.

.

80 GIAO DUC VA DAO TAO
.
TRU'ONG D~I HQC KINH TE TPHCM

VU MINH NGQC

cAc GIAI PHAP DE HOAN THlf:N CHUAN Ml/C KE TOAN THUE
THU NH~P DOANH NGHI~P THEO HU'ONG TlEP C~N
CHUAN Ml/C KE TOAN QUOC TE

Chuyen nganh: K~ toan
Ma sA: 60340301

LU~N VAN TH~C Si KINH TE

NGU'OI HU'ONG DAN KHOA HQC:

TS. NGUYEN NGQC DUNG

TP.HB Chi Minh, Nam 2012


LOICAMDOAN

Lu~n van nay la kSt qua nghien Clru d9c l~p cua hQC vien va chua duqc cong

bfl trong bfrt Icy Cong trinh khoa h9c nao.

;

I

SO VAN DE CHUNG VE KE TOAN THUE TNDN ......... 4

1.1
THUE TNDN ................................................................................................ 4
1.1.1 Khai ni~m ..................................................................................................... 4
1.1.2 Vai tro, tac dvng ........................................................................................... 5
1.1 ~2.1 T~ui TND!'f Ia .c6ng. c~;~ ~uan f[9ng '!_ha nuac thl!c hi¢n chuc nang tai
phan phaz thu nhqp, aam baa cang bang xa h9l ................................................... 5
1.1.2.2 Thui TNDN Ia ngu6n thu quan tr9ng cua ngan sach Nha nuac . ............. 5
1.1. 2. 3 Thui TNDN Ia c6ng c~;~ quan tr9ng ad gop phdn khuyin khich, thuc ady
sa.~ xud~, ki~~ da~nh p~at t~idn thea chiiu huang ki haqch, chiin lu(lc, phat
trzen taan du;n cua Nha nuac . .............................................................................. 6
1.1.3 Tac d9ng cua thu€ TNDN den ho?t d9ng cua doanh nghi~p ....................... 6
1.2 KE TOAN THuE TNQN .............................................................................. ?
1.2.1 Mvc tieu cua k~ toan thu€ TNDN ................................................................ 7
1.2.2 N9i dung thong tin cua thu~ TNDN ............................................................. 8
1.2.2.1 Thui TNDN Ia m(jt khaan chi phi cua daanh nghi¢p ............................... 8
1.2.2.2 Chi phi thui TNDN hi¢n hanh va chi phi thui TNDN haiin lqi ................ 9
1.3
CHUAN Ml)'C QUOC TE VE THuE TNDN ............................................ 12
1.3 .1 Chu~n ml)'c k~ to an qu6c t~ v~ thu~ TNDN -lAS 12 ............................... 12
1. 3.1.1. /AS 12 ghi nhqn ca chi phi thui TNDN hi¢n hanh va thui TNDN haiin
lai: ....................................................................................................................... 12
3.1. 2 Ghi nhqn thea phuong phap n9' phai tra tiip cqn thea bang can a6i ki
taan: .................................................................................................................... 13
1.3.1.3 Ghi nhqn thui TNDN haiin lqi phai tra: ................................................. 17


I


DANH MUC
BANG BIEU
•
Bang 1- Tom t~t each xac dinh loc;ti chenh l~ch va thuS TNDN hoan lc;ti
Bang 2 - So sanh lAS 12 va US GAAP

i

Bang 3- So sanh lAS 12 va kS toan thuS TNDN tc;ti Vi~t Nam
Bang 4 - Cac khoan ml)c doanh thu, chi phi thuemg c6 tinh khong ch~c chim
tc;ti

Vi~t

Nam

DANH MUC
SO DO
•
I

I
•

1



Thong tu 20/2006: Thong tu 20/2006/TT-BTC duqc ban hanh ngay 20
thang 3 nam 2006 huang dfin thi hanh chuAn m\fc kS tmin thu~ TNDN
hoan ll;li
US GAAP: United States Generally Accepted Accounting Principles
VAS 17: Vietnam Accounting Standard No. 17- ChuAn m\fc k~ tmin thu~
I

I

-

I

I

I

.

I

TNDN s6 17


1

LOIMODAU
Tinh cAp thi~t cua lu~n van
Chuiin mvc k€ tmin thu€ thu nh~p doanh nghi~p (TNDN) Qu6c t€ lAS 12 ra dai kha sam (nam 1979) va duqc sua d6i nhi€u lfin tir d6 d€n


ch~n trong thu~ TNDN cling khong duqc d€ c~p.


