CƠ SỞ ĐỂ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM ĐỂ RA CHIẾN LƯỢC
BẢO VỆ TỔ QUỐC HIỆN NAY
Tổ quốc là một phạm trù lịch sử chỉ đất nước, con người gắn liền
với biên giới lãnh thố xác định, các điều kiện kinh tế, tự nhiên, những
truyền thống văn hoá, tâm lý, tình cảm của những cộng đồng người hình
thành trên lãnh thổ đó và một chế độ xã hội, một thể chế chính trị tương
ứng. Tổ quốc bao gồm 2 phương diện: tự nhiên và xã hội. Bảo vệ tổ
quốc xã hội chủ nghĩa là một trong những quy luật chung và là nhiệm vụ
hàng đầu của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân; của Nhà nước xã hội
chủ nghĩa nhằm giữ vững những thành quả cách mạng và bảo đảm cho
đất nước có hòa bình xây dựng chủ nghĩa xã hội. Cục diện thế giới ngày
nay, khi chủ nghĩa xã hội đang thoái trào tạm thời nhưng nghiêm trọng,
chủ nghĩa đế quốc và bọn phản động quốc tế lợi dụng tình hình đó đang
có nhiều âm mưu, thủ đoạn tấn công quyết liệt vào các nước xã hội chủ
nghĩa còn lại thì vấn đề bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa ở các nước này
càng quan trọng và phức tạp hơn bao giờ hết. Để bảo vệ được tổ quốc
đòi hỏi giai cấp công nhân phải biết nhận định chính xác tình hình, đứng
vững trên nền tảng cơ sở lý luận và thực tiễn khoa học đúng đắn để đề ra
chiến lược, sách lược phù hợp trong mỗi giai đoạn cách mạng. Trước
những diễn biến mau lẹ và nhanh chóng của tình hình thế giới và khu
vực, trước đòi hỏi của thực tiễn. Cơ sở nào Đảng ta đã đề là chiến lược
bảo vệ Tổ quốc, làm thế nào để bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã
hội chủ nghĩa.
NỘI DUNG

1


1. Cơ sở lý luận và thực tiễn để Đảng ta đề ra chiến lược Bảo vệ
Tổ quốc.
1.1 Xuất phát từ quan điểm của chủ nghĩa Mác- Lê Nin, Tư tưởng

rêu rao, thực chất đó là Tổ quốc của giai cấp tư sản. Do đó, giai cấp công
nhân không phải bảo vệ cái mà họ không có là Tổ quốc của giai cấp tư
sản. Trái lại, để giải phóng mình và giải phóng toàn xã hội, giai cấp công
nhân phải đứng lên đấu tranh lật đổ quyền lực thống trị của giai cấp tư
sản, phải giành lấy chính quyền, giành lấy dân chủ, trở thành giai cấp
thống trị xã hội, trở thành giai cấp dân tộc, đại biểu cho dân tộc. Trong
cuộc chiến đấu đó, giai cấp công nhân từng bước giành được những
thắng lợi và phải biết bảo vệ và phát huy những thành quả thắng lợi đó,
tiến tới giành những thắng lợi to lớn hơn và giành được thắng lợi cuối
cùng. Với tư cách là người đại diện cho dân tộc, giai cấp công nhân có
Tổ quốc của mình, họ là người đại diện cho Tổ quốc, họ có nhiệm vụ
phải đẩy lùi sự tấn công của bọn phản cách mạng để bảo vệ những thành
quả cách mạng đã đạt được, bảo vệ Tổ quốc của mình.
Lênin là người có công lao to lớn phát triển học thuyết về bảo vệ
Tổ quốc xã hội chủ nghĩa. Vận dụng và phát triển tư tưởng của C.Mác,
Ph.Ăngghen, sau cách mạng tháng Mười Nga 1917, Lênin là người đã
làm cho giai cấp công nhân có được Tổ quốc xã hội chủ nghĩa đầu tiên
trên thế giới, phát triển lý luận về bảo vệ thành quả cách mạng làm
phong phú lý luận về bảo vệ tổ quốc, một bộ phận của chủ nghĩa xã hội
khoa học đã gắn liền với thực tiễn bảo vệ chính quyền Xô viết sau cách
mạng tháng Mười, gắn liền với sự ra đời của lực lượng vũ trang Liên xô
trong việc phòng thủ đất nước. Nếu như Mác – Ăng ghen cho rằng cách
mạng vô sản không thể thắng lợi đồng thời mà chỉ có thể ở mắt khâu yếu

