SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
“Biện pháp trong việc chỉ đạo nhằm nâng cao hiệu quả sinh hoạt các tổ
chuyên môn nhà trường theo mô hình trường Tiểu học mới Việt Nam tại
trường Tiểu học Ẳng Nưa”
–––––––––––––––––––––––––––––––
PHẦN I: MỞ ĐẦU
I. Lý do chọn đề tài:
Trong xã hội ta chỉ có những người làm nghề dạy học và những người làm
nghề chữa bệnh cứu người được gọi là “Thầy”. Người thầy giáo được ví như người
đưa đò thầm lặng:
“Nghề dạy học là một nghề cao quý trong mọi nghề cao quý”
Người thầy giáo là người giàu lòng vị tha, nhân ái bởi sứ mệnh cao cả là
dạy chữ, dạy người, trồng người đào tạo nhân tài cho đất nước. Người thầy giáo
luôn được xã hội tôn vinh, nhân dân tin yêu và quý trọng, học sinh ngưỡng mộ.
Để có nền Giáo dục tiên tiến phải có một cơ sở vững chắc, cơ sở đó chính là
Giáo dục Tiểu học.“Tiểu học là bậc học nền tảng đặt cơ sở ban đầu cho việc hình
thành và phát triển toàn diện nhân cách của trẻ, đặt nền tảng vững chắc cho giáo
dục phổ thông và toàn bộ hệ thống giáo dục quốc dân". Giáo dục Tiểu học là điều
kiện cơ bản để nâng cao dân trí, là cơ sở ban đầu hết sức quan trọng trong việc đào
tạo thế hệ trẻ trở thành những người công dân tốt cho đất nước. Ở bậc học này
người thầy có vai trò quyết định trong việc nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện
cho học sinh. Trình độ và năng lực sư phạm của giáo viên là một trong các yếu tố
quyết định chất lượng giáo dục, đảm bảo sự thành công của sự nghiệp đổi mới giáo
dục, quyết định sự thành bại của nhà trường. Vì vậy để thực hiện giáo dục toàn
diện cho học sinh thì phải coi trọng việc đào tạo bồi dưỡng giáo viên cho phù hợp
với những yêu cầu đổi mới của giáo dục Tiểu học nói riêng và hệ thống Giáo dục
quốc dân nói chung. Đội ngũ giáo viên Tiểu học nói chung được đào tạo rất đa
dạng, đào tạo qua nhiều thế hệ tuy nhiên trong quá trình công tác việc tự học, tự
bồi dưỡng chưa được thường xuyên, kiến thức ngày càng bị mai một, phương pháp
dạy học cứng nhắc, chưa linh hoạt trong quá trình dạy học. Chất lượng đội ngũ
chưa đáp ứng yêu cầu phát triển GD&ĐT trong giai đoạn mới. Xuất phát từ mục
vụ, có kinh nghiệm giảng dạy luôn luôn được chú trọng, quan tâm được đặt lên
hàng đầu trong mọi hoạt động của nhà trường. Việc nâng cao chất lượng học tập
của học sinh thực hiện được hay không là nhờ vào kết quả giảng dạy của mỗi giáo
viên. Vì vậy đòi hỏi chất lượng của người thầy là yếu tố hàng đầu, do đó nhiệm vụ
của mỗi giáo viên nói riêng và chỉ đạo công tác chuyên môn nói chung có vai trò
hết sức quan trọng và có tính thiết thực trong công tác dạy và học của nhà trường.
Để hoàn thành tốt nhiệm vụ năm học 2014-2015 và là tiền đề mục tiêu phấn đấu
trường đạt chuẩn Quốc gia mức độ 2. Xuất phát từ mục tiêu đó tôi đã chọn cho mình
đề tài:
“Biện pháp trong việc chỉ đạo nhằm nâng cao hiệu quả sinh hoạt các tổ
chuyên môn nhà trường theo mô hình trường Tiểu học mới Việt Nam tại
trường Tiểu học Ẳng Nưa”
Với mong muốn nâng cao hiệu quả sinh hoạt tổ chuyên môn trường học theo
mô hình VNEN. Góp phần nâng cao chất lượng dạy và học của nhà trường trong
giai đoạn hiện nay và trong những năm học tiếp theo.
