TRƯỜNG THCS ĐỖ ĐỘNG

ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI LỚP 9
NĂM HỌC 2015 – 2016
Môn: Ngữ văn
Thời gian làm bài: 120 phút (không kể thời gian giao đề)

Câu 1 (4,0 điểm)
Cảm nhận về giọt nước mắt của nhân vật ông Hai qua các đoạn trích sau:
“Nhìn lũ con, tủi thân, nước mắt ông lão cứ giàn ra. Chúng nó cũng là trẻ con
làng Việt gian đấy ư? Chúng nó cũng bị người ta rẻ rúng hắt hủi đấy ư?”
... “Thằng bé giơ tay lên, mạnh bạo và rành rọt:
- Ủng hộ Cụ Hồ Chí Minh muôn năm!
Nước mắt ông lão giàn ra, chảy ròng ròng trên hai má.”
(Trích “Làng”, Kim Lân)
Câu 2 (4,0 điểm):
Giữa một vùng sỏi đá khô cằn, có những loài cây vẫn mọc lên và nở những
chùm hoa thật đẹp.
Suy nghĩ của em được gợi ra từ hiện tượng trên (bài viết không quá 02 trang
giấy thi).
Câu 3. (12,0 điểm):
Trên đỉnh núi Yên Sơn cao 2600 mét, có một anh cán bộ khí tượng kiêm vật
lý địa cầu sống một mình, bốn bề chỉ có cây cỏ mây mù lạnh lẽo và một số máy
móc khoa học. Nhưng khi gặp ông họa sĩ già anh vẫn khẳng định: “Cháu sống
thật hạnh phúc”.
(Lặng lẽ Sa Pa - Nguyễn Thành Long)
Ngoài biển khơi xa, trong đêm tối, có những con người vẫn háo hức ra đi
trong tiếng hát. Họ đã“Ra đậu dặm xa dò bụng biển/ Dàn đan thế trận lưới vây
giăng”.
( Đoàn thuyền đánh cá - Huy Cận)
Núi cao biển xa, chân trời góc bể nhưng những người lao động ấy vẫn nhiệt

Hai nghe tin làng Chợ Dầu theo giặc. Nó có vai trò quan trọng
giúp nhà văn diễn tả những cung bậc cảm xúc khác nhau của nhân
vật:
+ Câu văn “nước mắt ông lão cứ giàn ra” thể hiện tâm trạng
đau đớn, tủi nhục vì nghe tin làng ông làm Việt gian theo Tây, vì
nghĩ các con còn nhỏ rồi đây phải chịu cảnh rẻ rúng hắt hủi của
mọi người. Đó là giọt nước mắt của lòng tự trọng, của tình
1
thương con và tình yêu làng tha thiết
(4,0đ)
+“nước mắt ông giàn ra, chảy ròng ròng”: vì xúc động, vì
hạnh phúc khi nghe con trả lời ủng hộ Cụ Hồ. Đứa con nhỏ đã nói
hộ tiếng lòng của ông, một người thủy chung với kháng chiến,
luôn biết ơn Cụ Hồ. Đó là giọt nước mắt của niềm vui và tự hào
* Khái quát được:
- Giọt nước mắt của ông là giọt nước mắt của con người luôn
nặng lòng với quê hương, Cụ Hồ, kháng chiến và là biểu hiện đẹp
đẽ của phẩm cách làm người ở người nông dân trong kháng chiến
chống Pháp.
- Qua đó, Kim Lân thể hiện thái độ trân trọng phẩm giá của con
người. (0,5 điểm)

Thang
điểm
0,5đ

0.5đ
1.0đ

1.0đ

+ Với những cố gắng phi thường, sự vươn lên không mệt
mỏi đã tạo được thành công; dâng hiến cho đời những gì cao đẹp,
ý nghĩa.
+ Chán nản, bi quan, buông xuôi bất lực dẫn đến thất bại
trong cuộc sống.
* Bài học nhận thức, hành động
(Con người với vẻ đẹp của ý chí, nghị lực luôn vươn lên chiến
thắng hoàn cảnh là niềm tự hào, ngưỡng mộ của chúng ta, động
viên và thậm chí cảnh tỉnh những ai chưa biết chấp nhận khó
khăn, thiếu ý chí vươn lên trong cuộc sống. Từ đó học sinh liên
hệ với bản thân
*Yêu cầu về kĩ năng trình bày: Đúng kiểu bài nghị luận văn
học, có bố cục rõ ràng, hợp lí; tổ chức sắp xếp ý một cách lôgic,
chặt chẽ; diễn đạt trôi chảy, mạch lạc; chữ viết rõ ràng, không
3
quá ba lỗi chính tả và không mắc lỗi dùng từ cơ bản
(12,0đ) * Yêu cầu về nội dung: Học sinh có thể viết theo nhiều cách

0,5đ

3,5đ
0,5đ
0,5đ

0,5đ
0,5đ
0,5đ
0,5đ
0,5đ


xung quanh anh chỉ có cây cỏ, mây mù lạnh lẽo và một số máy
móc khoa học. Cái gian khổ nhất với anh là sự cô độc. Công
việc của anh là “đo gió, đo mưa..dự báo thời tiết”.
- Công việc ấy đồi hỏi phải tỉ mỉ, chính xác. Mỗi ngày anh
đo và báo số liệu về trạm bốn lần. Nửa đêm, đúng giờ “ốp” dù
mưa tuyết, gió rét thế nào thì vẫn phải trở dậy làm việc.
Luận điểm 2: Trong điều kiện khắc nghiệt như vậy nhưng
những người lao động ấy vẫn nhiệt tình, hăng say, mang hết
sức lực của mình để cống hiến cho Tổ quốc.
- Những người ngư dân là những con người lao động tập
thể. Họ hăm hở:
“Ra đậu dặm xa dò bụng biển
Dàn đan thế trận lưới vây giăng.”

11,0đ
1,0đ

9,0 đ
1,0đ
0.5đ
0,5đ

2,0đ
0,5đ
0,5đ
0,5đ

0,5đ
2,0đ
1.0đ

người trưởng thành trong công cuộc xây dưng CNXH ở miền
Bắc.
3. Kết bài.
Khẳng định thành công của các tác giả trong việc khắc họa
hình ảnh người lao động và nêu cảm nghĩ hoặc liên hệ mở
rộng.

1,0đ

3,0đ

1,0đ

1,0đ

1,0đ

1,0đ
0,5đ
0,5đ
1,0đ