Phơng pháp dạy dạng toán Đại lợng, đo đại lợng ở lớp 2

MC LC

1. Danh mục chữ cái viết tắt

Trang 2

2. Phần thứ nhất : Đặt vấn đề

Trang 3

3. Phần thứ hai : Nội dung

Trang 4

3.1 Cơ sở lý luận của vấn đề

Trang 4

3.2 Thực trạng của vấn đề

Trang 4

3.3 Các biện pháp đã tiến hành để giảI quyết vấn đề

Trang 5

3.4 Hiệu quả của SKKN

Trang 9

ứng.
Ngày nay với thời đại công nghiệp tiên tiến và sự phát triển nhanh
chóng của công nghệ thông tin thì việc đổi mới phơng pháp dạy học ở các
bậc học là hết sức cấp bách trong đó có giáo dục bậc tiểu học.
Nh vậy điều cốt lõi của phơng pháp dạy học Toán ở tiểu học nói
chung và dạy Toán ở lớp 2 nói riêng đều phải dựa trên cơ sở các hoạt động
tích cực, chủ động sáng tạo của học sinh giúp học sinh tự phát hiện, tự giải
quyết các vấn đề của bài học và từ đó có thể tự chiếm lĩnh các kiến thức và
kỹ năng cần thiết với sự trợ giúp hợp lí của giáo viên vào môi trờng giáo
dục. Vì thế trong các bài dạy dành cho hoạt động thực hành và luyện tập
ngay ở trên lớp chiếm 80% tổng số thời gian dạy học. Nội dung thực hành
luyện tập không chỉ có ở các tiết luyện tập, luyện tập chung, ôn tập mà
ngay cả trong các tiết dạy bài mới cũng chiếm không dới 60% thời lợng.
Vì thế ngời giáo viên phải thực sự là ngời tổ chức hớng dẫn hoạt
động của học sinh theo năng lực cá nhân, phù hợp vừa sức với từng đối tợng
giúp học sinh hứng thú, tự tin say sa học toán Tiểu học, hiện nay cần tập
trung vào dạy cách học tức là giúp học sinh biết cách học theo khả năng cá
nhân hoặc hợp tác với thầy, với bạn để tăng năng lực theo tốc độ học tập để
đạt hiệu quả cao. Trên cơ sở nắm đợc những đổi mới về nội dung chơng
trình SGK Toán 2 cũng nh phơng pháp dạy học ở từng dạng bài. Đặc biệt là
dạng Toán :Đại lợng, đo đại lợng. là tuyến kiến thức gắn bó chặt chẽ với
đời sống thực tiễn.
Phần thứ hai :Nội dung
Họ và tên : Phm Th oan

3


Phơng pháp dạy dạng toán Đại lợng, đo đại lợng ở lớp 2




Phơng pháp dạy dạng toán Đại lợng, đo đại lợng ở lớp 2

- bài giảng trên lớp theo SGK thì khô khan. Học sinh nắm bài khó
khăn, trìu tợng. It đợc thực hành.
III. Những biện pháp đã tiến hành để giái quyết vấn đề
- Ngoài các đại lợng độ dài và thời gian đã bớc đầu làm quen ở lớp 1
lên lớp 2 học sinh đợc giới thiệu thêm về dung tích, khối lợng
. Vì thế dạy dạng Toán Đại lợng, đo đại lợng cần đảm bảo một số
yêu cầu cơ bản sau:
- Hình thành biểu tợng về đại lợng
- Nhận biết các đơn vị đo đại lợng
- Nắm đợc quan hệ giữa đơn vị đo đại lợng tập chuyển đổi một số
đơn vị đo
- Biết thực hiện các phép tính trên các số đo đại lợng đã học.
- Tăng cờng thực hành luyện tập một số kỹ năng đo lờng thông dụng
nh: Cân ( với đơn vị Kilôgam), đong (đơn vị lít), đo độ dài (đơn vị quyển),
xem giờ (khi kim phút chỉ vào số 12 hoặc chỉ vào số 6). Tập ớc lợng trong
những trờng hợp đơn giản.
1. Hình thành biểu tợng về đại lợng
a. Hình thành biểu tợng về khối lợng và dung tích
- Thông qua việc học sinh cầm, nắm các đồ vật trong tay và so sánh
vật này nặng hơn hay nhẹ hơn vật kia học, sinh nhận biết đợc khối lợng của
đồ vật khi dạy bài : Kilôgam.
- Thông qua việc quan sát chứa đựng các chất lỏng của những đồ vật
nh cái ca, cai chai, hình thành cho học sinh biểu tợng về dung tích.
b. Cảm nhận về thời gian
Thời gian là khái niệm khó đối với học sinh, trẻ không nhìn thấy thời
gian và chỉ cảm nhận đợc về thời gian thông qua những hành động diễn ra