II. Cơ sở lý luận, cơ sở thực tiễn:
1. Cơ sở lý luận
Thông tư số 26/2012/TT- BGDĐT ngày 10/7/2012 của Bộ Giáo dục và Đào
tạo về việc ban hành Chương trình bồi dưỡng thường xuyên giáo viên Tiểu học thì
sinh hoạt chuyên môn là một trong những hoạt động thường xuyên của nhà trường.
Đây là một trong những hình thức bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho giáo viên
nhằm nâng cao chất lượng học tập của học sinh, từ đó nâng cao chất lượng giáo
dục.
* Sinh hoạt chuyên môn là hoạt động được thực hiện thường xuyên theo định
kỳ đã quy định của kế hoạch bồi dưỡng thường xuyên, nhằm bồi dưỡng chuyên
2
môn, nghiệp vụ, năng lực sư phạm cho giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp thông
qua dự giờ và phân tích bài học.
Ban giám hiệu
GV văn hóa
T.dục - Tin học
Nhạc - M.thuật
Tổng số
Tổng
số
Đại học
cán
bộ,
Số
Tỷ lệ %
giáo lượng
viên
2
1
50
16
10
62
2
2
2
100
13
22
Trình độ đào tạo
Cao đẳng
SHCM LẤY HS LÀM TRUNG TÂM
- Đánh giá, xếp loại giờ dạy
- Tập trung vào hoạt động dạy của giáo
Mục viên
đích - Thống nhất cách dạy để tất cả giáo viên
cùng thực hiện
Thiết - Một giáo viên thiết kế và dạy minh hoạ
kế - Thực hiện theo nội dung, quy trình các
bài bước thiết kế được quy định.
học
Người dạy minh hoạ
- Dạy theo nội dung, kiến thức có trong
SGK
- Thực hiện tiến trình giờ học theo quy
Dạy định chung.
minh Người dự
hoạ- Ngồi cuối lớp học, quan sát ghi chép cử
Dự
chỉ, việc làm của GV
giờ
- Tập trung xem xét giáo viên dạy có
đúng các quy định không.
- Đối chiếu các tiêu chí đánh giá, xếp loại
giờ học.
- Dựa trên tiêu chí có sẵn, đánh giá giờ
dạy.
- Tập trung nhận xét, phân tích hoạt động
Thảo của giáo viên.
rút kinh nghiệm.
- Tập trung phân tích việc học của học
sinh, đưa ra minh chứng cụ thể.
- Mọi người cùng phát hiện vấn đề học của
học sinh, tìm nguyên nhân, giải pháp khắc
phục.
- Người chủ trì tóm tắt vấn đề, tìm nguyên
nhân và giải pháp. Mỗi giáo viên tự rút ra
bài học.
2.3. Cơ cấu các tổ chuyên môn và kết quả khảo sát CMNV đội ngũ GV
đầu năm học 2014-2015.
Ngay từ đầu năm học BGH nhà trường rất dân chủ, bàn bạc và công khai
trong việc biên chế các tổ chuyên môn, sắp xếp đội ngũ phân công giao nhiệm vụ
đúng theo khả năng và năng lực làm việc của mỗi thầy cô. Căn cứ vào nhiệm vụ
4
trọng tâm của năm học; căn cứ vào hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ chuyên môn của
cấp Tiểu học; căn cứ vào chất lượng đội ngũ của từng tổ CM. BGH xây dựng kế
hoạch nội dung sinh hoạt chuyên môn trường với các chuyên đề thiết thực cụ thể
từng tuần, từng tháng và cả năm học. Định hướng cho các tổ chuyên môn đề xuất
những nội dung cần bồi dưỡng: Trọng tâm là đổi mới sinh hoạt các tổ chuyên môn
theo mô hình trường học mới VNEN nhằm nâng cao hiệu quả và chất lượng giáo
dục học sinh và chất lượng đội ngũ.
