1
TR
NGă HăPH MăV Nă
NG
KHOAăK ăTHU TăCÔNGăNGH

B ăMÔN NÔNG LÂM NG

MÔIăTR

Bài gi ng

NGă

IăC

(Dành cho các l p Cao đ ng môi tr

NG

ng)

GV: ThS Phan Ý Nhi

Qu ngăNgƣi,ă5/2015
2
1


M CL C
L I NÓI

CH

NG 2. MÔI TR

NG KHÔNG KHÍ................................................................... 26

2.1. Các y u t chính trong môi tr
2.2. Ô nhi m môi tr

ng không khí........................................................... 26

ng không khí ................................................................................. 32

2.3. Ti ng n vƠ ô nhi m ti ng n ................................................................................... 49
Ch

ng III. MÔI TR

3.1.Khát quát v môi tr
3.2. Ô nhi m môi tr

C ............................................................................... 56

ng n

c ................................................................................... 56

ng n

3.3. B o v tài nguyên n


môi tr

ng t nhiên x y ra trong môi

ng n

c, môi tr

ng không khí,

ng đ t; ki n th c v ô nhi m, nguyên nhân d n đ n s ô nhi m, bi n pháp ki m

soát và x lý ô nhi m môi tr

ng không khí, môi tr

ng n

c, môi tr

ng đ t.

t đó, sinh viên có th t h c, t trang b cho mình đ ki n th c có th ti n
hành phân tích, đánh giá và nh n đ nh các v n đ v môi tr
th c nghiêm túc trong th c hi n b o v môi tr
vi xâm ph m môi tr

ng và xây d ng cho mình ý



ng nh môi tr

t ầ Nh v y, môi tr

ng lƠ t t c các nhơn t t nhiên vƠ xƣ h i c n thi t cho s sinh

s ng, s n xu t c a con ng

ng v t lí, môi tr

ng pháp lỦ, môi tr

i, nh tƠi nguyên thiên nhiên, không khí, đ t, n

ng kinh

c, ánh sáng,

c nh quan, quan h xƣ h i...
Theo Lu t B o v môi tr

ng Vi t Nam n m 2006: Môi tr

nhiên và v t ch t nhân t o bao quanh con ng
t n t i, phát tri n c a con ng
Môi tr

i, có nh h



dƠi trên t t c các đáy c a các đ i d

ng v i chi u dƠy trung bình 8 km.

+ V l c đ a g m 2 l p v t li u chính lƠ đá bazan dƠy 10-20km
đá khác nh granit, sienit giƠu SiO2, Al2O3 vƠ đá tr m tích

i vƠ các lo i

bên trên. V l c đ a th

r t dƠy, trung bình 40km, có n i 60-70km nh dƣy núi Hymalaya.
n i ti p xúc gi a đ i d

d

ng

vùng th m l c đ a,

ng vƠ l c đ a, l p v l c đ a gi m còn 15-20km.

Trong th ch quy n, các nguyên t hóa h c nh O. Si, Al, Fe, Mg, Ca, Na, K chi m đ n
99% tr ng l

ng th ch quy n.
4



T i các n i v đ a ch t có k t c u y u, dòng nhi t xu t phát t mantia d
nóng ch y ho c khói và h i n
l a: đai núi l a

i d ng đ t đá

c phun trào t o thành núi l a. Trên trái đ t có 2 đai núi

a Trung h i vƠ đai núi l a Thái Bình d

ng. Khi s phun trào dung

nham ho c s d ch chuy n các kh i đ t đá trong v trái đ t di n ra m t cách đ t ng t gây
nên hi n t

