I HC QUC GIA H NI
KHOA LUT

NGUYN THANH HIU

PHáP LUậT VIệT NAM
Về BảO Vệ QUYềN LợI NGƯờI TIÊU DùNG
TRONG LĩNH VựC KINH DOANH SIÊU
THị

LUN VN THC S LUT
HC

H NI - 2015


I HC QUC GIA H NI
KHOA LUT

NGUYN THANH HIU

PHáP LUậT VIệT NAM
Về BảO Vệ QUYềN LợI NGƯờI TIÊU DùNG
TRONG LĩNH VựC KINH DOANH SIÊU
THị
Chuyờn ngnh: Lut kinh t
Mó s: 60 38 01 07

LUN VN THC S LUT
HC



Khái niệm, đặc điểm của kinh doanh siêu thị ............................... 6

1.1.1.

Khái niệm siêu thị.............................................................................. 6

1.1.2.

Đặc điểm của kinh doanh siêu thị...................................................... 7

1.2.

Quan hệ giữa người tiêu dùng với nhà kinh doanh siêu thị
và rủi ro của người tiêu dùng khi mua bán hàng hóa, dịch
vụ của siêu thị................................................................................... 9

1.2.1.

Quan hệ giữa người tiêu dùng với nhà kinh doanh siêu thị .............. 9

1.2.2.

Rủi ro mà người tiêu dùng thường gặp khi mua bán hàng hóa,
dịch vụ ở siêu thị..................................................................................11

1.3.

Khái niệm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và pháp luật
bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong kinh doanh siêu thị..... 13


Nhóm quy định về điều kiện kinh doanh siêu thị............................ 21

2.1.2.

Nhóm quy định về tiêu chuẩn, chất lượng hàng hóa được đưa
vào kinh doanh trong siêu thị .......................................................... 25

2.1.3.

Nhóm quy định về thông tin đối với hàng hóa ...................................29

2.1.4.

Nhóm quy định về kiểm soát các nội quy bán hàng (điều kiện
bán hàng) do siêu thị đưa ra............................................................. 31

2.1.5.

Quy định về giá cả hàng hóa, dịch vụ ............................................. 35

2.1.6.

Nhóm quy định về bảo hành............................................................ 38

2.1.7.

Quy định về giải quyết tranh chấp ......................................................42

2.1.8.


Sửa đổi, bổ sung các quy định về tiêu chuẩn chất lượng hàng
hóa được kinh doanh trong siêu thị.....................................................65


3.1.3.

Hoàn thiện các quy định về kiểm soát các nội quy (điều kiện)
bán hàng của bên kinh doanh siêu thị .................................................66

3.1.4.

Ban hành quy định hướng dẫn cụ thể về thủ tục đơn giản giải q u
yế t t r a n h c h ấ p g i ữ a n g ư ờ i t i ê u d ù n g v à t ổ c h ứ c c á n h â n
kinh doanh ....................................................................................... 66

3.1.5.

Xây dựng và hoàn thiện cơ chế phối hợp, thúc đẩy sự tham gia
của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền liên quan, các tổ chức, cá
nhân khác trong xã hội vào công tác bảo vệ quyền lợi người
tiêu dùng...............................................................................................67

3.2.

Giải pháp nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật ....................... 68

3.2.1.

Tăng cường các biện pháp hậu kiểm và xử lý những vi phạm

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM
KHẢO..................................................... 73


