sự nóng, vấn đề biên giới biển đảo là vấn đề
luôn được dư luận quan tâm, cho nên cùng với việc lựa chọn cách giáo dục cho
trẻ mầm non bằng cách học bằng chơi, chơi bằng học theo hình thức tập trung


học tập, tuyên truyền giáo dục thì mỗi người giáo viên mầm non lồng ghép vấn
đề này vào bài giảng của mình chắc chắn rằng hiệu quả giáo dục sẽ rất cao. Đối
với bản thân tôi là một quản lý về chuyên môn, đây là một đề tài khá khó và mới
với việc chỉ đạo giáo viên áp dụng dạy trẻ mầm non. Nhưng tôi đã quyết tâm
thực hiện đề tài của mình đã đưa ra bằng cách tìm kiếm thông tin qua các kênh
thông tin cập nhật thời sự hằng ngày để tích lũy kiến thức để giúp giáo viên có
một nền tảng cho việc giáo dục lồng ghép theo đề tài đã chọn . Và việc áp dụng
đề tài phải dựa trên nguyên tắc:
Nội dung giáo dục về tài nguyên và môi trường biển, hải đảo được tích hợp phù
hợp với tất cả các lĩnh vực giáo dục: phát triển nhận thức, phát triển thể chất,
phát triển ngôn ngữ, phát triển thẩm mỹ, phát triển tình cảm quan hệ xã hội.
Nội dung giáo dục về tài nguyên và môi trường biển, hải đảo được tích hợp phù
hợp vào hoạt động phải từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp, phù hợp với
đặc điểm lứa tuổi của trẻ. Các hoạt động phải gần gũi không xa lạ gắn với thực
tế của địa phương, đảm bảo tự nhiên nhẹ nhàng.
Hiểu được nguyên tắc đó tôi đã mạnh dạn chọn đề tài: “Một số biện pháp chỉ
đạo giáo viên lồng ghép nội dung giáo dục về tài nguyên và môi trường biển, hải
đảo cho trẻ 5 tuổi tại trường Mầm non Đại Cường”
III. CƠ SỞ THỰC TIỂN:

Giáo viên
– Tất cả giáo viên đứng lớp đều đạt trình độ chuẩn và trên chuẩn, nhiệt tình, yêu
trẻ. Thêm vào đó, đa số trẻ trong các lớp đều đã học qua lớp mẫu giáo bé và mẫu
giáo nhỡ nên có nề nếp học tập. Biết lắng nghe, quan tâm, chia sẻ giúp đỡ cô
giáo và bạn bè.
– Một số giáo viên nắm chắc phương pháp dạy học, luôn trao dồi kiến thức qua
sách báo, mạng intenet, học hỏi kinh nghiệm của chị em trong trường để nâng
cao trình độ chuyên môn. Luôn tham gia đầy đủ các buổi học chuyên môn, dự
giờ kiến tập do trường, Phòng Giáo dục và Đào tạo tổ chức.
Phụ huynh học sinh:
Phụ huynh luôn ủng hộ nhiệt tình các hoạt động, phong trào của trường lớp. Kết
hợp với giáo viên để chăm sóc giáo dục trẻ đạt kết quả tốt. Một số phụ huynh trẻ
tuổi có nhận thức rất cao trong việc đổi mới phương pháp giáo dục trẻ nên luôn
phối hợp và hỗ trợ nhiệt tình cho các hoạt động của lớp.
* Khó khăn;
Trong quá trình tìm hiểu nghiên cứu thực hiện đề tài, bản thân tôi cũng không
tránh khỏi những khó khăn từ điều kiện khách quan và điều kiện chủ quan.
– Hầu hết trẻ chưa được tiếp xúc nhiều với môi trường tài nguyên biển, hải đảo
nên biển và hải đảo còn xa lạ với đa số trẻ.


– Các cháu ở 3 lớp lớn phần lớn được sinh ra trong những gia đình có điều kiện,
lại là bé đầu lòng nên rất được ông bà bố mẹ nâng niu chiều chuộng, mọi ý thích
của bé đều được đáp ứng nên sự chia sẻ và thể hiện tình cảm yêu thương của trẻ
với mọi người mọi vật xung quanh còn hạn chế, đặc biệt là việc tự giác trong
các hành vi bảo vệ môi trường, giữ vệ sinh chung.
– Một số phụ huynh nhận thức về bảo vệ tài nguyên và môi trường, biển đảo còn
hạn chế.
– Kiến thức về tài nguyên và môi trường biển, hải đảo của giáo viên còn chưa
sâu. Tài liệu hỗ trợ dạy học về vấn đề này cũng chưa thật đầy đủ. Đa số giáo


34

40%

2

Biết giữ gìn trật tự vệ sinh công cộng,
50
vệ sinh trường lớp.

