BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
VIỆN ĐẠI HỌC MỞ HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SỸ
CHUYÊN NGÀNH: LUẬT KINH TẾ

PHÁP LUẬT BẢO VỆ QUYỀN LỢI NGƯỜI TIÊU DÙNG TRONG LĨNH
VỰC KINH DOANH VẬN TẢI HÀNH KHÁCH BẰNG ĐƯỜNG BỘ TỪ
THỰC TIỄN THÀNH PHỐ HÀ NỘI

TRẦN THỊ HẰNG

HÀ NỘI - 2016


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
VIỆN ĐẠI HỌC MỞ HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SỸ
PHÁP LUẬT BẢO VỆ QUYỀN LỢI NGƯỜI TIÊU DÙNG TRONG LĨNH
VỰC KINH DOANH VẬN TẢI HÀNH KHÁCH BẰNG ĐƯỜNG BỘ TỪ
THỰC TIỄN THÀNH PHỐ HÀ NỘI

TRẦN THỊ HẰNG

CHUYÊN NGÀNH: LUẬT KINH TẾ
MÃ SỐ: 60380107

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC
PGS.TS. TRẦN HỮU TRÁNG


kinh doanh vận tải hành khách đường bộ ....................................................... 23
1.4.2. Vai trò của pháp luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong lĩnh vực
kinh doanh vận tải hành khách đường bộ ....................................................... 24
1.4.3. Nội dung pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong lĩnh vực
kinh doanh vận tải hành khách đường bộ ....................................................... 25
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG BẢO VỆ QUYỀN LỢI NGƯỜI TIÊU DÙNG
TRONG LĨNH VỰC VẬN TẢI HÀNH KHÁCH ĐƯỜNG BỘ TRÊN ĐỊA
BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI .............................................................................. 29
2.1. Thực trạng pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong lĩnh vực
kinh doanh vận tải hành khách đường bộ ...................................................... 29
2.1.1. Quy định hiện hành của pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng
trong lĩnh vực kinh doanh vận tải hành khách đường bộ ................................ 29


2.1.2. Đánh giá các quy định của pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu
dùng trong lĩnh vực kinh doanh vận tải hành khách đường bộ ....................... 36
2.2. Thi hành pháp luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong lĩnh vực kinh
doanh vận tải hành khách đường bộ .............................................................. 43
2.2.1. Thực trạng hoạt động kinh doanh vận tải hành khách đường bộ trên địa
bàn thành phố Hà Nội .................................................................................... 43
2.2.2. Những hạn chế, bất cập trong phát hiện và xử lí vi phạm ..................... 54
2.2.3. Những hạn chế, yếu kém trong quản lí nhà nước .................................. 58
CHƯƠNG 3: CÁC GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG BẢO VỆ QUYỀN LỢI
NGƯỜI TIÊU DÙNG TRONG LĨNH VỰC KINH DOANH VẬN TẢI HÀNH
KHÁCH ĐƯỜNG BỘ TỪ THỰC TIỄN THÀNH PHỐ HÀ NỘI .................... 64
3.1. Hoàn thiện pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong lĩnh vực
kinh doanh vận tải hành khách đường bộ ...................................................... 64
3.2. Khắc phục tình trạng vi phạm các quy định về an toàn giao thông đường
bộ của lái xe...................................................................................................... 68
3.3. Tăng cường hiệu quả quản lí nhà nước trong lĩnh vực kinh doanh vận

tạo điều kiện thuận lợi cho sự ra đời và phát triển của nhiều phương thức kinh
doanh hiện đại chứa đựng không ít rủi ro cho người tiêu dùng. Bởi vậy, trong điều
kiện các thiết chế của thị trường chưa hoàn thiện, tính minh bạch chưa được đảm
bảo thì “thượng đế” luôn có nguy cơ trở thành “nạn nhân” trước sự lạm dụng ưu thế
của nhà kinh doanh thông qua phương thức kinh doanh gian dối, thiếu trung thực và
được ngụy trang dưới nhiều hình thức tinh vi.
Bảo vệ quyền lợi người tiêu ngày càng trở thành lĩnh vực quan trọng ở nhiều
quốc gia trên thế giới. Hệ thống pháp luật các quốc gia phát triển luôn đặt ra các tiêu
chuẩn khắt khe trong sản xuất, phân phối lưu thông, cung cấp các dịch vụ cho người
1