3


nhất trong sợi dây chuyền của chủ nghĩa đế quốc, thậm chí ở một nước
riêng lẻ. Do vậy, một nước “riêng lẻ” muốn giữ được thành quả cách
mạng phải chống đỡ sự phản kích của kẻ thù. Ý thức được tầm quan

kẻ thù. Dưới ánh sáng của chủ nghĩa Mác - Lênin Người đã chỉ rõ tính
tất yếu phải bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ những gì thuộc về thành quả thiêng
liêng mà mình đã đạt được nhằm giữ vững độc lập cho dân tộc, thống
nhất cho Tổ quốc. Khi thời cơ đến, dù có phải đốt cả dãy trường sơn
cũng phải quết giành cho được độc lập. Ngay sau thắng lợi của cách
mạng tháng Tám năm 1945, nước Việt Nam dân chủ cộng hoà ra đời,
Chủ tịch Hồ Chí Minh trong bản Tuyên ngôn độc lập cũng chỉ rõ “nước
Việt Nam thực sự đã trở thành một nước tự do độc lập, chúng ta thề đem
hết tinh thần, sức lực, tính mạng và của cải để giữ vững nền tự do độc
lập ấy”. Bác căn dặn quân đội ta: các Vua Hùng đã có công dựng nước,
Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước, không được lơ là trong nhiệm
vụ giữ nước.
Chúng ta khẳng định rằng những quan điểm của chủ nghĩa Mác –
Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh là cơ sở lý luận khoa học để Đảng Cộng
sản Việt Nam đề ra chiến lược bảo vệ Tổ quốc. Những cơ sở lý luận đó
là nền tảng tư tưởng của Đảng ta trong việc hoạch định đường lối, chủ
trương trong xây dựng nền quốc phòng toàn dân, thế trận chiến tranh
nhân dân, xây dựng Quân đội nhân dân và Công an nhân dân cách mạng,
chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại để bảo vệ Tổ quốc.
1.2 Xuất phát từ thực tiễn cách mạng xã hội chủ nghĩa, truyền
thống của dân tộc và âm mưu thủ đoạn của kẻ thù.

5


Sau thắng lợi của cách mạng xã hội chủ nghĩa, giai cấp tư sản trong
nước tuy đã bị đánh đổ về mặt chính trị, nhưng chúng vẫn chưa từ bỏ
tham vọng muốn quay trở lại địa vị thống trị đã mất, nên chúng tìm mọi
cách liên kết với các phần tử phản động và chủ nghĩa tư bản bên ngoài,
hòng lật đổ chính quyền cách mạng còn non trẻ của giai cấp công nhân.

mạng. Lịch sử dựng nước và giữ nước đã trở thành truyền thống của dân tộc,
là một trong những cơ sở để Đảng ta đề ra chiến lược bảo vệ Tổ quốc.
Trong suốt quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội, các thế lực thù địch
luôn rắp tâm phá hoại công cuộc kiến thiết của nhân dân ta. Với hàng loạt
những âm mưu, thủ đoạn gây nội chiến và vũ trang xâm lược của chủ nghĩa
đế quốc và bọn phản động. Sự xuất hiện của chủ nghĩa xã hội ở đâu cũng
làm cho bọn đế quốc hằn học, căm ghét. Chúng không từ bất cứ thủ đoạn
nào để chống phá cách mạng ở các nước xã hội chủ nghĩa. Khi có điều kiện,
chúng không ngần ngại gây ra những cuộc chiến tranh xâm lược với những
quy mô khác nhau, với những nguyên cớ khác nhau để bào chữa cho hành
động xâm lược của chúng.
Lợi dụng sự khủng hoảng, sụp đổ của chủ nghĩa xã hội hiện thực,
phong trào cách mạng thế giới tạm lâm vào thoái trào, chủ nghĩa đế quốc
và các thế lực thù địch đang ráo riết, quyết tầm thực hiện các chiến lược,
học thuyết chính trị - xã hội phản động nhằm thay thế học thuyết MácLênin, đưa ra các học thuyết quân sự: “Can thiệp nhân đạo”; nhân quyền
cao hơn chủ quyền” “đánh đòn phủ đầu”. .. để sẵn sàng can thiệp quân
sự vào các quốc gia có chủ quyền, bất chấp luật pháp quốc tế. Lợi dụng
vấn đề dân tộc, tôn giáo, nhân quyền để xuyên tạc đường lối của các
nước xã hội chủ nghĩa, vu cáo đàn áp tôn giáo, dân tộc, can thiệp trắng
trợn vào công việc nội bộ của các nước có chủ quyền. Chúng vẫn dùng

7


chiến lược “Diễn biến hoà bình” kết hợp bạo loạn lật đổ với nhiều thủ
đoạn tinh vi, xảo quyệt thông qua hợp tác, đầu tư, viện trợ, du lịch, văn
hoá tư bản chủ nghĩa, thực hiện phương châm đánh mềm, đánh ngầm,
đánh sâu, đánh hiểm, đánh trọng điểm, tạo ra những lực lượng chống đối
từ bên trong, kết hợp nội công ngoại kích để thực hiện âm mưu “không
đánh mà thắng”, “chiến thắng không cần chiến tranh”. Việt Nam được

