Tiết 37 AXÍT CAC BONIC - MUỐI CACBONAT
-----***-----
ngày soạn
ngày giảng :
A ) Mục tiêu bài học :
- Các học sinh nắm được axít cacbonic là axít yếu
không bền
- muối cacbonát có những tính chất của muối như tác
dụng với axít , với dung dịch muối, dung dịch kiềm,
ngoài ra muối cacbonát dễ phân hủy ở nhiệt độ cao giải
phóng khí CO
2
- muối cacbonát có ứng dụng trong đời sống và sản xuất
B ) Phương tiện dạy học
- hóa chất : NaHCO
3
, Na
2
CO
3
, d
2
HCl, Ca(OH)
2
, NaCl
2
- Nam châm, bảng phụ
-Dụng cụ: giá đỡ, đèn cồn, kèp gỗ
, Ca(HCO
3
)
2
.
=>Hướng dẫn học sinh cách phân
loại
? Yêu cầu học sinh lấy ví dụ về 2
loại muối cơ bản trên
Giáo viên treo bảng phụ " Tính
tan"
? học sinh xác định khả năng, độ
tan của các muối cacbonát ; hiđrô
cacbonát;
=> Rút ra nhận xét chung
Yêu cầu học sinh làm thí nghiệm
Cho dung dịch Na
2
CO
3
và NaHCO
3
vào dung dịch HCl
ống 1: NaHCO
3
+ HCl
ống 2: NaCO
3
+ HCl
=> Đại diện các nhóm nêu hiện
CO
3
CO
2
+ H
2
O
II, muối cacbonát (20')
1, Phân loại :
- chia 2 loại Trung hóa
axít
ví dụ:
2, Tính chất
a, tính tan
- đa số muối cacbonát không tan
trong nước trừ: Na
2
CO
3
, K
2
CO
3
- các muối hiđrô cacbonát đều tan
trong nước
b, Tính chất hóa học
* tác dụng với d
2
axít
- học sinh: có khí thoát ra
3
và CaCl
2
=> Nhận xét hiện tượng
-viết phản ứng chứng minh
Giáo viên thuyết trình tính chất này:
- Hướng dẫn học sinh viết phản ứng
chứng minh
học sinh đọc thông tin trong SGK
=> tóm tăt ghi vào vở
Giáo viên treo tranh : Chu trình của
cacbon trong tự nhiên
- phản ứng:
K
2
CO
3
+ Ca(OH)
2
→ CaCO
3
+ KOH
* tác dụng với d
2
muối:
- học sinh :
+ có vẩn đục trắng xuất hiện
+ d
2
SGK
III, Củng cố (8') 1, Tóm tắt bài học
2, Yêu cầu học sinh làm bài tập 1
trình bày phương pháp để phân biệt các chất bột
CaCO
3
, NaHCO
3
, Ca(HCO
3
)
2
, NaCl.
V: Hướng dẫn học sính học ở nhà
VI: Rút kinh nghiệm bài học
89
Tiết 38 SILIC - CÔNG NGHIỆP SILICAT
----***----
ngày soạn
ngày giảng :
A ) Mục tiêu bài học :
- Silic là phi kim hoạt động yếu , Silic là chất bán dẫn
- Silicđiôxít là hợp chất có nhiều trong tự nhiên ở dạng
sét trắng , cao lanh , thạch anh, đây là 1 ôxít axít
- Từ các vật liệu chính là đất sét , kết hợp vớp vật liệu
khác đã tạo ra nhiều sản phẩm khác nhau
- Nêu cao ý thức bảo vệ môi trường , sử dụng vật dụng
có hiệu quả :
B ) Phương tiện dạy học
O
III, Hoạt động của bài học
Kiến thức cơ bản
90
Nêu vấn đề : SGK
? học sinh đọc thông tin trong SGK .
thảo luận nhóm .Nêu trạng thái tự
nhiên , tính chất của Silic, viết vào
bảng nhóm:
Giáo viên nhận xét chuẩn kiến thức
học sinh : quan sát mẫu vật
+ đất sét.
+ cát trắng
? Nhận xét tính chất vật lý của
Silicđiôxít
=>Giáo viên nhận xét chuẩn kiến
thức:
Giáo viên: Nêu vấn đề SiO
2
thuộc
loại hợp chất nào, vì sao?
