TRƯỜNG THCS NINH GIA
TỔ VĂN

CHUYÊN ĐỀ
HƯỚNG DẪN HỌC SINH CÁCH HỌC MÔN NGỮ VĂN
Năm học: 2007 – 2008
A. ĐÁNH GIÁ VIỆC THỰC HIỆN CHUYÊN ĐỀ NĂM HỌC 2006 – 2007 :
Trong năm học 2006 – 2007, tổ Văn đã triển khai đến học sinh khối 6 + 9 chuyên đề “Hướng
dẫn học sinh cách học môn Ngữ văn”. Qua một thời gian thực hiện, chúng tôi đánh giá lại tình
hình việc thực hiện chuyên đề như sau.
1. Ưu điểm:
- Bước đầu, học sinh đã biết cách học từng phân môn.
- Biết cách soạn bài, chuẩn bò bài ở nhà.
- Phần lớn học sinh đã hình dung được tiến trình ôn tập, biết sắp xếp kế hoạch ôn tập để
chuẩn bò cho bài kiểm tra.
- Đã biết hệ thống hoá kiến thức (ở mức cơ bản nhất) theo từng phân môn theo sơ đồ.
2. Hạn chế:
- Học sinh vận dụng cách học các phân môn chưa linh hoạt.
- Học sinh còn hạn chế trong việc vận dụng từ lý thuyết sang thực hành.
- Một số học sinh yếu bộ môn vẫn chưa biết cách xây dựng kế hoạch ôn tập cho bản thân
mình.
- Một số học sinh vẫn chưa xây dựng được thói quen tự học.

* Đánh giá chung :
Sau khi thực hiện chuyên đề, chỉ tiêu bộ môn Văn năm học 2006 – 2007 tuy có giảm sút hơn
năm học trước, nhưng chỉ tiêu đó đã đánh giá được một cách thực chất chất lượng học bộ môn của
học sinh trong năm học. Để phát huy những ưu điểm và khắc phục những hạn chế trên, tổ Văn
tiếp tục triển khai chuyên đề “Hướng dẫn học sinh cách học môn Ngữ văn” cho học sinh khối 7 +
8, năm học 2007 – 2008.
B. TRIỂN KHAI CHUYÊN ĐỀ “HƯỚNG DẪN HỌC SINH CÁCH HỌC MÔN
NGỮ VĂN” – năm học 2007 – 2008.

I. 1. Hãy chuẩn bò tâm thế cho việc học bằng cách hãy tập trung chú ý.
(?) Tại sao phải chú ý ? Hậu quả của việc không chú ý luyện tập đối với diễn viên kòch nói ?
- Không thuộc lời thoại, lúng túng trong diễn xuất.
- Lẫn lộn lời thoại giữa các cảnh kòch, màn kòch.
- Hậu quả: Ảnh hưởng đến bản thân, gây ấn tượng không tốt cho người xem. Dần dần sẽ
không có chỗ đứng trong lónh vực kòch nói.
I.2. Hậu quả của việc học không chú ý.
- Không thể theo dõi bài học.
- Không thể suy nghó và không hiểu bài.
- Không nắm được cốt lõi, bản chất của vấn đề.
- Không trình bày lại được nội dung bài học.
- Không vận dụng để làm bài tập được.
- Không biết chắc lọc kiến thức để ghi, không thể nhớ.
- Học bài sẽ không thuộc, khó thuộc, khó nhớ bài.
I.3. Chú ý như thế nào?
- Khi bắt đầu giờ học hãy gạt bỏ ra khỏi đầu mọi vấn đề khác không liên quan.
- Hãy nhìn, hãy nghe và cố gắng tái hiện lại trong đầu những gì vừa nghe, vừa nhìn.
I.4. Chú ý những gì trong giờ học?
- Nhìn, quan sát : Nhẩm, tái hiện lại trong đầu.
- Đọc : Hiểu, cảm thụ tác phẩm.
- Nghe : Tiếp thu và tái hiện.
- Luyện tập :Vận dụng lí thuyết để giải quyết bài tập, qua đó củng cố khắc sâu kiến thức.
I.5. Cách học để ghi nhớ, dễ vận dụng, không học vẹt (Học mà không hiểu).
Để đạt kết quả tốt đối với từng dạng bài học, để ta có thể căn cứ vào các đặc điểm sau :
+ Một vấn đề bao giờ cũng bao gồm nhiều khái niệm (đối tượng) liên kết với nhau, do đó
cần nắm chắc mọi khái niệm liên quan (cũ, mới).
+ Để nắm chắc và hiểu cặn kẽ cần chia nhỏ vấn đề (câu, đoạn, cả bài) rồi liên kết từng
phần nhỏ lại với nhau.
II. Nội dung cụ thể.
II.1. Đối với phân môn Văn học