STT
Tổ CM
Số
2
2
1
3
7
5
3
2
1
Khối 1
5
2
K2+3+4
10
3
1
7
12
10
6
4
Cộng
Yếu
2.4. Những hạn chế chủ yếu.
- Đội ngũ giáo viên của trường 80% là nữ, môt số giáo viên ở độ tuổi sinh
đẻ, đang nuôi con nhỏ nên thời gian tham gia các công tác xã hội, các phong trào
bề nổi đôi khi còn hạn chế. Một số giáo viên mới ra trường chất lượng đào tạo
không đồng đều, năng lực chuyên môn và kinh nghiệm giảng dạy còn lúng túng,
chưa tiếp cận được phương pháp và hình thức dạy học mới VNEN.
- Đặc biệt việc tổ chức sinh hoạt chuyên môn ở các tổ còn đan xen sinh hoạt
chuyên môn truyền thống và sinh hoạt chuyên môn lấy học sinh làm trung tâm. Do
vậy chất lượng và hiệu quả giáo dục có phần bị hạn chế chưa đạt hiệu quả như
mong muốn...
[
PHẦN II. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
I. Mục đích nghiên cứu:
2. Phạm vi nghiên cứu
03 tổ chuyên môn gồm: 20 giáo viên và 334 em HS trường Tiểu học Ẳng Nưa
3. Thời gian nghiên cứu
Từ tháng 8 năm 2014 đến nay.
III. Nhiệm vụ nghiên cứu:
1. Nghiên cứu tài liệu
- Thông tư 30/2014/TT- BGDĐT ngày 28/8/2014 của Bộ Giáo dục và Đào
tạo về việc ban hành Quy định đánh giá xếp loại học sinh tiểu học.
- Thông tư 59/2012/TT- BGDĐT ngày 28/12/2012 của Bộ Giáo dục và Đào
tạo về việc ban hành Quy định đánh gía, công nhận trường Tiểu học đạt mức chất
lượng tối thiểu, trường Tiểu học đạt Chuẩn quốc gia.
- Thông tư số 41/2012/TT- BGDĐT ngày 30/12/2010 của Bộ Giáo dục và
Đào tạo về việc ban hành Quy định Điều lệ trường Tiểu học.
- Quyết định số: 14/2007/QĐ- BGDĐT ngày 04/5/2007 của Bộ Giáo dục và
Đào tạo về việc ban hành Quy định về Chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học.
- Thông tư số 26/2012/TT- BGDĐT ngày 10/7/2012 của Bộ Giáo dục và
Đào tạo về việc ban hành Chương trình bồi dưỡng thường xuyên giáo viên Tiểu
học.
- Nghiên cứu tài liệu BDTX cho giáo viên Tiểu học chu kỳ 2003-2008,
2009-2013 và các tài liệu bồi dưỡng cho giáo viên Tiểu học trong các đợt bồi
dưỡng hè hàng năm.
2. Nghiên cứu thực trạng
- Phân tích cơ sở lí luận, vai trò chức năng, tầm quan trọng công tác nâng
cao hiệu quả sinh hoạt các tổ chuyên môn nhà trường theo mô hình trường Tiểu
học mới Việt Nam để bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ và đánh giá
thực trạng công tác bồi dưỡng ở các tổ chuyên môn trường Tiểu học Ẳng Nưa.
6
- Khi thực hiện trao đổi bài dạy, khuyến khích giáo viên ai cũng có ý kiến, ý
kiến càng cụ thể càng tốt. Nguyên tắc là mọi người lắng nghe tôn trọng ý kiến của
nhau.
* Một số biện pháp trọng tâm trong việc chỉ đạo có hiệu quả đối với các tổ
chuyên môn:
Một là: Xây dựng tổ chuyên môn thành tổ chức học tập
Phải hình thành trong trường học, tổ chuyên môn thành văn hóa học tập suốt
đời. Giúp mỗi GV phải hiểu rõ các hoạt động của nhà trường, bức tranh toàn cảnh
về nhà trường cũng như hình dung được, hiểu được công việc của bản thân, của tổ
chuyên môn để hoạt động theo hướng hỗ trợ và góp phần vào sự phát triển của
toàn bộ nhà trường.
7
Thực hiện tốt việc chia sẻ, truyền thông, cung cấp, trao đổi thông tin giữa
các GV để mọi người có cơ hội lựa chọn những thông tin cần thiết cho công việc
của mình. Tổ chức học tập, sử dụng công nghệ truyền thông, thông tin để mọi GV
được trao đổi trực tiếp và biết lắng nghe.