=> các nhóm thảo luận ghi lại ý kiến
của nhóm mình vào bảng nhóm
? Nêu những tính chất hóa học cơ
bản của ôxít Silic.
=> Giáo viên nhận xét chuẩn kiến
thức
Giáo viên giới thiệu công nghiệp
Siliccát gồm sản xuất đồ gốm, thủy
tính chất hóa học , xi măng
SiO
3
+ H
2
O
+ tác dụng với ôxít bazơ
SiO
2
+ CaO → CaSiO
3
III, Sơ lược về công nghiệp Silicát
(15')
1, sản xuất đồ gốm sứ
- gạch , gói, sành, sứ
a, nguyên liệu :
91
CNSX đồ gốm sứ:
? nguyên liệu sản xuất đồ sành sứ:
Các công đoạn sản xuất
Các cơ sở sản xuất lớn ở nước ta
=> các nhóm báo cáo , Giáo viên
nhận xét chuẩn kiến thức
? Thành phần chính của xi măng là
canxi Silicát, canxialuminat
Giáo viên thuyết trình
cho học sinh quan sát các mẫu vật
bằng thủy tính chất hóa học
=> Đọc thông tin trong SGK:
? Thành phần chính của thủy tinh
+ SiO
2
→ Na
2
SiO
3
+ CO
2
IV, Củng cố bài
V: Hướng dẫn học sính học ở nhà
VI: Rút kinh nghiệm bài học
92
Tiết 39 + 40 SƠ LƯỢC VỀ BẢNG TUẦN HOÀN
CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC
ngày soạn
ngày giảng :
A ) Mục tiêu bài học :
- Nắm được nguyên tắc sắp xếp các nguyên tố trong
bảng hệ thông tuần hoàn
- Quy luật biến đổi trong nhóm , chu kỳ,
- Dựa vào vị trí, ô nguyên tố suy ra tính chất hóa học
của nguyên tố
- vận dụng , sử dụng thành thạo bảng hệ thông tuần
hoàn các nguyên tố hóa học
B ) Phương tiện dạy học
- Bảng tuần hoàn
- Bảng phụ
C ) Hoạt động trên lớp:
I ,Ổn định tổ chức lớp
chu kỳ gồm bao nhiêu hàng?
- Điên tích hạt nhân trong chu kỳ
thay đổi như thế nào?
=> các nhóm báo cáo : Giáo viên
nhận xét chuẩn kiến thức
học sinh quan sát bảng hệ thông
tuần hoàn
? Bảng hệ thông tuần hoàn có bao
nhiêu nhóm
- trong 1 nhóm điện tích hạt nhân
- học sinh tóm tắt
=> sắp xếp theo chiều tăng dần của
điện tích hạt nhân nguyên tử
II, Cấu tạo bảng tuần hoàn(25')
1, Ô nguyên tố
- ô nguyên tô cho biết
+ số hiệu nguyên tử
+ kí hiệu hóa học
+ tên nguyên tố
+ nguyên tử khối
VD minh họa về nhôm
2 Chu kỳ
- Bảng hệ thông tuần hoàn gồm 7
chu kì
+ chu kì 1,2,3 nhỏ
+ chu kì 4,5,6,7 lớn => mỗi chu kì
có 2 hàng
3, Nhóm
- Bảng hệ thông tuần hoàn có 8
nhóm
học của kim loại và phi kim nhận xét
các nội dung sau :
- Sự thay đổi về số e lớp ngoài cùng
như thê nào?
- Tính phi kim, kim loại thay đổi
như thê nào
=> Các nhóm báo cáo , Giáo viên
nhận xét chuẩn kiến thức bổ sung
các thông tin
Giáo viên Yêu cầu học sinh thảo
luận
? Số lớp e và số e ngoài cùng của
các nguyên tố trong 1 nhóm có đặc
điểm gì:?