MỞ ĐẦU

1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu
Người tiêu dùng là chủ thể quan trọng trong hoạt động kinh doanh
thương mại, đem lại nguồn lợi nhuận chính cho các doanh nghiệp kinh doanh
bán lẻ. Các doanh nghiệp thương mại không ngừng thực hiện các hoạt động
nhằm kích thích nhu cầu và hành vi tiêu dùng hàng hóa, dịch vụ của người
tiêu dùng. Trong tình hình nền kinh tế suy thoái, nhu cầu và khả năng chi tiêu của
người tiêu dùng giảm, doanh nghiệp thương mại muốn tồn tại và có lợi nhuận
phải sử dụng nhiều hơn các biện pháp để bán được hàng hóa, dịch vụ thậm chí
là cả những biện pháp không lành mạnh, không đúng quy định pháp luật.
Những biện pháp đó có thể tác động trực tiếp hoặc gián tiếp đến quyền lợi của
người tiêu dùng. Hiện nay, một trong những loại hình kinh doanh phổ biến thực
hiện việc phân phối sản phẩm đến người tiêu dùng là siêu thị. Siêu thị đã cung
ứng đến đông đảo người tiêu dùng với số lượng hàng hóa lớn, đa dạng cùng các
dịch vụ khác nhau. Tuy nhiên, những lợi ích của người tiêu dùng trong việc
mua, sử dụng hàng hóa, dịch vụ không phải lúc nào cũng đạt được. Thực tế vì
chạy theo mục đích lợi nhuận, nhiều siêu thị đã có hành vi như: bán hàng sai
quy cách, mẫu mã, hàng hết hạn sử dụng, khuyến mại hàng chất lượng kém…
ảnh hưởng đến một bộ phận không nhỏ người tiêu dùng. Để bảo vệ quyền lợi người
tiêu dùng, pháp luật các nước nói chung và pháp luật Việt Nam nói riêng đã có
những quy định pháp lý về vấn đề này. Ở nước ta, trước đây là Pháp lệnh Bảo
vệ quyền lợi người tiêu dùng, hiện nay đến Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu
dùng và văn bản hướng dẫn cùng các quy định của pháp luật có liên quan như
luật cạnh tranh, luật thương mại… tạo thành khung pháp lý cơ bản và quan
trọng điều chỉnh vấn đề bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng nói chung và trong


2


tác giả Lò Thùy Linh, Khoa Luật Đại học Quốc gia Hà Nội; Đề tài khoa học
"Đảm bảo quyền lợi người tiêu dùng đối với sản phẩm trong ngành sữa Việt
Nam" của nhóm nghiên cứu Khoa Quản trị kinh doanh Trường Đại học kinh tế
quốc dân… Những công trình trên đã đi sâu nghiên cứu các quy định pháp luật và chỉ
ra thực trạng vấn đề bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong các
lĩnh vực cụ thể như: báo trực tuyến, hợp đồng gia nhập, sản phẩm sữa…
Ngoài ra còn có các buổi hội thảo bàn về vấn đề bảo vệ quyền lợi người
tiêu dùng ở Việt Nam, các tài liệu, báo cáo của các tổ chức bảo vệ quyền lợi
người tiêu dùng… đã thống kê, phân tích phần nào thực trạng bảo vệ quyền lợi người
tiêu dùng trong các lĩnh vực nói chung, đồng thời chỉ ra một số ưu điểm cũng
như hạn chế của pháp luật điều chỉnh vấn đề này.
Đề tài luận văn là công trình nghiên cứu đầu tiên của tác giả liên quan
đến vấn đề bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng ở Việt Nam trong lĩnh vực kinh
doanh siêu thị. Trên cơ sở nghiên cứu, kế thừa có chọn lọc và phát huy những
điểm tiến bộ các tài liệu và các nghiên cứu đã có từ trước, tác giả đưa ra một số
nhận định về hạn chế của quy định pháp luật, thực trạng bảo vệ quyền lợi
người tiêu dùng trong lĩnh vực kinh doanh siêu thị để từ đó gợi ý một số giải
pháp hoàn thiện hệ thống pháp lý và nâng cao hiệu quả thi hành trên thực tế.
3. Mục tiêu nghiên cứu
- Thứ nhất làm rõ các quy định pháp luật, ưu điểm và hạn chế của pháp
luật liên quan đến vấn đề bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng;
- Thứ hai nêu ra và đánh giá thực trạng thực hiện pháp luật về bảo vệ
quyền lợi người tiêu dùng trong hoạt động kinh doanh siêu thị;
- Từ đó, đưa ra một số kiến nghị và giải pháp để hoàn thiện và nâng cao
hiệu quả thi hành trên thực tế pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng
trong hoạt động kinh doanh siêu thị.