ng đ ng đ t làm phá ho i b m t và các công trình xây d ng trên b m t

th ch quy n. Kèm theo các hi n t

ng trên là s xu t hi n các v t n t, khe n t trên b

m t th ch quy n.
Ho t đ ng c a n
nh t th
th

c và gió gây s xói mòn. Xói mòn do m a lƠ d ng xói mòn ph bi n

ng x y ra


1.2.2. Th y quy n
1.2.2.1. Khái ni m
Th y quy n bao g m:

id

ng, bi n, ao h , sông ngòi, n

c ng m vƠ b ng tuy t. Di n

tích che ph th y quy n chi m kho ng 71% (361 tri u km2) b m t trái đ t, v i đ sâu
trung bình 3800m. Th y quy n là l p v l ng không liên t c bao quanh trái đ t g m:
n

c ng t, n

cm n

c 3 tr ng thái r n, l ng vƠ h i.

1.2.2.2. Thành ph n c a th y quy n
a.

id

ng và bi n:

Hi n nay trên trái đ t chia thƠnh 4 đ i d
a hình đáy bi n: Ng



ng vƠ dòng ch y l nh Peru. Các h th ng dòng ch y

trong bi n có tác đ ng r t l n đ n th i ti t, khí h u trên trái đ t, ch ng h n chúng gây
nên hi n t

ng mang tính chu k là El Nino và La Nina.

L cđa
Th ml c đ a

200m

D cl cđa

2000m

áy bi n
V c bi n

6.000m

Hình 1.3. C u trúc đi hình c a đáy bi n

b. N
N

c ng t l c đ a
c ng t l c đ a chi m 2,3% kh i l



c

ng b ng trên Trái đ t thay đ i theo th i

gian đ a ch t, ph thu c vào nhi t đ trung bình c a Trái đ t.
Trong nh ng n m g n đơy, s gia t ng nhi t đ c a khí quy n toàn c u b i hi u ng nhà
kính, đang lƠm cho t c đ tan b ng

hai c c và m c n

t c đ t ng nƠy, vƠo cu i th k XXI, s tan b ng
n

c bi n dâng cao t 65-100cm.

1.2.3. Khí quy n
7

c bi n ngƠy cƠng t ng lên. V i

vùng c c và núi cao s làm cho m c


1.2.3.1. C u trúc khí quy n theo chi u th ng đ ng
Khí quy n là l p v ngoài c a Trái đ t, v i ranh gi i d

i là b m t th y quy n, th ch

quy n và ranh gi i trên là kho ng không gi a các hành tinh. Khí quy n Trái đ t đ


c thay đ i theo th i ti t: 4% th tích và mùa nóng m và 0,4%

khi mùa khô l nh.
Trong t ng bình l u luôn t n t i m t quá trình hình thành và phá h y khí ozon, d n t i
vi c xu t hi n m t l p ozon m ng vài ch c centimet, có tác d ng ng n tia t ngo i chi u
xu ng trái đ t.
1.2.3.2. Thành ph n c a khí quy n

8


Thành ph n khí quy n Trái đ t khá n đ nh theo ph
ph

ng n m ngang và bi n đ i theo

ng th ng đ ng. Thành ph n không khí c a khí quy n thay đ i theo th i gian đ a

ch t, cho đ n nay đƣ khá n đ nh, bao g m ch y u là N2, O2, h i n

c, CO2, H2, O3,

NH4, và m t s lo i khí tr . Trong đó: N2: chi m kho ng 78% th tích, O2 chi m kho ng
21% th tích.
B ng 1.1. Hàm l
Ch t khí

ng trung bình các ch t khí c a khí quy n



1,28

6.550

CO2

0,035

0,005

233

Ne

0,0018

0,00012

6,36

He

0,0005

0,000007

0,37

CH4


O3

0,00006

0,000008

0,35

Xe

0,000009

0,00000036

0,18

1.2.3.3. Ch đ nhi t, b c x và hoàn l u khí quy n
Trái đ t ti p nh n n ng l
n ng l

ng t v tr trong đó ch y u t n ng l

ng m t tr i. H ng s

ng m t tr i xu ng m t đ t là 1,946 Kcal/cm2/phút. S phân b n ng l

tr i trên trái đ t đ

c th hi n

đ u trên b m t trái đ t t o nên hi n t

ng ngƠy đêm vƠ bi n đ i mùa trên trái đ t.