III, Sự biến đổi tính chất của các
nguyên tố trong bảng tuần hoàn (15')
học sinh
- trong 1 chu kì đi từ đầu tới cuối
chiều tăng dần của điện tích hạt
nhân thì số e lớp ngoài cùng của
nguyên tử tăng dần từ 1→ 8
- Đầu chu kì là một nguyên tố kim
loại mạnh, cuối chu kì là 1 khí hiếm
- Tính kim loại giảm dần, tính phi
kim tăng dần
2, Trong 1 nhóm
-học sinh
- số e lớp ngoài cùng bằng nhau
-số lớp e tăng dần từ 1 → 7
96
IV, Ý nghiã của bảng tuần hoàn các
nguyên tố hóa họhọc sinh :
- học sinh
khi biết vị trí của nguyên tố trong
bảng tuần hoàn ta có thể suy đoán
được cấu tạo nguyên tử, và tính chất
của nguyên tố đó
học sinh :xác định
Cấu tạo nguyên tử nguyên tố A như
sau :
ZA = 17
- điện tích hạt nhân là = 17+
- có 17p, 17e
A ở chu kì 3 → có 3 lớp e
- A thuộc nhóm VII có 7 lớp e
ngoài cùng => A là nguyên tố phi
kim
Bài tập 2 :
Vị trí của X trong bảng tuần hoàn
- Số thứ tự là 12.
- Thuộc chu kì 3
97
- Nhóm 2,
98
kim loại X là kim loại mạnh :
IV, Củng cố bài
1, Nhắc lại nội dung chính của bài
2, làm bài tập số 3
V: Hướng dẫn học sính học ở nhà
VI: Rút kinh nghiệm bài học
=> các nhóm đại diện điền thông tin
Giáo viên nhận xét chuẩn kiến thức
? Yêu cầu các nhóm hoàn thành sơ
đồ sau:
các nhóm thực hiện báo cáo kết quả
Giáo viên nhận xét chuẩn kiến thức:
IV, Bài tập : trình bày phương pháp
hóa học phân biệt các chất khí không
màu, đựng trong các bình mất
nhãn CO, CO
2
, H
2
.
1, tính chất hóa học của phi kim
học sinh điền đầy đủ thông tin vào
sơ đồ như trong SGK
2, Tính chất hóa học của 1 phi kim
củ thể:
a, tính chất hóa học của clo
các phản ứng xảy ra :
1, H
2
+ Cl
2
→ 2HCl
2, Mg + Cl
2
→ MgCl
2
5, CO
2
+ CaO → CaCO
3
6, CO
2
+ 2NaOH → Na
2
CO
3
+
H
2
O
7, CaCO
3
→ CaO + CO
2
101
8, Na
2
CO
3
+ 2HCl → NaCl + CO
2
+
H
2
đoán,giải bài tập thực nghiệm
B. Phuơng tiện dạy học :
- giá ống nghiệm,ống nghiệm 10 chiếc
- Kẹp gỗ, muối sắt
- Hóa chất: d
2
: Ca(OH)
2
,NaHCO
3
, NaCl, Na
2
CO
3
,HCl, H
2
O
C ) Hoạt động trên lớp: I ,Ổn định tổ chức lớp
II, Kiểm tra bài cũ:
1, tính chất của C
2, Tính nhiệt phân của muối cacbonat
3, tính chất hóa học của axít tác dụng với muối cacbonát
III, Hoạt động của bài học
Giáo viên hướng dẫn học sinh lắp
dụng cụ như hình 3.1 SGK t 129
Giáo viên hướng dẫn học sinh làm thí
nghiệm khử CuO ở nhiệt độ cao:
Lấy 1 thìa nhỏ CuO và C cho vào ống
nghiệm nung nóng
? Nhận xét hiện tượng
2
bằng phương pháp hóa học Chất
rắn Na
2
CO
3
, CaCO
3
, NaCl,
=> đại diện các nhóm báo cáo kết
quả
Yêu cầu học sinh đánh số thứ tự vào
ống nghiệm
=> Giáo viên nhận xét chuẩn kiến
thức
CO
2
+ Ca(OH)
2
→ CaCO
3
+ H
2
O
TN
2
:
Nhiệt phân muối NaHCO
3
học sinh : trình bày cách phân biệt
vào bảng nhóm :
B
1
: lấy ở mỗi lọ một ít cho vào các
ống nghiệm đánh số cho nước vào
hòa tan hoàn toàn → lọ không tan
là CaCO
3
2 lọ còn lại tan
B
2
: Cho một ít dung dịch HCl vào lọ
đựng dung dịch Na
2
CO
3
, NaCl
=> lọ xuất hiện bọt khí là lọ dung
dịch Na
2
CO
3
phản ứng:
Na
2
CO
3
+ 2HCl → 2NaCl + CO
2
Ca(OH)
2
C ) Hoạt động trên lớp: I ,Ổn định tổ chức lớp
II, Kiểm tra bài cũ:
III, Hoạt động của bài học
Giáo viên giới thiệu :
=> có trong lương thực , thực phẩm
(gạo,thịt , rau, quả, ....). Trong các
loại đồ đùng quần áo, giầy dép, ...