60%

34

40%

3

Biết cất dọn đồ dùng, dồ chơi đúng
74
nơi quy định

88%

10

12%

4


52%

KHẢO SÁT GIÁO VIÊN:

40

lệ


1

Biết tên một số bãi biển, đảo nổi tiếng
5
của nước ta.

2

Biết tích hợp nội dung giáo dục bảo
vệ tài nguyên môi trường biển, hải
đảo phù hợp, lo gich vào các hoạt 10
động.

24%

16

47,6% 11

76%



nguyên môi trường biển, hải đảo cho trẻ mẫu giáo 5 tuổi vào dạy trẻ, nhẹ nhàng,
nghệ thuật không gò bó cứng nhắc, phát huy được tính tích cực của trẻ.
+ Vai trò của người cán bộ quản lý hết sức quan trọng, phải thực sự gương mẫu,
giỏi về chuyên môn, có uy tín, tạo được niềm tin yêu với đội ngũ giáo viên.
+ Bản thân người quản lý phải nói được, làm được. Biết sắp xếp các công việc,
xây dựng kế hoạch cụ thể rõ ràng, phân công phù hợp với từng giáo viên, điều
kiện của nhà trường để dễ thực hiện.
+ Tổ chức tốt các buổi sinh hoạt chuyên môn hàng tháng thật thiết thực và có
chất lượng, thường xuyên duyệt giáo án góp ý nhận xét cụ thể để giáo viên nắm
được các hình thức, nghệ thuật lồng ghép nội dung giáo dục tài nguyên môi
trường biển, hải đảo vào chương trình dạy trẻ mẫu giáo 5 tuổi.
+ Luôn đi sâu sát bồi dưỡng cho giáo viên về lý thuyết, hướng dẫn giáo viên
thực hành tổ chức các hoạt động linh hoạt sáng tạo. Tạo điều kiện cho giáo viên
về thời gian, đầu tư kinh phí để trang bị đồ dùng đồ chơi mầm non dạy học cần
thiết khi tổ chức các hoạt động. Động viên khen thưởng kịp thời những giáo
viên làm tốt công tác chăm sóc giáo dục trẻ, có khả năng sáng tạo, tổ chức các
hoạt động đạt kết quả cao.
+ Biết phát huy hết khả năng của giáo viên và tập hợp sức mạnh của tập thể nhà
trường. Thường xuyên lắng nghe ý kiến, rút kinh nghiệm trong quá trình thực
hiện các biện pháp chỉ đạo giáo viên tích hợp nội dung giáo dục về tài nguyên
môi trường biển, hải đảo vào chương trình giáo dục trẻ 5 tuổi.
+ Làm tốt công tác tuyên truyền vận động, xã hội hoá giáo dục góp phần xây
dựng có sở vật chất cho trường, lớp ngày càng khang trang hiện đại hơn.
*Biện pháp 2: Tìm hiểu, sưu tập tài liệu về tài nguyên và môi trường biển, hải
đảo Việt Nam hiện nay và sưu tầm 1 số bài thơ, bài hát, câu truyện phù hợp với
nội dung giáo dục tài nguyên, môi trường biển hải đảo để cung cấp cho Giáo
viên và trẻ nhận biết về môi trường tài nguyên biển, hải đảo..
Tìm hiểu, sưu tập tài liệu về tài nguyên và môi trường biển, hải đảo Việt Nam

của bé, quà tặng 8/3, đảo nhỏ mến yêu, người lính Hải quân, biển khơi xanh
thẳm,
6 câu truyện theo đề tài áp dụng từng chủ đề đưa ra đó là: Chuyện tình Ốc
và Biển, Con Ốc biển, Cây bàng tròn, San hô chết, Những công dân nhỏ tuổi,
Chú bộ đội Trường Sa……
VD: Truyện “ Con Ốc Biển”
“Ngày xưa trên mặt đất chưa có biển xanh. Thần Tình yêu bấy giờ là người duy
nhất cai quản cõi đời………… Cả ốc biển và trái tim đều là ngôn ngữ của điều
mà nó được bao bọc – đó chính là tình yêu, ốc là ngôn ngữ của biển cả, trái tim
là ngôn ngữ của con người.”
11 bài hát để dạy trẻ hát và cho trẻ nghe hát: Bé yêu Biển lắm! Ba em là
bộ đội Hải quân, Nơi đảo xa, Gần lắm Trường Sa, Thân thương Trường Sa, Bố
em là lình biển, Nhớ ba ở đảo xa, Gần lắm Trường sa ơi; Buâng khuâng Trường
sa; biển đảo quê em, biển đảo Trường sa…