- Thường thì chúng ta không đọc hoặc đọc sơ qua phần này. Nhưng đây lại là phần quan
trọng, nó góp phần giúp chúng ta hiểu dược nội dung của tác phẩm. Vì vậy ta phải đọc kỹ
phần này và trả lời được các câu hỏi:
+ Bài thơ thuộc thể loại gì ?
+ Tác giả của bài thơ là ai ?
+ Bài thơ được sáng tác trong hoàn cảnh nào ?
+ Bước 3: Tìm hiểu nội dung, nghệ thuật bài thơ thông qua việc trả lời các câu hỏi trong
phần đọc hiểu văn bản.
- Trong sách giáo khoa đã đưa ra 5 câu hỏi rất cụ thể để giúp chúng ta nắm được nội
dung, nghệ thuật của tác phẩm. Muốn trả lời được 5 câu hỏi trên, chúng ta cần đọc lại
bài thơ trên một lần nữa, dựa vào phần chú thích ( * ) để trả lời.
- Với mỗi câu hỏi, chúng ta phải đọc kỹ để hiểu được yêu cầu của nó trước khi trả lời.
- Sau khi đã trả lời đầy đủ các câu hỏi trong sách giáo khoa, chúng ta nên rút ra nội
dung, nghệ thuật chung của bài thơ. Đây cũng là bước quan trọng để giúp ta nhớ và
hiểu rõ hơn về tác phẩm này.
+ Bước 4: Làm bài tập.
- Chúng ta phải làm bài tập trong phần luyện tập để khi thầy, cô giáo giảng bài trên lớp
chúng ta sẽ có cơ sở đối chiếu, sẽ nhận ra mình đã hiểu đúng chưa và như vậy chúng ta
sẽ dễ dàng tiếp thu được kiến thức thầy, cô truyền đạt trên lớp.
- Nếu như ta thực hiện được các bước trên thì việc học và hiểu các tác phẩm văn học sẽ
không có gì là khó đối với ta cả.
* Câu hỏi 2: Để học tốt bài “ Cô bé bán diêm” em chuẩn bò những gì ở nhà? (Học sinh trình
bày, giáo viên nhận xét bổ sung ).
GVHD : Để học tốt bài “ Cô bé bán diêm” ở lớp thì ở nhà chúng ta phải chuẩn bò:
+ Đọc tác phẩm ba lần.
- Đọc lần 1: Đọc qua để nắm bắt được nội dung tác phẩm. Sau khi đọc, chúng ta sẽ tóm tắt
tác phẩm một cách ngắn gọn, đầy đủ, chính xác để có thể giúp cho việc tìm hiểu tốt.
- Đọc lần 2: Đọc kỹ hơn, chú ý vào các chi tiết tiêu biểu để tìm chi tiết cần phân tích.
VD:  Chú ý gia cảnh cô bé: Mẹ chết, sống với bố, đầu trần, đi chân đất …
 Tình trạng cuộc sống thì chú ý chi tiết : Cha em sẽ đánh em, sống trên gác sát mái nhà,

Mẫu: Bò cái đói và cái rét hành hạ, lại bò đe doạ, chửi mắng, em bé bán diêm vẫn thể
hiện những tình cảm đẹp đẽ và hướng thiện. Khi chết vẫn thanh thản mỉm cười, như
được an ủi bởi một niềm tin. Nhưng nụ cười trong cơn mê, trong giấc mơ làm sao thay thế
được thực tế ? Cho nên kết thúc tác phẩm vẫn mang đậm chất bi kòch. Nó là bò kòch của
cõi đời thiếu vắng tình người. Những điều kì diệu trong ngọn lửa diêm thực chất đều là ảo
ảnh của ước mơ, những ảo ảnh đã tan biến khi que diêm vụt tắt. Và ảo ảnh cuối cùng đã
bay lên cùng linh hồn đáng thương của em. Đoạn kết cho thấy người đời vẫn không hiểu
được nỗi khát khao của một đồng loại bé bỏng. Cô bé bán diêm chết đâu phải giản đơn vì
rét, mà chủ yếu là do thiếu tình người. Những con người qua lại bên cạnh cô bé lúc cô sống
cũng như khi cô đã chết dửng dưng trước số phận của cô. Người bố thì trở thành nỗi sợ hãi
của cô. Toàn bộ hi vọng cứu vớt cô bé được gửi gắm vào linh hồn người bà đã quá cố và cuối