ng

th i ánh sáng m t tr i chi u xu ng b m t trái đ t theo nh ng góc đ khác nhau, nên
l

các khu v c trên trái đ t h p th c ng khác nhau. T t c các hi n t

ng nhi t

ng trên

làm cho nhi t đ b m t trái đ t thay đ i theo chu k ngƠy đêm, theo mùa vƠ gi a các
vùng có v đ khác nhau.
B m t trái đ t sau khi ti p nh n n ng l

ng m t tr i s b nung nóng lên, kéo theo s

nóng lên c a toàn b kh i khí n m trên, dòng khí nóng tr nên nh h n không khí xung
quanh nên chuy n lên các t ng trên c a khí quy n. Không khí
s có xu h

các vùng khác l nh h n

ng di chuy n đ n thay th cho không khí nóng đƣ bay đi t o ra s chuy n

d ch c a các kh i không khí d

nhau trên Trái đ t. HoƠn l u khí quy n còn có các hi n t
vòi r ng.

10

ng đ c bi t nh bƣo, giông,


Nh v y có th th y: HoƠn l u khí quy n vƠ chu trình hoƠn l u n

c trong t nhiên là

các nguyên nhơn c b n t o nên đ c đi m khí h u, th i ti t vƠ chúng tác đ ng m nh m
t i ch t l

ng môi tr

ng không khí vƠ đi u ki n s ng c a con ng

i và sinh v t.

1.2.4. Sinh quy n
1.2.4.1. Khái ni m
N m 1926 nhƠ đ a hóa ng

i Nga V.N.Vernatxki đ a ra h c thuy t v sinh quy n

(biosphere): Sinh quy n là toàn b d ng v t ch t s ng t n t i

bên trong, bên trên và


hình thành sinh quy n có s tham gia tích c c c a các y u t bên ngoƠi nh n ng l

ng

m t tr i, s nâng lên và h xu ng c a v trái đ t, các quá trình t o núi, b ng hƠ,...Các c
ch xác đ nh tính th ng nh t và toàn di n c a sinh quy n là s di chuy n và ti n hóa c a
th gi i sinh v t; vòng tu n hoƠn sinh đ a hóa c a các nguyên t hóa h c; vòng tu n hoàn
n

c t nhiên. Sinh quy n t n t i trên trái đ t trong m i cân b ng đ ng v i các h sinh

thái khác.
1.2.4.2. Vai trò c a sinh quy n
Sinh quy n đ

c duy trì và phát tri n trong nh ng h th ng tác đ ng t

v t vƠ môi tr

ng vô sinh xung quanh, nh m t th c th khách quan, xác đ nh trong

không gian và th i gian, đ

c g i là h sinh thái. Sinh quy n đ

ng h gi a sinh

c xem là h sinh thái


1.3.ăÔănhi mămôiătr

ngăvƠăb oăv ămôiătr

ng

1.3.1.ăKháiăni m
Ô nhi m môi tr

ng lƠ s lƠm thay đ i tính ch t c a môi tr

đ ng s ng bình th

ng c a con ng

i vƠ sinh v t. Ho c ô nhi m môi tr

đ i b t l i m t s thành ph n môi tr

ng, s suy gi m ch t l

n ng gơy h i đ n s c kh e c a con ng
tri n c a sinh v t xung quanh. Và môi tr
hƠm l

ng, n ng đ ho c c

x u đ n con ng

ng, có h i cho các ho t

Có th chia nguyên nhơn gơy ô nhi m theo nhi u cách khác nhau: ngu n gơy ô nhi m do
ngu n g c phát sinh, theo tính ch t ho t đ ng ho c theo kho ng cách không gian.
1.3.1.1. Theo ngu n phát sinh:
Ng

i ta phơn ô nhi m lƠm hai lo i: ô nhi m nhơn t o vƠ ô nhi m t nhiên. Ô nhi m t

nhiên lƠ lo i ô nhi m hình thƠnh t quá trình t nhiên. Ô nhi m nhơn t o lƠ nh ng lo i ô
nhi m có nguòn g c t ho t đ ng c a con ng

i.