Kilômét thành milômét giáo viên cần biết phân biệt một cách chính xác các
khái niệm nh đại lợng, số đo của một đại lợng, để giúp học sinh ngăn ngừa
những sai lầm kiểu nh đồng nhất đoạn thẳng với độ dài đoạn thẳng.
Ví dụ: Giáo viên không nên nói đoạn thẳng AB dài hơn 1dm mà phải
nói là độ dài đoạn thẳng AB lớn hơn 1dm.
3. Nắm đợc quan hệ giữa các đơn vị đo. Tập chuyển đổi các đơn vị
đo.
- Nắm đợc một số quan hệ giữa các đơn vị đo độ dài đã học
- Tập chuyển đổi các đơn vị đo độ dài nh: Km, m, dm, cm, mm
+ Đối với học sinh yếu yêu cầu học sinh đổi 2 đơn vị đo liền nhau nh:
1m = dm
Họ và tên : Phm Th oan

6


Phơng pháp dạy dạng toán Đại lợng, đo đại lợng ở lớp 2

+ Đối với học sinh trung bình yêu cầu đổi ngợc lại, ví dụ: 70dm = .
m
+ Đối với học sinh khá, giỏi yêu cầu học sinh đổi đơn vị đo không
liền nhau, ví dụ: 1m = .. cm, 1dm = ..mm
4. Biết thực hiện các phép tính trên các số đo đại lợng: Nhằm củng
cố, mở rộng kỹ thuật tính trên các số đồng thời góp phần củng cố nhận thức
về khái niệm đại lợng đã học. Việc rèn luyện kỹ năng tính trên các số đo
đại lợng đợc tiến hành tơng tự đối với các số tự nhiên, lu ý viết kèm theo tên
đơn vị đo.
Ví dụ: 22km + 40km = 62km,

6giờ + 5 giờ = 11 giờ

23kg + 42kg = 65kg
10kg - 5kg = 5kg

- Đối với học sinh trung bình: Làm thêm đợc những bài toán có
lời văn mà có đơn vị đo là kg.
Ví dụ: Bao gạo to cân nặng 25kg, bao gạo bé nhẹ hơn bao gạo to
10kg. Hỏi bao gạo bé nặng bao nhiêu kg?
- Đối với học sinh khá giỏi: Làm những bài toán về dạng cân đòi
hỏi phải t duy cao hơn.
Ví dụ: Có 1 cân đĩa với 2 quả cân 1kg và 2kg. Làm thế nào sau 2
lần cân, lấy ra đợc 9kg gạo?
Giáo viên hớng dẫn cho học sinh phải tiến hành cân 2 lần
+ Lần 1: Cân nh thế nào để lấy đợc 3kg gạo?
+ Lần 2: Cân nh thế nào để lấy đợc 6kg gạo?
* Khi dạy bài đơn vị đo là lít
- Đối với học sinh yếu: Phải biết làm các phép tính cộng, trừ với
đơn vị đo là lít
Ví dụ:

15lít + 5 lít = 20lít
18lít - 5 lít = 13lít

- Đối với học sinh trung bình: Biết giải các bài toán với đơn vị đo
là lít
Ví dụ: Thùng thứ nhất chứa 12lít dầu, thùng thứ 2 chứa 20lít dầu.
Hỏi cả hai thùng chứa bao nhiêu lít dầu?
- Đối với học sinh khá giỏi: Phải biết đong n ớc, rợu, dầu từ can
này đổ sang can kia ở mức độ cao hơn
Ví dụ: Có 1 can 7lít và 1 can 2lít. Làm thế nào để đong đợc 3 lít nớc
Giáo viên cần lu ý học sinh khi đong phải đong đầy và khi đổ từ can