4


đề bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong lĩnh vực kinh doanh siêu thị và đề
xuất giải pháp hoàn thiện.
7. Ý nghĩa lý luận và giá trị thực tiễn của luận văn
Về mặt lý luận, luận văn là một công trình nghiên cứu tương đối hệ
thống và toàn diện về pháp luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong lĩnh
vực kinh doanh siêu thị ở Việt Nam hiện nay, đưa ra và phân tích những vấn đề
có tính lý luận cho việc bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong lĩnh vực này.
Việc nghiên cứu pháp luật bảo vệ người tiêu dùng sẽ góp phần hoàn thiện hơn
pháp luật Việt Nam về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong lĩnh vực kinh
doanh siêu thị.
Về mặt giá trị thực tiễn, luận văn phân tích, đánh giá thực trạng của
pháp luật Việt Nam về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong lĩnh vực kinh
doanh siêu thị, tìm ra nguyên nhân cũng như đưa ra các giải pháp để khắc
phục nhằm nâng cao tính khả thi, tính minh bạch của pháp luật bảo vệ quyền
lợi người tiêu dùng; tạo hành lang pháp lý thuận lợi để góp phần bảo đảm
quyền và lợi ích hợp pháp của người tiêu dùng; nâng cao hiệu quả quản lý nhà
nước trong lĩnh vực bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng; hoàn thiện cơ chế và các
thiết chế bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong lĩnh vực kinh doanh siêu thị ở
Việt Nam hiện nay.
Ngoài lời mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn
gồm 3 chương:
Chương 1: Khái quát về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong kinh
doanh siêu thị
Chương 2: Thực trạng pháp luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong
kinh doanh siêu thị ở Việt Nam
Chương 3: Giải pháp hoàn thiện và nâng cao hiệu quả thi hành pháp
luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong kinh doanh siêu thị.



Theo Từ điển kinh tế thị trường từ A đến Z:
"Siêu thị là cửa hàng tự phục vụ bày bán nhiều mặt hàng đáp ứng nhu
cầu tiêu dùng hàng ngày của người tiêu dùng như thực phẩm, đồ uống, dụng
cụ gia đình và các loại vật dụng cần thiết khác".
Siêu thị truyền thống thường được xây dựng trên diện tích lớn, gần khu
dân cư để tiện lợi cho khách hàng và đảm bảo doanh thu.
1.1.2. Đặc điểm của kinh doanh siêu thị
Theo Viện nghiên cứu Thương mại Việt Nam, siêu thị có các đặc
trưng sau [31]:
- Đóng vai trò cửa hàng bán lẻ: Siêu thị thực hiện chức năng bán lẻ bán hàng hóa trực tiếp cho người tiêu dùng cuối cùng để họ sử dụng chứ
không phải để bán lại. Đây là một kênh phân phối ở mức phát triển cao, được
quy hoạch và tổ chức kinh doanh dưới hình thức những cửa hàng quy mô, có
trang thiết bị và cơ sở vật chất hiện đại, văn minh, do thương nhân đầu tư và
quản lý, được Nhà nước cấp phép hoạt động.
- Áp dụng phương thức tự phục vụ (self-service hay libre - service):
Đây là phương thức bán hàng do siêu thị sáng tạo ra, được ứng dụng trong
nhiều loại cửa hàng bán lẻ khác và là phương thức kinh doanh chủ yếu của xã
hội văn minh... giữa phương thức tự chọn và tự phục vụ có sự phân biệt:
+ Tự chọn: khách hàng sau khi chọn mua được hàng hoá sẽ đến chỗ
người bán để trả tiền hàng, tuy nhiên trong quá trình mua vẫn có sự giúp đỡ,
hướng dẫn của người bán.
+Tự phục vụ: khách hàng xem xét và chọn mua hàng, bỏ vào giỏ hoặc
xe đẩy đem đi và thanh toán tại quầy tính tiền đặt gần lối ra vào. Người bán
vắng bóng trong quá trình mua hàng.