1.3.1.2. Theo tính ch t ho t đ ng
+ Do quá trình s n xu t (nông nghi p, công nghi p, du l ch, ti u th công nghi p)
+ Do quá trình giao thông v n t i
+ Do sinh ho t
+ Do t nhiên
1.3.1.3. Chia theo phân b không gian
+ Ði m ô nhi m c đ nh, nh
+Ð

ng khói nhƠ máy gơy ô nhi m.

ng ô nhi m di đ ng, nh xe c gơy ô nhi m trên đ

ng.

+ Vùng ô nhi m lan to : vùng thƠnh th , khu công nghi p gơy ô nhi m vƠ lan to trong
thƠnh ph đ n nông thôn.
1.3.1.4. Chia theo ngu n g c phát sinh:

i, sinh v t


Có hai d ng ô nhi m c b n:
Ô nhi m do ch t không b phân hu : v t li u và các ch t đ c h i nh h p nhôm, mu i
thu ngân, h p ch t phenol m ch dài, thu c tr sơuầ lƠ nh ng ch t có kh n ng tích lu
sinh h c và t n t i b n v ng trong môi tr

ng.

Ô nhi m do nh ng ch t d phân hu : có t n t i c ch bi n đ i vƠ đ ng hoá trong t
nhiên. V n đ n y sinh là ch t th i đ a vƠo môi tr

ng v

t quá kh n ng đ ng hoá c a

t nhiên.
Ô nhi m môi tr

ng đ

c chia theo các đ i t

Ô nhi m môi tr

ng n

c; Ô nhi m môi tr


Theo tác nhân gây ô nhi m: do tác nhân hoá h c, do tác nhân sinh h c, do tác nhân v t lý.
* Ô nhi m môi tr
Ô nhi m môi tr
n

ng n
ng n

c

c là s thay đ i tính ch t lý h c, hóa h c vƠ đi u ki n vi sinh c a

c. S thay đ i nƠy có tác đ ng x u đ n s t n t i và phát tri n c a con ng

i và sinh

v t.
C n c vào tác nhân gây ô nhi m ng

i ta phân lo i ô nhi m môi tr

ng n

c: do tác

nhơn vô c , h u c , vi sinh v t; do tác nhơn c h c hay v t lý, nhi t hay phóng x .
Theo v trí không gian ng
nhi m môi tr

ng n

i, đ n các

quá trình công ngh trong s n xu t và các tr ng thái tài nguyên thiên nhiên m t cách tr c
ti p ho c gián ti p, t c th i hay lâu dài.
Có nhi u cách phân lo i các ngu n gây ô nhi m không khí. M t s cách phân lo i thông
d ng nh : D a vào ngu n phát sinh (t nhiên và nhân t o); d a vào tính ch t ho t đ ng
(ô nhi m do quá trình ho t đ ng s n xu t, ô nhi m do giao thông, ô nhi m do sinh ho t, ô
nhi m do quá trình t nhiên); d a vƠo đ c tính hình h c (đi m ô nhi m, đ

ng ô nhi m,

vùng ô nhi m); d a vào tính ch t khu ch tán (ngu n th i th p, ngu n th i cao).
Ngoài ra còn có m t s lo i hình ô nhi m khác nh : ô nhi m ti ng n, ô nhi m phóng x ,
ô nhi m nhi t và ô nhi m th c ph m.
1.4. Tácăđ ng c a conăng
1.4.2.ăConăng
Con ng