tiêu dùng. Bên cạnh đó, các thiết chế bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng cũng luôn
được đề cao nhằm tăng cường tối đa hiệu quả bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Trong thời gian gần đây, ở nước ta ngày càng có nhiều vụ xâm hại tới quyền
lợi người tiêu dùng. Do vậy, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng đang ngày càng trở
nên cấp thiết, đặc biệt là bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong lĩnh vực kinh
doanh vận tải hành khách đường bộ tại thành phố Hà Nội vì hành vi xâm phạm
quyền lợi người tiêu dung trong vận tải hành khách là hành vi gây ra những thiệt hại
rất nghiêm trọng. Hà Nội là trung tâm kinh tế, chính trị, văn hóa của cả nước; là nơi
mà nhu cầu vận tải hành khách rất lớn, do vậy rất cần được quan tâm bảo vệ quyền
lợi của hành khách.
Ở nước ta, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng được Quốc hội khóa 12
thông qua tại kỳ họp thứ 8 ngày 17/11/2010 và chính thức có hiệu lực từ ngày
1/7/2011. Sau khi Luật chính thức có hiệu lực, nhiều Nghị định, Thông tư đã được
ban hành tạo một hành lang pháp lí tương đối đầy đủ để bảo vệ quyền lợi của người
tiêu dùng. Đặc biệt, Quyết định số 1035/QĐ-TTg ngày 10 tháng 7 năm 2015 của
Thủ tướng Chính phủ đã quy định ngày 15 tháng 3 hàng năm là Ngày Quyền người
tiêu dùng Việt Nam. Tính đến nay, sau tròn 6 năm Luật có hiệu lực, có thể nói,
quyền và lợi ích hợp pháp của người tiêu dùng đã được bảo vệ tương đối tốt. Hàng

hành khách. Ngược lại, một số đơn vị, cá nhân kinh doanh vẫn tìm mọi cách vi
phạm nghiêm trọng quyền lợi của hành khách, như tăng giá vé vào dịp lễ tết, nhồi
nhét khách, phóng nhanh, vượt ẩu, tranh giành khách… Mặt khác, ý thức, hiểu biết
của hành khách về pháp luật cũng như cơ chế bảo vệ quyền lợi của mình vẫn còn
thấp. Chính vì vậy, nâng cao hiệu quả bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng tham gia
vận tải hành khách trên địa bàn thành phố Hà Nội là một vấn đề cấp bách đặt ra
trong giai đoạn hiện nay. Từ ý nghĩa đó, tác giả đã lựa chọn đề tài “Pháp luật bảo
vệ quyền lợi người tiêu dùng trong lĩnh vực kinh doanh vận tải hành khách
đường bộ từ thực tiễn thành phố Hà Nội" làm đề tài luận văn thạc sỹ của mình với
mong muốn có thể đưa ra được những giải pháp nhằm tăng cường bảo vệ quyền lợi
hành khách trong các loại hình kinh doanh vận tải đường bộ trên địa bàn thành phố
Hà Nội.
2. Tình hình nghiên cứu
Thời gian qua, đã có nhiều công trình nghiên cứu của các tác giả có liên quan
đến vấn đề bảo vệ người tiêu dùng, trong đó chủ yếu là các công trình có liên quan
3