7



trang phục, mỹ phẩm, đồ làm bếp, chất tẩy rửa, vệ sinh...
Trong các đặc trưng trên, phương thức bán hàng tự phục vụ và nghệ
thuật trưng bày hàng hoá của siêu thị đã mở ra kỷ nguyên thương mại bán lẻ
văn minh hiện đại.
Bên cạnh những đặc điểm nêu trên, siêu thị còn có những đặc điểm
như: giá cả hàng hóa, dịch vụ niêm yết công khai, người mua không có quyền
mặc cả, quan hệ giữa người mua với nhà kinh doanh siêu thị là một dạng của
quan hệ hợp đồng gia nhập (hợp đồng theo mẫu)…
1.2. Quan hệ giữa người tiêu dùng với nhà kinh doanh siêu thị và
rủi ro của người tiêu dùng khi mua bán hàng hóa, dịch vụ của siêu thị
1.2.1. Quan hệ giữa người tiêu dùng với nhà kinh doanh siêu thị
Trong quan hệ với khách hàng, nhà kinh doanh siêu thị đưa ra các điều
kiện bán hàng, các điều kiện này được niêm yết công khai để khách hàng biết,
nếu khách hàng chấp nhận mua hàng hóa, dịch vụ của siêu thị tức là đồng ý với các
điều kiện bán hàng. Điều kiện bán hàng mà nhà kinh doanh siêu thị đưa ra có thể
coi là điều khoản hợp đồng, các điều khoản này do một bên là nhà kinh doanh
siêu thị soạn sẵn, bên kia (người tiêu dùng) chỉ có thể chấp nhận hoặc không
chấp nhận. Vì vậy ở góc độ này có thể thấy quan hệ giữa người tiêu
dùng với nhà kinh doanh siêu thị là một dạng của quan hệ hợp đồng gia nhập.
Hợp đồng gia nhập (trong tiếng Anh là Adhesion contract) có lúc còn
được gọi là hợp đồng dựng sẵn (Boilerplate contract), hợp đồng mẫu tiêu
chuẩn (Standard form contract) hay hợp đồng không có thương lượng, điều
kiện thương mại chung. Có thể định nghĩa hợp đồng gia nhập như sau: hợp
đồng gia nhập là hợp đồng mà các điều kiện và điều khoản của nó do một bên

9


thiết lập, được đưa ra nhằm mục đích giao kết hợp đồng với nhiều người trên
cơ sở các điều kiện và điều khoản đó. Bên chấp nhận tham gia hợp đồng với các

dùng lựa chọn phương thức mua hàng ở siêu thị thay vì các cửa hàng, chợ…
* Về h ì n h t h ức c ủ a h ợ p đ ồ n g đ ư ợ c t h ể h i ệ n d ướ i d ạ n g c á c q u y đ ị n h ,
n ộ i q u y b á n h à n g đ ư ợ c mặ c đ ị n h t h à n h t ậ p q u á n mu a b á n h à n g h ó a , n g ư ờ i t i
ê u d ù n g đ ượ c p h ổ b i ế n h o ặ c đ ọ c n ộ i q u y b á n h à n g đ ượ c ni ê m yế t t r ướ c c ử a
h à n g , n g ư ờ i t i ê u d ù n g p h ả i mặ c n h i ê n c ô n g n h ậ n k h i v à o s i ê u t h ị mu a hàng
hóa .
1.2.2. Rủi ro mà người tiêu dùng thường gặp khi mua bán hàng hóa,
dịch vụ ở siêu thị
* Mất cân xứng về thông tin hàng hóa:
Trong quan hệ mua bán giữa nhà kinh doanh siêu thị và người tiêu
dùng, người tiêu dùng có yếu thế trong việc tiếp cận, xử lý và hiểu các thông tin
về hàng hoá, dịch vụ (vấn đề thông tin không cân xứng). Người tiêu dùng, do
không trực tiếp tham gia vào quá trình sản xuất hàng hoá, dịch vụ, cũng như
do những hạn chế trong hiểu biết về chuyên môn, kỹ thuật nên thường không
hiểu được đầy đủ tính năng, công dụng, chất lượng, các rủi ro liên quan tới quá
trình tiêu thụ hàng hóa, dịch vụ như các tổ chức, cá nhân sản xuất, cung ứng
hàng hoá, dịch vụ. Trong giao dịch với nhà kinh doanh siêu thị, người tiêu
dùng còn có thể gặp các bất lợi khác như không nắm bắt được thông tin về giá
cả của các loại hàng hoá, dịch vụ tương tự, các thông tin về chất lượng dịch
vụ, hậu mãi, v.v.. Vì vậy trong quan hệ giữa người tiêu dùng với nhà kinh
doanh siêu thị luôn có sự bất cân xứng về thông tin mà bên yếu thế là người tiêu
dùng.