2

Vi v~y, vi~c nghien c(ru chu~n mvc thu~ TNDN va "Cac giai phap
d~ hoan thi~n chu~n mvc k~ tmin thu~ TNDN theo huang ti~p c~n chu~n

mvc k~ toan qu6c t~" la c~n thi~t trong giai do~n hi~n nay.
Mvc dich nghien crru
Nguai vi~t chQn d€ tai nay nhftm mvc dich hoan thi~n chu~n mvc k~

toim thu~ TNDN Vi~t N am theo hu&ng ti~p c~n cac chu~n mvc k~ toan
qu6c t~ v€ thu~ TNDN d~ giam sv khac bi~t, tu d6 nang cao tinh h()i nh~p
cua chu~n mvc k~ to an thu~ TNDN Vi~t N am. B6ng thai, cac thay d6i d~
hoan thi~n c~n phu hqp v&i moi truang phap ly t~i Vi~t Nam. PhuO'ng
pbap nghien
I

I

•

I

CtfU

Lu~n van duqc thvc hi~n tu vi~c nghien c(ru chu~n mvc qu6c t~ v€



t;;1i Vi~t Nam

tu cac quy djnh den vi~c ap dvng trong thgc ti~n. D6ng thai,

nguai viet d~ c~p nhfrng t6n t;;1i trong chufrn mgc thu€ TNDN t;;1i Vi~t Nam
ChU'O'ng 3 - cAc GIAI PHAP HOAN THI~N cHuAN

MVc

KE TOAN THUE TNDN THEO HUONG TIEP C~N CHUAN

MVC QUOC TE- nguai vi€t dua ra djnh huang va cac giai phap C\1 th€
d€ hoan thi~n chufrn mgc thu€ TNDN cung4 nhu d€ vi~c ap dvng chufrn
mgc k€ toan thu€ TNDN hoan l;;1i t;;1i Vi~t Nam dugc r
Thu€ TNDN ra dai b~t ngu6n tu yeu cfiu thvc hi~n chuc nang tai
phan ph6i thu nh~p, dam baa cong b&ng xa h()i.
Sv ra dai cua thu€ TNDN xufrt phat tu nhu cfiu tai chinh cua Nha
I

nu6c.

I
I

-

I
I

I,
I
•

I

0 Vi~t Nam, tien than cua thu€ TNDN la thu€ lqi tire duqc ap d1,1ng vao
tru6c nhfrng nam 90 cua th€ kY XX va ap d1,1ng cho cac ca sa kinh t€ ngoai
qu6c doanh ( cac ca

sa

kinh t€ qu6c doanh ap dl)ng ch€ d9 trich n()p lqi

nhu~). Tu nam 1990, Qu6c h()i ban hanh lu~t thu€ Lqi tuc ap d1,1ng th6ng

Thu~ TNDN ap d1,mg cho t~t ca cac doanh nghi~p. Doanh nghi~p nao c6 lqi
nhu~n thi dong thu~ TNDN.

Thu~ TNDN thu duqc tir cac doanh nghi~p c6 lqi nhu~, nhiing nganh
c6 lqi nhu~n cao se duqc phan ph6i cho cac nganh cong c()ng, phvc vvlqi ich
xa h()i nhung it lqi nhu~n, it nha dAu tu.
1.1.2.2 Thui TNDN Ia nguJn thu quan tr(Jng cua ngan stich Nha nU'O'c.

Thu~ TNDN chi~m

d

Vi~t Nam,

cy trQng 16n trong ca c~u thu ngan sach nha nu6c.

cy trQng thu~ TNDN trong t6ng s6 thu Ngan sach nha nu6c la

28,4% nam 2009 va 28,7% nam 2010.
N en kinh t~ thi truang nu6c ta ngay cang phat trien va 6n djnh, tang
tru6ng kinh t~ duqc giu vilng ngay cang cao, cac doanh nghi~p cang phat
trien ca v€ s6 luqng cling nhu quy mo t6 chtrc, nang l\fC quan ly, tai chinh Va


6

phc;im vi hoc;it d
1.1.3 Tac d{lng cua tho~ TNDN d~n ho~t d{lng cua doanh nghi~p
Thu~ TNDN thu tren thu nh~p cua doanh nghi~p sau khi da trir di
nhfrng chi phi d€ tc;io ra thu nh~p trong m6i

kY tinh thu~, sf> thu~ cao hay thftp

tac d

chua sir dvng; vi~c trinh bay thu~ TNDN trong bao cao tai chinh va vi~c giai
trinh cac thong tin lien quan t6i thu~ TNDN.
1.2.2 Nqi dung thong tin ctia thue TNDN