đến vấn đề bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng nói chung. Chỉ có một số bài viết trên
các báo có liên quan đến vấn đề bảo vệ quyền lợi của hành khách trong lĩnh vực
kinh doanh vận tải hành khách. Có thể nhóm các công trình nghiên cứu có liên quan
đến đề tài theo 2 nhóm cơ bản:
* Nhóm thứ nhất: Các công trình nghiên cứu làm rõ trách nhiệm cũng như
những qui định về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Thuộc nhóm này có các công
trình nghiên cứu sau:
- Luận văn thạc sỹ “Trách nhiệm của thương nhân trong việc bảo vệ quyền lợi
người tiêu dùng ở Việt Nam hiện nay”, của tác giả Nguyễn Thị Thu Hiền, trường
Đại học Luật Hà Nội, 2011;
- Bài viết “Trách nhiệm của nhà nước trong bảo vệ quyền lợi người tiêu
dùng”, của tác giả Nguyễn Đức Minh, đăng trên Tạp chí Luật học, Trường Đại học

tiêu dùng”, của tác giả Bùi Nguyên Khánh đăng trên Tạp chí Nhà nước và Pháp
luật, Viện Nhà nước và Pháp luật, Số 2/2010, tr. 78 – 84;
- Bài viết “Kinh nghiệm lập pháp từ Quốc triều hình luật với việc hoàn thiện
pháp luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng”, của tác giả Lương Văn Tuấn đăng trên
Tạp chí Nghiên cứu lập pháp, Văn phòng Quốc hội, Số 23/2013, tr. 15 – 19;
* Nhóm thứ 2: Các công trình nghiên cứu về các giải pháp nâng cao hiệu
quả bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Thuộc nhóm này có thể nghiên cứu sau:
- Đề tài nghiên cứu khoa học cấp bộ: “Tăng cường năng lực các thiết chế thực
thi pháp luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng ở Việt Nam” của Bộ Tư pháp, Viện
Khoa học Pháp lý do Nguyễn Thị Vân Anh chủ nhiệm đề tài, nghiệm thu năm 2014;
- Bài viết “Sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý nhà nước trong bảo vệ quyền
lợi người tiêu dùng”, của tác giả Nguyễn Đức Minh đăng trên Tạp chí Nhà nước và
Pháp luật, Viện Nhà nước và Pháp luật, Số 5/2008, tr. 22 – 30;
- Bài viết “Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng bằng các vụ kiện tập thể - kinh
nghiệm nước ngoài và các gợi ý hoàn thiện pháp luật”, của tác giả Quách Thúy
Quỳnh đăng trên Tạp chí Nghiên cứu lập pháp; Văn phòng Quốc hội, Số 16/2013,
tr. 53 – 58;
- Bài viết “Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong giao kết hợp đồng điện tử
qua Internet”, của tác giả Trần Văn Biên đăng trên Tạp chí Nghiên cứu lập pháp,
Văn phòng Quốc hội, Số 20/2010, tr. 29 – 33;
5


- Bài viết “Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng bằng các vụ kiện tập thể - kinh
nghiệm nước ngoài và các gợi ý hoàn thiện pháp luật”, của tác giả Quách Thúy
Quỳnh đăng trên Tạp chí Nghiên cứu lập pháp; Văn phòng Quốc hội, Số 16/2013,
tr. 53 – 58;
- Bài viết “Giải pháp toàn diện bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng”, của tác giả
Phạm Thu Hằng, đăng trên Tạp chí Dân chủ và Pháp luật, Bộ Tư pháp, Số chuyên
đề 1/2014, tr. 16 – 20;