i đ n môiătr

ng

i gây ra s bi năđ i và suy thoái c a các h sinh thái t nhiên

i là m t thành viên trong h sinh thái, có quan h t

khác c u t o nên môi tr

ng và có quan h v i môi tr


th c ph m ngày m t nhi u thêm.
N n v n minh nông nghi p ra đ i cách đơy kho ng 8.000 n m. Khi bi t tr ng tr t vƠ ch n
nuôi, con ng

i ngƠy cƠng tích l y nh ng hi u bi t v cây c i và muôn thú. Công c lao

đ ng c ng ngƠy m t c i ti n làm cho ngh tr ng tr t vƠ ch n nuôi ngƠy m t th nh v
Sau n n v n minh nông nghi p là th i đ i công nghi p hóa vƠ đô th hóa v i nh ng b
15

ng.
c


kh i đ u vào gi a th k 18. Máy móc thay d n lao đ ng c b p n ng nh c, vƠ tác đ ng
c a con ng

i vào th gi i t nhiên ngày m t sâu s c và toàn di n.

1.4.2.ăConăng

i gây ra s bi năđ i và suy thoái c a các h sinh thái t nhiên

Tài nguyên sinh v t trên trái đ t này r t đa d ng, phong phú; ch a đ ng trong các h sinh
thái c trên c n vƠ d

in

c. H sinh thái r ng đóng vai trò quan tr ng b c nh t trên các



c a nhi u loài sinh v t bi n và

ng c a chúng. Nhi u bi n n i đ a ho c b m t ngu n dinh d

ho c b nhi m b n (
1.4.3. Conăng

bi n,

ng (bi n Aral),

a Trung H i, Baltic...).

i làm xu t hi n các h sinh thái m i

Do nhu c u v đ i s ng v t ch t và tinh th n, con ng

i đƣ bi n đ i nhi u h sinh thái t

nhiên thành các h sinh thái nhân t o. H sinh thái nông nghi p là m t h sinh thái nhân
t o đi n hình, xu t hi n do ho t đ ng s n xu t c a con ng

i. Trên l c đ a có kho ng

3.200 tri u ha đ t có th s d ng cho canh tác, song hi n t i ch khai thác 1.500 tri u ha
(11% t ng di n tích đ t ). Trong đó các n
còn

các n

N i

i là các thành ph , đô th l n, các c nh quan v n hóa xu t hi n ngày

c a con ng

càng nhi u.

nh ng khu v c phát tri n, t l dân s sông

(1970) lên 73% (1985), còn

các thành ph t ng t 66%

nh ng n i kém phát tri n h n, t l nƠy t ng t 25% (1970)

lên 39% (1985). Tính trên ph m vi toàn th gi i, dân s s ng

đô th đƣ t ng t 37% đ n

42% trong th i gian t 1970 đ n 1985 vƠ cho đ n n m 2000 con s nƠy t ng lên 50% ,
trong đó có kho ng 440 thành ph v i dân s trên 1 tri u ng

i (22 thành ph trên 10 ÷

20 tri u).
1.4.4.ăConăng

i gây ra s ô nhi mămôiătr


tích đ t nƠo trong t
Ngu n n

ng trình m r ng di n

ng lai có th bù đ p n i.

c s ch, k c n

c ng m c ng b thu h p, không ch do t c đ khai thác ngày

càng cao mà còn do ô nhi m. HƠm l

ng nitrat trong n
17

c ng m t ng lên đƣ gơy nhi u lo


ng i cho các n

c. Trong th p k qua vi c chôn c t th i bã phóng x ngoài bi n lƠm t ng

thêm m i lo ng i cho nhi u ng

i. Trong th i gian 1967 đ n 1982, có kho ng 94.000 t n

ch t th i h t nhơn đ

c chôn c t d


nh h

cđ id

ng thêm

ng đáng k đ n tính n đ nh và s

phân b c a n n s n xu t nông nghi p. Quá trình tích t khí CFC còn h y ho i t ng ozon
c a khí quy n. Nh ng đo đ c g n đơy cho th y,
ozôn gi m đi 50%, t o nên các l th ng l n, còn
vòng m