Phải xây dựng văn hoá của tổ, của nhà trường với các định hướng giá trị cụ
thể để mọi người cùng hướng tới. Tổ trưởng phải là tấm gương về sự tự học, tự bồi
dưỡng. Chia sẻ tầm nhìn, sứ mạng, những mục tiêu và cam kết của nhà trường
cũng như kế hoạch phát triển nhà trường với GV để họ hiểu và cộng đồng trách
nhiệm thực hiện.
Phát triển các mối quan hệ theo chiều ngang để đảm bảo sự cộng tác, hợp tác
giữa các GV trong tổ và giữa tổ này với tổ khác trong thực hiện các nhiệm vụ dạy
học, giáo dục.
Hai là: Tạo động lực làm việc cho giáo viên trong các tổ chuyên môn
Về nguyên tắc muốn tạo được động lực cho đội ngũ cán bộ, viên chức của
nhà trường, cần xác định và hiểu rõ các yếu tố cơ bản tạo được động lực làm việc
cho các thành viên để có thể tạo ra cách yếu tố đó phù hợp với điều kiện của nhà
hiến của mỗi GV trong tổ, thừa nhận sự khác biệt cá nhân, cùng theo đuổi mục tiêu
chung.
Trong hoạt động của một tổ chức, các cá nhân có thể là nguồn phát sinh
những ý tưởng sáng tạo nhất, nhưng nhóm làm việc vẫn là công cụ tốt nhất của tổ
chức để biến các ý tưởng thành hiện thực.
Bốn là: Khuyến khích quá trình tự học, tự bồi dưỡng của mỗi giáo viên
trong các tổ chuyên môn
Nâng cao trình độ đội ngũ phải lấy tự học làm chủ yếu. Yêu cầu mỗi GV lựa
chọn chủ đề mà họ muốn được học một cách độc lập. Khuyến khích từng GV lập
kế hoạch học tập một cách kỹ lưỡng gồm các nội dung:
+ Phát động phong trào tự học, tự bồi dưỡng trong đội ngũ GV, động viên,
tạo điều kiện thuận lợi để GV tự học, tự nghiên cứu nhằm biến quá trình bồi
dưỡng, đào tạo thành quá trình tự bồi dưỡng, tự đào tạo.
+ Tự học, tự nghiên cứu của GV vừa là quá trình để tự hoàn thiện mình vừa
để nêu gương cho người học. Chính vì vậy, tổ trưởng có nghiên cứu đề ra những
biện pháp để phát động phong trào tự học, tự nghiên cứu, sáng tạo trong tổ. Nhằm
tạo động lực để GV phấn đấu nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ của mình
bằng con đường tự học, tự nghiên cứu góp phần nâng cao chất lượng giáo dục của
nhà trường.
* Đối với học sinh
- Kết quả học tập của học sinh được cải thiện. Học sinh thực sự trở thành
trung tâm của quá trình dạy học, được giáo viên quan tâm, hỗ trợ.
- HS tự tin hơn, tham gia tích cực hơn vào các hoạt động học, vì tất cả học
sinh được tạo điều kiện để phát triển năng lực học tập, không có học sinh bị “bỏ
quên”. học sinh tự tin, mạnh dạn đề xuất ý kiến, yêu cầu giáo viên giải đáp thắc
mắc khi không hiểu bài.
- Quan hệ giữa học sinh với học sinh trở lên thân thiện không có sự phân
biệt giữa học sinh giỏi và học sinh kém, HS có ý thức giúp đỡ nhau cùng tiến bộ.
* Đối với giáo viên :
chịu trách nhiệm về kết quả học tập của HS lớp mình phụ trách.
Tóm lại: Chuyển từ sinh hoạt chuyên môn truyền thống sang sinh hoạt
chuyên môn lấy học sinh làm trung tâm có sự cải thiện rõ nét về kết quả học tập
của HS và chuyên môn giảng dạy của GV.