dùng như trách nhiệm của Nhà nước, trách nhiệm của Hội bảo vệ quyền lợi người
tiêu dùng của các hiệp hội nghề, trách nhiệm của thương nhân, sự phối hợp của các
cơ quan nhà nước... Các công trình nghiên cứu cũng đã kiến nghị nhiều giải pháp
có cơ sở khoa học nhằm nâng cao hiệu quả bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng ở
nước ta. Đây là những nền tảng tri thức quan trọng để luận văn có thể kế thừa trong
quá trình nghiên cứu của đề tài của mình.
Tuy nhiên, tính đến nay, chưa có công trình nào nghiên cứu về lĩnh vực bảo vệ
quyền lợi người tiêu dùng trong kinh doanh vận tải hành khách đường bộ tại thành
phố Hà Nội. Trên cơ sở kế thừa các tri thức khoa học từ công trình nghiên cứu trên,
luận văn đi sâu để phân tích rõ lí luận và thực tiễn bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng
trong lĩnh vực kinh doanh vận tải hành khách đường bộ từ đó kiến nghị đề xuất các
giải pháp tăng cường bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong kinh doanh vận tải
hành khách đường bộ trên địa bàn thành phố Hà Nội.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Mục đích nghiên cứu
Mục đích nghiên cứu của đề tài là hướng đến mục tiêu đề xuất các giải pháp
tăng cường bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong lĩnh vực kinh doanh vận tải hành
khách đường bộ trên địa bàn thành phố Hà Nội.
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
Để đạt được mục đích trên, Luận văn cần thực hiện ba nhiệm vụ sau:
Một là, trên cơ sở lí luận chung về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, luận văn
phân tích làm rõ lí luận về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong lĩnh vực kinh doanh
vận tải hành khách đường bộ.
Hai là, trên cơ sở các số liệu thống kê, các vụ việc cũng như từ kết quả khảo
sát của tác giả, luận văn sẽ tiến hành phân tích làm rõ thực trạng kinh doanh vận tải
hành khách đường bộ trên địa bàn thành phố Hà Nội, làm rõ những khó khăn,
vướng mắc, bất cập, hạn chế trong thực tiễn kinh doanh vận tải hành khách đường
bộ trên địa bàn thành phố Hà Nội và nguyên nhân của những khó khăn, hạn chế,
vướng mắc đó.


vận tải hành khách bằng xe ô tô theo tuyến cố định; Kinh doanh vận tải hành khách
bằng xe buýt; Kinh doanh vận tải hành khách bằng xe taxi; Kinh doanh vận tải hành

9


khách theo hợp đồng và Kinh doanh vận tải khách du lịch bằng xe ô tô. Trong phạm
vi nghiên cứu của mình, Luận văn giới hạn phạm vi nghiên cứu vào ba loại hình
kinh doanh chính trong năm loại hình kinh doanh vận tải hành khách nói trên là:
Kinh doanh vận tải hành khách bằng xe ô tô theo tuyến cố định từ Hà Nội đi các địa
phương và từ các địa phương đến Hà Nội; Kinh doanh vận tải hành khách bằng xe
buýt trên địa bàn thành phố Hà Nội và Kinh doanh vận tải hành khách bằng xe taxi
trên địa bàn thành phố Hà Nội. Đây là ba loại hình kinh doanh chính chiếm tỷ trọng
vận tải hành khách lớn nhất trong các loại hình kinh doanh vận tải hành khách
đường bộ trên địa bàn thành phố Hà Nội. Hai loại hình kinh doanh: Kinh doanh vận
tải hành khách theo hợp đồng và Kinh doanh vận tải khách du lịch bằng xe ô tô là
những loại hình kinh doanh chiếm tỷ trọng không lớn và năng lực vận tải hành
khách cũng không cao.
5. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
5.1. Phương pháp luận
Luận văn dựa trên phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ
nghĩa duy vật lịch sử của Mác - Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh; các chủ trương,
đường lối của Đảng và chính sách pháp luật của Nhà nước về vấn đề bảo vệ quyền
lợi người tiêu dùng trong lĩnh vực kinh doanh vận tải hành khách đường bộ tại
Thành phố Hà Nội; những chủ trương, đường lối của Đảng bộ Thành phố Hà Nội
trong quy hoạch, phát triển mạng lưới giao thông đường bộ cũng như chủ trương
phát triển các loại hình kinh doanh vận tải hành khách đường bộ tại Hà Nội.
5.2. Phương pháp nghiên cứu
Luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu đặc thù của luật học, cụ thể
như: phương pháp thống kê, quy nạp, phân tích, so sánh, hệ thống, diễn dịch, logic,

trong thực tiễn nâng cao hiệu quả bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong lĩnh vực
kinh doanh vận tải hành khách đường bộ trên địa bàn thành phố Hà Nội. Kết quả
nghiên cứu của đề tài có thể được dùng làm tài liệu tham khảo cho giảng viên, sinh
viên, học viên của các cơ sở đào tạo luật.
7. Kết cấu luận văn
Ngoài phần mở đầu, phần kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục,
Luận văn có kết cấu gồm 03 chương:
11