11


* Bất cân xứng về ý chí:
Bên kinh doanh siêu thị soạn sẵn các nội quy bán hàng, điều kiện bán
hàng. Khi thiết lập nội quy, điều kiện bán hàng, nhà kinh doanh siêu thị hoàn
toàn tự do ý chí. Còn đối với người tiêu dùng nếu đồng ý thì gia nhập (tuân

Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong kinh doanh siêu thị chính là
khắc phục những rủi ro mà người tiêu dùng phải gánh chịu.
1.3. Khái niệm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và pháp luật bảo
vệ quyền lợi người tiêu dùng trong kinh doanh siêu thị
Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng được hiểu là tổng thể các cơ chế,
chính sách, pháp luật cùng các biện pháp thi hành để bảo đảm cho quyền và
lợi ích chính đáng của người tiêu dùng, tránh được những rủi ro khi mua, sử
dụng hàng hóa, dịch vụ.
Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong lĩnh vực siêu thị là việc bảo
đảm quyền, lợi ích chính đáng, tránh được những rủi ro khi mua, sử dụng
hàng hóa, dịch vụ của thương nhân kinh doanh siêu thị.
Pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong kinh doanh siêu thị
là tổng thể các quy phạm pháp luật do Nhà nước ban hành hoặc thừa nhận,
bảo đảm thực hiện, điều chỉnh mối quan hệ giữa người tiêu dùng với thương
nhân kinh doanh siêu thị nhằm bảo vệ các quyền và lợi ích chính đáng của
người tiêu dùng, lợi ích xã hội.
* Nguyên tắc bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong kinh doanh siêu thị:
- Việc bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng phải gắn liền với bảo vệ lợi ích
xã hội;
- Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng không được xâm phạm đến quyền,
lợi ích hợp pháp của thương nhân kinh doanh siêu thị.

13


1.4. Kinh nghiệm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong pháp luật
của một số nước trên thế giới
Bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng có thể nói là một khía cạnh tiêu
biểu của xu hướng này, được cả xã hội nhìn nhận từ lâu như một trong những
nhu cầu tự nhiên của quá trình lập pháp. Pháp luật về bảo vệ người tiêu dùng ở

nghĩa vụ của nhà chuyên môn; Trách nhiệm dân sự ngoài hợp đồng đối với
sản phẩm; "Điều khoản lạm dụng người tiêu dùng"…
Một trong những điểm đặc thù của Bộ luật bảo vệ quyền lợi người tiêu
dùng Pháp chính là việc quy định chế tài hình sự ngay trong bộ luật, ví dụ:
Điều L.213-3 Bộ luật bảo vệ người tiêu dùng quy định mức phạt tù đến 4 năm và
phạt tiền đến 75.000 euro nếu sản phẩm lừa dối là các loại thuốc có khả năng
gây hại cho con người hoặc động vật.
Ngoài ra, vấn đề "điều khoản lạm dụng" - tức là hợp đồng giữa nhà
chuyên môn với người tiêu dùng chứa các điều khoản bất lợi cho người tiêu
dùng đã được nhà lập pháp Pháp sớm ý thức. Pháp luật Pháp đã đưa ra khái
niệm về "điều khoản lạm dụng" mang tính chất nguyên tắc chung: "Trong các
hợp đồng được giao kết giữa nhà chuyên môn và người tiêu dùng, các điều
khoản bị coi là điều khoản lạm dụng người tiêu dùng nếu có đối tượng hoặc
hệ quả tạo ra một sự mất cân xứng một cách rõ ràng giữa quyền và nghĩa vụ
của các bên trong hợp đồng". Các điều khoản lạm dụng người tiêu dùng có hệ
quả bị vô hiệu. Các điều khoản khác của hợp đồng vẫn có giá trị áp dụng nếu
không bị tuyên vô hiệu.
Thiết chế xã hội đóng vai trò quan trọng trong bảo vệ quyền lợi người
tiêu dùng. Việt Nam nên tìm hiểu và tham khảo kinh nghiệm của Pháp về việc quy
định và phát huy vai trò của Hiệp hội bảo vệ người tiêu dùng. Hiệp hội