thể khoảng thời gian từ 8 giờ đến 16 giờ là bao nhiêu?
- Đối với học sinh khá giỏi:
+ Bớc đầu biết nhận biết về thời điểm, khoảng thời gian phát triển vốn
từ chỉ thời gian:
+Khuyến khích học sinh tập nói, tập sử dụng các từ chỉ thời gian nh:
Lúc Khi, Sáng, Tra, Chiều, Tối . Điều đó sẽ giúp học sinh tích lũy thêm
vốn từ, phát triển ngôn ngữ và trí tuệ để trả lời các bài toán có lời văn.
Ví dụ: Bố đi làm lúc 6 giờ, Bố làm ở nhà máy 8 giờ. Hỏi Bố đi về nhà
lúc mấy giờ?
Giáo viên hớng dẫn học sinh tìm thời gian kết thúc công việc (Bố
nghỉ làm) chính là thời gian lúc Bố đi về nhà.
Đối với bài yêu cầu tìm thời gian xuất phát (tức là thời gian bắt đầu đi)
Ví dụ: Bố làm việc ở nhà máy 8giờ, Bố về nhà lúc 3giờ chiều. Hỏi Bố
đi là lúc mấy giờ?

Họ và tên : Phm Th oan

9


Phơng pháp dạy dạng toán Đại lợng, đo đại lợng ở lớp 2

Giáo viên phải gợi ý để học sinh biết đợc muốn tìm thời điểm xuất
phát lúc mấy giờ phải lấy thời điểm bố về nhà trừ đi thời gian bố làm việc ở
nhà máy.
IV. Kết quả cụ thể giá trị lợi ích của sáng kiến.
Nh vậy phơng pháp dạy học trên đã tìm ra con đờng các hình thức tổ
chức, các phơng pháp làm việc thích hợp cùng các phơng tiện dạy học phù
hợp để truyền thụ kiến thức cho từng loại đối tợng học sinh yếu, trung bình,
khá giỏi. Với phơng pháp này đã phát huy đợc các hoạt động t duy tích cực,


Phơng pháp dạy dạng toán Đại lợng, đo đại lợng ở lớp 2

Phần thứ ba: Kết luận CHUNG
1. Kết luận :
Thực hiện giờ dạy theo phơng pháp đổi mới này ngời giáo viên
không phải lệ thuộc gò bó theo sách. Với vai trò là ngời điều khiển, tổ chức,
dẫn dắt học sinh để thể hiện thành công giờ dạy theo phơng pháp đổi mới,
ngời giáo viên buộc phải tích cực hơn, năng động hơn, linh hoạt hơn nhằm
thức dạy học sinh hoạt động trí tuệ thực sự đã phân hóa đợc các đối tợng
học sinh khá, giỏi, trung bình, yếu. Đặc biệt khi dạy dạng toán này học sinh
tự tin hơn hứng thú học tập hơn. Đây là yếu tố rất quan trọng góp phần tạo
nên hiệu quả toàn diện của giờ học.
Trên đây là một số kinh nghiệm giảng dạy môn Toán lớp 2 ở dạng bài
Đại lợng, đo đại lợng của tôi theo kiểu phân hoá đối tợng học sinh khá,
giỏi, trung bình, yếu. Đây mới chỉ là nghiên cứu bớc đầu nhằm góp phần bé
nhỏ vào việc thực hiện đổi mới phơng pháp dạy học ở tiểu học. Vấn đề đổi
mới phơng pháp dạy học ở tiểu học nói chung và ở môn Toán lớp 2 nói
riêng đòi hỏi phải có sự nghiên cứu lâu dài và công phu hơn.
Rất mong đợc sự đóng góp ý kiến của cấp trên và đồng nghiệp để phơng pháp dạy Toán 2 ngày càng đạt hiệu quả tốt hơn.
2. Đề xuất :
Thông qua những điều đã thu đợc trong quá trình giảng dạy môn
Toán lớp 2 nói chung và dạng toán Đại lợng, đo đại lợng. Tôi xin có một số
đề xuất nh sau:
- Cần đảm bảo những điều kiện cơ sở vật chất sau giờ học, muốn giờ
dạy thành công thì điều kiện cơ sở vật chất cũng là một yếu tố rất cần thiết
đó là: Tài liệu học tập, lớp học đúng quy cách, bàn ghế phải phù hợp với
cách học theo nhóm, trang thiết bị dạy học phải hiện đại.
- Phải thờng xuyên bồi dỡng, tập huấn kịp thời cho đội ngũ giáo viên
dạy tiểu học để nâng cao chất lợng giảng dạy.