1.2.2.1 Thui TNDN Iii mvt khoim chi phi cua doanh nghifp
Tru6c day, thu~ TNDN dugc coila m9t khoan phan ph6i lgi nhu~n. N6
dugc xem tuong tlJ nhu m9t khoan c6 tile. K~ toan ghi nh~ khoan thu~
r

I

TNDN b~ng each ghi giam lgi nhu~ giu ll;li va tang khoan ng phai tra thu~
TNDN. Gia tri ghi nh~n dung b~ng khoan thu~ TNDN phai n
nghi~p. N~u khong k~ toan thu~ TNDN hoan l~i c6 th~ dfin t6i th~t b~i trong
vi~c:

Bao cao s6 li~u su dvng d~ tinh chi s6 EPS, PIE
Dua ra chinh sach chia c6 tuc thich hqp.
Tuan theo vi~c k€ toan theo ca sa dbn tich.


10

Bao cao m

A

B

D = C*25°/o

1

5,000

2,000

3,000

750

2

8,500

2,000

6,500

1,625

3

9,000

G=D/F*l00°/o

4,000

1,000

75%

4,000

4,500

36%

1,750

9,000

19%

2,000

10,000

20%


11

Tru

4,000

-4,000

1,000

(500)

1,125

4,500

25%

3

0

2,000

-2,000

500

500

2,250

9,000

sue c~n thi€t d~ pharr anh dung tinh hinh kinh doanh cua doanh nghi~p; nhAt
la trong tru

1.3.1.2 Ghi nh~n theo phuung phap n(l phai tra tilp c~n theo bang can d6i
ki toan:
Theo phuong phap nay, ke toan se tinh chenh l~ch t~m thai b~ng each
xac djnh chenh l~ch gifra gia trj sf> sach va

CO'

sa tinh thu~ cua tai san ho~c nq

phai tra.

Gia tri sJ sach cua tai san I n(l phai tra la gia tri duqc sir dl)ng d€ ghi
chep tren s6 sach k~ toan, n6

tuan theo cac chufrn ml,fc k~ toan v~ gia tri ghi

nh~n.

CO' sii tfnh thui TNDN cua mpt tai san hay n(l phai tra la gia tri tinh
cho tai san ho~c nq phai tra cho ml)c dich xac dinh thu~ TNDN.
~ CO' siJ' tfnh thui TNDN cua mpt tai san: La gia trj se au(Yc khcfu

trir cho ml;IC afch thui TNDN, au(YC trir khoi cite l()i fch kinh

ti mit

doanh

nghi¢p se nh{in au(Yc va phai chju thui TNDN khi gia trj ghi sJ cua tai san a6

d
cO' sO' tinh thu~
Gia trj ghi sa


xac djnh theo thu~ su~t dg tinh se ap d\mg cho nam tai san duqc thu h6i hay
nq phai tra duqc thanh toan, dga tren cac muc thu~ su~t (va cac lu~t thu~) c6

hi~u lgc t~i ngay k~t thuc nien d9 k~ toan.

Vi dv: Doanh nghi~p A trong vi dv tren (Vi dv v€ chenh l~ch t~m thai
chju thu~ TNDN) dang chufin hi

ta khai cho nam 2012. Thu~ su~t hi~n hanh

la 25%. Theo ban dg thao v€ lu~t thu~ TNDN dang trinh qu6c h
tc;lm thai va cac khmin chenh

l~ch

tc;lm thai nay se khong hoan

trong tuong lai.

Vi d\1: Lo~i trir do phat sinh tir ghi nh~n ban dftu ctia IQi th~
thmrng

m~i

Doanh nghi~p A mua doanh nghi~p con B. Lqi th~ thuong mc;1i la
USD150.000. Lqi th~ thuong mc;1i nay chi duqc ghi nh~ trong bao cao hqp
nh~t. Lqi th~ thuong mc;1i thuang khong duqc kh~u trir cho ml)c dich tinh thu~.

Nhu

v~y,

phat sinh chenh

l~ch.

Nhung chenh

l~ch

nay khong duqc ghi


nh~p

nghi~p

thiri va cac khoan chenh

l~ch t~m

thiri

trong fU'(Yng lai

A mua 100% Doanh

nghi~p

B ngay 111/2012 v6i gia

USD300.000. D~n ngay 31/12/2012, doanh nghi~p B c6 lqi nhu~n chua phful
ph6i USD50.000. Khong c6 giam gia lqi th~ thuang mc;1i. Ca sa tinh thu~ cim
khoan dAu tu vao doanh nghi~p B la gia g6c. V~y, vao ngay 31112/2012, gia
tri s6 sach cua khoan dAu tu cua doanh nghi~p B la: USD300.000 +
USD50.000

=

USD350.000. Ca sa tinh thu~: USD300.000 => Chenh l~ch