Sinh hoạt chuyên môn
truyền thống
Sinh hoạt chuyên môn lấy
học sinh làm trung tâm
Tập trung vào hoạt động
dạy của giáo viên
Tập trung vào hoạt động
học của từng học sinh
Quan
sát hoạt
động
của giáo
viên để
bắt lỗi.
Góp ý
mang
tính phê
bình,
đánh giá
giáo
sinh .
giáo
viên tự
rút ra
bài học
cho
mình để
áp dụng
cho phù
hợp với
lớp.
PHẦN III: KẾT QUẢ THỰC HIỆN SKKN
Qua thực trạng công tác nâng cao hiệu quả sinh hoạt các tổ chuyên môn nhà
trường theo mô hình trường Tiểu học mới Việt Nam để bồi dưỡng đội ngũ giáo
viên của trường tiểu học Ẳng Nưa tôi nhận thấy: Công tác bồi dưỡng nâng cao hiệu
quả sinh hoạt tổ chuyên môn trường học theo mô hình VNEN đã đem lại hiệu quả
thiết thực, đội ngũ giáo viên được nâng cao về trình độ phẩm chất, tư tưởng chính
trị, đạo đức năng lực chuyên môn nghề nghiệp điều đó đã đem lại hiệu quả chất
lượng cuối năm của đội ngũ giáo viên như sau :
* Kết quả chất lượng đội ngũ
STT
Tổ CM
Số
Nam
KQ khảo sát CMNV
cuối năm học 2014-2015
Giỏi
Khá
5
2
2
1
2
3
3
7
5
3
2
7
12
7
TB
1
1
PHẦN IV : BÀI HỌC KINH NGHIỆM
Sau một năm áp dụng sáng kiến kinh nghiệm công tác nâng cao hiệu quả
sinh hoạt các tổ chuyên môn nhà trường theo mô hình trường Tiểu học mới Việt
Nam để bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ giáo viên ở trường Tiểu học
Ẳng Nưa. Bản thân tôi rút ra những bài học kinh nghiệm cơ bản như sau:
- Phó hiệu trưởng phụ trách chuyên môn, tổ trưởng chuyên môn phải là hạt
nhân trong mọi hoạt động, phải có năng lực chuyên môn nghiệp vụ, tâm huyết với
nghề nghiệp, với giáo viên và học sinh, thương yêu giúp đỡ đồng chí đồng nghiệp
trong nhà trường. Năng động, sáng tạo, không ngừng học hỏi, cầu thị trong công
tác quản lý và chỉ đạo. Thực sự là linh hồn, là chỗ dựa niềm tin cho giáo viên, là
người có tầm nhìn chiến lược đón trước sự phát triển giáo dục của đơn vị. Tự hoàn
thiện mình luôn luôn có hướng phấn đấu vươn lên trong công tác, góp một phần
công sức nhỏ bé của mình cống hiến vào phát triển sự nghiệp giáo dục của xã Ẳng
Nưa nói riêng và huyện Mường Ảng nói chung. Nhất là trong giai đoạn trường duy
trì Chuẩn quốc gia mức độ 1 và phấn đấu nâng cao các tiêu chí trường Tiểu học đạt
Chuẩn quốc gia mức độ 2. Ban Giám hiệu phải phối hơp chặt chẽ với các tổ chức
11
Yếu
Trên đây là đề tài sáng kiến kinh nghiệm của tôi đã triển khai và thực hiện
năm học 2014-2015 mang lại hiệu quả khá cao và thực sự có tính khả thi. Song do
phạm vi và thời lượng thực hiện đề tài không nhiều, cùng với năng lực, kinh
nghiệm của bản thân còn nhiều hạn chế do vậy còn nhiều điểm của đề tài chưa đáp
ứng được sự mong đợi của quý thầy cô. Kính mong quý thầy cô góp ý bổ sung để
đề tài được hoàn thiện hơn./.
ĐÁNH GIÁ XẾP LOẠI CỦA HỘI ĐỒNG CHẤM SÁNG KIẾN
Đề tài xếp loại: ..............
Ẳng Nưa, ngày 26 tháng 4 năm
HỘI ĐỒNG CHẤM SÁNG KIẾN
2015
NGƯỜI THỰC HIỆN
12
Vũ Thị Thoan
13