Ví dụ: Dạy trẻ hát bài: Ba em là bộ đội Hải quân
“Con đi học với mẹ, ba giữ trời đảo xa, ở nhà con cũng ngoan, cả nhà thương ba
lắm, mẹ bảo ba đen cháy, vì nắng gió Trường Sa, nhớ ba con xúng xính, làm bộ
đội hải quân”.
*Kết quả: Qua các bài thơ, câu truyện, bài hát mà tôi sưu tầm được để giúp giáo
viên áp dụng vào dạy trẻ theo từng chủ đề tôi thấy trẻ các lớp rất hứng thú, say
mê, và thể hiện tình cảm, thái độ với nội dung câu các bài thơ, bài hát, câu
truyện đưa ra và giúp trẻ có tình yêu quê hương, yêu biển đảo tài nguyên biển
quí giá của mình hơn. Từ đó góp phần giúp trẻ phát triển toàn diện hơn về mặt
thể chất và tinh thần.
*Biện pháp 3: Giúp giáo viên xây dựng kế hoạch tích hợp các nội dung vào từng
chủ đề, hoạt động cụ thể:
Dựa vào tâm sinh lý trẻ giáo viên nên lựa chọn nội dung phù hợp, gần gũi với
trẻ.

pháp tránh mưa.
– Bão, lũ: Hiện tượng, nguyên nhân, tác hại của bão, lũ.
Nội dung này có thể tích hợp vào các chủ đề: Nước, mùa hè và các hiện tượng
tự nhiên.
Nội dung 4: Con người và tài nguyên (đất, nước, danh lam thắng cảnh)
– Tác dụng của đất, nguyên nhân gây ô nhiễm, biện pháp bảo vệ.
– Các nguồn nước, ích lợi của nước, nguyên nhân gây ô nhiễm, biện pháp bảo
vệ.
– Danh lam thắng cảnh, giữ gìn, bảo vệ danh lam thắng cảnh.
Nội dung này có thể tích hợp vào các chủ đề: Quê hương đất nước, Bác Hồ.
* Biện pháp 4: Chỉ đạo giáo viên lồng ghép các trò chơi học tập để giáo dục bảo
vệ tài nguyên và môi trường biển, hải đảo:
Giáo dục bảo vệ môi trường tài nguyên biển, hải đảo cho trẻ mẫu giáo 5
tuổi thông qua trò chơi học tập là tổ hợp những cách thức tổ chức trò chơi học
tập nhằm hình thành ở trẻ những hiểu biết sơ đẳng về môi trường tài nguyên
biển, hải đảo, quan tâm đến các vấn đề đó được thể hiện qua kiến thức, thái độ,
kỹ năng, hành vi và trách nhiệm của trẻ đối với môi trường tài nguyên biển, hải
đảo. Vì vậy, tôi đã chỉ đạo giáo viên thực hiện biện pháp này thông qua các
bước như:
– Lựa chọn trò chơi học tập phù hợp nội dung GDMT.
– Xây dựng môi trường phù hợp nội dung GDMT.


– Tạo tình huống có vấn đề trong trò chơi học tập.
– Sử dụng bài hát, bài thơ, câu đố phù hợp nội dung GDMT trong quá trình chơi
trò chơi học tập.
– Tổ chức linh hoạt nhóm chơi phù hợp trong quá trình chơi trò chơi học tập để
giáo dục môi trường..
– Đánh giá kết quả chơi trò chơi học tập theo mục tiêu giáo dục môi trường bằng
cách cho trẻ đối sánh tranh vẽ, hình ảnh để nhận biết hành vi đúng – sai; cho trẻ