Chương 1: Một số vấn đề lí luận và pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu
dùng trong lĩnh vực kinh doanh vận tải hành khách đường bộ.
Chương 2: Thực trạng bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong lĩnh vực kinh
doanh vận tải hành khách đường bộ trên địa bàn Thành phố Hà Nội
Chương 3: Các giải pháp tăng cường bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong
lĩnh vực kinh doanh vận tải hành khách đường bộ trên địa bàn Thành phố Hà Nội

12


CHƯƠNG 1
NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VÀ PHÁP LUẬT VỀ BẢO VỆ QUYỀN LỢI
NGƯỜI TIÊU DÙNG TRONG LĨNH VỰC KINH DOANH VẬN TẢI
HÀNH KHÁCH ĐƯỜNG BỘ
1.1. KINH DOANH VẬN TẢI HÀNH KHÁCH ĐƯỜNG BỘ TRÊN ĐỊA
BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI
1.1.1. Khái niệm kinh doanh vận tải hành khách
* Khái niệm vận tải hành khách đường bộ
Vận tải hành khách đường bộ chính là việc di chuyển hành khách từ nơi này đến
nơi khác đáp ứng nhu cầu đi lại của các cá nhân trong xã hội. Điều 3 khoản 30 Luật

đường bộ trong phạm vi giới hạn nghiên cứu của luận văn như sau:
Vận tải hành khách đường bộ bằng xe ô tô là hoạt động sử dụng phương
tiện xe ô tô để vận chuyển hành khách trên đường bộ đáp ứng nhu cầu đi lại của
con người.
* Khái niệm kinh doanh vận tải hành khách đường bộ trên địa bàn TP Hà Nội
Điều 3 khoản 1 Nghị định 86/2014/NĐ-CP về kinh doanh và điều kiện kinh
doanh vận tải bằng xe ô ngày 10 tháng 9 năm 2014 của Thủ tướng Chính phủ quy
định: “Kinh doanh vận tải bằng xe ô tô là việc sử dụng xe ô tô vận tải hàng hóa,
hành khách trên đường bộ nhằm mục đích sinh lợi; bao gồm kinh doanh vận tải thu
tiền trực tiếp và kinh doanh vận tải không thu tiền trực tiếp”.
Từ quy định trên, và các quy định khác của Điều 3 Nghị định 86/2014/NĐ-CP có
thể rút ra hai đặc điểm cơ bản của kinh doanh vận tải hành khách đường bộ như sau:
+ Kinh doanh vận tải hành khách đường bộ sử dụng phương tiện xe ô tô để di
chuyển hành khách từ nơi này đến nơi khác theo nhu cầu của họ;
+ Mục đích của kinh doanh vận tải hành khách đường bộ là nhằm mục đích
sinh lợi;
Các chủ thể có thẩm quyền kinh doanh vận tải hành khách theo quy định của
khoản 3 Điều 3 Nghị định 86/2014/NĐ-CP bao gồm “doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ
kinh doanh tham gia kinh doanh vận tải bằng xe ô tô.” Theo quy định này thì có ba
nhóm chủ thể tiến hành kinh doanh vận tải bằng xe ô tô là doanh nghiệp, hợp tác xã
và hộ kinh doanh.
Từ quy định này và nội dung kinh doanh vận tải hành khách đường bộ như
phân tích ở trên, có thể đưa ra định nghĩa:

14


Kinh doanh vận tải hành khách đường bộ tại thành phố Hà Nội là việc các
doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh với mục đích sinh lợi, sử dụng xe ô tô để
vận tải hành khách trên hệ thống đường bộ có điểm đầu, cuối hành trình hoặc toàn