Nam C c (t v đ 45o ÷75o S) t ng
B c bán c u gi m t 4 ÷8% trong

i n m l i đơy. T ng ozon bao quanh các khu v c B c M , Canađa, Chơu Âu và

Liên Xô (c ) đƣ m ng d n t i 40% khi n cho mùa đông đ n mu n, còn mùa xuân l i đ n
s m. Suy gi m t ng ozôn (lá ch n c a các tia t ngo i) gây thi t h i cho mùa màng, s c
kh e c a con ng

i và v t nuôi.

* Gi m tínhăđaăd ng sinh h c
Trên hƠnh tinh
đ

c tính có kho ng 30 tri u loài sinh v t, song con ng

M c tiêu c a phát tri n lƠ nơng cao đi u ki n và ch t l

ng cu c s ng, t o l p cu c s ng

công b ng vƠ bình đ ng gi a các thành viên. Tuy nhiên, trong m t th i gian khá dài
ng

i ta th

ng đ t m c tiêu kinh t quá cao, xem s t ng tr

ng v kinh t lƠ th

c đo

duy nh t c a s phát tri n. Sau m t th i k phát tri n m nh m c a n n kinh t th gi i,
vƠo các n m 1950 – 1980, loƠi ng

i nh n th c đ

c r ng: th

c đo kinh t không ph n

ánh đ y đ quan ni m v phát tri n. Vào nh ng n m 1980 t ch c môi tr
công b chi n l

c b o v toàn c u, chi n l

ng qu c t đƣ

ng cho s phát tri n ầ. S th a nh n đó

đƣ d n đ n s xu t hi n m t khái ni m m i: “phát tri n b n v ng".
N m 1987, trong b n báo cáo có t a đ "T
c a

y ban Môi tr

ng lai c a chúng ta" (Báo cáo Brundtland)

ng và Phát tri n Th gi i (World Commission on Environment and

Development - WCED) l n đ u tiên công b chính th c thu t ng “Phát tri n b n v ng’’
– s đ nh ngh a vƠ cái nhìn m i v cách ho ch đ nh các chi n l
Phát tri n b n v ng là s phát tri n có th đáp ng đ
không nh h

c phát tri n lâu dài.

c nh ng nhu c u hi n t i mà

ng, t n h i đ n nh ng kh n ng đáp ng nhu c u c a các th h t

19

ng lai.


VƠ ngƠy nay, ng



chơu Á

đ u có th h ng cao h n c a Vi t Nam, nh Trung Qu c th 91, Thái Lan 89, Indonesia
108, Phillipines 117, Malaysia 62, vƠ HƠn Qu c 15.
- HFI - Human Freedom Index: là ch s đ

c đánh giá d a trên các ch tiêu sau:

+ Ch tiêu v m c đ tiêu th n ng l

ng th c, n

ng, l

c, g , qu ng theo đ u ng

i và

theo đ n v t ng s n ph m kinh t qu c dân;
+ Ch s ch t th i các lo i;
+ T l sinh đ , m t đ dân s .
1.5.2.ăTh
- Th

căđoăv ăphátătri năb năv ng

c đo b n v ng v kinh t
+ T o ra giá tr th ng d cho s n ph m (GDP);
+ Ph i tính đ n s h n ch t i đa nhu c u tiêu th tƠi nguyên vƠ t ng c


m c đ khai thác
s ng cho con ng
+ Gi m l

m t gi i h n nh t đ nh cho phép môi tr
i và các sinh v t s ng trên trái đ t;

ng ch t th i vƠo môi tr

ng, lo i b các ch t đ c;