và trong cơ thể con người
Giáo viên làm thí nghiệm
+ Đốt cháy bông => úp ống nghiệm
lên trên ngọn lửa, sau phản ứng rót
I, Khái niệm hợp chất hữu cơ (20')
1, hợp chất hữu cơ có ở đâu?(25')
học sinh tóm tắt thông tin
=> có trong động thực vật, đồ dùng
trong gia đình, trừ kim loại
2, hợp chất hữu cơ là gì(10')
học sinh quan sát thí nghiệm
107
nước vôi trong nhận xét hiện tượng
? Tại sao nước vôi trong lại bị vẩn
đục :
=> khi đốt các hợp chất hữu cơ có
hiện tượng xảy ra tương tự không ?
=> Học sinh đọc kết luận trong SGK
Giáo viên: dùng phương pháp thuyết
Trong các hợp chất trên đâu là hợp
chất hữu cơ , đâu là hợp chất vô cơ
- Đâu là hợp chất hiđrô cacbon đâu
là dẫn xuất :
=> học sinh đọc thông tin trong
SGK
? Hóa học hữu cơ là gì ?
- hóa học hữu cơ có vai trò như thế
nào ? trong đời sống xã hội
=> các nhóm báo cáo Giáo viên
nhận xét chuẩn kiến thức
Học sinh rút ra nhận xét:
Nước vôi bị vẩn đục→ có khí CO
2
sinh ra khi cháy bông.
Kết luận: hợp chất hữu cơ là hợp
chất của cacbon (trừ muối của
cacbonát H
2
CO
3
, CO
2
, CO và môt số
muối kim loại)
3, phân loại hợp chất hữu cơ như thế
nào? (5)
Học sinh ghi:
hiđrôcacbon
- Ngành hợp hóa học hữu cơ đóng
va trò rất quan trọng trong đời sống
con người
108
IV, Củng cố bài
Bài tập : hãy chon câu đúng trong mỗi câu sau:
Nhóm các hợp chất hữu cơ là :
A, K
2
CO
3
, CH
3
COONa, C
2
H
6
B, C
6
H
6
, Ca(HCO
3
)
2
, C
2
H
5
Cl
- Mô hình cấu tạo phân tử các hợp chất hữu cơ
- Bảng phụ
C ) Hoạt động trên lớp:
I ,Ổn định tổ chức lớp
II, Kiểm tra bài cũ:
1, khái niệm về hợp chất hữu cơ và phân loại chúng
2, gọi học sinh làm bài tập số 4:
III, Hoạt động của bài học
Kiến thức cơ bản
110
Giáo viên thông báo về hóa trị của
cacbon , ôxi và hiđrô;
- Hướng dẫn học sinh biểu diễn liên
kết giữa các nguyên tử trong phân
tử. Từ đó rút ra kết luận
- đọc kết luận trong SGK
VD Liên kết giữa các nguyên tử
trong các hợp chất CH
4
, CH
3
Cl,
CH
3
OH
Cấu tạo phân tử CH
4
H
H-C-H
* Kết luận
cacbon hóa trị IV
ôxi hóa trị II
hiđrô hóa trị I
=> các nguyên tử liên kết với nhau
theo đúng hóa trị
=> mỗi hóa trị được biểu diễn bằng
1 ngạch -
2, Mạch cacbon mạch thẳng
có 3 dạng mạch chính mạch nhánh
mạch vòng
vd1: mạch thẳng
C
3
H
8
H H H
H-C-C-C-H mạch thẳng
H H H
VD2: mạch nhánh
H H H
H-C-C-C-H mạch nhánh
H-C-H
H
111
Copyright: Tài liệu đại học ©