- Kinh doanh vận tải hành khách đường bộ Thành phố Hà Nội là loại hình
kinh doanh sử dụng các phương tiện là các xe ô tô các loại theo quy định của pháp
luật. Trong môi trường kinh doanh cạnh tranh hiện nay, các doanh nghiệp, hợp tác
xã, hộ kinh doanh tùy theo điều kiện của mình đang cố gắng đầu tư các phương tiện
vận tải là các xe ô tô nhằm đáp ứng nhu cầu đa dạng của người dân. Có thể thấy,
chất lượng các phương tiện vận tải trên địa bàn thành phố Hà Nội đang ngày càng
được cải thiện.
- Các loại hình kinh doanh vận tải hành khách đường bộ trên địa bàn Thành
phố Hà Nội bao gồm: Kinh doanh vận tải hành khách bằng xe ô tô theo tuyến cố
định (Điều 4 Nghị định 86/2014/NĐ-CP); Kinh doanh vận tải hành khách bằng xe
buýt (Điều 5 Nghị định 86/2014/NĐ-CP); Kinh doanh vận tải hành khách bằng xe
taxi (Điều 6 Nghị định 86/2014/NĐ-CP); Kinh doanh vận tải hành khách theo hợp
đồng (Điều 7 Nghị định 86/2014/NĐ-CP); Kinh doanh vận tải khách du lịch bằng
xe ô tô (Điều 9 Nghị định 86/2014/NĐ-CP). Luận văn giới hạn phạm vi nghiên cứu
vào ba loại hình kinh doanh chính trong các loại hình kinh doanh vận tải hành
khách đường bộ trên địa bàn thành phố Hà Nội là: 1) Kinh doanh vận tải hành
khách bằng xe ô tô theo tuyến cố định từ Hà Nội đi các địa phương và từ các địa
phương đến Hà Nội; 2) Kinh doanh vận tải hành khách bằng xe buýt và 3) Kinh
doanh vận tải hành khách bằng xe taxi.
1.1.2. Các loại hình kinh doanh vận tải hành khách đường bộ
- Thứ nhất: Kinh doanh vận tải hành khách theo tuyến cố định
Đây là loại hình kinh doanh vận tải hành khách bằng xe ô tô theo tuyến có xác
định bến đi, bến đến; xe chạy theo lịch trình, hành trình qui định. Kinh doanh vận
tải hành khách đường bộ tuyến cố định chỉ vận chuyển hành khách theo những
tuyến cố định do cơ quan có thẩm quyền phê duyệt và công bố, được xác định bởi
hành trình, bến đi, bến đến phù hợp với quy hoạch mạng lưới tuyến được phê duyệt,
bao gồm: tuyến liên tỉnh và tuyến nội tỉnh. Tuyến liên tỉnh có cự ly từ 300 ki lô mét
trở lên phải xuất phát và kết thúc tại bến xe loại 4 (bốn) trở lên. Quy chuẩn bến xe
được thực hiện theo Điều 7 của Thông tư số 24/2010/TT-BGTVT ngày 31/8/2010
của Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải quy định về bến xe, bãi đỗ xe, trạm dừng nghỉ

- Thứ năm: Kinh doanh vận tải hành khách du lịch bằng xe ô tô: là kinh doanh
vận tải theo tuyến, chương trình và địa điểm du lịch. Khi vận chuyển hành khách du
lịch, lái xe phải mang theo hợp đồng vận chuyển khách du lịch hoặc hợp đồng lữ
hành (bản chính hoặc bản photo có xác nhận của đơn vị kinh doanh du lịch), chương
trình du lịch và danh sách hành khách, không được bán vé cho hành khách đi xe.