đến an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, làm tăng nguy cơ tiềm ẩn
gây mất ổn định, làm cản trở tới quá trình xây dựng một xã hội tốt đẹp
mà chúng ta đang hướng tới. Thực tiễn đang cần phải đấu tranh, trấn áp
để bảo vệ những thành quả cách mạng. Những nội dung cần phải bảo vệ
hiện nay không còn chỉ là vấn đề biên giới, lãnh thổ mà còn là những
vấn đề an ninh phi truyền thống đòi hỏi Đảng ta phải có nhận thức thực
tiễn đúng đắn với tình hình để đề ra chiến lược bảo vệ Tổ quốc.
Những cơ sở lý luận và thực tiễn trên là những nội dung cơ bản để
Đảng ta đề ra chiến lược bảo vệ Tổ quốc làm cho chiến lược bảo vệ Tổ quốc
của chúng ta đúng hướng, không bị chệch hướng, làm sinh động thêm lý
luận về bảo vệ tổ quốc của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh,
làm cho chiến lược bảo vệ tổ quốc được thực hiện có tính khả thi cao trên cơ
sở khoa học để giữ vững thành quả cách mạng
2. Chiến lược của Đảng Cộng sản Việt Nam về bảo vệ tổ quốc.
Chiến lược bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa nhất quán
với những nội dung bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa đã được các nhà
kinh điển chủ nghĩa Mác- Lênin khẳng định. Trung thành với tư tưởng
đó, Đảng ta đã vận dụng vào cách mạng Việt Nam. Ngay trong những
ngày đầu của đổi mới, bắt đầu từ Đại hội VI Đảng ta đã xác định rõ bảo
vệ Tổ quốc là một trong 2 chiến lược của Đảng. Quá trình thực tiễn cách

9


mạng, Đảng ta không ngừng phát triển tư duy lý luận về bảo vệ tổ quốc
trong các kỳ đại hội. Tại đại hội IX Đảng ta khẳng định: “Tăng cường
Quốc phòng, giữ vững an ninh Quốc gia và toàn vẹn lãnh thổ là nhiệm
vụ trọng yếu thường xuyên của Đảng, Nhà nước và của toàn dân” Nhận
thức kịp thời và sâu sắc tình hình thế giới, khu vực, Nghị quyết Hội nghị
Trung ương 8 (Khóa IX) về “Chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hình

của chúng ta về bảo vệ Tổ quốc thiên về dùng vũ trang chống lại sự tấn
công từ bên ngoài là chủ yếu. Ngày nay, trong điều kiện rất mới của
quốc tế và trong nước, một mặt phải chuẩn bị đầy đủ sức mạnh vũ trang
cần thiết để giữ vững hòa bình, sẵn sàng đánh thắng chiến tranh xâm
lược của các thế lực thù địch; mặt khác, tư duy mới về nhiệm vụ bảo vệ
Tổ quốc nhấn mạnh sức mạnh và các biện pháp phi vũ trang để giữ vững
được độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, an ninh chính trị, trật tự an
toàn xã hội mà không phải tiến hành chiến tranh, ngăn chặn không để
xảy ra chiến tranh, phát triển đất nước về mọi mặt theo đúng định hướng
xã hội chủ nghĩa.
Về đối tượng, đối tác, tư duy bảo vệ Tổ quốc, về quốc phòng, an
ninh, đối ngoại của chúng ta đã có sự phát triển, đổi mới. Chúng ta nhận
thức về đối tượng và đối tác linh hoạt, uyển chuyển và biện chứng hơn;
chúng ta cũng ngày càng thấy rõ vai trò quan trọng của an ninh và đối
ngoại, sự cần thiết phải kết hợp chặt chẽ giữa quốc phòng với an ninh và
đối ngoại trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc; giữa quốc phòng, an ninh, đối
ngoại với kinh tế - tức là chúng ta nhận thức toàn diện, sâu sắc, biện
chứng hơn mối quan hệ giữa xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong bối cảnh
mới. Đó là một thành quả mới về lý luận bảo vệ Tổ quốc của Đảng