đọc Đà Nẵng có bãi biển Đà Nẵng và quần đảo Hoàng Sa.
Hình ảnh bản đồ
* Biện pháp 5: Chỉ đạo giáo viên lồng ghép nội dung giáo dục tài nguyên môi
trường biển và hải đảo thông qua ngày hội, ngày lễ:
Đầu năm học nhà trường đã triển khai nội dung giáo dục tài nguyên môi trường
biển và hải đảo đến từng giáo viên. Hơn nữa nhà trường đã vẽ tranh, các lớp
trang trí khung cảnh sư phạm mang nội dung giáo dục tài nguyên môi trường
biển và hải đảo, điều đó giúp trẻ dẽ dàng tiếp cận hơn. Trong những ngày hội
ngày lễ chúng tôi thường cho trẻ đóng kịch, hát múa có nội dung giáo dục bảo
vệ môi trường. Trẻ rất hứng thú khi được hòa mình vào những nhân vật. Các
ngày lễ, hội là dịp để giáo dục trẻ thông qua các hoạt động tập thể. Ví như: Ngày
bảo vệ môi trường; Ngày thế giới chống lại biến đổi khí hậu toàn cầu; Ngày hội
bảo vệ môi trường và tài nguyên biển, hải đảo…
Ví dụ: Tổ chức ngày hội bảo vệ môi trường và tài nguyên biển, hải đảo.
Giáo viên các lớp cho các cháu sinh hoạt vui múa hát tập thể, đọc thơ, kể chuyện
về tài nguyên biển đảo, hoăc tổ chức đêm hội diễn văn nghệ” Mừng Đảng, mừng
xuân”giáo viên đã cho trẻ biểu diễn những bài có nội dung về tài nguyên môi
trường biển, hải đảo như các bài: Mùa xuân trên đảo, đảo xa v.v…
Tạo điều kiện để cho trẻ tham gia vào các chương trình học ngoại khóa như:
Tham quan môi trường, triển lãm ảnh về biển đảo, tổ chức cho trẻ tự vẽ về các
chú hải quân, về biển, đảo, sóng, gió…hoặc là cho trẻ tìm hiểu về thiên nhiên,
động vật. Từ đó, trẻ có thể học được rất nhiều điều khi mà trong chương trình
chính khóa không thể đưa vào giảng dạy.
* Biện pháp 6: Phối hợp với phụ huynh để nâng cao ý thức bảo vệ môi trường,
tài nguyên biển, hải đảo.
Ở lứa tuổi mầm non, trẻ học bằng phương pháp soi gương nên người lớn luôn
luôn là tấm gương sáng cho trẻ noi theo.Tuyên truyền, vận động phụ huynh về
tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường, việc bảo vệ tài nguyên, môi trường
biển và hải đảo trong cuộc sống hàng ngày; nhắc nhở phụ huynh cùng tham gia
thực hiện bằng khẩu hiệu “Hãy phủ xanh ngôi nhà của chúng ta” bằng biện pháp

4
5
6

Biết chăm sóc và bảo vệ cây

Đầu năm 50

60%

34

40%

Cuối năm 76

90%

8

10%

Biết giữ gìn trật tự vệ sinh công Đầu năm 50
cộng, vệ sinh trường lớp.
Cuối năm 74

60%

34


14

17%

95%

4

5%

Phân biệt được những hành động Đầu năm 44
đúng- sai đối với môi trường biển Cuối năm 74

52%

40

48%

88%

10

12%

Đầu năm 40

48%

44


2

Biết tích hợp nội dung giáo dục
bảo vệ môi trường tài nguyên
Đầu năm 10
biển, hải đảo phù hợp, lo gich vào
các hoạt động.
Cuối năm 20

95%

1

5%

47,6% 11

52.4%

95%

5%

1

Như vậy, qua bảng đối chứng cho thấy kết quả của học sinh và giáo viên cuối
năm so với đầu năm chuyển biến rõ rệt.
Các biện pháp thực hiện đã khích lệ được trí tưởng tượng, sự tò mò của trẻ, trẻ
có hứng thú học, tiếp thu kiến thức nhanh. Trẻ rất thích tham gia làm đồ dùng đồ

Người thực hiện

Nguyễn Thị Hương


IX: TÀI LIỆU THAM KHẢO:
Tài liệu bồi dưỡng thường xuyên cho giáo viên chu kỳ III( 2014- 2017)
Tài liệu bồi dưỡng hè cho cán bộ quản lý và giáo viên mầm non
( 2012-2013, 2013-2014; 2014-2015; 2015-2016 )
Tài liệu tham khảo sách bảo vệ tài nguyên môi trường biển, hải đảo.