+ S d ng các nguyên li u thân thi n v i môi tr
+

ng d ng các công ngh thân thi n v i môi tr

+ T p trung khai thác các ngu n n ng l
l

ng gió, n ng l

- Th

ng m t tr i, n ng l

ng;
ng trong các l nh v c khác nhau;

ng s ch, có kh n ng tái t o nh n ng

+ Chú tr ng t i các l i ích c a ng
- Th

i khuy t t t.

c đo thông tin
PTBV đ m b o thông tin v ch t l

ng cu c s ng c a ng

i dân ph i đ

c công b

công khai minh b ch v các v n đ :
+ Các k ho ch phát tri n c a Chính ph có nh h

ng đ n cu c s ng c a ng

i

dân;
+ Ch t l

ng môi tr

ng không khí, n

c, đ t n i ng


i đ u có quy n c b n ngang nhau;

+ Ý th c s phân chia công b ng nh ng phúc l i và t n phí c a vi c s d ng ngu n
tài nguyên gi a nh ng vùng nghèo và nh ng vùng giàu, gi a th h hi n t i vƠ t

ng lai.

1.5.3.ăB ăch ăs ăphátătri năb năv ngăcóăth ăápăd ngă ăVi tăNam
- Phát tri n kinh t : T ng s n ph m qu c n i (GDP) trên đ u ng

i, các chính sách và công

c kinh t tr thành các nguyên t c b t bu c trong th c hi n các m c tiêu PTBV và BVMT,
chi phí v b o v môi tr

ng t ng theo % GDP, t ng v n ODA cho phát tri n b n v ng.

- Phát tri n xã h i :
+ M c đ gia t ng dơn s ,
22


+ T l dân s c n

c s ng d

+ T l bi t ch c a ng

i m c nghèo đói,



chính ph th c hi n hi u qu ,
+ Thi t l p h th ng t ng h p giám sát vi c th c hi n công tác môi tr
l

ng c a các chính sách và d án phát tri n hi n nay vƠ t

ng và ch t

ng lai,

+ Tái sinh và tái s d ng ch t th i.
- Phát tri n môi tr

ng t nhiên

+ T ng t ng đ che ph , m t đ và ch t l
+ M c h th p hƠng n m c a n
+ An toƠn n
+ X lỦ n

ng r ng,

c ng m vƠ n

c b m t,

c sinh ho t,
c th i,



c và tìm hi u các bi n pháp s

d ng h p lý tài nguyên hi n có.
N m 1988: qu c h i, h i đ ng b tr
tr ng nh Lu t

ng Vi t Nam đã ban hành hàng lo t các v n ki n quan

t đai, lu t b o v s c kh e cho nhân dân, lu t khoáng s n, lu t b o v r ng

12/1990 (s ki n n i b c): v i s giúp đ c a UNDP và UNEP, Vi t Nam đƣ đ ng cai vƠ t
ch c thành công h i ngh qu c t v môi tr
qu c t đ u tiên v PTBV đ

c t ch c

ng vƠ PTBV.

m tn

ơy lƠ m t trong các h i ngh

c đang phát tri n. T i h i ngh , v i g n

100 đ i bi u qu c t đ i di n cho 40 t ch c khác nhau, Vi t Nam đƣ đ a ra b n D th o k
ho ch qu c gia v môi tr

ng và PTBV 1991 – 2000, đ



c p các hƠnh đ ng c n ph i đ

c ti n hành.

+ Ph n 3 – Các ch d n làm th nƠo đ th c hi n đ

24

c các ch

ng trình.


CÂU H I ÔN T P
1. Môi tr

ng lƠ gì? Nêu các đ c đi m chính c a các thành ph n môi tr

2. Ô nhi m môi tr

ng là gì? Phân tích m i quan h gi a con ng

ng?

i vƠ môi tr

ng?

3. Th nào là phát tri n b n v ng? vì sao có thu t ng “Phát tri n b n v ng”? Phơn tích