11


Tại Đại hội X, trên cơ sở những nhận thức từ Đại hội IX, Đảng ta
tiếp tục khẳng định: “Cần thực hiện mọi biện pháp cần thiết, có hiệu quả
để xây dựng nền quốc phòng toàn dân và an ninh nhân dân vững mạnh
toàn diện; bảo vệ vững chắc độc lập chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn
lãnh thổ của Tổ Quốc” “Xây dựng nền Quốc Phòng toàn dân và an ninh
nhân dân vững mạnh toàn diện; bảo vệ vững chắc Tổ Quốc, độc lập, chủ
quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ; bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân

quốc gia và trật tự, an toàn xã hội; chủ động ngăn chặn, làm thất bại mọi
âm mưu và hành động chống phá của các thế lực thù địch đối với sự
nghiệp cách mạng của nhân dân ta”3. Để thực hiện được mục tiêu đó,
quan điểm chỉ đạo của Đảng ta là: lấy việc giữ vững môi trường hòa
bình, ổn định để phát triển kinh tế - xã hội là lợi ích cao nhất của Tổ
quốc, nội lực là quyết định, ngoại lực là quan trọng. Kế thừa truyền
thống giữ nước của cha ông là “khoan thư sức dân để làm kế sâu rễ bền
gốc, đó là thượng sách giữ nước”, sức mạnh bên trong là nhân tố quyết
định, phát triển kinh tế là trung tâm, là một trong những nhân tố quan
trọng bảo vệ Tổ quốc bảo đảm an ninh, kết hợp chặt chẽ các nhiệm vụ
kinh tế, quốc phòng, an ninh, đối ngoại. Đặt vấn đề an ninh trong mối
quan hệ tổng thể và toàn diện, không tách rời an ninh, quốc phòng với
các lĩnh vực khác. Kiên trì chính sách đối ngoại hòa bình, hữu nghị rộng
mở, đa dạng hóa, đa phương hóa, sẵn sàng là bạn và đối tác tin cậy của
tất cả các nước. Phát huy sức mạnh tổng hợp để thực hiện mục tiêu,
nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc: “Sức mạnh của sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc
trong tình hình mới chính là sức mạnh tổng hợp. Trong đó, sức mạnh
bên trong của đất nước, sức mạnh của chế độ chính trị, sự trong sạch đội
ngũ cán bộ và sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc là nhân tố quyết
định”. Sức mạnh tổng hợp của đất nước là kết quả của việc phát huy sức
mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, phát huy mọi nguồn lực của nhân dân,
không chỉ các tầng lớp nhân dân ở trong nước, mà còn có sự đóng góp
của cộng đồng người Việt Nam yêu nước làm ăn sinh sống, định cư ở
3

Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI tr 81

13



đối ngoại trong các chiến lược quy mô và kế hoạch phát triển kinh tế xã
hội; Xây dựng quân đội nhân dân và công an nhân dân cách mạng chính
quy tinh nhuệ từng bước hiện đại; Quán triệt tư tưởng cách mạng tiến
công, chủ động đánh thăng mọi kẻ thù trong mọi tình huống, hoàn cảnh;
Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam đối với sự nghiệp
quốc phòng, an ninh.
Trong tình hình hiện nay, nội dung bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân
dân, chế độ xã hội chủ nghĩa nổi lên như là vấn đề cấp bách, bởi vì:
Đảng là nhân tố quyết định thắng lợi của cách mạng. Có bảo vệ được chế
độ xã hội chủ nghĩa mới tạo điều kiện để giải phóng được nhân dân lao
động. Bài học thực tiễn từ Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa ở Đông
Âu trước đây chỉ rõ, không bảo vệ được Đảng cộng sản, chế độ xã hội
chủ nghĩa thì Tổ quốc xã hội chủ nghĩa cũng không còn. Kẻ thù đang tìm
trăm phương ngàn kế thực hiện âm mưu thủ đoạn “diễn biến hoà bình”
hòng xoá bỏ chủ nghĩa xã hội ở nước ta. Bảo vệ Đảng, bảo vệ chế độ xã
hội chủ nghĩa là bảo vệ đường lối của Đảng, bảo vệ chủ nghĩa MácLênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, bảo vệ cơ sở kinh tế, chính trị của đất
nước... Những nội dung bảo vệ Tổ quốc XHCN được Đảng ta xác định
là thể thống nhất không thể xem nhẹ nội dung nào. Tuy nhiên trong mỗi
giai đoạn và hoàn cảnh lịch sử cụ thể mà nội dung này hay nội dung kia
nổi nên như một vấn đề cấp bách, quan trọng. Bên cạnh việc bảo vệ
vững chắc Tổ quốc mình với tư cách là một quốc gia dân tộc, bảo vệ Tổ
quốc xã hội chủ nghĩa ở mỗi nước không tách rời bảo vệ Tổ quốc xã hội
chủ nghĩa và thành quả cách mạng của giai cấp công nhân và nhân dân
lao động trên toàn thế giới.

15


Quân đội luôn luôn xứng đáng là lực lượng chính trị tin cậy của
Đảng và nhà nước. Trung thành tuyệt đối với Đảng, Nhà nước, với nhân