15


bảo vệ người tiêu dùng là một thiết chế được quy định tại Bộ luật bảo vệ
người tiêu dùng của Pháp. Các hiệp hội này được Chính phủ mời tham gia ý
kiến đối với các dự thảo văn bản quy phạm pháp luật có liên quan đến quyền và
lợi ích của người tiêu dùng. Thực tế đã cho thấy các đóng góp rất tích cực của
các hiệp hội bảo vệ người tiêu dùng vào quá trình xây dựng và thực thi pháp
luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

nói, mục tiêu chung của các đạo luật này là nhằm ngăn chặn các hành vị kinh
doanh gian dối trên thị trường, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trước các hành
vi lạm dụng của các thương nhân, doanh nghiệp [1].
Một trong những điểm đáng chú ý của pháp luật bảo vệ quyền lợi
người tiêu dùng Hoa Kỳ là các quy tắc về chế độ trách nhiệm sản phẩm
(product liability). Theo đó, người bị thiệt hại có thể tiến hành khởi kiện đòi bồi
thường đối với bất cứ ai trong chuỗi phân phối từ nhà sản xuất đến nhà bán lẻ
sản phẩm cho người tiêu dùng. Ngoài ra, ngay cả khi người thiệt hại không
phải là người trực tiếp sản phẩm thì người bị thiệt hại vẫn có quyền tiến hành
khởi kiện khi người này đã tiêu dùng sản phẩm và gánh chịu hậu quả (Điều
402A Bản quy định trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng phiên bản
2).
Về thiết chế bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng ở Hoa Kỳ, trách nhiệm
bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng được phân chia cho nhiều cơ quan khác
nhau ở cấp liên bang và cấp bang. Ở cấp liên bang cơ quan chịu trách nhiệm
thực thi chủ yếu là Ủy ban Thương mại liên bang Hoa Kỳ. Bên cạnh còn một
số cơ quan khác của liên bang cũng có quyền thực hiện các biện pháp bảo vệ
quyền lợi người tiêu dùng, như là: Ủy ban An toàn thực phẩm tiêu dùng, ủy
ban an toàn dược phẩm và mỹ phẩm,… Ở cấp bang, việc thực thi các đạo luật về các
hành vi gian dối đối với người tiêu dùng thường do cơ quan công tố
17


của bang đảm nhận. Ngoài ra, Hoa Kỳ cũng có nhiều tổ chức người tiêu dùng
hoạt động tích cực và hiệu quả. Một số tổ chức có thể kể đến như Liên minh
người tiêu dùng, Liên đoàn người tiêu dùng quốc gia, Liên đoàn người tiêu
dùng Hoa Kỳ [1].
Ngoài ra, một điểm nổi bật khác của pháp luật Hoa Kỳ về bảo vệ người
tiêu dùng rất nên tham khảo là cơ chế giải quyết tranh chấp bảo vệ quyền lợi
người tiêu dùng. Ở Hoa Kỳ tồn tại của cơ chế khởi kiện tập thể và cơ chế giải

hành vi vi phạm; về thiết chế bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng; về hội bảo vệ
người tiêu dùng.
Bên cạnh Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, Trung Quốc còn ban
hành nhiều đạo luật khác có liên quan tới công tác bảo vệ quyền lợi người tiêu
dùng. Chẳng hạn, Luật giá cả năm 1997 có khá nhiều quy định liên quan tới bảo
vệ quyền lợi hợp pháp của người tiêu dùng; Luật an toàn thực phẩm: cũng có
nhiều quy định quan trọng liên quan tới công tác bảo vệ quyền lợi người tiêu
dùng.
Có thể thấy pháp luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng của Trung Quốc
có nhiều điểm tương đồng với pháp luật của Việt Nam về lĩnh vực này. Tuy
nhiên bên cạnh đó, Trung Quốc cũng có một số điểm khác biệt mà Việt Nam
có thể tham khảo trong quá trình xây dựng và thực thi pháp luật như:
- Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng quy định cụ thể về chế tài dân
sự, tạo thuận lợi cho việc áp dụng pháp luật đối với các hành vi vi phạm
quyền lợi người tiêu dùng;
- Trung Quốc có hệ thống các cơ quan từ trung ương đến địa phương
chuyên trách về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng;
- Các thiết chế xã hội về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng ở Trung

19