17


Ngoài những loại hình kinh doanh vận tải hành khách nói trên, còn có thêm
hình thức kinh doanh taxi uber, grap taxi. Hiện nay 2 loại hình kinh doanh này đang
còn gây tranh cãi rất nhiều vì có nhiều lý do khác nhau:
- Taxi uber: Ra đời năm 2009 tại Mỹ và chính thức hoạt động năm 2010, ứng
dụng Uber được xây dựng dành cho người dùng thiết bị di động thông minh có thể
tìm kiếm một phương tiện chuyên chở thích hợp cho mình, cũng như tài xế có thể
tìm thấy khách hàng nhanh nhất, giảm thiểu chi phí. Cũng chính từ ưu điểm đó mà
sau khi ra mắt được vài tháng dịch vụ Uber nhanh chóng được người dùng lựa chọn.
Với giá thành rẻ, xe sang trọng và hình thức đặt xe tiện lợi, loại hình này có sức
cạnh tranh mạnh khiến cả ngành taxi phải “đau đầu”. Tuy nhiên ngoài những lợi ích
lớn dành cho khách hàng mà các dịch vụ này mang lại, vẫn còn những bất cập và
rủi ro tiềm ẩn. Điều đáng ngại hơn nữa khi sử dụng các dịch vụ như Uber chính là
sự an toàn dành cho khách hàng. Việc Uber chỉ tự nhận mình là công ty cung cấp
giải pháp công nghệ kết nối tài xế với khách hàng, phủ nhận mình là một công ty
kinh doanh vận tải và đứng ngoài các vấn đề giữa tài xế và hành khách đã tạo ra
những rủi ro lớn về sự an toàn cho hành khách khi sử dụng dịch vụ.
Tại Việt Nam, Uber xuất hiện ở TP HCM từ đầu tháng 7/2014. Ngày
30/8/2014 UBND Thành phố Hồ Chí Minh đã cấp Giấy chứng nhận đầu tư cho dịch
vụ taxi Uber và Bộ Giao thông cùng các cơ quan liên quan đang trong quá trình
nghiên cứu cấp phép hoạt động cho taxi Uber.
Dịch vụ Grabtaxi cũng là dịch vụ gọi taxi ứng dụng trên điện thoại thông

định, xe buýt hoặc taxi trên địa bàn thành phố Hà Nội.
1.3. Các yếu tố tham gia đảm bảo quyền lợi của người tiêu dùng trong
kinh doanh vận tải hành khách đường bộ
Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng là tổng hợp các biện pháp (bao gồm các biện
pháp pháp luật, kinh tế, văn hóa, xã hội) được nhà nước quy định và đảm bảo thực
hiện để đảm bảo quyền lợi của người mua và sử dụng hàng hóa, dịch vụ; ngăn chặn
những nhà sản xuất có hành vi gian lận… để thu lợi bất chính. Nói cách khác, bảo
vệ người tiêu dùng chính là bảo đảm cho các quyền của người tiêu dùng được thực
hiện trên thực tế.
Từ định nghĩa trên, có thể thấy, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong lĩnh
vực kinh doanh vận tải hành khách đường bộ là tổng hợp các biện pháp được nhà
nước quy định và đảm bảo thực hiện để đảm bảo quyền lợi của hành khách sử dụng
các dịch vụ kinh doanh vận tải đường bộ; ngăn chặn những chủ thể kinh doanh vận
tải đường bộ có hành vi gian lận, vi phạm pháp luật để thu lợi bất chính, gây thiệt

19


hại cho hành khách.
Các yếu tố tham gia bảo vệ quyền lợi hành khách trong kinh doanh vận tải
hành khách đường bộ trên địa bàn Thành phố Hà Nội bao gồm:
- Thứ nhất là hệ thống các quy định của pháp luật
Trong xã hội, pháp luật là phương tiện không thể thiếu để điều chỉnh các quan
hệ xã hội. Pháp luật qui định các quyền của người tiêu dùng, thông qua các qui định
đó cho hành khách biết quyền của mình là được làm gì và nghĩa vụ của mình phải
làm gì. Cùng với đó là các biện pháp nhà nước được quy định cụ thể để bảo vệ
người tiêu dùng, đảm bảo cho các quyền và nghĩa vụ đó được thực hiện.
Pháp luật là cơ sở pháp lý quan trọng để bảo vệ quyền lợi khách hàng trong
lĩnh vực kinh doanh vận chuyển hành khách. Trước hết pháp luật quy định rõ trách
nhiệm của doanh nghiệp cung cấp dịch vụ vận tải, trách nhiệm của lái xe trong bảo